Postanowienie SN z 12 stycznia 2007, sygn. IV CZ 106/06
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
o zapłatę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
prokurator
uczestnik postępowania
Data orzeczenia
12 stycznia 2007
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Marek Sychowicz
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 12 stycznia 2007 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)
SSN Tadeusz Żyznowski
w sprawie z powództwa M. S.
przeciwko Komornikowi sądowemu Rewiru IV przy Sądzie Rejonowym w […]
i Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu
z udziałem interwenientów ubocznych po stronie powodowej A. S.
i J. S.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 12 stycznia 2007 r.,
zażalenia powódki
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 27 lipca 2006 r.,
oddala zażalenie i nie obciąża powódki kosztami
postępowania zażaleniowego.
2
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 lipca 2006 r. Sąd Apelacyjny
odrzucił zażalenie powódki na postanowienie tego Sądu z dnia 31 maja 2006 r.
odrzucające skargę kasacyjną powódki z dnia 14 kwietnia 2006 r. od wyroku Sądu
Apelacyjnego z dnia 14 lutego 2006 r. Przyczyną odrzucenia zażalenia było
nieuiszczenie przy jego wnoszeniu opłaty podstawowej w kwocie 30 zł. przez
pełnomocnika powódki zwolnionej od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 6
czerwca 2006 r. Jako podstawę odrzucenia zażalenia Sąd Apelacyjny wskazał art.
1302
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 14 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach
sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm., dalej - „u.k.s.c.
z 2005 r.”).
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik powódki zarzucił
naruszenia art. 1302
§ 3 k.p.c. przez przyjęcie, że opłata podstawowa w rozumieniu
art. 11 i art. 14 ust. 1 i 2 u.k.s.c z 2005 r. stanowi opłatę stałą w rozumieniu art.
1302
§ 3 k.p.c., naruszenie art. 149 ust.1 u.k.s.c. z 2005 r. przez zastosowanie do
zażalenia przepisów tej ustawy zamiast przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 1967
r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2002 r., Nr 9,
poz. 88 ze zm.) oraz naruszenie art. 6 ust.1 Konwencji z 4 listopada 1950 r.
o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przez dokonanie sprzecznej
z tym przepisem wykładni prawa w zakresie obowiązków procesowych powódki
i pozbawienie jej w ten sposób prawa do rzetelnego procesu. Wnosił o uchylenie
zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na zażalenie Prokuratoria Generalna
zastępująca pozwany Skarb Państwa wnosiła o jego oddalenie i zasądzenie na
rzecz strony pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z dniem 2 marca 2006 r. weszła w życie nowa ustawa z dnia 28 lipca 2005 r.
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, która zmieniła w tym zakresie także
przepisy kodeksu postępowania cywilnego, wprowadzając między innymi
uregulowania art. 1302
k.p.c., w tym przewidziany w paragrafie trzecim tego
przepisu obowiązek sądu odrzucenia bez wezwania o uiszczenie opłaty sądowej
3
środków odwoławczych, w tym zażalenia, wniesionych przez adwokata lub radcę
prawnego, podlegających opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od
wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. Ocena zarzutów
zażalenia wymaga przede wszystkim rozważenia, czy powyższy przepis oraz
przepisy u.k.s.c z 2005 r. mają zastosowanie do odrzuconego zażalenia, czy też
powinno się stosować do niego przepisy u.k.s.c. z 1967 r. oraz przepisy k.p.c.
również w dawnym brzmieniu. Kwestię tę reguluje art. 149 u.k.s.c. z 2005 r.
stanowiący, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy
stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe
przepisy o kosztach sądowych. Oznacza to, a contrario, że od chwili zakończenia
postępowania w danej instancji, stosuje się przepisy nowej ustawy. Z uwagi na to,
że obecnie skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji
prawomocnego orzeczenia (art. 3981
§ 1 k.p.c.), nie ulega wątpliwości, że wydanie
wyroku przez sąd drugiej instancji kończy postępowanie w tej instancji. Do
postępowania toczącego się po wydaniu wyroku przez sąd drugiej instancji stosuje
się zatem już przepisy nowej u.k.s.c. z 2005 r. także w sprawach wszczętych przed
dniem jej wejścia w życie. Odnosi się to również do przepisów dotyczących kosztów
sądowych, zawartych w k.p.c., które od tej chwili stosuje się w brzmieniu
i numeracji nadanej ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z 2005 r.
