Postanowienie SN z 28 marca 2008, sygn. II CSK 43/08
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono wniosek
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym
Tryb
posiedzenie niejawne
Data orzeczenia
28 marca 2008
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Zbigniew Kwaśniewski
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 28 marca 2008 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Kwaśniewski
w sprawie z powództwa L. P.
przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w G.
o zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 marca 2008 r.,
na skutek skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 czerwca 2007 r., sygn. akt I ACa (…),
1) odrzuca skargę kasacyjną;
2) nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego;
3) oddala wniosek pełnomocnika powoda z urzędu r.pr. B. M. o przyznanie
kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu
kasacyjnym.
Uzasadnienie
Zaskarżony skargą kasacyjną wyrok wydany został w dniu 27 czerwca 2007 r., a
zatem wniesiona od niego skarga kasacyjna spełniać powinna wszelkie wymogi
formalne, wynikające z treści przepisów art. 3984
§ 1 i § 2 k.p.c.
W paragrafie pierwszym art. 3984
k.p.c. ustawodawca skatalogował odrębnie w
czterech punktach konstrukcyjne elementy każdej skargi kasacyjnej, a więc cechy
istotne (kreatywne) tego tylko szczególnego środka odwoławczego, podkreślając
zarazem w ten sposób rangę tychże elementów. Natomiast w zdaniu pierwszym § 2 art.
3984
k.p.c. wskazano na pozostałe wymagania tej skargi, które stawiane są każdemu
2
pismu procesowemu (art. 126 k.p.c. – 128 k.p.c.) z rygorem przewidzianym w art. 130
k.p.c.
Już wcześniej przyjęto w orzecznictwie, że brak któregokolwiek z kreatywnych
elementów dawnej kasacji, a określonych w którymkolwiek z punktów
nieobowiązującego już art. 3933
§ 1 k.p.c. nie podlega naprawieniu w trybie art. 130 § 1
k.p.c., a kasacja dotknięta takim nieusuwalnym brakiem podlegała odrzuceniu a limine
(postanowienie SN z dnia 9 listopada 2000 r., II CKN 1385/00, OSNC 2001, z 3, poz. 51;
postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2000 r. V CKN 1780/00, OSNC 2001, z. 3, poz. 52).
Obowiązek przedstawienia przez skarżącego m. in. uzasadnienia wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, a wynikający z art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c.,
wiąże się z instytucją tzw. „przedsądu”, polegającego m.in. na możliwości Sądu
Najwyższego odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989
§ 2 k.p.c.).
Ten możliwy sposób zakończenia postępowania kasacyjnego, a kolidujący niewątpliwie
z intencją strony wnoszącej skargę kasacyjną dowodzi zrównania rangą obowiązku
przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984
§ 1 pkt 2 k.p.c.) z
obowiązkiem odrębnego przedstawienia oraz uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania (art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c.). Odrębne wyartykułowanie przez
ustawodawcę obu kategorii obowiązków dowodzi tego, że nie są one tożsame.
W konsekwencji za spełnienie wymogu z art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c. nie można uznać
jedynie odwołania się przez skarżącego do uzasadnienia podstaw kasacyjnych
i sformułowanych w ich ramach zarzutów, z pominięciem wyraźnego, odrębnego i
ścisłego przytoczenia co najmniej jednej spośród okoliczności wymienionych w art. 3989
§ 1 k.p.c., wraz z jej stosownym uzasadnieniem przy pomocy argumentów jurydycznych
(por. postanowienie SN z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, z. 10, poz.
156; postanowienie SN z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01, OSNC 2001 r., z. 10,
poz. 157). W odniesieniu do skargi kasacyjnej zachowuje aktualność utrwalone
orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wymagania z art. 3984
§ 1 k.p.c.
mają samodzielny byt i nie mogą być traktowane zamiennie (postanowienie SN z dnia
29 czerwca 2005 r. V CSK 5/05, niepubl.; postanowienie SN z dnia 14 lipca 2005 r. III
CZ 61/05 niepubl.; postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r., V CSK 18/05, niepubl.).
Spełniając formalny wymóg skargi kasacyjnej, określony w art. 3984
§ 1 pkt 3
k.p.c., skarżący powinien zawrzeć w niej wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i
wniosek ten uzasadnić wskazując na występowanie w sprawie przynajmniej jednej z
okoliczności stanowiących przesłanki tzw. przedsądu, określone w art. 3989
§ 1 k.p.c. i
3
przedstawić odpowiednie argumenty prawne, uzasadniające występowanie ściśle
określonej w ustawie przesłanki. Potrzeba przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
powinna być zatem uzasadniona przez skarżącego przy pomocy argumentów
jurydycznych uzasadniających wystąpienie którejkolwiek z przesłanek precyzyjnie
określonych w art. 3989
§ 1 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r. sygn.
akt V CSK 18/05). Skarga kasacyjna powoda nie zawiera wskazania na którąkolwiek
spośród przesłanek wymienionych w art. 3989
§ 1 k.p.c. Ponieważ skarga kasacyjna
powoda nie zawiera wskazania jakiejkolwiek z przesłanek przyjęcia skargi do
rozpoznania to oznacza, że pozbawiona jest właściwie rozumianego sformułowania
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, a zatem podlega ona odrzuceniu
(por. postanowienie SN z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt II CSK 7/05).
Uwzględniając więc odrębność obu przedmiotów regulacji w pkt 2 i 3 art. 3984
§ 1
k.p.c. stwierdzić należy, że choć argumentacja skarżącego może się niekiedy w obu
tych kwestiach nawet częściowo pokrywać, to jednak orzeczenie w przedmiocie
przyjęcia kasacji do rozpoznania zapada tylko po uprzednim dokonaniu oceny przyczyn
kwalifikowanych przez ustawodawcę, a określonych w art. 3989
§ 1 k.p.c., gdyż tylko
one i ich uzasadnienie mogą być przedmiotem tzw. „przedsądu” i decydują o jego
wyniku.
Skoro więc skarga kasacyjna powoda pozbawiona jest jurydycznie adekwatnego
sformułowania wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, a więc tego niezbędnego
elementu konstrukcyjnego, współkreującego istotę tego środka zaskarżenia, to Sąd
Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 3986
§ 3
k.p.c. w zw. z art. 3986
§ 2 k.p.c. i art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c.
Sąd Najwyższy postanowił nie obciążać powoda, na podstawie art. 102 k.p.c.,
kosztami postępowania kasacyjnego.
Oddalenie wniosku pełnomocnika procesowego z urzędu o przyznanie kosztów
postępowania kasacyjnego uzasadnione jest brakiem złożenia przez wymienionego
pełnomocnika niezbędnego oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub
w części (§ 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., Dz.
U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.)..,
kosztami postępowania kasacyjnego.
Oddalenie wniosku pełnomocnika procesowego z urzędu o przyznanie kosztów
postępowania kasacyjnego uzasadnione jest brakiem złożenia przez wymienionego
pełnomocnika niezbędnego oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub
w części (§ 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., Dz.
U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).