Postanowienie SN z 29 października 2014, sygn. I PZ 24/14
Data orzeczenia
29 października 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, Wydział I
Przewodniczący
SSN Halina Kiryło
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 29 października 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Halina Kiryło (przewodniczący)
SSN Zbigniew Hajn
SSA Anna Szczepaniak-Cicha (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa E. W.
przeciwko Zespołowi Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Z.
o zapłatę wynagrodzenia za pracę i odszkodowanie z tytułu dyskryminacji w
zatrudnieniu,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 29 października 2014 r.,
zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w G.
z dnia 7 marca 2014 r.,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 7 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w G. odrzucił skargę
kasacyjną powódki E. W. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 13 czerwca
2013 r., sygn.[…]. Wyrokiem tym Sąd Okręgowy w G. oddalił apelację powódki w
sprawie przeciwko Zespołowi Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Z. o
wynagrodzenie za pracę i odszkodowanie z tytułu dyskryminacji w zatrudnieniu.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy w G. stwierdził, że w skardze
kasacyjnej z dnia 21 października 2013 r. pełnomocnik powódki nie określił wartości
przedmiotu zaskarżenia, toteż wezwany został zarządzeniem z dnia 18 listopada
2
2013 r. do usunięcia tego braku formalnego skargi w terminie siedmiu dni pod
rygorem odrzucenia skargi. W piśmie z dnia 16 grudnia 2013 r. pełnomocnik
powódki podał, że skarga dotyczy roszczenia niemajątkowego, tj. ustalenia
dyskryminacji w zatrudnieniu. Z ostrożności wskazał, że w przypadku uznania
majątkowego charakteru sprawy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiłaby
700 zł, czyli byłaby równa kwocie dochodzonego odszkodowania.
Zgodnie z treścią art. 3986
§ 2 k.p.c., sąd drugiej instancji odrzuca na
posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu,
niespełniającą wymagań określonych w art. 3984
§ 1 k.p.c., nieopłaconą oraz
skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn
niedopuszczalną. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną powódki jako
niedopuszczalną podnosząc, że w sprawach o prawa majątkowe, których wartość
przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z
zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - niższa niż dziesięć tysięcy
złotych, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna - art. 3982
§ 1 k.p.c. Powódka nie
występowała w sprawie niniejszej z oddzielnym roszczeniem o ustalenie
dyskryminacji, lecz domagała się zasądzenia odszkodowania w kwocie 700 zł z
tytułu dyskryminacji w zatrudnieniu, określając wartość przedmiotu sporu w pozwie
oraz wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 4.803 zł. Oba roszczenia: o
odszkodowanie i o wynagrodzenie mają charakter majątkowy. Biorąc pod uwagę
zakres zaskarżenia oznaczony w skardze, o wartości przedmiotu zaskarżenia
kasacyjnego decyduje wartość odszkodowania z tytułu dyskryminacji, która wynosi
700 zł, a więc jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Stwierdzając powyższe Sąd
Okręgowy odrzucił skargę na podstawie art. 3986
§ 2 k.p.c. w zw. z art. 3982
§ 1
k.p.c., jako niedopuszczalną.
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik powódki E. W. zaskarżył
postanowienie z dnia 7 marca 2014 r. w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego
postanowienia, jego zmianę i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Sformułował zarzut naruszenia art. 3986
§ 2 k.p.c. i art. 3982
§ 1 k.p.c. przez
uznanie, że skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie dyskryminacji w
zatrudnieniu jest niedopuszczalna.
3
Uzasadniając zażalenie wywiódł, że w sprawach o prawa niemajątkowe
kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sprawa
dotycząca dyskryminacji w zatrudnieniu, nawet jeśli pracownik dochodzi
wynikających z dyskryminacji roszczeń, w tym odszkodowania, nie jest sprawą o
prawa majątkowe. Zachodzi bowiem kumulacja przedmiotowa żądań z
powództwem nadrzędnym. Powódka domagała się ustalenia dyskryminacji w
zatrudnieniu i dochodziła części odszkodowania z tym związanego w wysokości
700 zł. Gdyby sprawa dotyczyła tylko praw majątkowych, ta kwota stanowiłaby
wartość przedmiotu zaskarżenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest bezzasadne i podlega oddaleniu.
