Wyrok SN z 18 maja 2006, sygn. IV CK 247/05
Data orzeczenia
18 maja 2006
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Mirosława Wysocka
Tagi
Podstawa prawna
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 maja 2006 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)
SSN Marian Kocon (sprawozdawca)
SSN Kazimierz Zawada
Protokolant Izabela Czapowska
w sprawie z powództwa Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego
Zakładu Opieki Zdrowotnej […]
przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia o zapłatę,
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej
w dniu 18 maja 2006 r.,
kasacji strony powodowej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 26 stycznia 2005 r.,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i
orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
2
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 26 stycznia 2005 r. oddalił apelację
powodowego Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego Zakładu Opieki
Zdrowotnej […] od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 5 listopada 2004 r.,
którym oddalono żądanie powoda zasądzenia na jego rzecz od pozwanego
Narodowego Funduszu Zdrowia Warmińsko kwoty 3080245,16 zł z tytułu
wydatków poniesionych w latach 2001 – 2002 na sfinansowanie zwiększonych
kosztów wynagrodzeń wypłaconych pracownikom na podstawie art. 4a ustawy z
dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu
przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw
(Dz. U. z 1995 r. Nr 1, poz. 2 ze zm.), obowiązującego od dnia 1 stycznia 2001 r. na
podstawie ustawy nowelizacyjnej z dnia 22 grudnia 2000 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 5,
poz. 45, tzw. „ustawa 203”). U podłoża tego rozstrzygnięcia legł pogląd, że brak
podstaw do przypisania Narodowemu Funduszowi Zdrowia (poprzednio kasom
chorych) jakiegokolwiek prawnego obowiązku uczestniczenia w poniesieniu
kosztów związanych z finansowymi konsekwencjami tzw. „ustawy 203”.
Skarga kasacyjna powoda - oparta na obu podstawach z art. 3983
k.p.c. –
zawiera zarzut naruszenia art. 194 k.p.c., art. 3571
k.c. oraz art. 1a pkt. 6 i 7, art.
53, 60, 72 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu
zdrowotnym (DZ. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), art. 68 Konstytucji RP, a także 4a
ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu
przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw
(Dz. U. z 1995 r. Nr 1, poz. 2 ze zm.) – i zmierza do uchylenia powyższego wyroku
oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kluczowe w sprawie zagadnienie dotyczące podstawy prawnej do
przypisania Narodowemu Funduszowi Zdrowia (poprzednio kasom chorych)
obowiązku uczestniczenia w poniesieniu kosztów związanych z finansowymi
konsekwencjami tzw. „ustawy 203” było przedmiotem rozstrzygnięcia składu
3
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 30 marca 2006 r.,
IIICZP 130/05 (dotychczas niepublikowana) stwierdził: „artykuł 4a ustawy z dnia
19 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym kształtowaniu przyrostu przeciętnych
wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1995 r.
Nr 1, poz. 2 ze zm.) stanowi – w związku z art. 56 k.c. – podstawę roszczenia
samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej w stosunku do kasy chorych
(Narodowego Funduszu Zdrowia) o zwrot zwiększonego wynagrodzenia
pracowników, jeżeli zakład ten, mimo prawidłowego gospodarowania środkami
uzyskanymi na podstawie umowy o udzielenie świadczeń zdrowotnych, nie mógł
tych kosztów pokryć w całości lub w części”. Z obszernej argumentacji wynika, że
włączenie obciążenia powstałego na podstawie art. 4a w treść stosunku
zobowiązaniowego o udzielenie świadczeń zdrowotnych prowadziło do istotnej
modyfikacji, a w istocie do rozszerzenia zobowiązania do finansowania tych
świadczeń. Oznacza to, że zakład opieki zdrowotnej mógł domagać się renegocjacji
umowy, tak by w uzasadnionym rozmiarze uwzględniała ona koszt zwiększonych
wypłat z tytułu wynagrodzeń, a w wypadku odmowy renegocjacji mógł domagać się
zwrotu – w analogicznym zakresie – spełnionych z tego tytułu świadczeń.
Zobowiązanie powinno być bowiem wykonane zgodnie z jego treścią oraz
w sposób odpowiadający kryteriom wynikającym z zasad współżycia społecznego
i celu społeczno-gospodarczego (art. 354 § 1 k.c.).
Stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale, i aprobowane przez
Sąd Najwyższy rozpoznający skargę kasacyjną, co do znaczenia art. 4a ustawy
z dnia 16 grudnia 1994 r. i jego skutków w odniesieniu do stosunku
zobowiązaniowego łączącego strony, jest zasadniczo odmienne od tego, które zajął
Sąd Apelacyjny. Skarżący zasadnie zatem zakwestionował pogląd tego Sądu
o braku podstaw do przypisania pozwanemu obowiązku zwrotu kosztów
poniesionych przez powoda na wypłatę zwiększonego wynagrodzenia pracowników
na podstawie „ustawy 203”.
Zasadne zakwestionowanie tego poglądu uzasadniało uwzględnienie skargi
kasacyjnej i orzeczenie w oparciu o art. 39815
k.p.c. Kwestia wysokości roszczeń,
jakie mogą przysługiwać powodowi, nie była w ogóle przedmiotem ustaleń oraz
oceny Sądu, i pozostała całkowicie otwarta.
4
db