Postanowienie SN z 11 kwietnia 2006, sygn. II CSK 65/06
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono kasację jako oczywiście bezzasadną
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym
Tryb
posiedzenie niejawne
Data orzeczenia
11 kwietnia 2006
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 11 kwietnia 2006 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
w sprawie z powództwa M.C.
przeciwko J.K. i S.K.
o ustalenie,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 11 kwietnia 2006 r.,
na skutek skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Apelacyjnego
z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt [...],
odrzuca skargę kasacyjną i zasądza od powoda na rzecz
pozwanych 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu
kosztów postępowania kasacyjnego.
2
Uzasadnienie
W skardze kasacyjnej, wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 29
czerwca 2005 r., powód, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do
rozpoznania, przedstawił kilka pytań odnoszących się do stanu faktycznego
sprawy, których rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy jest jego zdaniem konieczne.
Dla wyjaśnienia czy taki sposób sformułowania i uzasadnienia wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy zważył, co
następuje:
W poprzednim stanie prawnym, przed zmianą kodeksu postępowania
cywilnego ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania
cywilnego... (Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) określony w art. 3933
§ 1 pkt 3 k.p.c.
wymóg kasacji dotyczył przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie
kasacji do rozpoznania. Jak jednolicie przyjmowało się w judykaturze, stanowiły je
okoliczności nawiązujące wprost do treści ówczesnego art. 393 k.p.c., zgodnie
z którym Sąd Najwyższy z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w § 2 mógł
odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne
zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, albo
gdy kasacja jest oczywiście bezzasadna.
Obecnie obowiązujący przepis art. 3984
§ 1 w jego punkcie 3 ustanawia
wymóg zawarcia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania
i jego uzasadnienia. Odmienną treść w porównaniu z poprzednio obowiązującym
przepisem art. 393 § 1 k.p.c. zawiera też obecny art. 3989
§ 1, który sformułowany
został jako przepis pozytywny określający przesłanki przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli
w sprawie występują istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
3
Na tle omówionych zmian ustawowych powstaje wątpliwość czy dla
spełnienia obowiązku określonego w art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c. wystarczające jest
powołanie się przez skarżącego na jakiekolwiek względy, które w jego ocenie
uzasadniają przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, czy też argumentacja
uzasadniająca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi
nawiązywać do wymienionych w art. 3989
§ 1 k.p.c. przesłanek przedsądu.
Podkreślenia wymaga przy tym, że nie chodzi tu o uzasadnienie wniesienia
(złożenia) skargi kasacyjnej, funkcję tę bowiem spełnia uzasadnienie jej podstaw,
lecz o wskazanie argumentacji przekonującej o potrzebie przyjęcia jej do
rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Dlatego nie spełnia obowiązku określonego
w art. 3989
§ 1 pkt 3 k.p.c. odwołanie się przez skarżącego do uzasadnienia
podstaw kasacyjnych, stanowiącego odrębny element konstrukcyjny skargi
kasacyjnej.
Zawarty uprzednio w art. 3933
§ 1 pkt 3 k.p.c. wymóg przedstawienia
okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania wprowadzony został
w związku z instytucją przesądu. Jego stworzenie umożliwiać miało stronie
wnoszącej kasację przekonanie Sądu Najwyższego o istnieniu przesłanek, na
których opiera się wstępne badanie kasacji pod kątem dopuszczenia jej do
rozpoznania. Jak wskazywano w orzecznictwie (postanowienie SN z dnia 9 lipca
2000 r., II CKN 1385, OSNC z 2001 r., nr 3, poz. 51) bez tej argumentacji
nawiązującej wprost do treści art. 393 k.p.c. kasacja byłaby środkiem odwoławczym
niezupełnym, a selekcja wnoszonych kasacji, dokonywana przez Sąd Najwyższy
w ramach przedsądu - nazbyt dowolna. Analogiczną funkcję spełnia w obecnym
stanie prawnym przepis art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c.
