Postanowienie SN z 26 kwietnia 2006, sygn. II CZ 27/06
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
ubezpieczenia społeczne
Data orzeczenia
26 kwietnia 2006
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Helena Ciepła
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 26 kwietnia 2006 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Helena Ciepła (przewodniczący)
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)
SSN Hubert Wrzeszcz
w sprawie z powództwa H.W.
przeciwko M.B.
o zobowiązanie do zawarcia umowy ,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 26 kwietnia 2006 r.,
zażalenia pozwanej
na postanowienie Sądu Okręgowego w P.
z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt [...],
oddala zażalenie.
2
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 września 2005 r., wydanym na
podstawie art. 398(6) § 2 w zw. z art. 398(4) § 1 pkt 3 k.p.c., Sąd Okręgowy w P.
odrzucił skargę kasacyjną pozwanej od wyroku tego Sądu z dnia 7 czerwca 2005 r.
stwierdzając, ze nie zawiera ona wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego
uzasadnienia. Powołał się przy tym między innymi na orzecznictwo Sądu
Najwyższego wydane na gruncie art. 393(3) § 1 pkt 3 k.p.c., wskazujące w jaki
sposób skarżący powinien spełnić ten wymóg skargi kasacyjnej.
W zażaleniu pełnomocnik pozwanej, zarzucając naruszenie art. 398(6) § 2
oraz art. 398(4) § 1 pkt 3 k.p.c., podniósł, iż wobec uchylenia art. 393(3) § 1 pkt 3
k.p.c., brak podstaw do powoływania się na stanowisko Sądu Najwyższego
odnoszące się do jego wykładni i wskazał, że cała skarga kasacyjna opiera się na
żądaniu przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy a podstawą tego
żądania jest wskazane w niej naruszenie przepisów prawa materialnego
i procesowego. W ocenie skarżącego, byłoby formalnością nie do przyjęcia
odrzucenie skargi tylko dlatego, że nie powołano się w niej wyraźnie na przepis art.
398(4) § 1 pkt 3 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rację ma oczywiście skarżący, iż przepis art. 393(3) k.p.c. został uchylony,
co nastąpiło na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie
ustawy - kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - prawo o ustroju sądów
powszechnych (Dz. U z 2005 r., Nr 13, poz. 98). Przeoczył on jednak, że
odpowiednikiem tego przepisu jest obecnie art. 398(4) k.p.c., który także zawiera
kreatywny wymóg skargi kasacyjnej w postaci wniosku o przyjęcie jej do
rozpoznania wraz z uzasadnieniem. Z uwagi na to, że co do istoty nie uległa także
zmianie regulacja odnosząca się do tzw. przedsądu, zawarta obecnie w art. 398(9)
k.p.c., aktualne pozostało orzecznictwo Sądu Najwyższego wydane na gruncie
dawnego art. 393(3) § 1 pkt 3 w zw. z art. 393 k.p.c. Słusznie zatem Sąd Okręgowy
powołał się na to orzecznictwo, dokonując wykładni art. 398(4) § 1 pkt 3 w zw. z art.
398(9) § 1 k.p.c. i oceniając skargę kasacyjną pozwanego w zakresie zachowania
3
wymogu złożenia wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienia. Jak
wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy (porównaj między innymi uchwałę
połączonych izb: Izby Cywilnej oraz Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych z dnia 7 grudnia 2002 r. III CZP 72/02, OSNC 2003/7-8/92 oraz
orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r. V CKN 1780/00, OSNC
2001/3/52, z dnia11 stycznia 2001 r. V CKN 1836/00, z dnia 22 marca 2001 r. V CZ
131/00 i z dnia 23 maja 2001 r. V CZ 35/01, nie publ.), skoro ustawodawca
konstruując wymogi skargi kasacyjnej wyodrębnił w oddzielnych punktach art.
398(4) § 1 k.p.c. obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia
(pkt 2) oraz obowiązek przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania i jego uzasadnienie (pkt 3), to znaczy, że są to dwa odrębne
kreatywne wymogi skargi kasacyjnej i skarżący w piśmie zawierającym skargę musi
je także wyodrębnić i oddzielnie uzasadnić. Dla spełnienia wymogu z art. 398(4) § 1
pkt 3 k.p.c. nie wystarczy więc odwołanie się do uzasadnienia podstaw kasacji, bo
choć dla obu przesłanek argumenty mogą być podobne, to jednak Sąd Najwyższy
decydując w ramach przesądu o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, bada
tylko wskazane w niej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie do
rozpoznania a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, które badane są dopiero
po przyjęciu skargi do rozpoznania, przy jej merytorycznym rozpatrywaniu. Obie
przesłanki mają zatem do spełnienia różne zadania i inne są ich cele. Wymóg
określony w art. 398(4) § 1 pkt 3 k.p.c. wprowadzono po to by umożliwić
skarżącemu wykazanie, że zachodzą okoliczności, które w świetle przesłanek art.
