sygn. I C 179/18 6 czerwca 2019 Sąd Okręgowy w Krakowie

Wyrok z 6 czerwca 2019, sygn. I C 179/18

Data orzeczenia 6 czerwca 2019

Sąd Sąd Okręgowy w Krakowie

Wydział I Wydział Cywilny

Przewodniczący Sędzia Kamil Grzesik

Tagi

#Sąd Okręgowy w Krakowie #I Wydział Cywilny #wyrok

Podstawa prawna

art. 5 kc art. 6 kc art. 98 kpc art. 100 kpc art. 118 kc art. 123 kc art. 124 kc art. 156 kpa

Pokaż pozostałe podstawy prawne (10)

art. 160 kpa art. 165 kpc art. 184 kpc art. 224 kc art. 225 kc art. 229 kc art. 245 kc art. 481 kc art. 482 kc art. 24 k

Sygn. akt I C 179/18

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 czerwca 2019 r.

Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący : SSO Kamil Grzesik

Protokolant: protokolant Milena Gągol

po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2019 r. w Krakowie

na rozprawie

sprawy z powództwa J. P., M. P., K. J. (1), A. B. (1), M. B., A. G., S. B.

przeciwko Powiatowi (...)

o zapłatę

I. Zasądza od pozwanego Powiatu (...) na rzecz powoda J. P. kwotę 695 849,31 zł (sześćset dziewięćdziesiąt pięć tysięcy osiemset czterdzieści dziewięć i 31/100) wraz z odsetkami ustawowym za opóźnienie liczonymi od dnia 26 kwietnia 2017 r. do dnia zapłaty;

II. Zasądza od pozwanego Powiatu (...) na rzecz powódki M. P. kwotę 695 849,31 zł (sześćset dziewięćdziesiąt pięć tysięcy osiemset czterdzieści dziewięć i 31/100) wraz z odsetkami ustawowym za opóźnienie liczonymi od dnia 26 kwietnia 2017 r. do dnia zapłaty;

III. Zasądza od pozwanego Powiatu (...) na rzecz powódki K. J. (1) kwotę 278 339,72 zł (dwieście siedemdziesiąt osiem tysięcy trzysta trzydzieści dziewięć i 72/100) wraz z odsetkami ustawowym za opóźnienie liczonymi od dnia 26 kwietnia 2017 r. do dnia zapłaty;

IV. Zasądza od pozwanego Powiatu (...) na rzecz powoda A. B. (1) kwotę 278 339,72 zł (dwieście siedemdziesiąt osiem tysięcy trzysta trzydzieści dziewięć i 72/100) wraz z odsetkami ustawowym za opóźnienie liczonymi od dnia 26 kwietnia 2017 r. do dnia zapłaty;

V. Zasądza od pozwanego Powiatu (...) na rzecz powódki M. B. kwotę 278 339,72 zł (dwieście siedemdziesiąt osiem tysięcy trzysta trzydzieści dziewięć i 72/100) wraz z odsetkami ustawowym za opóźnienie liczonymi od dnia 26 kwietnia 2017 r. do dnia zapłaty;

VI. Zasądza od pozwanego Powiatu (...) na rzecz powódki A. G. kwotę 278 339,72 zł (dwieście siedemdziesiąt osiem tysięcy trzysta trzydzieści dziewięć i 72/100) wraz z odsetkami ustawowym za opóźnienie liczonymi od dnia 26 kwietnia 2017 r. do dnia zapłaty;

VII. Zasądza od pozwanego Powiatu (...) na rzecz powoda S. B. kwotę 278 339,72 zł (dwieście siedemdziesiąt osiem tysięcy trzysta trzydzieści dziewięć i 72/100) wraz z odsetkami ustawowym za opóźnienie liczonymi od dnia 26 kwietnia 2017 r. do dnia zapłaty;

VIII. W pozostałym zakresie powództwa oddala;

IX. Zasądza od pozwanego Powiatu (...) na rzecz powoda J. P. kwotę 38 102,99 zł (trzydzieści osiem tysięcy sto dwa i 99/100) tytułem zwrotu kosztów procesu;

X. Zasądza od pozwanego Powiatu (...) na rzecz powódki M. P. kwotę 38 102,99 zł (trzydzieści osiem tysięcy sto dwa i 99/100) tytułem zwrotu kosztów procesu;

XI. Zasądza od pozwanego Powiatu (...) na rzecz powódki K. J. (2) kwotę 17 227,76 zł (siedemnaście tysięcy dwieście dwadzieścia siedem i 76/100) tytułem zwrotu kosztów procesu;

XII. Zasądza od pozwanego Powiatu (...) na rzecz powoda A. B. (1) kwotę 17 227,76 zł (siedemnaście tysięcy dwieście dwadzieścia siedem i 76/100) tytułem zwrotu kosztów procesu;

XIII. Zasądza od pozwanego Powiatu (...) na rzecz powódki M. B. kwotę 17 227,76 zł (siedemnaście tysięcy dwieście dwadzieścia siedem i 76/100) tytułem zwrotu kosztów procesu;

XIV. Zasądza od pozwanego Powiatu (...) na rzecz powódki A. G. kwotę 17 227,76 zł (siedemnaście tysięcy dwieście dwadzieścia siedem i 76/100) tytułem zwrotu kosztów procesu;

XV. Zasądza od pozwanego Powiatu (...) na rzecz powoda S. B. kwotę 17 227,76 zł (siedemnaście tysięcy dwieście dwadzieścia siedem i 76/100) tytułem zwrotu kosztów procesu;

XVI. Nakazuje pobrać od powodów J. P. i M. P. na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Okręgowego w Krakowie kwoty po 341,13 zł (trzysta czterdzieści jeden i 13/100) tytułem brakującej zaliczki na opinie biegłego;

XVII. Nakazuje pobrać od powodów K. J. (2), A. B. (1), M. B., A. G. i S. B. na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Okręgowego w Krakowie kwoty po 136,45 zł (sto trzydzieści sześć i 45/100) tytułem brakującej zaliczki na opinie biegłego;

XVIII. Nakazuje pobrać od pozwanego Powiatu (...) na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Okręgowego w Krakowie kwotę 2 565,50 zł ( dwa tysiące pięćset sześćdziesiąt pięć i 50/100) tytulem brakującej zaliczki na opinię biegłego.

Sygn. akt I C 179/18

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Okręgowego I Wydział Cywilny z dnia 6 czerwca 2019 r.

W pozwie z dnia 26 kwietnia 2017 roku powodowie: J. P., M. P., K. J. (1), A. B. (2), M. B., A. G., S. B. zwrócili się o wydanie nakazu w postępowaniu upominawczym i:

1. zasądzenie na rzecz Powodów od Pozwanego Powiatu (...) - reprezentowanego przez Zarząd Powiatu, sumy pieniężnej wynoszącej 4 263 685,54 zł (słownie: cztery miliony dwieście sześćdziesiąt trzy tysiące sześćset osiemdziesiąt pięć złotych 54/100), na którą składają się:

a) suma pieniężna wynosząca 3 184 207 zł (słownie: trzy miliony sto osiemdziesiąt cztery tysiące dwieście siedem złotych 00/100) należna tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr (...) położoną w K. za okres od dnia 1 marca 2003 r. do dnia 26 kwietnia 2016 r.;

b) skapitalizowane odsetki za opóźnienie w zapłacie należnego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w łącznej wysokości 1 079 478,54 zł (słownie: milion siedemdziesiąt dziewięć tysięcy czterysta siedemdziesiąt osiem złotych 54/100) należne za okres od dnia 22 kwietnia 2013 r. do dnia wniesienia niniejszego pozwu o zapłatę;

2. zapłatę na rzecz Powodów odsetek za opóźnienie od skapitalizowanej sumy pieniężnej wskazanej w punkcie 1 powyżej, wynoszącej 4 263 685,54 zł (słownie: cztery miliony dwieście sześćdziesiąt trzy tysiące sześćset osiemdziesiąt pięć złotych 54/100) - za okres od dnia wniesienia niniejszego powództwa do dnia zapłaty - w wysokości wskazanej w obwieszczeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie zamieszczonym w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” na podstawie delegacji zawartej w art. 481 § 2⁴ k.c.;

