Wyrok SN z 4 października 2007, sygn. I UK 137/07
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono apelację
Przedmiot
o d d a l i ł skargę kasacyjną
Typ sprawy
ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap
apelacja - postępowanie nieprocesowe
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
ubezpieczenia społeczne
spadek
ZUS
Role w sprawie
odwołujący
świadek
odwołujący / ubezpieczony
organ rentowy / ZUS
organ rentowy / ZER MSWiA
Data orzeczenia
4 października 2007
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, Wydział I
Przewodniczący
SSN Teresa Flemming-Kulesza
Podstawa prawna
art. 98
kc
art. 398
kpc
art. 477
kpc
art. 1031
kc
art. 31
system ubezpieczen spolecznych
art. 107
ordynacja podatkowa
art. 111
ordynacja podatkowa
art. 108
ordynacja podatkowa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
I UK 137/07
Konkubina nie jest zainteresowaną w rozumieniu art. 47711
k.p.c. w pro-
cesie o nieopłacone składki na ubezpieczenie społeczne między organem ren-
towym a rodzicami przyjmującymi spadek wprost po zmarłym synu.
Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Jerzy
Kwaśniewski, Herbert Szurgacz (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 paździer-
nika 2007 r. sprawy z odwołania Marianny R., Kazimierza R. przeciwko Zakładowi
Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w Ł. o przeniesienie odpowiedzialności za
zobowiązania z tytułu składek, na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczonych od wyro-
ku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 29 grudnia 2006 r. [...]
o d d a l i ł skargę kasacyjną.
U z a s a d n i e n i e
Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi, wyrokiem z
dnia 29 grudnia 2006 r. oddalił apelację wnioskodawców od wyroku Sądu Okręgo-
wego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 12 grudnia 2005 r.
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Łodzi oddalił odwołanie wnioskodawców od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Spo-
łecznych-Oddziału w Ł. z dnia 19 sierpnia 2005 r., stwierdzającej, że Marianna R. i
Kazimierz R., jako spadkobiercy ustawowi po zmarłym 24 lipca 2003 r. Krzysztofie
R., odpowiadają całym swoim majątkiem za zobowiązania z tytułu nieopłaconych
składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy,
powstałe w trakcie prowadzonej przez płatnika działalności gospodarczej, a łączna
kwota zadłużenia za okres od grudnia 1998 r. do lipca 2003 r. wynosi 43.017,84 zł, w
tym odsetki w kwocie 15.945,50 zł naliczone na dzień 24 lipca 2007 r.
2
Sąd pierwszej instancji ustalił, że Krzysztof R. (syn Marianny R. i Kazimierza
R.) prowadził działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji w okresie od
16 stycznia 1998 r. do chwili śmierci, tj. 24 lipca 2003 r. Działalność gospodarczą
prowadził wspólnie z konkubiną Małgorzatą W., która od dnia 29 lipca 2003 r. prze-
jęła tę działalność. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2003 r. Sąd Rejonowy w Łodzi
stwierdził nabycie spadku po zmarłym Krzysztofie R. przez Mariannę R. i Kazimierza
R., po 1/2 części każde z nich. Odwołujący się przyjęli spadek wprost. Ustalono
także, że Kazimierz R. pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w kwo-
cie 1.290 zł, zaś Marianna R. - emeryturę w wysokości 718 zł, nie posiadają
oszczędności, a Marianna R. choruje na cukrzycę, jaskrę i nadciśnienie tętnicze.
Sąd Okręgowy oddalił wniosek pełnomocnika odwołujących się o dopuszcze-
nie dowodu z zeznań świadka Małgorzaty W. na okoliczność, czy prowadziła ona z
Krzysztofem R. działalność gospodarczą i czy przejęła tę działalność, uznając, że
okoliczności te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy z uwagi
na fakt, że Małgorzata W. nie jest spadkobiercą Krzysztofa R., nie była wspólnikiem
zmarłego, ani też nie została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego jako osoba z
nim współpracująca.
