Uzasadnienie z 8 maja 2016, sygn. I C 3991/15

UZASADNIENIE

W dniu 14 lutego 2014 r. (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. wystąpiła przeciwko D. W. i L. W. z pozwem o zapłatę solidarnie kwoty 30.365,79 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty, powód wniósł nadto o zasądzenie od pozwanych na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wywiedzionego powództwa powód wskazał, że jest w posiadaniu weksla własnego wystawionego przez pozwanego D. W. i poręczonego przez pozwaną L. W., który został wystawiony na zabezpieczenie wierzytelności przysługujących powodowi z tytułu zobowiązań pozwanego wynikających z umowy leasingu nr (...) zawartej przez strony w dniu 13 maja 2010 r. Według twierdzeń powoda, wobec niewywiązywania się przez pozwanego z obowiązku zapłaty należności wynikających z tejże umowy, wypełnił on weksel na kwotę zadłużenia, opatrując go datą płatności 25 stycznia 2013 r., a następnie wezwał pozwanego do wykupu weksla. Jednakże pomimo upływu terminu płatności, pozwany nie wykupił weksla do dnia wniesienia pozwu, nie ustosunkował się również do wezwania do dobrowolnego spełnienia świadczenia.

(pozew - k. 2 - 4)

W dniu 25 lutego 2014 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy - Mokotowa w W. w sprawie II Nc 4325/14 wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, nakazując pozwanym D. W. i L. W. aby solidarnie zapłacili na rzecz powoda żądaną kwotę 30.365,79 wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 14 lutego 2014 r. do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania – w terminie dwóch tygodni od doręczenia im nakazu zapłaty, lub aby wnieśli w tymże terminie zarzuty.

(nakaz zapłaty - k. 20)

Od powyższego nakazu zapłaty pozwani D. W. i L. W. skutecznie wnieśli zarzuty

. W uzasadnieniach wywiedzionych zarzutów pozwani argumentowali, że do pozwu zostały dołączone dokumenty niekompletne i jednostronne a wypełnienia weksla dokonano niezgodnie z umową leasingu zawartą przez strony w dniu 113 maja 2010 r. Podnieśli również, że powód uniemożliwiał korzystanie z przedmiotu leasingu poprzez opieszałe wykonywanie procedur naprawy pojazdu. Nadto, według twierdzeń pozwanych, nie rozliczono należycie całości spłat, tj. rat leasingowych i sumy sprzedaży samochodu.

(zarzuty pozwanych – k. 21)

W piśmie z dnia 05 lutego 2016 r., stanowiącym odpowiedź na zarzuty pozwanych od nakazu zapłaty, strona powodowa wniosła o utrzymanie w całości w mocy wydanego w sprawie nakazu.

Powód podniósł, że w toku umowy leasingu łączącej strony pozwany nie uiścił opłat leasingowych, do których był zobowiązany, zaś ustalając wysokość jego zobowiązania uwzględniono kwotę uzyskaną ze sprzedaży pojazdu. Przedstawił również w postaci załącznika zatytułowanego „Wyciąg z ewidencji księgowej na dzień 29 stycznia 2016” wyliczenie żądanej sumy wekslowej oraz argumentował, że przedmiotem zawartej przez strony umowy leasingu nie było wykonywanie napraw pojazdu a wszelkie ewentualne roszczenia z tego tytułu winny być kierowane do podmiotu dokonującego naprawy.

(odpowiedź na zarzuty - k. 96 - 99)

Na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. pozwany oświadczył, ze nie kwestionuje dokumentu weksla oraz faktu, że nie uiścił terminowo wszystkich rat leasingowych, kwestionuje natomiast sumę, na jaką uzupełniony został weksel.

