Postanowienie SN z 7 grudnia 2007, sygn. III CSK 320/07
Data orzeczenia
7 grudnia 2007
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 7 grudnia 2007 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
w sprawie z powództwa M.S.
przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w N.
o zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 grudnia 2007 r.,
na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego
z dnia 16 stycznia 2007 r., sygn. akt [...],
1) odrzuca skargę kasacyjną, zasądza od powoda na rzecz
pozwanego 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem
kosztów postępowania kasacyjnego,
2) oddala wniosek pełnomocnika powoda o zasądzenie
kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
2
Uzasadnienie
Skarga kasacyjna wniesiona przez powoda M.S., od wyroku Sądu
Apelacyjnego z dnia 16 stycznia 2007 r., podlega odrzuceniu z następujących
przyczyn.
Skarga ta nie zawiera wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę
zaskarżonego wyroku, z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany, nie
spełnia zatem wymogu określonego w art. 3984
§ 1 pkt 4 k.p.c. Zawiera jedynie
wniosek o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania, co omawianemu wymogowi nie odpowiada zważywszy,
że skarga kasacyjna przysługuje od wyroków sądu drugiej instancji.
Ponadto, jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest, jak wynika
z art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c., wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania i jego
uzasadnienie. Wymóg ten wiąże się, jak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie
Sądu Najwyższego, z przesłankami rozważanymi przez ten Sąd podczas tzw.
„przedsądu”, a więc na posiedzeniu, którego przedmiotem jest przyjęcie lub
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki te określone są
w art. 3989
§ 1 k.p.c. i tylko one podlegają badaniu w tej fazie postępowania. W tym
zakresie zachowuje aktualność bogate dotychczasowe orzecznictwo Sądu
Najwyższego publikowane w zbiorze urzędowym i powoływane w komentarzach do
k.p.c. na tle art. 3933
§ 1 pkt 3 w zw. z art. 393 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.c.
w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r.
(Dz.U. z 2005 r. nr 13, poz. 98), zgodnie z którym samo przedstawienie podstaw
kasacyjnych i ich uzasadnienia nie wyczerpuje wymogu wskazania i umotywowania
przyczyn mających przekonywać do przyjęcia skargi do rozpoznania.
Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje wtedy, gdy zachodzi
choćby jedna z przesłanek określonych w powołanym przepisie. Sąd Najwyższy,
badając w tej fazie postępowania skargę kasacyjną, nie jest uprawniony do
określania, która z przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania może być brana pod
3
uwagę. Przesłankę tę musi określić sama strona skarżąca w uzasadnieniu wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Uzasadnienie tego wniosku polega na wyjaśnieniu, a więc na wykazaniu,
dlaczego, w ocenie strony skarżącej, zachodzi któraś z przesłanek określonych
w art. 3989
§ 1 k.p.c. Treść tego uzasadnienia nie może być jednak dowolna
i należy ją oprzeć na argumentacji jurydycznej. Jest tak z tej przyczyny, że Sąd
Najwyższy, rozpoznając ten nadzwyczajny środek zaskarżenia, działa w interesie
publicznym, wyjaśniając istotne zagadnienia prawne, dokonując wykładni
przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, bądź usuwając z obrotu prawnego orzeczenia wydane
w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwe. Taka rola Sądu
Najwyższego istniała już w systemie kasacyjnym, a tym bardziej obecnie, gdy
kontrolą objęte są orzeczenia prawomocne.
Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna nie zawiera wniosku o przyjęcie jej
do rozpoznania, co także kwalifikuje ją do odrzucenia. Zawiera natomiast
stwierdzenie, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, sprowadzające
się do twierdzenia, że „Sąd pierwszej instancji bezzasadnie oddalił wniosek
dowodowy z opinii biegłego sądowego, co prowadzi do pytania, czy sąd może
odmówić oceny dowodu, mimo iż przeprowadzenie go jest wnioskowane na
okoliczność odmienną od wniosków płynących z dotychczas zebranego materiału
dowodowego i który zmierza do wykazania okoliczności stanowiących oparcie
przyjętego przez stronę stanowiska w sprawie”. Nawet gdyby uznać, że takie
stwierdzenie zawiera w sobie wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, to
w żadnym razie nie można uznać, że zawiera również uzasadnienie takiego
wniosku, a to, co określono w skardze jako zagadnienie prawne, w istocie nim nie
jest.
Jak wyżej wskazano, uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania powinno zawierać wykazanie, przy pomocy jurydycznej argumentacji,
że w sprawie rzeczywiście występują przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi do
rozpoznania. Żadnej, nawet skrótowo zarysowanej, argumentacji prawnej skarga
nie zawiera (zresztą nawet w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych nie można się jej
4
doszukać). Taka konstrukcja skargi kasacyjnej nie odpowiada wymogowi
określonemu w art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c., co oznacza, że wniesiony środek prawny
nie jest w istocie skargą kasacyjną.
Trzeba wyraźnie podkreślić, że rzeczą Sądu Najwyższego przy ocenie, czy
skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, nie jest doszukiwanie się
w uzasadnieniu podstaw skargi jurydycznej argumentacji mającej wykazać istnienie
istotnego zagadnienia prawnego. Przedstawienie takiej argumentacji
w uzasadnieniu podstaw skargi służy bowiem jedynie wykazaniu zarzucanego
naruszenia prawa materialnego lub procesowego, a nie uzasadnieniu wniosku
o przyjęcie skargo kasacyjnej do rozpoznania. Sformułowanie zagadnienia
prawnego, bez przedstawienia jurydycznej argumentacji służącej wykazaniu, że to
zagadnienie rzeczywiście występuje i wymaga wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy,
nie zastępuje uzasadnienia takiego wniosku.
Jeżeli zaś chodzi o samo sformułowanie zagadnienia prawnego podnieść
należy, że w dotychczasowej judykaturze Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, iż
nakłada to na skarżącego obowiązek wywiedzenia i uzasadnienia występującego
w sprawie problemu prawnego w sposób zbliżony do tego, jaki przyjęty jest przy
przedstawieniu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art.
390 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepubl.).
Sformułowane zagadnienia winny zatem odwoływać się w sposób generalny
i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni,
a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji
i prawa pozytywnego. Rolą Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu
sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest bowiem działanie w interesie
indywidualnym, lecz powszechnym, poprzez ochronę obowiązującego porządku
prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki stosowania prawa
pozytywnego (postanowienie SN z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000
nr 7-8, poz. 147). Nie każde orzeczenie, nawet błędnie wydane, zasługuje na
kontrolę w postępowaniu kasacyjnym.
Wyraźnie zatem widać, że również i zagadnienia prawnego skarżący
w istocie w skardze kasacyjnej nie przedstawił.
5
Skarga zawiera ponadto twierdzenie o jej oczywistej zasadności. Skarżący
nie przedstawił jednak wywodu prawnego wskazującego, w czym wyraża się ta
„oczywistość”, ani też argumentów wykazujących, że ta „oczywista zasadność”
rzeczywiście istnieje, a również te elementy powinny znaleźć się w uzasadnieniu
wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (por. post. SN z dnia 26 kwietnia 2006 r.,
II CZ 28/06, niepubl.).
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 3986
§ 3
k.p.c.