3. zasądzenie na rzecz Powodów od Strony Pozwanej Powiatu (...), kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że w ocenie powodów Powiat (...) sprawował posiadanie nieruchomością w złej wierze. Podniesiono, że o tym, że Pozwany był w złej wierze świadczy już sama okoliczność, że uznał on prawa Powodów oraz wydał Im działkę w dniu 26 kwietnia 2016 r., zaś władanie w złej wierze należy liczyć od chwili objęcia w posiadanie przedmiotowej nieruchomości przez Powiat (...) na mocy decyzji Wojewody (...) z dnia 9 stycznia 2001 r. znak: GG.VI. (...), wydanej na podstawie art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W dalszej kolejności wskazano, że w związku z zaistnieniem w niniejszej sprawie przesłanek wymienionych w przepisie art. 225 w zw. z art. 224 § 2 k.c. Pozwany jest zobowiązany do zapłaty na rzecz Powodów wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy nieruchomej stanowiącej współwłasność Powodów, to jest kwoty wynoszącej 4 263 685,54 zł. Zdaniem powodów wystosowanie wobec Pozwanego zawezwania do zawarcia próby ugodowej stanowiło czynność przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia, przerwało ono zatem bieg terminu przedawnienia wynikający z przepisu art. 118 k.c., co skutkuje tym, że powodowie mają prawo dochodzić w niniejszej sprawie wynagrodzenia obejmującego okres dziesięciu lat wstecz od chwili skutecznego dokonania czynności przed sądem. W okolicznościach niniejszej sprawy, ponowne rozpoczęcie biegu dziesięcioletniego terminu przedawnienia nastąpiło w dniu 13 czerwca 2013 r. (dzień odbycia bezskutecznego posiedzenia pojednawczego), dodatkowo uległo ono ponownemu przerwaniu wskutek wystosowania drugiego zawezwania do próby ugodowej z dnia 30 grudnia 2015 r. Wobec powyższego, powodowie domagają się zapłaty należnego Im wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres od dnia 1 marca 2003 r. do dnia 26 kwietnia 2016 r. Działając na podstawie przepisu art. 482 § 1 k.c., Powodowie dokonali zaliczenia odsetek za opóźnienie należnych do dnia wniesienia niniejszego powództwa do kwoty przysługującej Im należności z tytułu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. W związku z powyższym zarachowaniem, Powodowie domagają się zasądzenia na Ich rzecz od Strony Pozwanej odsetek ustawowych za opóźnienie od wyżej wymienionej skapitalizowanej sumy pieniężnej wynoszącej łącznie 4 263 685,54 zł

W dniu 8 stycznia 2018 roku Sąd Okręgowy w Krakowie, I Wydział Cywilny wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym.

W dniu 30 stycznia 2018 roku do tutejszego Sądu wpłynął sprzeciw Powiatu (...) , reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym (data nadania 26 stycznia 2018 roku). Pozwany wniósł o:

1) oddalenie powództwa w całości ,

2) zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym z tytułu zastępstwa procesowego według norm przepisanych,

3) zawiadomienie Wojewody (...) o toczącym się sporze między powodem a pozwanym o zapłatę,

4) wezwanie Wojewody (...) do wzięcia udziału w niniejszym postępowaniu.

W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany podniósł zarzut przedawnienia dochodzonego przez powodów roszczenia. Pozwany wskazał, że Powiat (...) wydał przedmiotową nieruchomość powodom w dniu 26 kwietnia 2016r. czyli w tym dniu powód uzyskał faktyczne władztwo nad nieruchomością, a zatem została zwrócona powodowi rzecz w rozumieniu art. 229 k.c. Termin przedawnienia roszczenia o którym mowa w art. 229 k.c. rozpoczyna swój bieg w dniu dokonania zwrotu rzeczy. W świetle powyższego roszczenie powoda w niniejszej sprawie przedawniło się z dniem 26 kwietnia 2017r. a powód wniósł pozew do sądu w dniu 28 kwietnia 2017 r. czyli po upływie roku, czyli już po dacie przedawnienia. W przypadku nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia roszczenia pozwany zakwestionował swoją legitymację bierną w niniejszej sprawie, bowiem w jego ocenie, nie posiadał nieruchomości w złej wierze. Wskazano, że Powiat (...) sprawował posiadanie przedmiotowej nieruchomości w dobrej wierze a zatem stosownie do przepisu art. 224 k.c. nie jest zobowiązany do wynagrodzenia za korzystanie rzeczy. Dodatkowo z ostrożności procesowej pozwany wniósł o oddalenie powództwa podnosząc zarzut nadużycia prawa przez powoda. Wskazano, że pozwany zwrócił powodom sporną nieruchomość, zaś zasądzenie wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości naruszałoby w ocenie pozwanego zasadę słuszności. Dla uzasadnienia powyższego zarzutu podniesiono, że pozwany nie ponosi jakiejkolwiek winy (ogólnie rozumianej) w kontekście sytuacji jaka doprowadziła, że władał cudzą nieruchomością oraz wskazuje na okoliczność, iż korzystanie z nieruchomości przez Powiat służyło wyłącznie dobru publicznemu. Ponadto, z ostrożności procesowej pozwany zakwestionował zarówno okres, za który powodowie domagają się wynagrodzenia jak i wysokość wynagrodzenia. W ocenie pozwanego operat szacunkowy, na którym opierają się powodowie, nie jest przydatny dla niniejszego postępowania, albowiem został porządzony blisko 4 lata temu i zatem nie uwzględnia występujących w ostatnich latach procesów deflacyjnych czy inflacyjnych. Na uzasadnienie przypozwania Wojewody (...) pozwany wskazuje, że pomiędzy powodem i pozwanym toczy się spór o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości której własność pozwany nabył na podstawie decyzji Wojewody (...), a która została następnie unieważniona decyzją Ministra Skarbu Państwa. Podniesiono, że stwierdzenie nieważności decyzji powiatyzacyjnej nastąpiło na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na skutek rażącego naruszenia przepisów, zaś stosownie do art. 160 § 1 k.p.a. w zw. z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 162 poz. 1692) w przypadku ewentualnego poniesienia szkody przez Powiat po unieważnienia decyzji powiatyzacyjnej przysługuje mu roszczenie regresowe od Wojewody ( art. 160 § 2 k.p.a. ).

Sąd ustalił, co następuje:

J. P., M. P., K. J. (1), A. B. (2), M. B., A. G., S. B. są następcami prawnymi zmarłego w dniu 16 listopada 1966 r. w L. hrabiego A. P. (1). Spadek po A. P. (1), na podstawie testamentu spadkodawcy z dnia 21 września 1966 r. nabyły po połowie dzieci spadkodawcy: M. B. i A. P. (2). Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego Warszawy, Wydział III Cywilny z dnia 19 lipca 1999 r., sygn. III Ns 1067/99 o stwierdzeniu nabycia spadku po R. B. oraz po M. B., spadek po zmarłej w dniu 1 lutego 1997 r. w L. M. B., na podstawie ustawy nabyły jej dzieci: K. J. (1), A. G., M. B., S. B. i A. B. (2). Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie z 13 grudnia 2000 r., sygn. akt I Ns 2022/99/S spadek po zmarłym w dniu 22 października 1995 r. A. P. (2) nabyły w częściach równych jego dzieci: A. P. (3) oraz M. P.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie z dnia 6 września 2006 r., sygn. akt I Ns 530/06/S spadek po zmarłym w dniu 19 lipca 2006 r. A. P. (3) nabył w całości jego syn J. P..

Dowody:

postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie z dnia 30 lipca 1990 r., sygn. akt I Ns 987/90/K – k. 30

postanowienie Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego Warszawy z dnia 19 lipca 1999 r., sygn. III Ns 1067/99 – k. 31

postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie z dnia 13 grudnia 2000 r., sygn. akt I Ns 2022/99/S – k. 32

postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie z dnia 6 września 2006 r., sygn. akt I Ns 530/06/S –k. 33

postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie z dnia 23 września 2016 r., sygn. I Ns 536/16/K – k. 34

A. P. (1) był za swojego życia właścicielem nieruchomości stanowiącej parcelę katastralną pb 83/3 objętą dawnym wykazem hipotecznym lwh 565 dla gminy katastralnej K.. Zgodnie z wykazem synchronizacyjnym (równoważnik) sporządzonym w dniu 19 lutego 2014 r. przez geodetę uprawnionego K. W., przyjętym do prowadzonego przez Starostę (...) państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 3 marca 2014 r. za numerem (...)- (...) - z dawnej parceli katastralnej pb 83/3 powstała działka ewidencyjna nr (...).

