Postanowienie SN z 15 lutego 2012, sygn. I PK 154/11
Data orzeczenia
15 lutego 2012
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, Wydział I
Przewodniczący
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 15 lutego 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
w sprawie z powództwa A. K.
przeciwko Młodzieżowemu Ośrodkowi Wychowawczemu w J.
o ustalenie, że strony wiąże umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 lutego 2012 r.,
skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 20 stycznia 2011 r.,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
U z a s a d n i e n i e
Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy, w uwzględnieniu
apelacji A. K., zmienił wyrok z dnia 8 listopada 2010 r. Sądu Rejonowego w ten
sposób, że ustalił, iż powód pozostaje z Młodzieżowym Ośrodkiem
Wychowawczym w stosunku pracy na podstawie umowy na czas nieokreślony od
dnia 1 września 2009 r.
W skardze kasacyjnej strona pozwana zarzuciła naruszenie prawa
materialnego, a to: 1) niewłaściwe zastosowanie art. 10 ust. 4 ustawy - Karta
Nauczyciela, poprzez przyjęcie, że powód będąc nauczycielem kontraktowym
winien być zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony; 2)
błędną wykładnię art. 10 ust. 7 ustawy - Karta Nauczyciela i art. 6 k.c., poprzez
2
przyjęcie, że strona pozwana nie udowodniła istnienia przesłanek z art. 10 ust. 7
Karty Nauczyciela, uzasadniających zatrudnienie nauczyciela kontraktowego na
czas określony.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego
wyroku i „oddalenie roszczenia powoda”, ewentualnie uchylenie zaskarżonego
wyroku i „przekazanie sprawy Sądowi” do ponownego rozpoznania.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniony został jej
oczywistą zasadnością z uwagi na przyjęcie za udowodnione okoliczności do
zastosowania art. 10 ust. 4 ustawy - Karta Nauczyciela, co doprowadziło do
niewłaściwego zastosowania art. 10 ust. 4 tej ustawy i nieuwzględnienia
przytoczonych przez pozwanego okoliczności prawnych uzasadniających
zastosowanie jej art. 10 ust. 7. W ocenie skarżącego, w sprawie doszło do
oczywistego naruszenia wymienionych przepisów oraz art. 6 k.c. wskutek przyjęcia,
że nie zostały udowodnione potrzeby wynikające z organizacji funkcjonowania
strony pozwanej, podczas gdy te „fakty prawne” wynikają bezpośrednio z
wymienionych przez skarżącego ustaw, tj. z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta
Nauczyciela, z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty wraz z przepisami
wykonawczymi, z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, z dnia 17
grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów
publicznych, z dnia 5 czerwca 1989 r. o samorządzie województwa i z dnia 26
października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich wraz z przepisami
wykonawczymi. Przepisy te wskazują - zdaniem skarżącego - na „prawną
powinność zastosowania przy zatrudnieniu nauczycieli wychowawców w
placówkach wychowawczych art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Przepis art. 3984
§ 2 k.p.c. wymaga, aby wniosek o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania stanowił odrębny element pisma niezależny od
przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984
§ 1 pkt 2 k.p.c.).
Uzasadnienie wniosku natomiast powinno nawiązywać do przesłanek przyjęcia
skargi do rozpoznania określonych w art. 3989
§ 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem
3
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w
orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Spełnienie wymagania z art. 3984
§ 2 k.p.c.
powinno zatem przybrać formę wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym
skarżący wskaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na
uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie
uzasadni, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek.
Poprzestanie w tym zakresie na sformułowaniu podstaw kasacyjnych i ich
uzasadnieniu jest niewystarczające, bo chociaż przy konstruowaniu obu
wymaganych elementów skargi argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy
bada je na różnych etapach postępowania kasacyjnego.
