Wyrok z 10 kwietnia 2014, sygn. III RC 599/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 kwietnia 2014 roku

Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział III Rodzinny i Nieletnich

w składzie :

Przewodniczący SSR Stanisław Żmuda

Protokolant Justyna Kosińska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 roku w K.

sprawy z powództwa małoletniego J. C.

reprezentowanego przez M. C.

przeciwko S. C.

o podwyższenie alimentów

I.podwyższa od pozwanego S. C. alimenty ustalone wyrokiem Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 28 października 2011 roku w sprawie sygn. akt I C 1704/11 na rzecz małoletniego J. C. z kwoty po 400 zł do kwoty po 550 zł (pięćset pięćdziesiąt złotych) miesięcznie płatnych do rąk matki powoda M. C. poczynając od 03 września 2013 roku najpóźniej do dnia 15 – go każdego miesiąca z góry z ustawowymi odsetkami w przypadku zwłoki w terminie płatności którejkolwiek z rat,

II.dalej idące powództwo oddala,

III. nakazuje uiścić pozwanemu na rzecz Skarbu Państwa - kasa Sądu Rejonowego w Kłodzku opłatę sądową w kwocie 90 zł oraz opłatę kancelaryjną w kwocie 6 zł,

IV. wyrokowi w pkt. I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

------------------------------------------------------------------------------------------

Sygn. akt II Ca 505/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 września 2014 r.

Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:

Przewodniczący: SSO Jerzy Dydo

Sędziowie: SO Aleksandra Żurawska

SO Piotr Rajczakowski

Protokolant: Bogusława Mierzwa

po rozpoznaniu w dniu 2 września 2014 r. w Świdnicy
na rozprawie

sprawy

z powództwa J. C.
przeciwko S. C.
o podwyższenie alimentów

na skutek apelacji powoda

od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku

z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt III RC 599/13

I.  zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że podwyższa zasądzone od
pozwanego na rzecz powoda alimenty z kwoty 550 zł do 650 zł
miesięcznie (pkt I), a należną od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa
opłatę sądową do 150 zł (pkt III);

II. oddala dalej idącą apelację.

Sygn. akt III RC 599/13

UZASADNIENIE

Przedstawicielka ustawowa małoletniego powoda M. C. wniosła o podwyższenie alimentów na rzecz syna J. C. z kwoty 400 zł. miesięcznie do kwoty 1.000 zł. miesięcznie. W uzasadnieniu podniosła, że od momentu orzekania o alimentach znacznie wzrósł koszt utrzymania syna, w związku ze zdiagnozowaną u małoletniego cukrzycą typu I oraz zaburzeniami ekspresji mowy. Z uwagi na chorobę dziecko uczęszcza do Zespołu (...) w K., co skutkuje koniecznością codziennych dowozów dziecka do szkoły.

Pozwany S. C. wniósł o utrzymanie alimentów na dotychczasowym poziomie, nadto zaproponował, że będzie wspierał syna w postaci zakupu prezentów okolicznościowych i zabawek.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

M. i S. C. pozostawali małżeństwem od 17.08.2002r. Ze swojego związku posiadają syna J. C. urodzonego (...) Wyrokiem z dnia 28 października 2011 r. w sprawie o sygn. akt IC 1704/11 Sąd Okręgowy w Świdnicy rozwiązał małżeństwo stron przez rozwód i powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim matce. Wyrokiem tym zobowiązał obie strony do ponoszenia kosztów utrzymania małoletniego i zasądził od S. C. alimenty na rzecz syna w kwocie po 400zł. miesięcznie.

dowód:

akta Sądu Okręgowego w Świdnicy sygn.akt IC 1704/11

W czasie orzekania o alimentach przedstawicielka ustawowa powoda M. C. pracowała w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. jako referent i zarabiała 1.790 zł netto. Dodatkowo pracowała w ramach umowy zlecenia w Nadzorze Budowlanym jako sprzątaczka i zarabiała 410 zł. Studiowała w Wyższej Szkole (...) w K., za szkołę płaciła czesne w kwocie 407zł. miesięcznie. Zamieszkiwała wraz z synem u swoich rodziców. Opłacała z rodzicami rachunki w kwocie 300 zł.