Z tych względów słusznie Sąd Apelacyjny zastosował w rozpoznawanej sprawie
nowe przepisy o kosztach sądowych i przepisy k.p.c. w nowym brzmieniu do
zażalenia złożonego w postępowaniu kasacyjnym wszczętym wniesieniem skargi
kasacyjnej w dniu 14 kwietnia 2006 r., a więc już po wejściu w życie przepisów
u.k.s.c. z 2005 r. Zarzut naruszenia art. 149 ust. 1 tej ustawy jest więc
nieuzasadniony.
Nieuzasadnione są także zarzuty naruszenia pozostałych przepisów.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 u.k.s.c z 2005 r. zażalenie należy do pism
podlegających opłacie sądowej. Strona zwolniona od kosztów sądowych przez sąd
ma obowiązek, stosownie do art. 14 ust. 2 w związku z art. 100 ust. 2 ustawy, uiścić
opłatę podstawową, której wysokość jest stała i wynosi 30 zł. (art. 14 ust. 3
u.k.s.c.). Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 30 maja 2006 r.
I CZ 23/06 i z dnia 2 czerwca 2006 r. II UZ 14/06 oraz w uchwale z dnia
4
21 listopada 2006 r. III CZP 109/06 (nie publ.) opłata podstawowa określona w art.
14 ust. 3 u.k.s.c z 2005 r. jest opłatą w wysokości stałej w rozumieniu art. 1302
§ 3
k.p.c. Oznacza to, że wniesienie przez adwokata lub radcę prawnego strony
zwolnionej od kosztów sądowych środka odwoławczego (tu zażalenia) bez
uiszczenia opłaty podstawowej, skutkuje odrzucenie tego środka wprost, bez
wzywania o uiszczenie tej opłaty (porównaj postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 17 października 2006 r. V CSK 325/06 nie publ.). Prawidłowo zatem Sąd
Apelacyjny odrzucił zaskarżonym postanowieniem nieopłacone tą opłatą zażalenie
na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Odrzucenie zażalenia nie było
wynikiem sprzecznej z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka
i podstawowych wolności wykładni powyższych przepisów dokonanej przez Sąd
Apelacyjny, lecz ich niewłaściwej wykładni i zastosowania przez zawodowego
pełnomocnika powódki. Zarzut naruszenia przez Sąd powyższego przepisu jest
więc także nieuzasadniony.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie
art. 39814
k.p.c. w zw. z art. 3941
§ 3 k.p.c. a na podstawie art. 102 w zw. z art. 3941
§ 3 i art. 39821
k.p.c. nie obciążył powódki kosztami postępowania zażaleniowego
z uwagi na jej trudną sytuację materialną.
jcSygn. akt IV CZ 106/06
POSTANOWIENIE
Dnia 12 stycznia 2007 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)
SSN Tadeusz Żyznowski
w sprawie z powództwa M. S.
przeciwko Komornikowi sądowemu Rewiru IV przy Sądzie Rejonowym w […]
i Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu
z udziałem interwenientów ubocznych po stronie powodowej A. S.
i J. S.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 12 stycznia 2007 r.,
zażalenia powódki
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 27 lipca 2006 r.,
oddala zażalenie i nie obciąża powódki kosztami
postępowania zażaleniowego.
2
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 lipca 2006 r. Sąd Apelacyjny
odrzucił zażalenie powódki na postanowienie tego Sądu z dnia 31 maja 2006 r.
odrzucające skargę kasacyjną powódki z dnia 14 kwietnia 2006 r. od wyroku Sądu
Apelacyjnego z dnia 14 lutego 2006 r. Przyczyną odrzucenia zażalenia było
nieuiszczenie przy jego wnoszeniu opłaty podstawowej w kwocie 30 zł. przez
pełnomocnika powódki zwolnionej od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 6
czerwca 2006 r. Jako podstawę odrzucenia zażalenia Sąd Apelacyjny wskazał art.
1302
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 14 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach
sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm., dalej - „u.k.s.c.
z 2005 r.”).
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik powódki zarzucił
naruszenia art. 1302
§ 3 k.p.c. przez przyjęcie, że opłata podstawowa w rozumieniu
art. 11 i art. 14 ust. 1 i 2 u.k.s.c z 2005 r. stanowi opłatę stałą w rozumieniu art.
1302
§ 3 k.p.c., naruszenie art. 149 ust.1 u.k.s.c. z 2005 r. przez zastosowanie do
zażalenia przepisów tej ustawy zamiast przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 1967
r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2002 r., Nr 9,
poz. 88 ze zm.) oraz naruszenie art. 6 ust.1 Konwencji z 4 listopada 1950 r.
o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przez dokonanie sprzecznej
z tym przepisem wykładni prawa w zakresie obowiązków procesowych powódki
i pozbawienie jej w ten sposób prawa do rzetelnego procesu. Wnosił o uchylenie
zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na zażalenie Prokuratoria Generalna
zastępująca pozwany Skarb Państwa wnosiła o jego oddalenie i zasądzenie na
rzecz strony pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z dniem 2 marca 2006 r. weszła w życie nowa ustawa z dnia 28 lipca 2005 r.