W oparciu o powyższe ustalenia Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie nie jest
uzasadnione, gdyż decyzja organu rentowego jest zgodna z prawem, jako że odwo-
łujący się przyjęli spadek po synu Krzysztofie wprost, zaś zgodnie z art. 1031 § 1 i 2
k.c. w razie prostego przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za
długi spadkowe bez ograniczeń. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji uznał zgło-
szony przez odwołujących się zarzut przedawnienia za niezasadny, wskazując, że
przedmiotem sporu jest odpowiedzialność za długi spadkowe Krzysztofa R. - zobo-
wiązania składkowe za okres od grudnia 1998 r. do 24 lipca 2003 r., zaś stosownie
do treści art. 109 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecz-
nych składki na ubezpieczenie społeczne należne za okres do 31 grudnia 1998 r.
płatnicy składek są zobowiązani rozliczać i opłacać na podstawie dotychczasowych
przepisów. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 4 tej ustawy należności z tytułu składek ulegają
przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, na-
tomiast przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowie-
dzialności osoby trzeciej lub następców prawnych następuje po upływie 5 lat licząc
od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana. Zgodnie z ust. 6
tego przepisu bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia śmierci spad-
3
kodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia
spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci
spadkodawcy. Z mocy art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do należ-
ności z tytułu składek stosuje się między innymi art. 97 § 1 i art. 98 § 1 i art. 101
ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Przepisy art. 97 i 98 Ordy-
nacji podatkowej przewidują zaś, że spadkobiercy - z zastrzeżeniem § 2 - przejmują
przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spad-
kodawcy. Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spad-
kodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku
oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe. Sąd wskazał też, że zgodnie z art. 101
tej ustawy odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych spadkodawcy naliczane są
od dnia otwarcia spadku. W związku z tym Sąd pierwszej instancji odwołanie oddalił.
Apelację złożyli Marianna R. i Kazimierz R. domagając się zmiany zaskarżo-
nego wyroku i uwzględnienia odwołania, ewentualnie uchylenia wyroku i przekazania
sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji bądź uchylenia także
decyzji ZUS i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. W
uzasadnieniu apelacji zarzucono wyrokowi Sądu pierwszej instancji rażące narusze-
nie przepisów prawa procesowego poprzez oddalenie dowodu z zeznań świadka
Małgorzaty W. w sytuacji, gdy okoliczność, czy prowadziła ona wspólnie ze zmarłym
synem wnioskodawców działalność gospodarczą, wpływa na kwestię jej odpowie-
dzialności wobec ZUS jako osoby trzeciej w rozumieniu art. 107 i nast. Ordynacji po-
datkowej w związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, co ma
oczywisty wpływ na zakres odpowiedzialności skarżących, a także zaniechanie we-
zwania Małgorzaty W. w charakterze zainteresowanej, mimo że spełnia ona kryteria
osoby trzeciej w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Wskazano również na
rażące naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe - z pominięciem art. 107
Ordynacji podatkowej - ustalenie kręgu osób odpowiedzialnych za zapłatę należnych
składek.
Sąd drugiej instancji uznał, że apelacja nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż
Sąd pierwszej instancji wydał trafne rozstrzygnięcie, które znajduje uzasadnienie w
okolicznościach faktycznych sprawy oraz w treści obowiązujących przepisów praw-
nych. W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny podkreślił, że odpowiedzialność skar-
żących za zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Krzysztofa R. wy-
nika z następstwa prawnego skarżących jako spadkobierców, podczas gdy obciąże-
4
nie osoby trzeciej z tego tytułu ma charakter samoistny, oderwany od zobowiązania,
a jako takie może mieć miejsce jedynie wyjątkowo, gdy nie ma możliwości
zaspokojenia roszczeń z majątku dłużnika lub jego następcy prawnego. W konse-
kwencji, stosownie do treści art. 107 § 1 i § 1a Ordynacji podatkowej w związku z art.
31 ustawy systemowej, odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania składkowe
ma miejsce w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania tego zobowią-
zania przez dłużnika lub jego następcę prawnego, ma zatem charakter akcesoryjny i
- w ocenie Sądu - nie ma wpływu na sytuację prawną dłużnika (następcy prawnego).