(protokół rozprawy – k. 174)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 13 maja 2010 r. pomiędzy (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. (jako finansującym) a D. W. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...) (jako korzystającym) zawarta została umowa leasingu (...), której przedmiotem był samochód marki P. (...), nr nadwozia (...), rok produkcji 2010. Integralną część umowy stanowiły ogólne warunki umowy leasingu oraz tabela opłat. Strony ustaliły również harmonogram zapłaty rat wynagrodzenia leasingowego. Zgodnie z tabelą rat wynagrodzenie miało być płatne do ostatniego każdego miesiąca, w 48 ratach, których wysokość została określona kwotowo.

(okoliczności niesporne; dowód: umowa leasingu wraz z załącznikami – k.103 – 109, harmonogram spłat – k. 110 – 111)

Na zabezpieczenie ewentualnych zobowiązań korzystającego wobec finansującego, mogących powstać z tytułu zawartej przez strony umowy leasingu, D. W. wystawił weksel własny in blanco. Weksel został poręczony przez L. W..

(dowód: weksel - k. 5 - 6)

W dniu wystawienia weksla D. W. podpisał również deklarację wekslową, w której upoważnił finansującego do wypełnienia weksla na sumę wekslową równą jego wymaganym wierzytelnościom wynikającym z umowy leasingu i wszystkim kosztom związanym z dochodzeniem przeciwko niemu przedmiotowych roszczeń. Korzystający został upoważniony do wpisania daty i miejsca wystawienia weksla, jak również daty płatności według swojego uznania, z obowiązkiem zawiadomienia o tym pozwanego listem poleconym wysłanym co najmniej na 7 dni przed terminem płatności, jak również do opatrzenia weksla klauzulą „bez protestu”.

(dowód: deklaracja wekslowa – k. 5)

Pozwany D. W. nie uiścił w terminach wskazanych w harmonogramie spłat wszystkich rat leasingowych (zaprzestał uiszczania rat od stycznia 2011 r.), nie uiścił również odsetek za opóźnienie oraz kosztów windykacji.

(okoliczności niesporne; dowód: wyciąg z ewidencji księgowej – k. 144 – 145)

Wobec bezskutecznego upływu terminu płatności należności wynikających z umowy leasingu łączącej strony powód (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. wypowiedział przedmiotową umowę i wypełnił weksel in blanco wystawiony przez pozwanego ad. 1 i poręczony przez pozwaną ad. 2 na kwotę 30.365,79 zł z terminem płatności do dnia 25 stycznia 2013 r. w siedzibie powoda. Na sumę wekslową złożyły się nieuiszczone raty leasingowe, odsetki za opóźnienie, koszty windykacji, kapitał pozostały do spłaty oraz podatek VAT, pomniejszone o kwotę uzyskaną ze sprzedaży samochodu będącego przedmiotem umowy leasingu, tj. 43.310 zł. Po wypełnieniu weksla powód wezwał pozwanego D. W. do jego wykupu pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. Do dnia zamknięcia rozprawy wystawca weksla – pozwany D. W. i poręczycielka wekslowa L. W. przedmiotowego weksla nie wykupili.

(okoliczności niesporne; dowód: wezwanie do wykupu weksla – k. 7, weksel - k. 5 - 6, faktura – k. 155, wyciąg z ewidencji księgowej na dzień 29 stycznia 2016 r. – k. 144 – 145)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody z przywołanych powyżej dokumentów, których autentyczność oraz treść nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Wskazać należy również, iż okoliczności bezsporne w ogóle nie wymagały wykazywania ich prawdziwości za pomocą dowodów zgodnie z dyspozycją art. 229 - 230 k.p.c., bowiem zostały przez strony wprost przyznane, bądź też nie zostały zaprzeczone, co zostało przez Sąd ocenione na zasadzie przywołanych przepisów.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie, skutkiem czego zaskarżony nakaz zapłaty należało utrzymać w całości w mocy.

Podstawę roszczeń wywodzonych przez stronę powodową w przedmiotowej sprawie stanowił weksel własny in blanco wystawiony przez pozwanego D. W. i poręczony przez pozwaną L. W., stanowiący zabezpieczenie ewentualnych roszczeń strony powodowej wynikających z umowy leasingu numer (...), który następnie został wypełniony przez powoda wobec niewywiązania się przez pozwanego z tejże umowy leasingu.