Dowody:

odpis zamkniętego wykazu hipotecznego lwh 565 gm. kat. K. znajdującego się w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie, VI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w K. – k. 35 - 39

wykaz synchronizacyjny (równoważnik) z dnia 19 lutego 2014 r., nr (...)- (...) sporządzony dla działek ewidencyjnych nr (...) – k.40

Działka ewidencyjna nr (...) stanowi grunt o powierzchni 0,2021 ha, położony przy ul. (...) w K.. Nieruchomość zabudowana jest budynkami:

a) dwukondygnacyjnym, murowanym, częściowo podpiwniczonym, budynkiem biurowym o powierzchni 816,43 m2;

b) parterowym, murowanym, niepodpiwniczonym budynkiem gospodarczym o powierzchni 181,30 m2.

Dla przedmiotowej działki prowadzona jest przez Sąd Rejonowy dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie, VI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w K., księga wieczysta nr (...). J. P., M. P., K. J. (1), A. B. (2), M. B., A. G., S. B. są ujawnienie w dziale II w/w księgi jako współwłaściciele niniejszej nieruchomości. Nadto, w odniesieniu do niniejszej działki J. P., M. P., K. J. (1), A. B. (2), M. B., A. G., S. B. zostali ujawnieni jako właściciele w ewidencji gruntów i budynków w miejsce ujawnionego w nim wcześniej Powiatu (...).

Dowody:

wydruk elektroniczny z księgi wieczystej nr (...) – k. 41-59

wypis z rejestru gruntów dla działki ewidencyjnej nr (...) z dnia 24 kwietnia 2017 r.- k. 60 – 61

Wskazana nieruchomość stanowiąca działkę ewidencyjną nr (...) (uprzednio parcela katastralna pb 83/3) w okresie po zakończeniu drugiej wojny światowej została przejęta przez Skarb Państwa na cele związane z reformą rolną na podstawie przepisów dekretu (...) Komitetu (...) z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1944 r., nr 4, poz. 17 – zwanej dalej w skrócie jako: dekret PKWN). Przejęcie działki nastąpiło, pomimo że nieruchomość ta nie spełniała przesłanek przewidzianych w przepisie art. 2 ust. 1 pkt e dekretu PKWN (stanowiącego prawną podstawę przejęcia), gdyż nie posiadała charakteru rolniczego, ani nie była w żaden sposób związana z innymi nieruchomościami wykorzystywanymi do działalności wytwórczej w rolnictwie. Hrabia A. P. (1) został w sposób bezprawny pozbawiony władztwa nad przedmiotową nieruchomością.

Dowód:

wniosek Kierownika Wydziału (...) i Leśnictwa do Sądu Powiatowego w C. o wpis prawa własności lwh tabularne 565 gm. kat. K. w miejsce hr. A. P. (1) na rzecz Skarbu Państwa – k. 62

W dniu 9 stycznia 2001 r. Wojewoda (...), działając na podstawie art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872. Dz. U. z 1999 r. Nr 162. poz. 1126. Dz. U. z 2000 r. Nr 6, poz. 70, Dz. U. z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Dz. U. z 2000 r. Nr 17, poz. 228, Dz. U. z 2000 r. Nr. 19, poz. 239), decyzją znak: GG.VI. (...) orzekł o przekazaniu nieodpłatnie na własność Powiatu (...) nieruchomości położonej w jedn. ew. K., obr. K. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...) o pow. 0,2021 ha, obj. Kw nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Krakowa – Krowodrzy, Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych stanowiącej mienie Skarbu Państwa. Wskazana decyzja stanowiła podstawę prawną ujawnienia Powiatu (...) w dziale II księgi wieczyste prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości przez Sąd Rejonowy dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie, VI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w K. księdze wieczystej nr (...). Po przejęciu działki, Powiat (...), na terenie budynku usytuowanego na przedmiotowej nieruchomości prowadził Filię Powiatowego Urzędu Pracy. Powiat (...) władał działką nr (...) jak posiadacz samoistny.

Dowód:

decyzja Wojewody (...) z dnia 9 stycznia 2001 r., znak: GG.VI. (...) k. 63-65

wydruk elektroniczny z księgi wieczystej nr (...) - k. 41-59

W dniu 8 października 2001 r. do Wojewody (...) złożony został wniosek o ustalenie, że wskazane w nim nieruchomości, położone w K. i w R. nie były objęte działaniem przepisów nacjonalizacyjnych dekretu PKWN, a w tym również działka nr (...). O wniosku tym Powiat (...) został zawiadomiony przez organ pismem z 22 stycznia 2002 r., znak: GG.IV. (...)-1/31/01/Zc.

Dowody:

wniosek z dnia 8 października 2001 r. o wszczęcie postępowania przed Wojewodą (...) w sprawie: SN.III.EZ. (...)-1-42-07 dotyczącej oceny legalności przejęcia gruntów A. P. (1) położonego w K. i w R. – k. 103-109

zawiadomienie z (...) Urzędu Wojewódzkiego Wydziału Nadzoru Geodezyjnego i (...) z dnia 22 stycznia 2002r., znak: GG.IV. (...)-1/31/01/Zc – k. 110-111

Decyzją z dnia 30 września 2008 r., znak: SN.III.EZ. (...)-1-42-07 Wojewoda (...) stwierdził, że m.in. działka ewidencyjna nr (...) przejęta przez Skarb Państwa, a następnie przekazana nieodpłatnie Powiatowi (...), położona w K., nie mogła służyć realizacji celów reformy rolnej. Rozstrzygnięcie to zostało następnie potwierdzone w ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2009 r., znak: GZrn-057-625- (...). Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego wniosły: Gmina K., Nadleśnictwo K. oraz Powiat (...). Wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 897/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję pierwszoinstancyjną Wojewody (...). W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez Powoda J. P., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2822/12 uchylił zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. w całości oraz oddalił wszystkie wniesione w sprawie skargi. Tym samym ostateczna decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2009 r., znak: GZrn-057-625- (...) orzekająca o braku przejęcia w niej gruntów na cele reformy rolnej uzyskała walor prawomocności.

Dowody:

decyzja Wojewody (...) z dnia 30 września 2008 r., znak: SN.III.EZ. (...)-1-42-07 k. 112-121

zaświadczenie Wojewody (...) z dnia 11 marca 2016 r., znak: WS-III. (...).1.2.2016.KW o ostateczności decyzji z dnia 30 września 2008 r., znak: SN.III.EZ. (...)-1-42-07 k. 122 – 123

decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2009 r., znak: GZrn-057-625- (...) – k. 124 - 144

zaświadczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 kwietnia 2016 r., znak: GZrn-625-956/09 o ostateczności decyzji z dnia 23 listopada 2009 r., znak: GZrn-057-625- (...) – k. 145

odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. IV SA/Wa 897/12 – k. 146-164

odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2822/12- k. 165-177

W dniu 23 maja 2009 roku wystosowali wobec Powiatu (...) zawezwanie do zawarcia próby ugodowej, domagając się wydania im nieruchomości bezprawnie przejętych na cele związane z reformą rolną - w tym między innymi działki ewidencyjnej nr (...) w K.. Nie doszło do zawarcia ugody między stronami.

Dowód:

zawezwanie do zawarcia próby ugodowej z dnia 23 maja 2009 r. – k. 199 – 223

protokół posiedzenia pojednawczego z dnia 1 września 2009 r., sygn. I Co 1823/09/K – k. 224

W dniu 20 lipca 2012 r. Minister Skarbu Państwa decyzją administracyjną znak: MSP/DMSP/3502/MW/12 (...)/ (...)555-4/12 stwierdził nieważność decyzji Wojewody (...) z dnia 9 stycznia 2001 r., znak: GG.VI. (...) – w zakresie w jakim decyzja ta orzekała o przekazaniu we władanie Powiatowi (...) działki nr (...) położonej w K. – jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Następnie decyzją z dnia 20 września 2013 r., znak: (...). (...)555-1/13 Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy wyżej wskazaną decyzję własną z dnia 20 lipca 2012 r. Niniejsza decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia 20 września 2013 r., znak: (...)/ (...). (...)555-1/13 w następstwie wydania w przedmiotowej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 września 2014 r., sygn. I SA/Wa 3019/13 oddalającego skargę na powyższą decyzję wniesioną przez Powiat (...), którego następnie nie zaskarżono do Naczelnego Sądu Administracyjnego – w aktualnym stanie prawnym jest ostateczna i prawomocna.

