Wyrok z 21 maja 2018, sygn. II K 84/18

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 maja 2018 r.

Sąd Rejonowy w Mrągowie II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: SSR Wojciech Szałachowski

Protokolant: st. asystent sędziego Małgorzata Trypucka

przy udziale Prokuratora Prok. Rej. A. M. P.

po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2018 r. sprawy

A. W. syna S. i E. z domu L.,

ur. (...) w M.,

oskarżonego o to, że:

I. W dniu 25 listopada 2017 roku na drodze K-16, w B., gm. M., kierował w ruchu lądowym, na drodze publicznej motorowerem marki R. o nr rej. (...), będąc w stanie nietrzeźwości o zawartości kolejno: w pierwszym badaniu 0,84 mg/l, w drugim badaniu: 0,97 mg/l, w trzecim badaniu 0,85 mg/l i w czwartym badaniu 0,91 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym czynu tego dopuścił się, będąc wcześniej prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Mrągowie, sygn. akt IIK 327/15 za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości oraz czynu tego dopuścił się w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego powyższym wyrokiem Sądu Rejonowego w Mrągowie, w związku ze skazaniem za przestępstwo,

tj. o przestępstwo z art. 178 a § 4 k.k.

II. W dniu 25 listopada 2017 roku na drodze K-16, w B., gm. M., kierował w ruchu lądowym, na drodze publicznej motorowerem marki R. o nr rej. (...), będąc w stanie nietrzeźwości o zawartości kolejno: w pierwszym badaniu 0,93 mg/l, w drugim badaniu: 1,00 mg/l, w trzecim badaniu 0,90 mg/l i w czwartym badaniu 0,94 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym czynu tego dopuścił się, będąc wcześniej prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Mrągowie, sygn. akt IIK 327/15 za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości oraz czynu tego dopuścił się w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego powyższym wyrokiem Sądu Rejonowego w Mrągowie, w związku ze skazaniem za przestępstwo,

tj. o przestępstwo z art. 178 a § 4 k.k.

ORZEKA:

I. Oskarżonego A. W. uznaje za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów i za to:

- za czyn opisany w punkcie I na podstawie art. 178 a § 4 k.k. skazuje go na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności, na podstawie art. 42 § 3 k.k. orzeka w stosunku do oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio, zaś na podstawie art. 43 a § 2 k.k. zasądza od oskarżonego świadczenie pieniężne w kwocie 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;

- za czyn opisany w punkcie II na podstawie art. 178 a § 4 k.k. skazuje go na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności, na podstawie art. 42 § 3 k.k. orzeka w stosunku do oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio, zaś na podstawie art. 43a § 2 k.k. zasądza od oskarżonego świadczenie pieniężne w kwocie 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;

II. Na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. wymierza oskarżonemu jedną łączną karę pozbawienia wolności w wymiarze 10 (dziesięciu) miesięcy oraz na podstawie art. 90 § 2 k.k. łączny środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio;

III. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych w całości.

UZASADNIENIE

Sąd ustalił, co następuje:

Wobec złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku w części dotyczącej braku zastosowania art. 91 § 1 k.k. – na podstawie art. 423 § 1 a k.p.k. uzasadnienie wyroku ograniczono do rozstrzygnięcia o karze.

Oskarżony A. W. stanął pod zarzutem tego że:

- w dniu 25 listopada 2017 roku na drodze K-16, w B., gm. M., kierował w ruchu lądowym, na drodze publicznej motorowerem marki R. o nr rej. (...), będąc w stanie nietrzeźwości o zawartości kolejno: w pierwszym badaniu 0,84 mg/l, w drugim badaniu: 0,97 mg/l, w trzecim badaniu 0,85 mg/l i w czwartym badaniu 0,91 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym czynu tego dopuścił się, będąc wcześniej prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Mrągowie, sygn. akt IIK 327/15 za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości oraz czynu tego dopuścił się w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego powyższym wyrokiem Sądu Rejonowego w Mrągowie, w związku ze skazaniem za przestępstwo, tj. o popełnienie przestępstwa z art. 178 a § 4 k.k.

- w dniu 25 listopada 2017 roku na drodze K-16, w B., gm. M., kierował w ruchu lądowym, na drodze publicznej motorowerem marki R. o nr rej. (...), będąc w stanie nietrzeźwości o zawartości kolejno: w pierwszym badaniu 0,93 mg/l, w drugim badaniu: 1,00 mg/l, w trzecim badaniu 0,90 mg/l i w czwartym badaniu 0,94 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym czynu tego dopuścił się, będąc wcześniej prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Mrągowie, sygn. akt IIK 327/15 za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości oraz czynu tego dopuścił się w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego powyższym wyrokiem Sądu Rejonowego w Mrągowie, w związku ze skazaniem za przestępstwo, tj. o popełnienie przestępstwa z art. 178 a § 4 k.k.