dowód:

akta Sądu Okręgowego w Świdnicy sygn.akt IC 1704/11

Małoletni miał wówczas 7 lat, zamieszkiwał z mamą u dziadków. Zdiagnozowano u niego zaburzenia mowy i cukrzycę. Leczony był na cukrzycę w Poradni Diabetologicznej we W.. W związku z leczeniem M. C. wydawała około 400 zł na zakup insuliny z igłami. Dodatkowo ponosiła koszty dojazdów syna do W. co 3 miesiące. Akcesoria nie były refundowane przez kasę chorych. Dziecko brało insulinę 6 razy dziennie co 3 godziny. Małoletni uczęszczał na godzinne wizyty do logopedy w P. oraz korzystał z zajęć logopedycznych w szkole w każdą środę po 2 godziny. Pozwany nie płacił pieniędzy na syna.

dowód:

akta Sądu Okręgowego w Świdnicy sygn.akt IC 1704/11

Pozwany S. C. pracował wówczas w B. w K. jako konfekcjoner i zarabiał 1.389zł miesięcznie. Płacił kredyt w kwocie 238zł miesięcznie zaciągnięty na mieszkanie. Był to kredyt gotówkowy. Ponosił opłatę za czynsz 271zł, za energię 100zł, Cyfrowy P. 40zł. Jego wypłata szła na wszystkie wydatki związane z mieszkaniem.

dowód:

akta Sądu Okręgowego w Świdnicy sygn.akt IC 1704/11

Obecnie przedstawiciel ustawowy małoletniego powoda M. C. lat 36, z zawodu administratywista pracuje jako referent w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego i zarabia około 2300 zł. Pobiera na dziecko zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153zł. Nadal studiuje, aktualne czesne wynosi 520zł. miesięcznie. Na utrzymaniu posiada jedno dziecko J. C. lat 10, ucznia klasy trzeciej. Dziecko jest chore na cukrzycę pierwszego stopnia i afazję- opóźnienie mowy. Chłopiec posiada orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania. J. raz w miesiącu jeździ do Kliniki (...) we W. na badania i kontrole. Koszt leczenia cukrzycy u małoletniego w stosunku miesięcznym wynosi około 600zł., składa się na to koszt zakupu insuliny, drenów, pojemniczków. Część tych kosztów w kwocie 300 zł jest refundowana. W związku z afazją J. C. jeździ trzy razy w miesiącu do Poradni Psychiatrii i Zaburzeń mowy we W., korzysta tam z pomocy logopedy, psychologa. Dojazdy nie są refundowane, usługi lecznicze są bezpłatne. W stosunku miesięcznym koszty dojazdu wynoszą około 200zł. M. C. codziennie o 11.30 zwalnia się z pracy na pół godziny, aby podać synowi insulinę w szkole w czasie przerwy obiadowej. Do szkoły integracyjnej dojeżdża swoim samochodem-N. (...) rocznik 2003. Samochód zakupiła około 3 lata temu za kwotę około 13.000zł, na ten cel zaciągnęła kredyt w kwocie 10.000zł, który spłaca nadal po 275zł. Dojazd do szkoły wynosi około 2 do 3 km. Samochód pali około 5 litrów na 100 km. Również dziecko odbiera samochodem po zajęciach szkolnych. Mieszka tylko z dzieckiem w mieszkaniu własnościowym spółdzielczym. Czynsz za mieszkanie to koszt 300 zł wraz z centralnym ogrzewaniem, światło 118 zł co dwa miesiące, gaz 64zł miesięcznie , woda jest liczona w czynsz.

dowód:

- zeznania M. C. k.145

- zaświadczenie o zarobkach k.13

- zaświadczenie szkolne małoletniego k.5, 12

- dokumentacja lekarska dotycząca stanu zdrowia małoletniego k. 6-11

- orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania z 20.08.2013 r. k.16

Obecnie pozwany S. C. lat 39, stolarz, w marcu 2013r. wrócił ze Stanów Zjednoczonych do Polski, gdzie przebywał około 8 miesięcy. Zdecydował się na powrót, bowiem nie było dla niego odpowiedniej pracy i warunków, aby tam pozostać. Po powrocie zamieszkał u swojej mamy w R..