Sąd drugiej instancji zwrócił także uwagę, że osoba trzecia nie może skutecznie
podważać ustaleń dokonanych w postępowaniu prowadzonym wcześniej przez or-
gan rentowy w stosunku do podmiotu (dłużnika, jego następcy prawnego) za którego
długi odpowiada. Wynika stąd, że Małgorzata W., ewentualna osoba trzecia w rozu-
mieniu art. 107 Ordynacji podatkowej, nie jest w przedmiotowej sprawie zaintereso-
wanym w rozumieniu art. 47711
§ 1 k.p.c., Sąd pierwszej instancji nie był zatem zo-
bowiązany do jej wezwania do udziału w sprawie. Podkreślono także, że ustalenie
jakoby Krzysztof R. prowadził działalność gospodarczą wspólnie z Małgorzatą W.
oraz że przejęła ona tę działalność po jego śmierci jest co najmniej przedwczesne,
jako że Krzysztof R. prowadził działalność jednoosobowo, a Małgorzata W. nie zo-
stała zgłoszona ani jako jego pełnomocnik, ani współpracownik, zaś z faktu rozpo-
częcia prowadzenia przez nią działalności pod tym samym adresem i firmą od dnia
29 lipca 2003 r. jednoznacznie nie wynika, czy rzeczywiście przejęła ona tę działal-
ność.
Wyrok ten został zaskarżony w całości przez wnioskodawców, którzy w skar-
dze kasacyjnej wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpo-
znania Sądowi Apelacyjnemu, ewentualnie o uchylenie w całości również wyroku
Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do rozpoznania temu Sądowi, zarzucając
naruszenie przepisów postępowania cywilnego poprzez zaniechanie wezwania Mał-
gorzaty W. w charakterze zainteresowanej, a tym samym dopuszczenie się uchybie-
nia powodującego nieważność postępowania, jak również rażące naruszenie prawa
materialnego poprzez niewłaściwe - z pominięciem art. 107 § 1 i § 1a, art. 108 § 1 i
art. 111 § 1 Ordynacji podatkowej - ustalenie kręgu osób odpowiedzialnych za za-
płatę należnych składek i przyjęcie, że wnioskodawcy jako jedyni odpowiedzialni są
za zaległości składkowe wobec ZUS.
5
W uzasadnieniu podkreślono, że solidarna odpowiedzialność osoby trzeciej z
dłużnikami podatkowymi ma wpływ na sytuację prawną następców prawnych dłużni-
ka, gdyż przyjęcie odpowiedzialności Małgorzaty W. mogłoby oznaczać, że ZUS
mógłby domagać się - po stwierdzeniu, zgodnie z art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej,
bezskuteczności egzekucji wobec wnioskodawców - zapłaty należności bezpośred-
nio od niej, natomiast uiszczenie przez któreś z nich zaległości na rzecz ZUS mogło-
by stać się źródłem roszczenia o zwrot stosownej części spełnionego świadczenia.
Odnosząc się do rozważań Sądu Apelacyjnego o wyjątkowej jedynie możliwo-
ści obciążenia osoby trzeciej obowiązkiem uiszczenia zaległości podatkowej wska-
zano na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w
Białymstoku z dnia 23 listopada 2001 r. ,SA/Bk 1628/00, w którym stwierdzono, że
„na prawidłowość wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie
ma wpływu okoliczność skuteczności czy bezskuteczności egzekucji. Ta bowiem
okoliczność w świetle art. 108 § 3 Ordynacji podatkowej ma znaczenie wyłącznie w
zakresie wszczęcia egzekucji zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzial-
ności podatkowej osoby trzeciej”, co oznacza, że ZUS jest obowiązany wydać decy-
zję ustalającą tę odpowiedzialność niezależnie od możliwości zaspokojenia roszczeń
z majątku dłużnika. Przywołano także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego-
Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 5 września 2002 r., zgodnie z którym
stwierdzenie przez organ podatkowy, iż określony podmiot spełnił przesłanki usta-
wowe odpowiedzialności określonej kategorii osób trzecich powoduje, iż ma on obo-
wiązek wydania decyzji o pociągnięciu do odpowiedzialności takiej osoby, natomiast
nie istnieje obecnie żadna prawna możliwość odstąpienia od wydania tego rodzaju
decyzji. Oznacza to -zdaniem skarżących - że Małgorzata W. jest w przedmiotowej
sprawie zainteresowanym w rozumieniu art. 47711
§ 1 k.p.c., jako że nie jest ona ad-
resatem decyzji, natomiast wydana decyzja swoją treścią wpływa na jej prawa i obo-
wiązki w taki sposób, że ma ona interes prawny w uzyskaniu konkretnego orzeczenia
sądowego. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1998 r. (III ZP
20/98) niewezwanie przez Sąd zainteresowanego do udziału w postępowaniu (art.