Oskarżony przyznał się w całości do popełnienia zarzucanych mu czynów i wyraził zgodę na skazanie bez przeprowadzenia rozprawy (vide k. 59) i w konsekwencji prokurator złożył wniosek w trypie art. 335 § 1 k.p.k.

Sąd zgodnie z ustalonym wnioskiem wymierzył oskarżonemu A. W. jedną łączną karę pozbawienia wolności w wymiarze 10 (dziesięciu) miesięcy oraz jeden łączny środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio (punkt I i II części dyspozytywnej wyroku).

Wobec treści wniosku o uzasadnienie wyroku Sąd zważył, co następuje:

Sformułowanie „takiej samej sposobności” odnosi się do okoliczności tworzących kontekst popełnienia każdego z przestępstw, tworzących warunki czy też możliwość popełnienia przestępstw, lub też okoliczności jego popełnienia, które charakteryzują się tymi samymi cechami (wyrok Sadu Apelacyjnego w Gdańsku z 21 stycznia 2016 roku IIAKa 434/15). Zwrot ten przesądza, że muszą to być okoliczności tworzące taką samą co do rodzaju i gatunku sposobność popełnienia przestępstwa w odniesieniu do każdego z czynów objętych ciągłością. Nie spełnia zatem, od 1 lipca 2015 roku, warunku ciągu przestępstw popełnienia każdego przestępstwa z wykorzystaniem podobnych (lub zbliżonych czy też wykazujących podobieństwo) lecz nie takich samych okoliczności składających się na sposobność popełnienia przestępstwa (ibidem). Odnieść się także należy do starszego orzecznictwa np. wyroku Sądu Najwyższego z 21 stycznia 1974 (...) 356/73, w którym stwierdzono, że przez wykorzystanie tej samej trwałej sposobności należy rozumieć działalność będącą wyzyskaniem jednej i tej samej sytuacji, w której znajduje się sprawca, i która mu stwarza trwałą okazję popełniania czynów zabronionych danego rodzaju.

Uznając zachowania oskarżonego za stanowiące odrębne czyny, uznano zatem, że obecne brzmienie art. 91 § 1 k.k. wyłącza możliwość objęcia konstrukcją czynu ciągłego tych wszystkich przypadków, w których sprawca dopuszczał się poszczególnych zachowań z wykorzystaniem takiej samej sposobności. Wskazać także należy, że Sąd pierwszej instancji w pełni akceptuje poglądy doktryny, że użyte w treści art. 91 § 1 k.k. sformułowanie „z wykorzystaniem takiej samej sposobności” odnosi się do elementów przedmiotowych nieokreślonych, jednak w treści znamion danego typu czynu zabronionego. Jak wiadomo zwrot ten zastąpił inny element odnoszący się do okoliczności przedmiotowych w postaci popełnienia przestępstwa „w podobny sposób” (vide także P. K. (nowelizacja prawa karnego 2015, Komentarz red. W W. str. 662). Pogląd, że element charakteryzujący ciąg przestępstw ma charakter przedmiotowy, czyli związany z okolicznościami, w których dochodzi do realizacji znamion przez poszczególne popełnianie przez tego samego sprawcę zachowania powoduje, że w tego rodzaju uwarunkowaniach nie jest możliwie uznanie, że okoliczności te dotyczą ustawowych znamion czynu zabronionego.

W rezultacie samo ustalenie, że sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw z art. 178 a § 1 k.k. w krótkich odstępach czasu i zanim zapadł pierwszy wyrok chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw, nie uprawnia do automatycznego ustalenia, że ponieważ był nietrzeźwy, to popełnił przestępstwa wchodzące w skład jednego ciągu przestępstw. Możliwość przyjęcia ciągu przestępstw musi być zatem poprzedzona jednoznacznym ustaleniem natury faktycznej, że zaistniały szczególne okoliczności natury przedmiotowej, które wprost wskazują, że sprawca nie popełnił odrębnych czynów, czyli musi istnieć ustalenie, że dopuścił się poszczególnych zachowań z wykorzystaniem takiej samej sposobności – którą, co oczywiste nie jest stan nietrzeźwości, jako ustawowe znamię czynu zabronionego. Za tym poglądem przemawia także to, że przepis art. 91 § 1 k.k. został umieszczony w rozdziale dotyczącym wymiaru kary, co z kolei prowadzi do wniosku, że nie może on być składnikiem kwalifikacji prawnej (wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z 19 września 2013 roku VIIKa 710/13).

Przy wymiarze kary, jako okoliczności łagodzące, sąd uwzględnił przyznanie się oskarżonego do winy oraz wolę skorzystania z instytucji skazania bez przeprowadzenia rozprawy.

W konsekwencji Sąd przyjął, że wymierzona kara spełni wobec niego cele wychowawcze i zapobiegawcze, a także wpłynie na ukształtowanie świadomości prawnej oraz w pełni odzwierciedli stopień społecznej szkodliwości czynu.