sygn. II CNP 15/09 17 kwietnia 2009 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 17 kwietnia 2009, sygn. II CNP 15/09

Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik odrzucono środek zaskarżenia
Przedmiot o zapłatę
Typ sprawy sprawa cywilna
Etap apelacja
Tryb posiedzenie niejawne
Data orzeczenia 17 kwietnia 2009
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący SSN Hubert Wrzeszcz
Sygn. akt II CNP 15/09
POSTANOWIENIE
Dnia 17 kwietnia 2009 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Hubert Wrzeszcz
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 17 kwietnia 2009 r.,
skargi A. A. – S.
o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Z.
z dnia 7 października 2008 r., wydanego
w sprawie z powództwa A. A. – S.
przeciwko Gminie Z.
o zapłatę,
odrzuca skargę i nie obciąża A. A. – S. kosztami z tytułu
zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym.
Uzasadnienie
2
Wyrokiem z dnia 7 października 2008 r. Sąd Okręgowy– po rozpoznaniu
apelacji pozwanej – zmienił wyrok Sądu Rejonowego uwzględniający powództwo o
zapłatę 1115 zł w ten sposób, że oddalił powództwo i nie obciążył powódki
kosztami procesu.
Od wyroku Sądu drugiej instancji powódka wniosła skargę o stwierdzenie
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,
ustanowiona ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks
postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych
(Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) jest – podobnie jak skarga kasacyjna – środkiem
prawnym sformalizowanym. Wysokie wymagania formalne stawiane skardze są
związane nie tylko z jej specjalną, nadzwyczajną funkcją w systemie prawa, ale
wynikają także z potrzeby spełnienia wysokich oczekiwań profesjonalnych.
Zgodnie z art. 4245
§ 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego
została wniesiona, przytoczenie jej podstaw i ich uzasadnienia, wskazanie przepisu
prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, uprawdopodobnienie
wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga
dotyczy, wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych
środków prawnych nie było i nie jest możliwe oraz wniosek o stwierdzenia
niezgodności orzeczenia z prawem.
Wymienione wymagania skargi mają charakter konstrukcyjny i powinny być
spełnione kumulatywnie. To oznacza, że skarga niespełniające któregokolwiek
z nich jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym
dla usuwania braków i podlega odrzucenie bez wzywania do ich usunięcia. Każde
z tych wymagań przewidzianych w art. 4245
§ 1 k.p.c. – na co Sąd Najwyższy
wielokrotnie zwracał uwagę – ma charakter samoistny, powinno być zatem
3
spełnione niezależnie od innych wymagań (por. postanowienia Sąd Najwyższego:
z dnia 20 lipca 2005 r., IV CMP 1/05 i z dnia 18 stycznia III CNP 21/05 niepubl.).
W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że obciążający skarżącego
obowiązek wykazania, iż wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych
środków prawnych nie było i nie jest możliwe oznacza przeprowadzenie prawniczej
analizy przepisów dotyczących środków prawnych, których zastosowanie jest
niedopuszczalne lub które z innych przyczyn nie mogły odnieść skutku. Zgodnie
z art. 4245
§ 1 pkt 5 k.p.c. skarżący musi „wykazać” (a więc nie „wskazać”,
„przytoczyć” czy „uwiarygodnić”), że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia
w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Podkreśla się, że
nie chodzi tylko o skargę kasacyjną czy skargę o wznowienie postępowania, ale
także o inne środki prawne pozwalające na zmianę lub uchylenie orzeczenia,
ewentualnie służące pozbawieniu lub ograniczeniu wykonalności
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 stycznia 2006 r., III CZP 23/05,
OSNC 2006, nr 7-8, poz. 140, z dnia 21 grudnia 2006 r., III CZP 57/06 niepubl.).
Tymczasem powódka poprzestała na stwierdzeniu, że wzruszenie
zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest
możliwe, a „nadto wyrok apelacyjny nie może być zaskarżony kasacją w świetle
art. 3982
§ 1 k.p.c.” Okoliczności powołane przez skarżącą nie mogą zatem być
uznane za spełniające wymaganie przewidziane w art. 4241
§ 1 pkt 5 k.p.c.
Przytoczenie podstaw skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia i ich uzasadnienia polega nie tylko na ogólnym
wytknięciu naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania i wskazaniu
przepisów, które zostały naruszone (z podaniem numeru artykułu, paragrafu lub
ustępu), ale także na wyjaśnieniu, na czym to naruszenie polegało. Należy też
pamiętać, że w wypadku omawianej skargi wytykane w ramach podstaw
naruszenia prawa muszą stanowić przyczynę niezgodności z prawem
zaskarżonego orzeczenia. Nie wystarczy więc przytoczenie samych naruszeń;
konieczne jest również wykazanie normalnego związku przyczynowego między
mini a niezgodnością orzeczenia z prawem (por. postanowienie Sąd Najwyższego
z dnia 29 listopada 2006 r., II CNP 65/06, niepubl.).
4
Skarga powódki – w zakresie przytoczenia podstaw i jej uzasadnienia – nie
odpowiada przedstawionym wymaganiom. Przewidziane w art. 4245
§ 1 pkt 2
wymaganie zostało ograniczone w skardze do wskazania naruszonych przepisów
prawa. Przytoczenie podstawy skargi nie zawiera natomiast jej uzasadnienia
wyjaśniającego, na czym naruszenie wskazanych przepisów prawa polegało.