47711
§ 2 zdanie drugie k.p.c.) powoduje nieważność tego postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono także, że w odczuciu społecz-
nym byłoby niesprawiedliwe, gdyby osoba, która przejęła działalność gospodarczą
po zmarłym, nie była obarczona odpowiedzialnością za spłatę długów powstałych
podczas i w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, obciążanie obowiąz-
6
kiem spłaty tak ogromnego zadłużenia rodziców zmarłego, emerytów, pozostaje w
sprzeczności z poczuciem sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego nie są usprawiedli-
wione. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych w art. 31 nakazuje stosować do
należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wymienione w tym przepisie
unormowania ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Przepis art.
31 ustawy systemowej odsyła między innymi do unormowań zawartych w rozdziale 4
Ordynacji podatkowej zatytułowanym „Prawa i obowiązki następców prawnych”, w
tym do przepisu art. 97, według którego spadkobiercy podatnika przejmują przewi-
dziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodaw-
cy. Stosownie do art. 98 § 1 i 2 pkt 1 Ordynacji do odpowiedzialności spadkobierców
za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o
przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe.
Na gruncie przytoczonej regulacji prawnej nie budzi wątpliwości, że wniosko-
dawcy, którzy przyjęli spadek po zmarłym synu Krzysztofie wprost odpowiadają za
zobowiązania podatkowe spadkodawcy w postaci nieuiszczonych przez niego skła-
dek na ubezpieczenie społeczne. Spór sprowadza się do tego, czy za zobowiązania
podatkowe zmarłego odpowiadają jedynie rodzice zmarłego - wnioskodawcy, czy też
odpowiedzialnością tą obciążona jest również konkubina Krzysztofa R. - Małgorzata
W. Zdaniem skarżących krąg podmiotów odpowiedzialnych za zaległości składkowe
powinien zostać poszerzony o Małgorzatę W., która jest osobą trzecią w rozumieniu
art. 107 § 1 i 1a Ordynacji podatkowej i która w związku z tym powinna zostać we-
zwana do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanej. Stosownie do art. 111 §
1 Ordynacji podatkowej członek rodziny podatnika odpowiada całym swoim mająt-
kiem solidarnie z podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą za zaległości
podatkowe wynikające z tej działalności i powstałe w okresie, w którym stale współ-
działał z podatnikiem w jej wykonywaniu, osiągając korzyści z prowadzonej przez
niego działalności. W myśl § 3 tego przepisu za członków rodziny podatnika uważa
się zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, małżonków zstępnych, osobę pozostającą w
stosunku przysposobienia oraz pozostająca z podatnikiem w faktycznym pożyciu. Z
7
kolei zgodnie z art. 107 § 1a osoby trzecie odpowiadają całym swoim majątkiem soli-
darnie z następcą prawnym podatnika za przejęte przez niego zaległości podatkowe.
Z tych unormowań skarżący wyprowadza przytoczone wcześniej, zawarte w
skardze kasacyjnej wnioski wraz z ich prawnymi konsekwencjami, dotyczącymi po-
szerzenia kręgu odpowiedzialnych za zaległości składkowe o konkubinę zmarłego
oraz konieczności wezwania do udziału w sprawie Małgorzaty W. jako zainteresowa-
nej. Nie są one trafne ponieważ skarżący nie uwzględniają, że odpowiedzialność
osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe ma miejsce w przypadku niewykonania
lub nienależytego wykonania zobowiązania podatkowego przez podatnika lub jego
następcy prawnego. Jak już podkreślono, w razie śmierci podatnika jego spadkobier-
cy przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i
obowiązki spadkodawcy (art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej). W stosunku do tej odpo-
wiedzialności odpowiedzialność osób trzecich ma charakter akcesoryjny. Przema-
wiają za tym następujące argumenty. Mianowicie, o odpowiedzialności podatkowej
osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji (art. 108 § 1), decyzja ta ma
charakter konstytutywny i tworzy zobowiązanie podatkowe. Stosownie do art. 108 § 2
postępowanie podatkowe w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie
może zostać wszczęte przed upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania, a
także przed dniem doręczenia decyzji określającej między innymi wysokość zobo-
wiązania podatkowego. W postępowaniu w sprawie odpowiedzialności podatkowej
osoby trzeciej, osoba ta jest stroną tego postępowania.