Uznanie - w oparciu jedynie o argumenty wykładni językowej,
a z pominięciem funkcji tego przepisu - że określony w nim obowiązek zostaje
spełniony przez wskazanie dowolnych okoliczności, uzasadniających w ocenie
skarżącego wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznanie przez Sąd
Najwyższy (np. wyrok jest krzywdzący dla strony), pozbawia wymóg ten istotnego
znaczenia dla realizacji celu, dla którego został ustanowiony, czyniąc go z tego
punktu widzenia zbędnym. Sąd Najwyższy badając skargę kasacyjną pod kątem
4
jej przyjęcia do rozpoznania może bowiem podjętą w jego wyniku ocenę oprzeć
jedynie na przesłankach wymienionych w art. 3989
k.p.c. Z punktu widzenia
dokonującego tej oceny byłby to więc stan rzeczy dający się przyrównać do
sytuacji, gdy skarga kasacyjna nie zawiera w ogóle wniosku o przyjęcie jej do
rozpoznania lub nie zawiera jego uzasadnienia, co jednak musiałoby prowadzić do
jej odrzucenia.
Wymóg zawarcia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi do
rozpoznania oraz jego uzasadnienia stanowi element konstrukcyjny skargi, którego
niedochowanie powoduje, że skarga dotknięta jest brakiem nieusuwalnym
i w związku z tym podlega odrzuceniu a limine. Z uwagi na tak daleko idące
skutki powinien on być określony w sposób na tyle jasny i jednoznaczny, by
skarżący mógł przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wyrobić sobie przekonanie
w jaki sposób może go wypełnić, a równocześnie by ocena jego spełnienia oparta
była na jednakowych w każdym przypadku kryteriach. Przyjęta wykładnia art. 3984
§ 1 pkt 3 pozwala spełnić te postulaty.
Pytania, które skarżący sformułował jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania, powyższym wymogom nie odpowiadają, skoro
w żaden sposób nie odnoszą się do przesłanek określonych w art. 3989
k.p.c.
Z tych względów należało orzec jak w sentencji (art. 3986
§ 3 k.p.c.).. kasacja byłaby środkiem odwoławczym
niezupełnym, a selekcja wnoszonych kasacji, dokonywana przez Sąd Najwyższy
w ramach przedsądu - nazbyt dowolna. Analogiczną funkcję spełnia w obecnym
stanie prawnym przepis art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c.
Uznanie - w oparciu jedynie o argumenty wykładni językowej,
a z pominięciem funkcji tego przepisu - że określony w nim obowiązek zostaje
spełniony przez wskazanie dowolnych okoliczności, uzasadniających w ocenie
skarżącego wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznanie przez Sąd
Najwyższy (np. wyrok jest krzywdzący dla strony), pozbawia wymóg ten istotnego
znaczenia dla realizacji celu, dla którego został ustanowiony, czyniąc go z tego
punktu widzenia zbędnym. Sąd Najwyższy badając skargę kasacyjną pod kątem
4
jej przyjęcia do rozpoznania może bowiem podjętą w jego wyniku ocenę oprzeć
jedynie na przesłankach wymienionych w art. 3989
k.p.c. Z punktu widzenia
dokonującego tej oceny byłby to więc stan rzeczy dający się przyrównać do
sytuacji, gdy skarga kasacyjna nie zawiera w ogóle wniosku o przyjęcie jej do
rozpoznania lub nie zawiera jego uzasadnienia, co jednak musiałoby prowadzić do
jej odrzucenia.
Wymóg zawarcia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi do
rozpoznania oraz jego uzasadnienia stanowi element konstrukcyjny skargi, którego
niedochowanie powoduje, że skarga dotknięta jest brakiem nieusuwalnym
i w związku z tym podlega odrzuceniu a limine. Z uwagi na tak daleko idące
skutki powinien on być określony w sposób na tyle jasny i jednoznaczny, by
skarżący mógł przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wyrobić sobie przekonanie
w jaki sposób może go wypełnić, a równocześnie by ocena jego spełnienia oparta
była na jednakowych w każdym przypadku kryteriach. Przyjęta wykładnia art. 3984
§ 1 pkt 3 pozwala spełnić te postulaty.
Pytania, które skarżący sformułował jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania, powyższym wymogom nie odpowiadają, skoro
w żaden sposób nie odnoszą się do przesłanek określonych w art. 3989
k.p.c.
Z tych względów należało orzec jak w sentencji (art. 3986
§ 3 k.p.c.).