Weksel jest papierem wartościowym, ucieleśniającym bezwarunkowe i abstrakcyjne zobowiązanie pieniężne osób, które złożyły na nim podpisy. Zobowiązanie powstałe na skutek podpisania weksla podlega regulacjom ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe (Dz. U. Nr 37, poz. 282). Zgodnie z art. 17 przywołanej ustawy osoby, przeciw którym dochodzi się praw z wekslu, nie mogą wobec posiadacza zasłaniać się zarzutami opartymi na swych stosunkach osobistych z wystawcą lub z posiadaczami poprzednimi, chyba że posiadacz nabywający weksel, działał świadomie na szkodę dłużnika. W judykaturze utrwalony jest jednak pogląd, że wykluczenie zarzutów opartych na stosunkach osobistych pomiędzy dłużnikiem wekslowym a określonym wierzycielem nie dotyczy sytuacji, gdy wierzycielem jest remitent. Tym samym sytuacja dłużnika wekslowego zależy od tego, czy odpowiada on wobec pierwszego wierzyciela (remitenta), czy też wobec kolejnego wierzyciela wekslowego (kolejnego nabywcy weksla). W pierwszej z wymienionych sytuacji dopuszcza się możliwość podnoszenia zarzutów dotyczących tzw. stosunku podstawowego łączącego strony, ale tylko w przypadku, gdy podmiotem odpowiadającym z weksla jest wystawca - w oparciu o dyspozycję art. 10 wspomnianej ustawy (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 07 stycznia 1967 r., III CZP 19/66). Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, gdzie pozwanym jest wystawca weksla oraz poręczyciel wekslowy odpowiadający tak jak wystawca (art. 32 ust. 1 w zw. z art. 103 ust. 1 ustawy Prawo wekslowe). Należy jednak podkreślić, iż przeniesienie sporu stron na płaszczyznę stosunku podstawowego nie zmienia faktu, iż niniejszy proces nadal ma charakter tzw. procesu wekslowego, w którym siła dowodowa dokumentu weksla jest tak duża, że na stronie powodowej spoczywa jedynie obowiązek wskazania z jakiego tytułu domaga się zapłaty oraz przedstawienia stosownego wyliczenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 09 marca 2011 r., I ACa 122/11), natomiast ciężar wykazania, że weksel został uzupełniony niezgodnie z łączącym strony porozumieniem, a także ciężar udowodnienia innych stawianych zarzutów, spoczywa na dłużnikach wekslowych (m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2011 r., VI ACa 383/11, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2000 r., V CKN 136/2000, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13 lipca 2005 r., I ACa 23/2005).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należało dojść do wniosku, że strona powodowa zrealizowała ciążące na niej obowiązki i wskazała, ze dochodzi roszczenia zabezpieczonego wekslem z tytułu nienależytego wykonania przez pozwanego ad. 1 łączącej strony umowy leasingu, a nadto przedstawiła wyliczenie sumy wekslowej w załączniku do pisma procesowego z dnia 05 lutego 2016 r. zatytułowanym „Wyciąg z ewidencji księgowej na dzień 29 stycznia 2016 r.” (k. 144 – 145). Natomiast pozwani, nie kwestionując ważności samego weksla in blanco, nie udowodnili, wbrew spoczywającemu na nich w tym przedmiocie ciężarowi dowodu, ani nawet nie sprecyzowali podniesionych przez siebie zarzutów.