Dowód:

decyzja Ministra Skarbu z dnia 20 lipca 2012 r., znak: MSP/DMSP/3502/MW/12 (...)555-4/12 – k. 178-182

decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia 20 września 2013 r., znak: MSP/DMSP/4921/RSz/13 (...)555-1/13 – k. 183-189

zaświadczenie Ministra Skarbu Państwa z dnia 29 kwietnia 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia ostateczności decyzji Ministra Skarbu z dnia 20 lipca 2012 r., znak: MSP/DMSP/3502/MW/12 (...)555-4/12 k. 190-

W dniu 1 marca 2013 roku złożono w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie wniosek o zawezwanie do próby ugodowej w sprawie dotyczącej zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Po 1 marca 2013 roku J. P., M. P., K. J. (1), A. B. (2), M. B., A. G., S. B. prowadzili z Powiatem (...) rozmowy dotyczące zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości. W stosunku do niektórych nieruchomości strony zdołały osiągnąć porozumienie - czego przykład stanowi zawarta umowa notarialna sprzedaży działki ewidencyjnej nr (...) w K. z dnia 26 listopada 2014 r., nr rep. (...). Strony nie zdołały jednak osiągnąć porozumienia dotyczącego zapłaty roszczeń za bezumowne korzystanie z działki ewidencyjnej nr (...). Pismem z dnia 12 września 2014 r. skierowanym do Powiatu (...) J. P., M. P., K. J. (1), A. B. (2), M. B., A. G., S. B. zwrócili się o wydanie im jako właścicielom przedmiotowej działki ewidencyjnej nr (...), podkreślając równocześnie wolę prowadzenia dalszych negocjacji w celu ugodowego zakończenia sprawy. W dniu 30 grudnia 2015 r. wystosowano wobec Powiatu (...) ponowne zawezwanie w tej sprawie. Jednakże - jak poprzednio - wobec Jego odmownego stanowiska - zawezwanie ponownie nie odniosło pozytywnego skutku.

Dowody:

zawezwanie do próby ugodowej w sprawie zapłaty przez Powiat (...) wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z działki ewidencyjnej nr (...) z dnia 28 lutego 2013 r. – k. 228 – 232

odpowiedź Powiatu (...) z dnia 9 maja 2013 r. na zawezwanie do próby ugodowej z dnia 28 lutego 2013 r. – k. 233

odpis protokołu z posiedzenia pojednawczego z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn.: I Co 1006/13/K – k. 234

wniosek o wydanie nieruchomości z dnia 12 września 2014 r. – k. 225 - 227

zawezwanie do próby ugodowej w sprawie zapłaty przez Powiat (...) wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z działki ewidencyjnej nr (...) z dnia 21 grudnia 2015 r. – k. 235 – 239

odpowiedź Powiatu (...) z dnia 4 lutego 2016 r. na zawezwanie do próby ugodowej z dnia 21 grudnia 2015 r. – k. 243

odpis protokołu z posiedzenia pojednawczego z dnia 18 lutego 2016 r., sygn.: I Co 4730/15/K – 244 - 245

pismo Powodów z dnia 7 października 2011 r. skierowane do Powiatu (...) wyrażające gotowość do ugodowego załatwienia przedmiotowej sprawy; - 246 – 258

częściowo zeznanie J. K. – k. 707

W dniu 26 kwietnia 2016 r. Powiat (...) wydał Powodom we współposiadanie samoistne działkę ewidencyjną nr (...) powstałą w całości z dawnej parceli pb 83/3. Na okoliczność wydania przedmiotowej działki sporządzony został pisemny protokół zdawczo – odbiorczy. Zgodnie z § 10 wyżej wymienionego protokołu, jego postanowienia nie wpływają bezpośrednio ani pośrednio na ocenę przesłanek któregokolwiek z roszczeń majątkowych związanych z władaniem nieruchomością przez Pozwanego w okresie przed wydaniem nieruchomości, w tym w szczególności roszczeń, o których mowa w przepisach art. 224 - 230 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Dowód:

protokół zdawczo - odbiorczy z dnia 26 kwietnia 2016 r. – k. 191-197

mapa ewidencji gruntów dla działki nr (...)

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu odowody w postaci dokumentów, w tym obszernej dokumentacji związanej z kwestią zwrotu nieruchomości powodom, których autentyczność i prawdziwość nie była kwestionowana przez strony i nie budziła wątpliwości Sądu w tym zakresie. Sąd oparł się również na dokumentach prywatnych w postaci pisemnych oświadczeń, którym przyznał nie tylko walor dowodowy wynikający z art. 245 k.c., ale w zestawieniu i porównaniu ich treści z pozostałym materiałem zgromadzonym w sprawie, Sąd uznał, że można na podstawie ich treści poczynić ustalenia faktyczne.

Sąd uznał za wiarygodne zeznania J. K. (2) . Świadek w sposób spontaniczny relacjonował, co wie w związku ze sprawą zwrotu nieruchomości powodom. Wskazał, że przed 2008 rokiem nie miał wiedzy na temat roszczeń spadkobierców A. P. (1), lecz zakłada, że wiedzę taką miały służby prawne powiatu. Szereg informacji podanych przez świadka w toku przesłuchania znalazło potwierdzenie w zgromadzonym dotychczas materiale dowodowym w postaci dokumentów. Ta część depozycji, która nie dotyczyła faktów, a stanowiła opinie J. K. (2) nie była przez Sąd brana pod uwagę.

Ustalając stan faktyczny niniejszej sprawy sąd oparł się na opinii biegłego H. D., którą w całości uznał za przekonywującą. Biegły dokonał szczegółowej i wszechstronnej analizy rynku wynajmu nieruchomości na terenie Gminy K. i powiatu (...). Biegły odniósł się również do prywatnych opinii przedłożonych przez stronę powodową oraz do dokumentów wskazujących na wysokość czynszu jaka jest płacona za budynek, do którego przeniesiono Powiatowy Urząd pracy mieszczący się dotychczas w przedmiotowym budynku.

Biegły słusznie zarzucił, że w opiniach prywatnych przyjętą stawki czynszu ofertowe, a nie rzeczywiste, które na skutek negocjacji mogą od nich odbiegać. Wskazał również, że w przypadku najmów na rzecz podmiotów publicznych należy brać pod uwagę aspekt „pewności” trwania najmu i zapłaty za czynsz, co musi przenosić się na jego wysokość. Biegły w kilku pisemnych opiniach i dwukrotnie na S. rozpraw wyjaśnił też specyfikę rynku w K. oraz wskazał na znaczne rozmiary przedmiotowej nieruchomości i jej nieprzystosowanie do aktualnych potrzeb biurowych. Sąd podziela argumentacje biegłego w zakresie przyjętej metody wyceny i przyjmuje trafność argumentu, że tego typu nieruchomości są bardzo często wynajmowane bez ogłoszeń internetowych i bez ujawniania rzeczywistej wysokości opłat. Tym samym oparcie się jedynie na ogłoszeniach, w niniejszej sprawie doprowadziłoby do błędnych rezultatów. Należy również podkreślić, że okres wyceny dotyczył lat ubiegłych co dodatkowo komplikowało ustalenia w zakresie oferowanych czynszów. Biegły zasadnie zwrócił uwagę, że oferty internetowe dotyczą nieruchomości o znacznie mniejszych gabarytach. Ich wynajęcie w K. jest znacznie łatwiejsze i tym samym stawki za metr są wyższe.

Sąd zważył, co następuje:

W ocenie Sądu powództwo zasługiwało na uwzględnienie.

I. ZARZUT PRZEDAWNIENIA ROSZCZENIA O WYNAGRODZENIE ZA BEZUMOWNE KORZYSTANIE Z RZECZY

Roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z cudzej rzeczy nie stanowi roszczenia okresowego, albowiem okresowy charakter płatności nie wynika z umowy, które nie zawarto, ani z przepisu ustawy. Wynagrodzenie należne właścicielowi obejmuje zatem cały okres, przez który posiadacz korzystał z rzeczy. Jest narastającym świadczeniem, wymagalnym od momentu nabycia posiadania w złej wierze lub od momentu dowiedzenia się przez posiadacza w dobrej wierze o wytoczeniu powództwa windykacyjnego. Znajduje do niego zastosowanie termin przedawnienia, wynikający z art. 118 k.c. Odmiennym natomiast zagadnieniem jest roczny termin wymagalności roszczenia, biegnący od daty zwrotu rzeczy, wynikający z art. 229 k.c. Oznacza to, że w okresie jednego roku właściciel rzeczy może dochodzić wynagrodzenia za cały, nieprzekraczający dziesięciu lat, okres korzystania przez posiadacza z jego rzeczy. Pojęcie "zwrotu rzeczy", którym ustawodawca posłużył się w art. 229 k.c., chociaż nie zostało zdefiniowane, to jednak zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że oznacza ono wszelkie sposoby odzyskania przez właściciela posiadania rzeczy. Nie może budzić wątpliwości, że zwrot rzeczy polega na odzyskaniu faktycznego władztwa nad rzeczą przez właściciela.

