Postanowienie SN z 28 stycznia 2009, sygn. IV CZ 110/08
Data orzeczenia
28 stycznia 2009
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Mirosława Wysocka
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 28 stycznia 2009 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)
SSN Gerard Bieniek (sprawozdawca)
SSN Barbara Myszka
w sprawie z powództwa A.O.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń SA
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 28 stycznia 2009 r.,
zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt [...],
uchyla zaskarżone postanowienie.
2
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 24.10.2008 r. odrzucił skargę
kasacyjną powoda wniesioną od wyroku tego Sądu z dnia 8.05.2008 r. albowiem
pełnomocnik powoda mimo wezwania nie przedłożył pełnomocnictwa, z którego
wynika jego umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej i reprezentowania
powoda w postępowaniu kasacyjnym.
Postanowienie to zaskarżył powód wnosząc o jego uchylenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Pełnomocnik powoda został ustanowiony z urzędu postanowieniem Sądu
Apelacyjnego z dnia 18.07.2005 r. Zakres tego postanowienia nie obejmował
umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu
kasacyjnym. Jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale (7) z dnia 5.06.2008 r. III
CZP 142/07 (OSNC 2 008, nr 11, poz. 122) do zakresu pełnomocnictwa
procesowego, o którym mowa w art. 91 k.p.c. nie wchodzą czynności procesowe
podejmowane po uprawomocnieniu się orzeczenia, a ściśle – czynności dotyczące
postępowania, które może się toczyć po uprawomocnieniu się orzeczenia.
Oczywiście, samo uprawomocnienie się orzeczenia kończącego postępowanie w
sprawie nie stanowi przeszkody, aby ustanowiony w niej pełnomocnik podejmował
skuteczne działania związane z fazami postępowania, poprzedzającymi
uprawomocnienie się orzeczenia kończącego postępowanie jako całość.
Dopuszczalne, mieszczące się z mocy samego prawa w zakresie pełnomocnictwa
procesowego, jest zatem dokonywanie czynności przez umocowanego w sprawie
pełnomocnika – w sensie czasowym – już po uprawomocnieniu się orzeczenia
kończącego postępowanie w sprawie, ale – w sensie merytorycznym –
dotyczących wcześniejszych jego faz. Przykładowo, pełnomocnik może w ramach
umocowania określonego w art. 91 k.p.c. złożyć już po prawomocnym zakończeniu
sprawy wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia, albo wniosek o
przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej itp. Taki wniosek o
sporządzenie i doręczenie uzasadnienia złożył pełnomocnik powoda) i był do tego
uprawniony w ramach art. 91 k.p.c. Nie jest więc uzasadniony zarzut zawarty w
3
zażaleniu w odniesieniu do naruszenia art. 130 § 1 i 3 k.p.c. przez zaniechanie
wezwania pełnomocnika do złożenia stosownego pełnomocnictwa zawierającego
umocowanie do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia
wyroku Sądu Apelacyjnego. Było to zbędne.
Pełnomocnik powoda sporządził i wniósł skargę kasacyjną w dniu
8.09.2008 r., a więc już po podjęciu uchwały (7) Sądu Najwyższego z dnia
5.06.2008 r. Przy dokonywaniu tej czynności nie przedłożył stosownego
pełnomocnictwa, w następstwie czego Sąd Apelacyjny wezwał pełnomocnika
powoda do przedłożenia pełnomocnictwa procesowego do wniesienia skargi
kasacyjnej w imieniu powoda i reprezentowania go w postępowaniu kasacyjnym.
Pełnomocnik powoda przedłożył pełnomocnictwo „do prowadzenia sprawy mojej
związanej ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej w postępowaniu
przed Sądem Apelacyjnym”. Jednocześnie wniósł o ustanowienie dla powoda
pełnomocnika z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
Sąd Apelacyjny zwolnił powoda częściowo od opłaty od skargi kasacyjnej,
wyznaczył powodowi pełnomocnika z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, którego
wskazała Rada Adwokacka, wezwał dotychczasowego pełnomocnika powoda
o uiszczenie opłaty od kasacji, co zostało dokonane, a następnie podjął skarżone
postanowienie przyjmując, że „z uwagi na jego treść nie może być uznane za
umocowujące do wniesienia skargi kasacyjnej i reprezentowania powoda
w postępowaniu kasacyjnym, które przecież toczy się przed Sądem Najwyższym,
a nie przed Sądem Apelacyjnym”.
Takiego stanowiska nie można podzielić. Z jednej strony jest ono zbyt
formalistyczne, z drugiej trudno je uznać za konsekwentne. Jeśli bowiem na
wezwanie Sądu pełnomocnik przedstawił dokument zawierający umocowanie do
sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, to taki zakres umocowania
ograniczony do konkretnej czynności procesowej jest dopuszczalny i nie można
przywiązywać nadmiernego znaczenia do sformułowania „w postępowaniu przed
Sądem Apelacyjnym”, skoro Sąd Apelacyjny wcześniej ustanowił dla powoda
innego pełnomocnika z urzędu, w postępowaniu kasacyjnym, który został wskazany
przez Radę Adwokacką i który będzie mógł jedynie reprezentować powoda przed
4
Sądem Najwyższym. Nie można aprobować stanowiska, które wyciąga zbyt daleko
idące i niekorzystne dla strony konsekwencji z pewnej niezręczności językowej
zawartej w piśmie pełnomocnika.
Z tych względów, na podstawie art. 3941
§ 3 w związku z art. 39815
k.p.c.
orzeczono jak w sentencji.