Wartość przedmiotu zaskarżenia, oznaczona w uzupełnieniu braków skargi
kasacyjnej, podlega kontroli i sprawdzeniu na podstawie art. 25 k.p.c., a według
reguł określonych w art. 19-24 k.p.c. Do takiej kontroli uprawniony i jednocześnie
zobowiązany był Sąd Okręgowy, badając możliwość nadania biegu skardze
kasacyjnej, albowiem przepis art. 3982
k.p.c. ma charakter bezwzględny i wyklucza
dowolność stron przy oznaczaniu wartości przedmiotu zaskarżenia tylko w celu
uzyskania dostępu do „trzeciej” instancji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z
dnia 18 października 2000 r., II UZ 124/00, OSNP 2002 nr 12, poz. 294). Sąd
Okręgowy w G. dokonał takiej kontroli i w jej efekcie prawidłowo uznał, że w
rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna jest niedopuszczalna ze względu na
wartość przedmiotu zaskarżenia.
Stosownie do treści art. 3982
§ 1 zdanie pierwsze k.p.c., dopuszczalność
skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu kasacyjnego
zaskarżenia, która w sprawach z zakresu prawa pracy nie może być niższa niż
dziesięć tysięcy złotych. Pełnomocnik skarżącej wywiódł, że wartość przedmiotu
zaskarżenia w przedmiotowej sprawie jest sumą dwóch odrębnych roszczeń: o
ustalenie dyskryminacji w zatrudnieniu i o odszkodowanie z tytułu tej dyskryminacji,
przy czym nie określił wartości roszczenia ustalającego podnosząc, że w sprawie o
roszczenia niemajątkowe skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości
4
przedmiotu zaskarżenia. Argumentacja ta nie jest trafna. Po pierwsze, w żadnym
etapie postępowania powódka nie występowała z roszczeniem ustalającym. Po
wtóre, w razie nawet zbiegu powództw o prawidłowym wskazaniu wartości
przedmiotu sporu, a także zaskarżenia, decyduje przepis art. 19 § 1 k.p.c., a nie
art. 231
k.p.c. lub suma wartości takich żądań (art. 21 k.p.c.). Wartość przedmiotu
kasacyjnego zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie zależy wyłącznie od wartości
odszkodowania. Możliwość zliczenia wartości dochodzonych pozwem kilku
roszczeń, według art. 21 k.p.c., dotyczy powództw o różne roszczenia majątkowe.
Natomiast stosownie do art. 231
k.p.c. wartość przedmiotu zaskarżenia wylicza się
wyłącznie w przypadku braku konkurencji roszczenia o ustalenie, z korzystającym z
pierwszeństwa roszczeniem o świadczenie, przy czym w art. 231
k.p.c. chodzi o
roszczenia pracowników o nawiązanie, istnienie lub rozwiązanie stosunku pracy.
Teoretycznie rzecz ujmując - tylko w przypadku wytoczenia powództwa o ustalenie
dyskryminacji w zatrudnieniu wartość przedmiotu sporu nie byłaby determinowana
wartością odszkodowania. W sprawie o odszkodowanie z tytułu dyskryminacji,
ustalenie dyskryminacji w zatrudnieniu stanowi przesłankę zasądzenia
odszkodowania, a nie odrębne roszczenie - jak bezpodstawnie sugeruje autor
zażalenia.
Nie jest dopuszczalne określenie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie
o odszkodowanie z tytułu dyskryminacji w zatrudnieniu na innej podstawie niż
art. 19 § 1 k.p.c., a to prowadzi do wniosku, że wartość przedmiotu kasacyjnego
zaskarżenia w niniejszej sprawie nie sięga wymaganej przepisem art. 3982
§ 1
k.p.c. kwoty dziesięciu tysięcy złotych. Z powyższych motywów Sąd Najwyższy
zażalenie oddalił na podstawie art. 3941
§ 3 k.p.c. w związku z art. 39814
k.p.c.