W odpowiedzi na sprzeciw pozwany wskazał, że Powiat (...) wydał przedmiotową nieruchomość powodom w dniu 26 kwietnia 2016 roku, czyli w tym dniu powód uzyskał faktyczne władztwo nad nieruchomością. Pozwany podniósł, że roszczenie powoda w niniejszej sprawie przedawniło się z dniem 26 kwietnia 2017 r., a powód wniósł pozew do sądu dopiero w dniu 28 kwietnia 2017 roku, czyli po upływie roku od chwili zwrotu rzeczy w rozumieniu art. 229 k.c. W związku z powyższym, w ocenie pozwanego doszło do przedawnienia roszczenia powodów.

Z ustaleń Sądu poczynionych w niniejszej sprawie wynika, że nieruchomość rzeczywiście została wydana powodom w dniu 26 kwietnia 2016 roku, doszło do zwrotu rzeczy w rozumieniu art. 229 k.c., a więc termin roczny zaczął biec od tej daty. Zarzut przedawnienia zgłoszony przez Powiat (...) należało uznać za niezasadny. Należy bowiem zauważyć, że pozew został nadany w placówce Poczty Polskiej (UP (...)) w dniu 26 kwietnia 2017 roku, zaś zgodnie z art. 165 § 2 k.p.c. oddanie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu.

Niezasadne są twierdzenia pozwanego podniesione w piśmie z dnia 9 sierpnia 2018 roku co do ewentualnego wcześniejszego przedawnienia roszczenia, tj. z dniem 23 listopada 2010 roku albo z dniem z dniem 6 czerwca 2014 roku. Za datę zwrotu nieruchomości powodom nie może być uznany dzień wydania ostatecznej decyzji przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na którą to decyzje skargi zostały prawomocnie oddalone (tj. dzień 23 listopada 2009 roku). Daty zwrotu nieruchomości powodom nie może stanowić również dzień wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku w sprawie o sygn. I OSK 2822/12, uchylający wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 1 sierpnia 2012 roku sygn. akt IV SA/Wa 897/12 (tj. dzień 6 czerwca 2013 roku). Należy podkreślić, że zwrot rzeczy w rozumieniu art. 229 k.c. może nastąpić wówczas, jeżeli odbywa się w drodze działań podjętych przez strony w ten sposób, że dotychczasowy posiadacz samoistny uznaje inną osobę za właściciela i poprzez swoje zachowanie wyraża wolę wyzbycia się władania rzeczą, a właściciel wyraża wolę jej odebrania ( por. wyr. SN z 19 grudnia 2006 roku, V CSK 324/06). Nie sposób uznać, ażeby w okolicznościach niniejszej sprawy do takiej sytuacji doszło. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że nie może być mowy o woli wyzbycia się władania rzeczą i przekazania jej właścicielowi skoro Powiat (...) wniósł skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2009 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.. Zdaniem Sądu wola wyzbycia się władania działkę ewidencyjną nr (...) została wyrażona przez Powiat (...) dopiero z chwilą podpisania protokołu zdawczo – odbiorczego. Należy mieć na uwadze to, że jeszcze w piśmie z dnia 4 kwietnia 2013 r. Rada Powiatu w K. – organ stanowiący Pozwanego, podtrzymał stanowisko wyrażające się brakiem akceptacji dla ugody sądowej w sprawie wydania nieruchomości, oznaczonej jako działka nr (...). Sąd baczył również na pismo Powiatu (...) z dnia 23 września 2014 roku, w którym to Pozwany wskazał, iż wydanie nieruchomości może nastąpić pod warunkiem przedłożenia odpisu z księgi wieczystej, potwierdzającej prawo własności oraz wskazanie, które osoby upoważnione są do jej protokolarnego odbioru. Przypomnieć należy również zeznania przesłuchiwanych w sprawie świadków, z których jasno wynika, że Powiat nie miał woli zwrotu rzeczy w chwili orzeczenia NSA, a warunkował go od postanowień spadkowych czy też odpisu księgi wieczystej. Tym samym dopiero protokolarne przejęcie nieruchomości można uznać za świadome działanie obu stron, nakierowane ze strony posiadacza na wyzbycie się władania rzeczą, a ze strony właściciela na jej odebranie (por. wyr. SN z 19.12.2006 r., V CSK 324/06). Data wydania Wyroku NSA mogłaby stanowić o zwrocie nieruchomości jednak tylko w przypadku gdyby powodowie już wcześniej nią władali. Tym samym w niniejszej sprawie nie można zastosować tezy orzeczenia SN w sprawie I CSK 752/14, albowiem w stanie faktyczny tej sprawy powód władał przedmiotem zwrotu jako jego użytkownik wieczysty.

II. LEGITYMACJA BIERNA POZWANEGO

Pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty zakwestionował swoją legitymację bierną w niniejszej sprawie, bowiem w jego ocenie, nie posiadał nieruchomości w złej wierze. Wskazano, że Powiat (...) sprawował posiadanie przedmiotowej nieruchomości w dobrej wierze, a zatem stosownie do przepisu art. 224 k.c. nie jest zobowiązany do wynagrodzenia za korzystanie rzeczy.

Zgodnie z przepisem art. 224 § 1 k.c., samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej pogorszenie lub utratę. Nabywa własność pożytków naturalnych, które zostały od rzeczy odłączone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane pożytki cywilne, jeżeli stały się w tym czasie wymagalne. Jednakże od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył (art. 224 § 2 k.c.). Z kolei obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. Jednakże samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zwrócić wartość pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy, chyba że rzecz uległaby pogorszeniu lub utracie także wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu uprawnionego (art. 225 k.c.).

W świetle powyższego, należało ustalić, czy posiadanie przez pozwanego było wykonywane w złej czy w dobrej wierze. Z kolei ewentualne stwierdzenie, że Powiat (...) był posiadaczem nieruchomości w złej wierze obligowało Sąd do ustalenie terminu początkowego. Kodeks cywilny nie definiuje pojęcia dobrej czy złej wiary, zaś brak ustawowego określenia tych pojęć przez wiele lat stwarzał możliwość różnego ich rozumienia przez sądy. W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1991 (III CZP 108/91) roku opowiedziano się za tradycyjnym rozumieniem „dobrej wiary”, nie podzielając prezentowanego przez niektóre sądy poglądu zliberalizowanego. W ocenie tutejszego Sądu za posiadacza w dobrej wierze należy uważać podmiot władający rzeczą w błędnym, lecz usprawiedliwionym okolicznościami przekonaniu co do istnienia własnego prawa. Z kolei w złej wierze jest posiadacz, który wie lub przy dołożeniu należytej staranności powinien wiedzieć, że posiadanie przezeń rzeczy (wykonywanie władztwa nad rzeczą) narusza prawa innej osoby ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 29 maja 2018 r., I AGa 45/18). Dobrą wiarę wyłącza więc zarówno pozytywna wiedza o braku przysługującego prawa, jak i brak takiej wiedzy wynikający z braku należytej staranności, a więc niedbalstwa ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 kwietnia 2018 roku, III CSK 322/17).

Zdaniem powodów posiadanie działki nr (...) przez Powiat (...) w złej wierze należy liczyć od chwili objęcia przedmiotowej nieruchomości na mocy decyzji Wojewody (...) z dnia 9 stycznia 2001 r. znak: GG.VI. (...), wydanej na podstawie art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Z kolei pozwany uważa, że jako jednostka samorządu terytorialnego, posiadająca odrębną osobowość prawną w ogóle nie może ponosić odpowiedzialności za skutki bezprawnych działań podejmowanych w okresie Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej.

