Postanowienie SN z 19 marca 2012, sygn. II UO 1/12
Data orzeczenia
19 marca 2012
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, Wydział II
Przewodniczący
SSN Maciej Pacuda
Tagi
Podstawa prawna
art. 48
kpc
art. 379
kpc
art. 394
kpc
art. 398
kpc
art. 399
kpc
art. 401
kpc
art. 403
kpc
art. 407
kpc
Pokaż pozostałe podstawy prawne (2)
POSTANOWIENIE
Dnia 19 marca 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Maciej Pacuda (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Bogusław Cudowski
SSN Beata Gudowska
w sprawie z wniosku K. G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
o rentę z tytułu niezdolności do pracy,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 marca 2012 r.,
skargi wnioskodawcy o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem
Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt II UZ 26/11,
odrzuca skargę.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2011 r., wydanym w
sprawie II UZ 26/11, oddalił zażalenie wniesione przez ubezpieczonego K. G. od
postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 31 stycznia 2011 r., odrzucającego jako
spóźnioną skargę ubezpieczonego o wznowienie postępowania zakończonego
wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 19 grudnia 2005 r.
W piśmie procesowym z dnia 25 stycznia 2012 r. ubezpieczony K.G.,
reprezentowany przez swojego pełnomocnika, powołując jako podstawę
wznowienia art. 401 pkt 1 k.p.c. (w związku z art. 48 § 3 k.p.c. i art. 413 k.p.c.), art.
401 pkt 2 k.p.c. (w związku z art. 379 pkt 1 k.p.c.) oraz art. 403 § 2 k.p.c., a nadto
2
wskazując na obrazę: art. 39813
§ 1 k.p.c., art. 39814
k.p.c., art. 39819
k.p.c. i art.
114 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 4 – 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o
emeryturach i rentach z FUS, zawarł skargę o wznowienie postępowania
zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2011 r., II UZ
26/11, w której domagał się:
1. wznowienia postępowania zakończonego wymienionym postanowieniem
Sądu Najwyższego,
2. wyłączenia SSN J. K. za składu sądu orzekającego przy rozpoznawaniu
zażalenia ubezpieczonego, zgodnie z art. 48 § 3 k.p.c.,
3. uchylenia w sprawie wyroków sądowych pierwszej i drugiej instancji,
umorzenia postępowania sądowego i przekazania sprawy organowi
rentowemu do rozpoznania,
4. zasądzenia od pozwanego na rzecz ubezpieczonego kosztów postępowania
i zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Nie może ulegać wątpliwości fakt, iż podstawowym żądaniem
sformułowanym przez ubezpieczonego w wyżej opisanej skardze jest żądanie
wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu
Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2011 r., wydanym w sprawie II UZ 26/11. Należy
zatem stwierdzić, że żądanie to winno zostać ocenione z uwzględnieniem
przepisów zawartych w dziale VI Kodeksu postępowania cywilnego (art. 399 – 4161
k.p.c.). Zgodnie z art. 399 § 1 k.p.c. w wypadkach przewidzianych we
wspomnianym dziale VI Kodeksu postępowania cywilnego można natomiast żądać
wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem.
Stosownie do § 2 wymienionego przepisu, wprowadzonego ustawą z dnia 22
grudnia 2004 r. nowelizującą Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr
13, poz. 98), postępowanie może być wznowione również w razie zakończenia go
postanowieniem, jednakże wyłącznie na podstawie określonej w art. 4011
k.p.c.
Wskazana regulacja oznacza, że instytucja wznowienia postępowania dotyczy co
do zasady jedynie prawomocnych wyroków, natomiast postanowień tylko wówczas,
3
gdy podstawę skargi stanowi art. 4011
k.p.c., zgodnie z którym można żądać
wznowienia postępowania również w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł
o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową
międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.
Cytowany art. 399 § 2 k.p.c. zawiera zatem wyjątek od ogólnej zasady określającej
zakres przedmiotowy skargi o wznowienie postępowania. W myśl powszechnie
przyjętych zasad wykładni przepisów prawa norma zawierająca wyjątek od zasady
nie może być jednakże interpretowana w sposób rozszerzający, ani też stosowana
w drodze analogii do innych sytuacji niż w niej przewidziane. Z tych przyczyn za
niedopuszczalną należy uznać taką wykładnię art. 399 k.p.c., która dopuszczałaby
możliwość wznowienia postępowania w każdej sprawie, także zakończonej
prawomocnym postanowieniem, które zostało wydane na podstawie aktu
normatywnego, w stosunku do którego Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o jego
niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 19 października 2007 r., I CO 8/07,
LEX nr 457745 oraz z dnia 18 kwietnia 2011 r., III UZ 5/11, LEX nr 966821).
Przedmiotem skargi wniesionej przez ubezpieczonego jest, co już wyżej
zostało podniesione, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2011 r.
Zdaniem Sądu Najwyższego ocena treści owej skargi przez pryzmat treści art. 399
§ 2 k.p.c. musi prowadzić do wniosku, że przepis ten nie może znaleźć
zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Po pierwsze dlatego, że sam
ubezpieczony nie wskazał art. 4011
k.p.c. jako podstawy prawnej swej skargi, gdyż
oparł ją na podstawie art. 401 pkt 1 i 2 k.p.c. oraz art. 403 § 2 k.p.c. Poza tym nie
może budzić jakichkolwiek wątpliwości fakt, iż zaskarżone postanowienie Sądu
Najwyższego nie zostało wydane na podstawie aktu normatywnego, którego
niezgodność z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą
stwierdził Trybunał Konstytucyjny. Podstawę prawną wymienionego orzeczenia
stanowiły bowiem przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, a w szczególności
art. 407 § 1 k.p.c., art. 410 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 39814
k.p.c. w związku z art. 3941
§
3 k.p.c., których zgodność z Konstytucją lub ratyfikowanymi umowami
międzynarodowymi nigdy nie była kwestionowana.
4
W przedstawionej sytuacji, ocena dopuszczalności skargi wniesionej przez
ubezpieczonego musi być dokonywana wyłącznie przez pryzmat art. 399 § 1 k.p.c.,
a ten przepis daje możliwość żądania wznowienia tylko takiego postępowania, które
zostało zakończone prawomocnym wyrokiem.
Kierując się przedstawionymi argumentami oraz opierając się na treści
art. 410 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że skarga ubezpieczonego jako
niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Z tych względów orzekł zatem, jak w
sentencji.