Podstawę roszczeń dochodzonych przez powoda w przedmiotowej sprawie, o czym już wcześniej wspomniano, stanowił stosunek podstawowy w postaci umowy leasingu łączącej stronę powodową z pozwanym D. W.. Z kolei pozwani nie kwestionowali, że pozwanego łączyła z powodem umowa leasingu, nie przeczyli również temu, że umowa została rozwiązana na skutek nieuiszczania przez pozwanego rat leasingowych w terminach przewidzianych przez harmonogram spłat. Wobec żądań strony powodowej stawiali natomiast następujące zarzuty: nieprawidłowego wyliczenia sumy wekslowej, a w szczególności dokonanych spłat oraz kwoty uzyskanej ze sprzedaży przedmiotu leasingu, zarzut uniemożliwiania korzystania z samochodu poprzez opieszałe wykonywanie procedur naprawy oraz niezłożenie wszelkich związanych z umową dokumentów. Przy czym na poparcie stawianych zarzutów pozwani nie przedstawili żadnych dowodów, nie wystąpili także w tym zakresie z żadną inicjatywą dowodową. Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z dyspozycją art. 493 § 1 k.p.c. pismo zawierające zarzuty wnosi się do sądu, który wydał nakaz zapłaty. W piśmie pozwany powinien wskazać, czy zaskarża nakaz w całości, czy w części, przedstawić zarzuty, które pod rygorem ich utraty należy zgłosić przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy oraz okoliczności faktyczne i dowody. Sąd pomija spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich w zarzutach bez swojej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności.

Zdaniem Sądu wszystkie powyższe podniesione przez pozwanych zarzuty nie mogły wpłynąć na treść wydanego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do pierwszego z nich, a mianowicie do zarzutu nieprawidłowego wyliczenia sumy wekslowej, a w szczególności dokonanych spłat oraz kwoty uzyskanej ze sprzedaży przedmiotu leasingu, to należy powtórzyć, że to na pozwanych spoczywał obowiązek udowodnienia w przedmiotowym procesie, iż suma dochodzona przez stronę powodową, na jaką uzupełniony został weksel, wyliczona została w sposób nieprawidłowy, zaś zobowiązanie pozwanego z tytułu umowy leasingu jest niższe lub w ogóle nie istnieje. Pozwani jednak w żaden sposób zarzutu tego nie udowodnili, nie sprecyzowali przy tym również na czym miałyby polegać nieprawidłowości przy rozliczeniu dokonywanych przez korzystającego wpłat oraz sumy uzyskanej ze sprzedaży przedmiotu leasingu. Należy też zaznaczyć, że nie kwestionowali dokumentów dołączonych przez powoda do odpowiedzi na zarzuty, w szczególności „Wyciągu z ewidencji księgowej”. Wobec tego w świetle zgromadzonego materiału dowodowego należało uznać iż suma, na jaką uzupełniono weksel, tj. 30.365,79 zł, odpowiada zobowiązaniom finansowym korzystającego – pozwanego wobec (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. wynikającym z łączącej strony umowy leasingu. Z kolei jeśli chodzi o zarzut pozwanych dotyczący uniemożliwiania korzystania z samochodu poprzez opieszałe wykonywanie procedur naprawy, to trzeba podkreślić, że okoliczności te nie zwalniały pozwanego będącego stroną umowy leasingu z obowiązku terminowej zapłaty rat leasingowych i innych opłat przewidzianych w umowie. O ile doznał on szkody z tego tytułu, winien skierować swoje roszczenia przeciwko podmiotowi, który szkodę tą wywołał oraz udowodnić je co do zasady i co do wysokości. Kwestia ta mogłaby być przedmiotem potrącenia (o ile pozwany spełniłby powyższe warunki zaś sprawcą szkody okazałby się powód), jednakże pozwany nie zgłosił takiego zarzutu w toku niniejszego postępowania. Z kolei zarzut niezłożenia przez powoda wszelkich związanych z umową leasingu dokumentów jest dla Sądu niezrozumiały i niesprecyzowany – pozwani nie wskazali bowiem o jakie dokumenty chodzi i jakie mają one wpływ na rozstrzygnięcie, nie wyjaśnili także z jakich przyczyn sami nie byli w stanie złożyć tychże dokumentów skoro pozwany D. W. był stroną umowy leasingu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 496 k.p.c., Sąd utrzymał w całości w mocy nakaz zapłaty wydany w dniu 25 lutego 2014 r. pod sygn. akt II Nc 4325/14.