398(9) § 1 k.p.c., uzasadniają przyjęcie do merytorycznego rozpoznania przez Sąd
Najwyższy tak szczególnego i nadzwyczajnego środka odwoławczego jakim jest
skarga kasacyjna. Ich wskazanie w skardze ma też ułatwić Sądowi Najwyższemu
przy przedsądzie ocenę czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do
rozpoznania. Dla spełnienia wymogu z art. 398(4) § 1 pkt 3 k.p.c. konieczne jest
zatem wykazanie przez skarżącego w wyodrębnionym i uzasadnionym wywodzie
prawnym, że w sprawie występuje przynajmniej jedna z okoliczności wskazanych
w art. 398 (9) § 1 pkt 1-4 k.p.c., co uzasadnia wniosek o przyjęcie skargi do
rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
4
Z uwagi na to, że skarga kasacyjna pozwanej niewątpliwie nie spełnia
powyższych wymagań, prawidłowo Sąd Okręgowy orzekł o jej odrzuceniu (art.
398(6) § 2 k.p.c.). Zażalenie zatem, jako nieuzasadnione, podlegało oddaleniu na
podstawie art. 398(14) w zw. z art. 394(1) § 3 k.p.c.. Słusznie zatem Sąd Okręgowy
powołał się na to orzecznictwo, dokonując wykładni art. 398(4) § 1 pkt 3 w zw. z art.
398(9) § 1 k.p.c. i oceniając skargę kasacyjną pozwanego w zakresie zachowania
3
wymogu złożenia wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienia. Jak
wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy (porównaj między innymi uchwałę
połączonych izb: Izby Cywilnej oraz Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych z dnia 7 grudnia 2002 r. III CZP 72/02, OSNC 2003/7-8/92 oraz
orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r. V CKN 1780/00, OSNC
2001/3/52, z dnia11 stycznia 2001 r. V CKN 1836/00, z dnia 22 marca 2001 r. V CZ
131/00 i z dnia 23 maja 2001 r. V CZ 35/01, nie publ.), skoro ustawodawca
konstruując wymogi skargi kasacyjnej wyodrębnił w oddzielnych punktach art.
398(4) § 1 k.p.c. obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia
(pkt 2) oraz obowiązek przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania i jego uzasadnienie (pkt 3), to znaczy, że są to dwa odrębne
kreatywne wymogi skargi kasacyjnej i skarżący w piśmie zawierającym skargę musi
je także wyodrębnić i oddzielnie uzasadnić. Dla spełnienia wymogu z art. 398(4) § 1
pkt 3 k.p.c. nie wystarczy więc odwołanie się do uzasadnienia podstaw kasacji, bo
choć dla obu przesłanek argumenty mogą być podobne, to jednak Sąd Najwyższy
decydując w ramach przesądu o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, bada
tylko wskazane w niej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie do
rozpoznania a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, które badane są dopiero
po przyjęciu skargi do rozpoznania, przy jej merytorycznym rozpatrywaniu. Obie
przesłanki mają zatem do spełnienia różne zadania i inne są ich cele. Wymóg
określony w art. 398(4) § 1 pkt 3 k.p.c. wprowadzono po to by umożliwić
skarżącemu wykazanie, że zachodzą okoliczności, które w świetle przesłanek art.
398(9) § 1 k.p.c., uzasadniają przyjęcie do merytorycznego rozpoznania przez Sąd
Najwyższy tak szczególnego i nadzwyczajnego środka odwoławczego jakim jest
skarga kasacyjna. Ich wskazanie w skardze ma też ułatwić Sądowi Najwyższemu
przy przedsądzie ocenę czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do
rozpoznania. Dla spełnienia wymogu z art. 398(4) § 1 pkt 3 k.p.c. konieczne jest
zatem wykazanie przez skarżącego w wyodrębnionym i uzasadnionym wywodzie
prawnym, że w sprawie występuje przynajmniej jedna z okoliczności wskazanych
w art. 398 (9) § 1 pkt 1-4 k.p.c., co uzasadnia wniosek o przyjęcie skargi do
rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
4
Z uwagi na to, że skarga kasacyjna pozwanej niewątpliwie nie spełnia
powyższych wymagań, prawidłowo Sąd Okręgowy orzekł o jej odrzuceniu (art.
398(6) § 2 k.p.c.). Zażalenie zatem, jako nieuzasadnione, podlegało oddaleniu na
podstawie art. 398(14) w zw. z art. 394(1) § 3 k.p.c.