Postanowienie SN z 20 stycznia 2011, sygn. II UZ 38/10
Data orzeczenia
20 stycznia 2011
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, Wydział II
Przewodniczący
SSN Zbigniew Myszka
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 20 stycznia 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący)
SSN Beata Gudowska (sprawozdawca)
SSN Romualda Spyt
w sprawie z wniosku T. W.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
o wysokość kapitału początkowego,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 stycznia 2011 r.,
zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 28 października 2009 r.,
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
W sprawie o ustalenie wysokości kapitału początkowego Sąd Apelacyjny,
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 28 października
2009 r. ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie z wniosku T. W. na kwotę
8.117,56 zł i odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonej. Stwierdził, że spór dotyczy
prawa majątkowego, odnośnie do którego w sprawach z zakresu ubezpieczeń
społecznych dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uwarunkowana wykazaniem
wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości co najmniej 10.000 zł (art. 3982
§ 1
k.p.c.).
W zażaleniu ubezpieczonej, zawierającym wniosek o uchylenie
postanowienia w całości, zarzucono naruszenie art. 3982
§ 1 k.p.c., polegające na
2
jego błędnym zastosowaniu wynikającym z przyjęcia, że wartość przedmiotu
zaskarżenia wynosi w niniejszej sprawie 8.117,56 zł, a zatem jest niższa niż kwota
10.000 zł, czyli kwota warunkująca dopuszczalność skargi kasacyjnej. Skarżąca
podniosła, że postępowanie toczące się w pierwszej instancji przed Sądem
Okręgowym i w drugiej instancji przez Sądem Apelacyjnym, w wyniku odwołania
się przez nią od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dotyczyło ustalenia
wysokości kapitału początkowego i tego samego dotyczyć będzie postępowanie
przez Sądem Najwyższym toczące się na skutek złożenia skargi kasacyjnej. Skoro
więc przedmiotem tego postępowania ma być ustalenie wysokości kapitału
początkowego, wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi równowartość wysokości
kapitału początkowego. Ze względu na art. 3982
§ 1 k.p.c., w sprawach z zakresu
ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości
przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub
renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. W ocenie skarżącej,
postępowanie o ustalenie wysokości kapitału początkowego mieści się w zakresie
pojęcia spraw o przyznanie prawa do emerytury. Wyjątki wskazane w art. 3982
§ 1
k.p.c. podyktowane zostały względami społecznymi, co stanowi niewątpliwie
koncesję na rzecz ochrony w postępowaniu kasacyjnym interesów osób
najuboższych w sprawach dotyczących szeroko pojętego prawa do emerytury.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Przedmiotem postępowania z odwołania od decyzji ZUS, zakończonego
wyrokiem Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2
kwietnia 2009 r., było ustalenie kapitału początkowego. Sprawa mająca taki
przedmiot jest sprawą o prawa majątkowe i wobec tego skarga kasacyjna
przysługuje podstawie art. 3982
§ 1 k.p.c. tylko wówczas, gdy wartość spornego
prawa nie jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Kapitał początkowy jest prawem
majątkowym, a z jego ustaleniem związana jest wartość materialna, która będzie
przysługiwać uprawnionemu podmiotowi. Sprawa o ustalenie jego wysokości nie
jest więc sprawą o przyznanie ani o wstrzymanie emerytury lub renty ani też
sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w których skarga
3
kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Zakres
spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu
zaskarżenia został określony w przepisie art. 3982
§ 1 zdanie drugie k.p.c., który
został wprowadzony później niż uregulowania o kapitale początkowym zawarte w
ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). Gdyby intencją
ustawodawcy było wprowadzenie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o
ustalenie kapitału początkowego niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia,
to takie uregulowanie znalazłoby się bez wątpienia w treści wymienionego przepisu
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2007 r., II UZ 67/06,
OSNP 2008 nr 9-10, poz. 151; z dnia 21 kwietnia 2004 r., II UK 294/03, OSNP
2004 nr 22, poz. 391; z dnia 14 września 2006 r., III UK 92/06 i z dnia 6
października 2009 r., II UZ 31/09, niepubl.).
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3941
§ 3 w
związku z 39814
k.p.c.).