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, która zmieniła w tym zakresie także
przepisy kodeksu postępowania cywilnego, wprowadzając między innymi
uregulowania art. 1302
k.p.c., w tym przewidziany w paragrafie trzecim tego
przepisu obowiązek sądu odrzucenia bez wezwania o uiszczenie opłaty sądowej
3
środków odwoławczych, w tym zażalenia, wniesionych przez adwokata lub radcę
prawnego, podlegających opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od
wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. Ocena zarzutów
zażalenia wymaga przede wszystkim rozważenia, czy powyższy przepis oraz
przepisy u.k.s.c z 2005 r. mają zastosowanie do odrzuconego zażalenia, czy też
powinno się stosować do niego przepisy u.k.s.c. z 1967 r. oraz przepisy k.p.c.
również w dawnym brzmieniu. Kwestię tę reguluje art. 149 u.k.s.c. z 2005 r.
stanowiący, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy
stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe
przepisy o kosztach sądowych. Oznacza to, a contrario, że od chwili zakończenia
postępowania w danej instancji, stosuje się przepisy nowej ustawy. Z uwagi na to,
że obecnie skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji
prawomocnego orzeczenia (art. 3981
§ 1 k.p.c.), nie ulega wątpliwości, że wydanie
wyroku przez sąd drugiej instancji kończy postępowanie w tej instancji. Do
postępowania toczącego się po wydaniu wyroku przez sąd drugiej instancji stosuje
się zatem już przepisy nowej u.k.s.c. z 2005 r. także w sprawach wszczętych przed
dniem jej wejścia w życie. Odnosi się to również do przepisów dotyczących kosztów
sądowych, zawartych w k.p.c., które od tej chwili stosuje się w brzmieniu
i numeracji nadanej ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z 2005 r.
Z tych względów słusznie Sąd Apelacyjny zastosował w rozpoznawanej sprawie
nowe przepisy o kosztach sądowych i przepisy k.p.c. w nowym brzmieniu do
zażalenia złożonego w postępowaniu kasacyjnym wszczętym wniesieniem skargi
kasacyjnej w dniu 14 kwietnia 2006 r., a więc już po wejściu w życie przepisów
u.k.s.c. z 2005 r. Zarzut naruszenia art. 149 ust. 1 tej ustawy jest więc
nieuzasadniony.
Nieuzasadnione są także zarzuty naruszenia pozostałych przepisów.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 u.k.s.c z 2005 r. zażalenie należy do pism
podlegających opłacie sądowej. Strona zwolniona od kosztów sądowych przez sąd
ma obowiązek, stosownie do art. 14 ust. 2 w związku z art. 100 ust. 2 ustawy, uiścić
opłatę podstawową, której wysokość jest stała i wynosi 30 zł. (art. 14 ust. 3
u.k.s.c.). Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 30 maja 2006 r.
I CZ 23/06 i z dnia 2 czerwca 2006 r. II UZ 14/06 oraz w uchwale z dnia
4
21 listopada 2006 r. III CZP 109/06 (nie publ.) opłata podstawowa określona w art.
14 ust. 3 u.k.s.c z 2005 r. jest opłatą w wysokości stałej w rozumieniu art. 1302
§ 3
k.p.c. Oznacza to, że wniesienie przez adwokata lub radcę prawnego strony
zwolnionej od kosztów sądowych środka odwoławczego (tu zażalenia) bez
uiszczenia opłaty podstawowej, skutkuje odrzucenie tego środka wprost, bez
wzywania o uiszczenie tej opłaty (porównaj postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 17 października 2006 r. V CSK 325/06 nie publ.). Prawidłowo zatem Sąd
Apelacyjny odrzucił zaskarżonym postanowieniem nieopłacone tą opłatą zażalenie
na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Odrzucenie zażalenia nie było
wynikiem sprzecznej z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka
i podstawowych wolności wykładni powyższych przepisów dokonanej przez Sąd
Apelacyjny, lecz ich niewłaściwej wykładni i zastosowania przez zawodowego
pełnomocnika powódki. Zarzut naruszenia przez Sąd powyższego przepisu jest
więc także nieuzasadniony.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie
art. 39814
k.p.c. w zw. z art. 3941
§ 3 k.p.c. a na podstawie art. 102 w zw. z art. 3941
§ 3 i art. 39821
k.p.c. nie obciążył powódki kosztami postępowania zażaleniowego
z uwagi na jej trudną sytuację materialną.
jc