W kontekście tych twierdzeń warto zacytować orzeczenie Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 10 sierpnia 2017 r.(I CSK 24/17) „ kto sam w sposób bezprawny, własnym władczym aktem, nieważnym z powodu sprzeczności z prawem obowiązującym w chwili jego podjęcia, stworzył sobie podstawy do objęcia cudzego majątku, nie może powoływać się na przekonanie, że był to stan objęty domniemaniem prawidłowości wydanych decyzji i uzasadniał jego dobrą wiarę”. Jakkolwiek w niniejszej sprawie to nie pozwany był autorem nieważnej decyzji administracyjnej to jednak nie można zapominać, że był bezpośrednim następcą Skarbu Państwa. W ocenie sądu brak jest również podstaw prawnych do twierdzeń w świetle, których sposób korzystania z nieruchomości tj. jej wykorzystanie dla celów całej wspólnoty miał w jakikolwiek sposób wpływać na ocenę dobrej bądź zlej wiary czy też zasadność roszczenia. W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 24 Konstytucji Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia, a wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Sposób korzystania z nieruchomości przez jednostki samorządu terytorialnego nie może w żaden sposób rzutować na możliwość żądania stosownego wynagrodzenia z tego tytułu.

W ocenie Sądu, posiadanie przez Powiat (...) działki ewidencyjnej nr (...) w K. należało ocenić jako posiadanie w złej wierze już od chwili objęcia przedmiotowej nieruchomości na mocy decyzji Wojewody (...) z dnia 9 stycznia 2001 roku. Zdaniem Sądu, Powiat (...), na podstawie towarzyszących okoliczności, co najmniej powinien był wiedzieć, że nie przysługuje mu prawo własności, albowiem przejmuje posiadanie nieruchomości składającej się z działki ewidencyjnej nr (...) położonej w K. w zakresie szerszym niż znajdujący podstawę prawną w treści dekretu o reformie rolnej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że pozwany, działając przez swoje organy, powinien był najpóźniej w dniu 9 stycznia 2001 roku szczegółowo zapoznać się z okolicznościami dotyczącymi nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr (...) położonej w K., w szczególności dlatego, że to zarząd powiatu wystąpił z wnioskiem o przekazanie tego mienia. Zgodnie bowiem z art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przekazanie powiatom mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych, innego niż określone w art. 60 ust. 1 i 4 ustawy, a służącego do wykonania zadań powiatu, może nastąpić, na wniosek zarządu powiatu, w drodze decyzji wojewody. Jednocześnie w polskim systemie prawnym przyjmuje się, że starosta jako osoba stojąca na czele zarządu powiatu – organu wykonawczego powiatu jest w posiadaniu całej wiedzy, którą dysponuje powiat. Zła wiara wiąże się z powzięciem przez posiadacza informacji, które – racjonalnie ocenione – powinny skłonić go do refleksji, że jego posiadanie nie jest zgodne ze stanem prawnym. Okoliczności, które uzasadniałyby takie przypuszczenie podlegają indywidualnej ocenie, uzależnionej od ogólnego stanu wiedzy i doświadczenia posiadacza. Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez funkcjonariuszy Państwa należy, w ocenie Sądu, przypisywać cechę najwyższej możliwej wiedzy z zakresu wykładni i stosowania prawa, a także walor maksymalnego doświadczenia. Powiat (...), powinien był, przy dołożeniu należytej staranności, dysponować wiedzą na temat treści uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990 r., sygn. W 3/89 OTK 1990, nr 1, poz. 26 – opublikowanej w dniu 29 września 1990 r. istotnej w sprawach związanych z funkcjonowaniem w obrocie prawnym przepisów o reformie rolnej. Powyższa uchwała wskazała prawidłowe brzmienie wykładni ustawowej definicji nieruchomości ziemskiej regulowanej przepisem art. 2 ust. 1 pkt e dekretu PKWN. Treść uchwały jednoznacznie przesądziła, że w/w definicja nie obejmowała nieruchomości ziemskich, które zostały przed dniem 1 września 1939 r. rozparcelowane z przeznaczeniem na działki budowlane, przy uprzednim zatwierdzeniu działania przez właściwy organ administracji państwowej. Bacząc na treść powyższej uchwały i analizując okoliczności faktyczne związane z działką nr (...), dawną parcelą pb 83/3, Powiat (...) powinien był co najmniej przypuszczać, że w okresie powojennym ta nieruchomość nigdy nie przeszła na własność Skarbu Państwa w oparciu o dekret o reformie rolnej. W ocenie Sądu niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawnym jest przyjęcie, że osoby działające jako statio fisci Skarbu Państwa, np. obejmujące nieruchomości w posiadanie miałyby w sposób usprawiedliwiony działać w sposób nie uwzględniający treści przepisów prawa, w tym wypadku dekretu o reformie rolnej, Skarb Państwa zaś miałby z takich zachowań czerpać korzyści. W okolicznościach niniejszej sprawy należało więc przyjąć, że już w dniu 9 stycznia 2001 roku pozwany co najmniej nie dochował należytej staranności w zbadaniu okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr (...) położonej w K., a więc posiadał nieruchomość w złej wierze. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że postępowania administracyjne związane ze zwrotem nieruchomości jej właścicielom trwały ponad 12 lat. Dobrą wiarę wyłącza bowiem już samo przypuszczenie, oparte na okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, że posiadaczowi nie przysługuje prawo własności do danej nieruchomości. Przyjęcie odmiennego poglądu, w szczególności gdy stroną jest Skarb Państwa (jego statio fisci) prowadziłoby do premiowania przez sądy zachowań polegających na niedbalstwie i braku troski o przestrzeganie prawa.

Sąd nie miał wątpliwości, że tym bardziej o istnieniu złej wiary Powiatu (...) świadczyły inne okoliczności sprawy, które zaistniały po dniu 9 stycznia 2001 roku. Należy zwrócić uwagę na działanie podejmowane przez powodów w celu odzyskania nieruchomości, w tym złożenie przez powodów wniosku z dnia 8 października 2001 roku o dokonanie przez Wojewodę (...) oceny legalności przejęcia nieruchomości na skutek przepisów o reformie rolnej. Trzeba było mieć również na względzie zawiadomienie pozwanego – skierowane do Starosty (...) – z dnia 22 stycznia 2002 roku, znak: GG.IV. (...)-1/31/01/Zc o wszczęciu w/w postępowania. Wskazany powyżej wniosek inicjował postępowanie w sprawie stwierdzenia, iż przejęte na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości nigdy nie stanowiły mienia Skarbu Państwa. Przedmiotowy wniosek, jak również zawiadomienie Wojewody (...) z dnia 22 stycznia 2002 r., znak: GG.IV. (...)-1/31/01/Zc o wszczęciu postępowania, winny wywołać u Pozwanego uzasadnione podejrzenie, iż nie przysługuje mu tytuł prawny do władania przekazaną na mocy decyzji Wojewody (...) z dnia 9 stycznia 2001 r., znak: GG.VI. (...) działką ewidencyjną nr (...). Jednocześnie należało uznać, że twierdzenie pozwanego nigdy nie otrzymał w/w zawiadomienia nie zostało wykazane. Zgodnie z ogólną regułą z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Nadto, ze względu na występowanie w powyższym postępowaniu w charakterze strony, pozwany posiadał wgląd do akt tegoż postępowania w pełnym zakresie, z czym związana jest możliwość zapoznania się z treścią akt wskazujących na fakt braku podstawy prawnej do władania przez pozwanego przedmiotową nieruchomością. Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, iż pozwany posiadał możliwość zapoznania się ze szczegółowymi wyjaśnieniami powodów, a także z przedkładaną na ich poparcie dokumentacją, z których w sposób oczywisty wynikał brak realizacji przesłanek przejęcia przedmiotowej nieruchomości na podstawie dekretu PKWN. W dalszej kolejności należy podnieść, iż na fakt pozostawania przez pozwanego w złej wierze wskazuje rozstrzygnięcie Wojewody (...) z dnia 30 września 2008 r., znak: SN.III.EZ. (...)-1-42-07, które potwierdziło wcześniejsze wyjaśnienia powodów, iż nieruchomość stanowiąca m.in. działkę nr (...) nie podpadała pod działanie dekretu PKWN, tym samym nie mogła przejść na własność Skarbu Państwa, a następnie zostać przekazana na własność pozwanego Powiatu (...). Powyższe powielił Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w decyzji dnia 23 listopada 2009 r., znak: G.-057-625- (...) oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2822/12 utrzymując w mocy ww. decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wskazane orzeczenia w sposób ostateczny i prawomocny potwierdziły, iż ze względu na fakt, że Skarb Państwa nigdy nie nabył własności działki ewidencyjnej nr (...) - prawa do tej nieruchomości nie mógł nabyć również pozwany. Dodatkowo, w okresie między wydaniem wyżej wymienionych rozstrzygnięć powodowie wystosowali wobec pozwanego zawezwanie do zawarcia próby ugodowej z dnia 23 maja 2009 r. domagając się wydania im nieruchomości bezprawnie przejętych na cele związane z reformą rolną - w tym między innymi działki ewidencyjnej nr (...) w K.. Nadto, powodowie dnia 31 grudnia 2009 r. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia 9 stycznia 2001 r., znak: GG.VI. (...) orzekającej o przekazaniu przez Skarb Państwa na własność Pozwanemu działki nr (...). Decyzją z dnia 20 lipca 2012 r., znak: MSP/DMSP/3502/MW/12 Minister Skarbu Państwa stwierdził nieważność powyżej wskazanej decyzji Wojewody (...), w części stwierdzającej nabycie przez Powiat (...) prawa własności nieruchomości oznaczonej działką nr (...). W związku z przedłożonym przez Pozwanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia 20 września 2013 r., znak: MSP/DMSP/4921/RSz/13 (...)/ (...)555-1/13 utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 20 lipca 2012 r. stwierdzającą nieważność nabycia prawa własności działki nr (...) przez Pozwanego. Powyższe potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w wyroku z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt I Sa/Wa 3019/13 oddalając skargę Powiatu (...) na ww. decyzję Ministra Skarbu Państwa. Wobec powyższego, należy podnieść, iż również na tej podstawie Pozwany posiadał wiedzę, że nie uzyskał tytułu prawnego do niniejszej nieruchomości, gdyż przekazanie nieruchomości na podstawie decyzji z dnia 9 stycznia 2001 r., znak: GG.VI. (...) nastąpiło w sposób niezgodny z obowiązującym prawem. Należy również podnieść, iż Powodowie pismem z dnia 12 września 2014 r. skierowanym do Pozwanego zwrócili się o wydanie im jako właścicielom przedmiotowej działki ewidencyjnej nr (...), podkreślając równocześnie wolę prowadzenia dalszych negocjacji w celu ugodowego zakończenia sprawy. Ponadto, należy zauważyć, że wbrew temu, co twierdzi pozwany, powodowie nie pozostawali w zwłoce z odbiorem nieruchomości. Powodowie dążyli do jak najszybszego odbioru nieruchomości, zaś to Powiat (...) podnosił zarzuty związane z księgą wieczystą. Finalnie, to na skutek zwłoki pozwanego do przekazania nieruchomości doszło dopiero w dniu 26 kwietnia 2016 roku.