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji
postanowienia (art. 4248
§ 1 k.p.c. oraz art. 102 w związku z art. 391, art. 39821
i art.
42412
k.p.c.).
mdSygn. akt II CNP 15/09
POSTANOWIENIE
Dnia 17 kwietnia 2009 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Hubert Wrzeszcz
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 17 kwietnia 2009 r.,
skargi A. A. – S.
o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Z.
z dnia 7 października 2008 r., wydanego
w sprawie z powództwa A. A. – S.
przeciwko Gminie Z.
o zapłatę,
odrzuca skargę i nie obciąża A. A. – S. kosztami z tytułu
zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym.
Uzasadnienie
2
Wyrokiem z dnia 7 października 2008 r. Sąd Okręgowy– po rozpoznaniu
apelacji pozwanej – zmienił wyrok Sądu Rejonowego uwzględniający powództwo o
zapłatę 1115 zł w ten sposób, że oddalił powództwo i nie obciążył powódki
kosztami procesu.
Od wyroku Sądu drugiej instancji powódka wniosła skargę o stwierdzenie
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,
ustanowiona ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks
postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych
(Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) jest – podobnie jak skarga kasacyjna – środkiem
prawnym sformalizowanym. Wysokie wymagania formalne stawiane skardze są
związane nie tylko z jej specjalną, nadzwyczajną funkcją w systemie prawa, ale
wynikają także z potrzeby spełnienia wysokich oczekiwań profesjonalnych.
Zgodnie z art. 4245
§ 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego
została wniesiona, przytoczenie jej podstaw i ich uzasadnienia, wskazanie przepisu
prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, uprawdopodobnienie
wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga
dotyczy, wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych
środków prawnych nie było i nie jest możliwe oraz wniosek o stwierdzenia
niezgodności orzeczenia z prawem.
Wymienione wymagania skargi mają charakter konstrukcyjny i powinny być
spełnione kumulatywnie. To oznacza, że skarga niespełniające któregokolwiek
z nich jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym
dla usuwania braków i podlega odrzucenie bez wzywania do ich usunięcia. Każde
z tych wymagań przewidzianych w art. 4245
§ 1 k.p.c. – na co Sąd Najwyższy
wielokrotnie zwracał uwagę – ma charakter samoistny, powinno być zatem
3
spełnione niezależnie od innych wymagań (por. postanowienia Sąd Najwyższego:
z dnia 20 lipca 2005 r., IV CMP 1/05 i z dnia 18 stycznia III CNP 21/05 niepubl.).
W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że obciążający skarżącego
obowiązek wykazania, iż wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych
środków prawnych nie było i nie jest możliwe oznacza przeprowadzenie prawniczej
analizy przepisów dotyczących środków prawnych, których zastosowanie jest
niedopuszczalne lub które z innych przyczyn nie mogły odnieść skutku. Zgodnie
z art. 4245
§ 1 pkt 5 k.p.c. skarżący musi „wykazać” (a więc nie „wskazać”,
„przytoczyć” czy „uwiarygodnić”), że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia
w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Podkreśla się, że
nie chodzi tylko o skargę kasacyjną czy skargę o wznowienie postępowania, ale
także o inne środki prawne pozwalające na zmianę lub uchylenie orzeczenia,
ewentualnie służące pozbawieniu lub ograniczeniu wykonalności
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 stycznia 2006 r., III CZP 23/05,
OSNC 2006, nr 7-8, poz. 140, z dnia 21 grudnia 2006 r., III CZP 57/06 niepubl.).
Tymczasem powódka poprzestała na stwierdzeniu, że wzruszenie
zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest
możliwe, a „nadto wyrok apelacyjny nie może być zaskarżony kasacją w świetle
art. 3982
§ 1 k.p.c.” Okoliczności powołane przez skarżącą nie mogą zatem być
uznane za spełniające wymaganie przewidziane w art. 4241
§ 1 pkt 5 k.p.c.
Przytoczenie podstaw skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia i ich uzasadnienia polega nie tylko na ogólnym
wytknięciu naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania i wskazaniu
przepisów, które zostały naruszone (z podaniem numeru artykułu, paragrafu lub
ustępu), ale także na wyjaśnieniu, na czym to naruszenie polegało. Należy też
pamiętać, że w wypadku omawianej skargi wytykane w ramach podstaw
naruszenia prawa muszą stanowić przyczynę niezgodności z prawem
zaskarżonego orzeczenia. Nie wystarczy więc przytoczenie samych naruszeń;
konieczne jest również wykazanie normalnego związku przyczynowego między
mini a niezgodnością orzeczenia z prawem (por. postanowienie Sąd Najwyższego
z dnia 29 listopada 2006 r., II CNP 65/06, niepubl.).
4
Skarga powódki – w zakresie przytoczenia podstaw i jej uzasadnienia – nie
odpowiada przedstawionym wymaganiom. Przewidziane w art. 4245
§ 1 pkt 2
wymaganie zostało ograniczone w skardze do wskazania naruszonych przepisów
prawa. Przytoczenie podstawy skargi nie zawiera natomiast jej uzasadnienia
wyjaśniającego, na czym naruszenie wskazanych przepisów prawa polegało.
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji
postanowienia (art. 4248
§ 1 k.p.c. oraz art. 102 w związku z art. 391, art. 39821
i art.
42412
k.p.c.).
md