Po przyjeździe do R. był zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, a od września jest zarejestrowany na umowę zlecenie w firmie (...) sp. z.o.o we W. i zarabia w zależności od ilości służb w granicach od 900 zł do 1200 zł netto. Do momentu uzyskania pracy pozostawał na utrzymaniu matki. Pozwany nie mam żadnego majątku, samochodu nie posiada. 3 lata temu zaciągnął kredyt w kwocie 10 000 zł na koszty wyjazdu do USA oraz spłatę różnych zadłużeń i spłaca go po 252 zł. Zamieszkuje wraz z matką i jej mężem. Mąż matki posiada emeryturę ponad 1000 zł ma 74 lat jest chory i dużo wydaje na leki. Matka posiada emeryturę około 900 zł wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Mieszkanie komunalne należy do jego matki. Czynsz z centralnym i woda wynosi 540 zł, światło około 160 zł co dwa miesiące. Pozwany do mieszkania dopłaca kwotę 250 zł. Część zakupów żywnościowych robi mama, a część on.

dowód:

-zeznania pozwanego k.145o.

- zaświadczenia o zarobkach pozwanego k.124,140-143,155-156

- pismo Urzędu Pracy w R. z 4.03.2014 r. k. 153

- e-mailowa korespondencja pozwanego dotyczącej podjęcia zatrudnienia k.71-110,134-138

- decyzja Urzędu Pracy w R. z 2.08.2013 roku, k.111

Sąd zważył co następuje:

Powództwo jest w części zasadne. Art. 133 § 1 k.r.o stanowi, że rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zgodnie zaś z treścią art. 135§1 k.r.o zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Dopiero ustalenie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego, a następnie porównanie tych wartości umożliwia ustalenie, czy i w jakim zakresie- w całości lub części- potrzeby uprawnionego mogą być zaspokojone przez zobowiązanego.

Zgodnie z art.138 k.r.o w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.

Wyżej wymienione zmiany mogą dotyczyć zakresu potrzeb uprawnionego oraz możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Muszą one jednak nastąpić po uprawomocnieniu się wyroku zasądzającego alimenty ( vide wyrok SN z dnia 25 maja 1999 r., I CKN 274/99 nie publ.) i powództwo nie może zmierzać do weryfikacji takiego prawomocnego orzeczenia sądu ( vide wyrok SN z dnia 27 lipca 1999 r., I CKN 687/98 nie publ.).

Przez zmianę stosunków rozumie się zaistnienie okoliczności, wskutek których ustalony zakres obowiązku alimentacyjnego wymaga skorygowania poprzez zwiększenie lub zmniejszenie świadczeń alimentacyjnych.

Usprawiedliwione potrzeby utrzymania mają charakter konsumpcyjny, ich zaspokajanie polega na zapewnieniu uprawnionemu mieszkania, wyżywienia, odzieży, leczenia, pielęgnacji w chorobie a także edukacji. Zaspokojenie potrzeb dziecka w zakresie wychowania następuje poprzez zapewnienie mu nie tylko środków materialnych, lecz także osobistej troski o jego rozwój fizyczny i umysłowy oraz przygotowania do samodzielnego życia w społeczeństwie tj. stworzenie warunków bytowania odpowiadających jego wiekowi i stanowi zdrowia.

Odnośnie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego są to zarobki dochody jakie ten uzyskałby przy pełnym wykorzystaniu swych sił fizycznych i zdolności umysłowych, nie zaś rzeczywiste zarobki i dochody.

Sąd rozstrzygając o żądaniu przede wszystkim bada stan istniejący w dacie uprawomocnienia się wyroku zasądzającego alimenty ze stanem istniejącym w dacie orzekania o ich zwiększeniu.

Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zaznaczyć należy, że w przedmiotowej sprawie niewątpliwie nastąpiła zmiana stosunków w rozumieniu art.138 k.r.o uzasadniająca podwyższenie renty alimentacyjnej należnej małoletniemu J. C..

Na wstępnie podnieść należy, że od daty uprawomocnienia się wyroku zasądzającego alimenty na rzecz powoda, upłynął okres ponad 2 lat. Oczywistym więc jest, że w tym czasie zwiększyły się usprawiedliwione potrzeby chłopca.

Małoletni w 2011r. miał 7 lat, dziś jest uczeniem III klasy szkoły podstawowej. Zaznaczyć jednak należy, że w momencie orzekania o alimentach małoletni już chorował i Sąd Okręgowy orzekając o alimentach brał pod uwagę jego stan zdrowia i koszty związane z jego leczeniem. Jednakże bez wątpienia dziecko jest w fazie wzrostu, zatem zwiększają się jego uzasadnione potrzeby w zakresie wydatków czy edukacji. Od zasądzenia alimentów na rzecz powoda w uprzedniej wysokości zdaniem Sądu nie uległy zmniejszeniu możliwości zarobkowe i majątkowe pozwanego, zdaniem Sądu pozwany wykazał, że jego możliwości zarobkowe i majątkowe na chwilę obecną pozostają na poziomie najniższej płacy krajowej, pomimo starań o podjęcie zatrudnienia w wielu firmach i na różnych stanowiskach. Jednocześnie należy zauważyć, iż trudna sytuacja materialna rodzica nie zwalnia go od obowiązku świadczenia na potrzeby dziecka chyba, że takiej możliwości jest pozbawiony w ogóle. Rodzice zmuszenia są dzielić się z dziećmi nawet bardzo szczupłymi dochodami, a w sytuacjach skrajnych zwłaszcza o charakterze przejściowym, sprostanie obowiązkowi alimentacyjnemu wymaga nawet poświecenia części składników majątku np. ruchomości.

Pozwany obecnie pracuje za wynagrodzeniem 900zł - 1200zł. netto nie ma innych osób na utrzymaniu. Prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką i jej mężem, którzy posiadają swoje dochody.

Należy podkreślić, że obowiązek utrzymania dzieci jest wspólnym obowiązkiem rodziców. Dzieci mają prawo do równej z rodzicami stopy życiowej, niezależnie od tego czy żyją z nimi wspólnie, czy też oddzielnie. Jednakowo poprzez starania o utrzymanie dziecka rozumie się wszystkie usługi świadczone dziecku, które są niezbędne w związku z jego utrzymaniem. Chodzi tu zatem o to wszystko co wiąże się z troską o jego fizyczny i duchowy rozwój tj. pomoc w nauce, organizowanie czasu wolnego. Wszystko to zapewnia ze swojej strony małoletniemu matka.

Sąd wziął pod uwagę zmianę stosunków jaka nastąpiła od ostatniego orzeczenia o wysokości świadczeń alimentacyjnych tj. zwiększenie się usprawiedliwionych potrzeb małoletniego oraz możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego (ojca) i ocenił, iż zakres obowiązku alimentacyjnego wymaga skorygowania.

Mając powyższe na uwadze zdaniem Sądu alimenty w kwocie 550zł. miesięcznie odpowiadają postulatowi równej stopy życiowej rodziców i dzieci, a także odpowiadają usprawiedliwionym potrzebom małoletniego i nie wykraczają poza możliwości majątkowe i zarobkowe pozwanego.

Z tych też względów Sąd na mocy przepisów art.138 k.r.o oraz 135 k.r.o orzekł jak w sentencji wyroku. Dalej idące powództwo Sąd oddalił jako wygórowane.

Orzeczenie o kosztach na rzecz Skarbu Państwa oparto na mocy art.113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zaś o rygorze natychmiastowej wykonalności na mocy art. 333§1 pkt 1 k.p.c.