Jakkolwiek sąd dokonał oceny stanu wiary pozwanego przez cały okres jego posiadania i to niezależnie od samego złożenia wniosku o ustalenie w postępowaniu administracyjnym, to warto zwrócić uwagę również na stanowisko zgodnie, z którym na równi z powództwem windykacyjnym jest traktowane dowiedzenie się o podjęciu przez właściciela innych środków prawnych, np. powództwa o ustalenie, że powód jest właścicielem rzeczy (zob. A. Zbiegień-Turzańska, w: K. Osajda, Komentarz KC, t. 2, Legalis 2017, s. 224).

W niniejszej sprawie zwrócić należy uwagę, że właściciele przedmiotowej nieruchomości domagali się jej zwrotu jeszcze przed formalnym wszczęciem postępowania administracyjnego. Przedstawiciele Skarbu państwa posiadali wiedzę na temat parcelacji nieruchomości na działki budowlane, a wobec treści uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990 r., sygn. W 3/89 OTK 1990 nie sposób jest uwierzyć, że nie liczyli się z obowiązkiem jej zwrotu. Przeniesienie własności na rzecz Powiatu nastąpiło na kilka miesięcy przed złożeniem wniosku o ustalenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnej. Po siedmiu latach postępowania Wojewoda w pierwszej decyzji uznał rację powodów. Zestawienie tych faktów w ocenie sądu świadczy o tym, że zarówno Skarb Państwa jak i Powiat (...) byli w zlej wierze już w styczniu 2001 r.

Warto również zwrócić uwagę na działania samego powiatu, który nawet w dacie ostatecznego wyroku NSA przedłużał procedurę zwrotu przedmiotowej nieruchomości, początkowo twierdząc, że brakuje postanowienia spadkowego co do jednego z powodów, a następnie uzależniając zwrot od wpisu w Księdze Wieczystej. Dla każdego prawnika jest oczywiste, że żądanie zwrotu w okolicznościach niniejszej sprawy uznać należy za czynność zachowawczą i tym samym, każdy ze współwłaścicieli miał do niej uprawnienie, zwłaszcza, że brak było jakiejkolwiek informacji na temat sporu między współwłaścicielami. Podobnie oczywiste jest spostrzeżenie, że wpis w księdze wieczystej ma charakter deklaratoryjny, a po kolejnych orzeczeniach własność powodów nie mogła już budzić wątpliwości. Działanie takie można byłoby usprawiedliwić w sytuacji gdyby Powiat faktycznie korzystał z nieruchomości co jednak w ostatnim okresie posiadania nie miało miejsca. Tym samym za całkowicie niezrozumiale uznać należy postępowanie kiedy Powiat mimo, że przeniósł Powiatowy Urząd Pracy w inne miejsce to nadal nie zwracał nieruchomości jej właścicielom. Przypomnieć należy, że dotyczy to okresu po ostatecznym Wyroku NSA. W świetle opinii biegłego rzeczoznawcy ten sposób postępowania jednostki samorządu terytorialnego wygenerował znaczną część zasądzonego roszczenia i to w sytuacji gdy sam Powiat w tym okresie nie czerpał z nieruchomości żadnych korzyści. Warto też zwrócić uwagę, że Powiat po Wyroku NSA kupił od pozwanych inną nieruchomość będącą w analogicznej sytuacji prawnej. W stosunku do niej nie podnosił zastrzeżeń co do braku księgi wieczystej czy też postanowień spadkowych.

Mając na względzie powyższe uznać należy, że pozwany znajdował się w zlej wierze od chwili nabycia posiadania przedmiotowej nieruchomości. Niezależnie jednak od powyższego nawet gdyby przyjąć późniejszą datę tj. zawiadomienie o toczącym się postępowaniu administracyjnym, to stwierdzić należy, że Sąd podzielił stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku 12 maja 2016 r. IV CSK 481/15, gdzie stwierdzono, że „Sąd badając kwestię dobrej lub złej wiary na gruncie przepisów z art. 224 k.c. i 225 k.c. nie może ograniczyć się wyłącznie do czasu objęcia nieruchomości w posiadanie. Stan dobrej wiary powinien bowiem istnieć przez cały czas korzystania z nieruchomości. Z brzmienia art. 224 k.c. i 225 k.c. wynika możliwość przekształcenia się dobrej wiary w złą wiarę”.

Nie budziło wątpliwości Sądu, że powodowie są uprawnieni do dochodzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres od 1 marca 2003 roku do dnia 26 kwietnia 2016 roku. Zgodnie z art. 118 k.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 9 lipca 2018 roku, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że wynagrodzenie ze bezumowne korzystanie z rzeczy nie stanowi świadczenia okresowego, ponieważ okresowej płatności nie przewiduje żaden przepis ustawy, zaś jest ono świadczeniem jednorazowym ( por. wyrok SN z dnia 7 kwietnia 2000 roku, IV CKN 5/00). Zgodnie z kodeksem cywilnym bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia (art. 123 § 1 k.c.). W doktrynie i orzecznictwie nie ma obecnie wątpliwości, że przerwę biegu przedawnienia powoduje zawezwanie do próby ugodowej (art. 184 k.p.c.), skoro ma ono na celu kompromisowe załatwienie sprawy, czyli czynność taka zmierza do zaspokojenia roszczenia. W dniu 1 marca 2013 roku złożono w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie wniosek o zawezwanie do próby ugodowej w sprawie dotyczącej zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez Powiat (...). Powód ma prawo dochodzić w niniejszej sprawie wynagrodzenia obejmującego okres dziesięciu lat wstecz od chwili skutecznego dokonania czynności przed sądem. Zgodnie bowiem z przepisem art. 124 k.c. po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo (§ 1), przy czym w razie przerwania przedawnienia przez czynność przedsięwziętą przed sądem, przedawnienie nie biegnie dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone (§ 2). W okolicznościach niniejszej sprawy, ponowne rozpoczęcie biegu dziesięcioletniego terminu przedawnienia nastąpiło w dniu 13 czerwca 2013 r. (dzień odbycia bezskutecznego posiedzenia pojednawczego). W przedmiotowej sprawie doszło zatem do przerwania biegu przedawnienia, zaś po tej czynności stan bezumownego korzystania z nieruchomości trwał, toteż powstało roszczenie o zapłatę za dalszy okres. Suma tych okresów została wskazana w pozwie i roszczenie w tym zakresie jest w pełni zasadne oraz nie uległo przedawnieniu choćby w części.