W przedstawionym kontekście prawnym należy ocenić zarzut skargi kasacyj-
nej naruszenia art. 47711
k.p.c., przez niewezwanie do udziału w sprawie konkubiny
zmarłego jako osoby zainteresowanej, prowadzące - zdaniem skarżących - do po-
zbawienia możności obrony jej praw i powodujące nieważność postępowania. Zgod-
nie z art. 47711
k.p.c. zainteresowanym jest ten, czyje prawa lub obowiązki zależą od
rozstrzygnięcia sprawy. Należy przyjąć, że w powołanym przepisie nie chodzi o za-
interesowanie w sensie potocznym, lecz chodzi o sytuację, w której wynik toczącej
się sprawy może dotykać bezpośrednio podmiotu, który nie brał udziału w postępo-
waniu (tak trafnie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 kwietnia 2005 r., I
UKN 236/04). Niewątpliwie rozstrzygnięcie sprawy, że na wnioskodawcach w
związku z przejęciem spadku wprost po ich zmarłym synu ciąży obowiązek zapłaty
nieuiszczonych przez zmarłego składek na ubezpieczenie społeczne, nie ma bezpo-
8
średniego wpływu na prawa lub obowiązki konkubiny zmarłego. Zarzut skargi kasa-
cyjnej naruszenia art. 47711
k.p.c. nie jest zatem usprawiedliwiony.
Z przytoczonych względów, w oparciu o art. 39814
k.p.c. należało orzec o od-
daleniu skargi kasacyjnej.
========================================). W stosunku do tej odpo-
wiedzialności odpowiedzialność osób trzecich ma charakter akcesoryjny. Przema-
wiają za tym następujące argumenty. Mianowicie, o odpowiedzialności podatkowej
osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji (art. 108 § 1), decyzja ta ma
charakter konstytutywny i tworzy zobowiązanie podatkowe. Stosownie do art. 108 § 2
postępowanie podatkowe w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie
może zostać wszczęte przed upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania, a
także przed dniem doręczenia decyzji określającej między innymi wysokość zobo-
wiązania podatkowego. W postępowaniu w sprawie odpowiedzialności podatkowej
osoby trzeciej, osoba ta jest stroną tego postępowania.
W przedstawionym kontekście prawnym należy ocenić zarzut skargi kasacyj-
nej naruszenia art. 47711
k.p.c., przez niewezwanie do udziału w sprawie konkubiny
zmarłego jako osoby zainteresowanej, prowadzące - zdaniem skarżących - do po-
zbawienia możności obrony jej praw i powodujące nieważność postępowania. Zgod-
nie z art. 47711
k.p.c. zainteresowanym jest ten, czyje prawa lub obowiązki zależą od
rozstrzygnięcia sprawy. Należy przyjąć, że w powołanym przepisie nie chodzi o za-
interesowanie w sensie potocznym, lecz chodzi o sytuację, w której wynik toczącej
się sprawy może dotykać bezpośrednio podmiotu, który nie brał udziału w postępo-
waniu (tak trafnie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 kwietnia 2005 r., I
UKN 236/04). Niewątpliwie rozstrzygnięcie sprawy, że na wnioskodawcach w
związku z przejęciem spadku wprost po ich zmarłym synu ciąży obowiązek zapłaty
nieuiszczonych przez zmarłego składek na ubezpieczenie społeczne, nie ma bezpo-
8
średniego wpływu na prawa lub obowiązki konkubiny zmarłego. Zarzut skargi kasa-
cyjnej naruszenia art. 47711
k.p.c. nie jest zatem usprawiedliwiony.
Z przytoczonych względów, w oparciu o art. 39814
k.p.c. należało orzec o od-
daleniu skargi kasacyjnej.
========================================