Z art. 3989
§ 1 pkt 4 k.p.c. wynika konieczność nie tylko powołania się na
okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również
wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi
wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża się „oczywistość” zasadności skargi oraz
podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób
oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu
(przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona, czyli że jej zarzuty są zasadne „na pierwszy rzut oka”
(prima facie) i w sposób oczywisty prowadzą do uznania zaskarżonego wyroku za
błędny i jego wzruszenia (por. między innymi postanowienie Sądu Najwyższego z
dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, niepublikowane i orzeczenia tam powołane).
Jest tak dlatego, że o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, iż jej
podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest
wykazanie kwalifikowanej podstawy naruszenia konkretnych i powołanych w
podstawach kasacyjnych przepisów prawa materialnego lub procesowego
widocznej przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez wdawania się w
pogłębioną analizę prawną.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie niniejszej skargi do rozpoznania
skarżący w ogóle nie ustosunkowuje się do tak rozumianej przesłanki oczywistej
4
zasadności skargi ani nie wykazuje jej istnienia, ograniczając się do powołania
przepisów wskazanych w ramach kasacyjnej podstawy obrazy prawa materialnego,
które - w jego ocenie - zostały naruszone przez Sąd drugiej instancji oraz
wymienienia aktów prawnych, stanowiących podstawę funkcjonowania pozwanego
Ośrodka. Podstawą wywodu skarżącego jest założenie, że z (nawet przez niego
niewskazanych) przepisów tych aktów miałaby wprost wynikać konieczność
zatrudniania przez pozwany Ośrodek nauczycieli na podstawie umów o pracę na
czas określony. Tymczasem żadnego z przepisów, z których obowiązek taki miałby
wynikać skarżący nie przywołuje, a prezentowane przez niego założenie pozostaje
w sprzeczności już tylko z poczynionym w sprawie ustaleniem co do zapewnienia w
arkuszu organizacyjnym odpowiedniego pensum nauczycielom zatrudnionym na
czas nieokreślony. Oznacza to, że skarżący zatrudnia nauczycieli na podstawie obu
rodzajów umów. Jest to oczywiste i nie narusza przepisów prawa, gdyż zgodnie z
art. 10 ust. 4 Karty Nauczyciela zasadą jest zatrudnianie nauczycieli kontraktowych
na czas nieokreślony, jedynie z wyjątkami przewidzianymi w ust. 7 tego artykułu,
zezwalającymi na zawarcie umowy o pracę na czas określony. Ponieważ ta
wyjątkowa podstawa zatrudnienia nie może być zależna od uznania pracodawcy,
ale musi wynikać z faktycznych potrzeb organizacyjnych danej placówki oświatowo-
wychowawczej, przeto obowiązkiem skarżącego wynikającym z ustanowionej w art.
6 k.c. reguły rozkładu ciężaru dowodu było wykazanie, że zawarcie z powodem
umowy o pracę na czas określony było uzasadnione faktyczną potrzebą
organizacyjną wynikającą z okoliczności znanych pracodawcy już w dacie
zawierania umowy obejmującej okres roku szkolnego 2009/2010 i sięgających poza
ten okres (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2008 r., I PK
169/07, LEX nr 448147; z dnia 3 grudnia 2010 r., I PK 122/10, LEX nr 738392; z
dnia 19 maja 2011 r., I PK 267/10, LEX nr 896463).
Skarżący nie kwestionuje oceny Sądu drugiej instancji, że istnienia takich
okoliczności faktycznych nie udowodnił (chociaż powoływał się na nie w odpowiedzi
na pozew), nie wskazuje również przepisów prawa, z których okoliczności te - w
jego ocenie - miałyby wynikać, a tym samym nie może być mowy o wykazaniu
przez niego istnienia przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Wywody
skarżącego wskazują natomiast, że chodzi mu w istocie o zajęcie przez Sąd
5
Najwyższy stanowiska co do zarzutów przedstawionych zaskarżonemu wyrokowi w
ramach kasacyjnej podstawy naruszenia prawa materialnego. Taka okoliczność nie
stanowi jednak ustawowej przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania na podstawie art. 3989
§ 2 k.p.c.