IV. ZARZUT NADUŻYCIA PRAWA

W ocenie pozwanego zasądzenie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości należącej do powodów naruszałoby zasadę słuszności. Dla uzasadnienia powyższego zarzutu pozwany wskazuje, że nie ponosi jakiejkolwiek winy (ogólnie rozumianej) w kontekście sytuacji jaka doprowadziła, że władał cudzą nieruchomością oraz wskazuje na okoliczność, iż korzystanie z nieruchomości przez Powiat służyło wyłącznie dobru publicznemu.

Art. 5 k.c. stanowi, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Idea tego przepisu sprowadza się do tego, aby pozbawić ochrony prawnej takie działania osób uprawnionych, które są nie do pogodzenia z zasadami słuszności i sprawiedliwości. Zastosowane art. 5 k.c. następuje wtedy, jeżeli sąd dojdzie do przekonania, że roszczenie choć w swej istocie zasadne, nie może z podanych wyżej przyczyn uzyskać ochrony prawnej. Korzystanie z tego artykułu zastrzeżone jest jednak do sytuacji wyjątkowych. Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi podstawa do zastosowania art. 5 k.c. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że pozwany nawet nie określił, w jaki, jego zdaniem sposób, roszczenie powodów o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z ich nieruchomości miałoby być sprzeczne ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Sąd baczył na to, że to właśnie właściciele nieruchomości zostali pozbawieni posiadania nieruchomości na okres kilkudziesięciu lat, zaś zwrotu dokonano dopiero w 2016 roku. Okoliczność, że Powiat (...) wykorzystywał nieruchomość powoda dla celów publicznych nie zmienia oceny Sądu w zakresie zastosowania art. 5 k.c. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że interes publiczny nie może dominować nad prawem właściciela do korzystania z przedmiotu jego własności i czerpania z niego pożytków. Własność i związane z nią uprawnienia stanowią jedno z podstawowych praw człowieka, chronione w Konstytucji i regulacjach międzynarodowych. Wobec powyższego, Sąd uznał, że Powiat (...) jest zobowiązany do zapłaty na rzecz powodów wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy nieruchomej stanowiącej współwłasność powodów za okres od dnia 1 marca 2003 roku do dnia 26 kwietnia 2016 roku.

V. WYSOKOŚĆ WYNAGRODZENIA

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy oblicza się według cen rynkowych, biorąc pod uwagę warunki i czas bezumownego korzystania z nieruchomości (por. wyrok SN z dnia 7 kwietnia 2000 roku, IV CKN 5/00). Roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy obejmuje to wszystko, co uzyskałby właściciel, gdyby rzecz wynajął, wydzierżawił, oddał do odpłatnego korzystania na podstawie innego stosunku prawnego ( por. K. Królikowska, Kodeks cywilny. Tom II. Komentarz, red. K. Osajda, Warszawa 2017, s. 413). W piśmiennictwie dominuje pogląd o konieczności uwzględnienia średniej stawki rynkowej ( por. T. Dybowski, Ochrona własności, s. 188-189, J. Ignatowicz, w: Resich, Komentarz, t. I, 1972, s. 605, S. Rudnicki, G. Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga Druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Warszawa 2011, s. 401).

Jak wskazano powyżej Sąd uznał za całkowicie przekonującą opinię biegłego H. D. i na jej podstawie ustalił wysokość wynagrodzenia należnego powodom. Z opinii wynika, że wynagrodzenie należne powodom za okres dochodzony pozwem wynosi 2 000 000 zł. Taką też kwotę łącznie zasądzono na rzecz powodów powiększając ją o stosowne odsetki. Kwota ta podlegała podziałowi między powodów stosunkowo do posiadanych przez nich udziałów w spadku.

VI. ODSETKI

Sąd zasądził od Powiatu (...) na rzecz powodów odsetki za opóźnienie w zapłacie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres od dnia 22 kwietnia 2013 roku do dnia 26 kwietnia 2017 roku. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 k.c. Art. ten stanowi, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy (art. 481 § 2 k.c.). łączna wysokość odsetek wyniosła 782 630, 14 zł i podlegała podziałowi w stosunku do udziałów jakie posiadali powodowie w przedmiotowej nieruchomości.

Sąd zasądził również zapłatę na rzecz powodów odsetek za opóźnienie od skapitalizowanej sumy za okres od dnia 26 kwietnia 2016 roku do dnia zapłaty. Art. 482 § 1 stanowi, że od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy. Powiat (...) mylnie twierdzi, że żądanie skapitalizowanych odsetek jest bezprawne z uwagi na fakt kwestionowania przezeń roszczenia co do zasady, jak i co do wysokości. Nie ulega wątpliwości, że odsetki naliczane są za opóźnienie, a nie za zwłokę. Pozbawienie wierzyciela w takich okolicznościach prawa do odsetek od zaległych odsetek byłoby utrzymywaniem niczym nieuzasadnionej ochrony nad dłużnikiem, który nie wykonując zobowiązania, jest w taki sposób niejako premiowany.

Ostatecznie na rzecz powodów zasądzono łącznie kwotę 2 782 630,14 zł. J. potocki i M. P. posiadali udział we współwłasności po ¼ i tym samym przypadły im kwoty po 695 849,31 zł. Natomiast K. J. (1), A. B. (1), M. B.,, A. G. i S. B. posiadali udziały po 1/10 części i przypadło im po 278 339,72 zł.

VII. KOSZTY

1. ROZLICZENIA MIĘDZY STRONAMI

Art. 98 § 1 k.p.c. stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu. Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego (98§ 2 k.p.c.). Jednakże w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone art. 100 k.p.c.

W niniejszej sprawie powodowie wnosili o zasądzenie od Powiatu (...) na ich rzecz kwoty 4 263 685,54 zł, na którą składają się: suma pieniężna wynosząca 3 184 207 zł należna tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr (...) położoną w K. za okres od dnia 1 marca 2003 r. do dnia 26 kwietnia 2016 r. oraz skapitalizowane odsetki za opóźnienie w zapłacie należnego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w łącznej wysokości 1 079 478,54 zł należne za okres od dnia 22 kwietnia 2013 r. do dnia wniesienia niniejszego pozwu o zapłatę. Tym samym powodowie wygrali proces w 65,28 %. Powodowie byli częściowo reprezentowani przez różnych pełnomocników jednak łączyło ich współuczestnictwo formalne i tym samym należało im się wynagrodzenie liczone oddzielnie dla każdego z nich. J. P. uiścił 53 297 zł tytułem opłaty od pozwu, minimalna stawka adwokacka powiększona o o opłatę od pełnomocnictwa wyniosła 10817 zł zatem łączna suma kosztów to 74 931 zł. Pozwany winien ponieść koszt 48 914,96 zł, a poniósł 10 817 zł i tym samym zasądzono na rzecz powoda różnicę czyli kwotę 38 102,99 zł (pkt IX). Analogiczna sytuacja miała miejsce w przypadku M. P. o czym orzeczono w pkt X.

Pozostali powodowie ponieśli koszty opłaty po 21 319 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości po 10 817 zł. Tym samym zasądzono na ich rzecz kwoty po 17 227, 76 zł o czym orzeczono w pkt od XI do XV.

2. ROZLICZENIA ZE SKARBEM PAŃSTWA

Łączna suma brakujących kosztów związanych z wydatkami na opinię biegłego to 3930 zł. Biorąc pod uwagę w jakim procencie powodowie ulegli w niniejszym postepowaniu, obciążono ich kwotami po 341,13 zł (J. P. i A. potocka) oraz 136,45 zł (pozostali powodowie). Natomiast pozwanego obciążono pozostałą kwotą tj. 2 565,50 zł.