Postanowienie SN z 13 maja 2009, sygn. IV CZ 37/09
Data orzeczenia
13 maja 2009
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 13 maja 2009 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
(przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Grzegorz Misiurek
SSN Henryk Pietrzkowski
w sprawie ze skargi pozwanego W.K.
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem
Sądu Apelacyjnego
z dnia 20 czerwca 2007 r., sygn. akt [...]
w sprawie z powództwa "B." Spółki z o.o.
przeciwko Gminie G. i W.K.
o zapłatę,
i z powództwa wzajemnego W.K.
przeciwko "B." Spółce z o.o.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 13 maja 2009 r.,
zażalenia pozwanego W.K.
na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 8 stycznia 2009 r., sygn. akt [...],
oddala zażalenie i zasądza od pozwanego W.K. na rzecz
powoda 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu
kosztów postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie
2
Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę
pozwanego W.K. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa „B.” Sp. z o.
o. przeciwko Gminie G. i W.K. o zapłatę oraz z powództwa wzajemnego W.K.
przeciwko „B.” Sp. z o. o. o zapłatę, zakończonej prawomocnym wyrokiem tego
Sądu z dnia 20 czerwca 2007 r.
W postępowaniu, którego wznowienia dotyczy skarga, Sąd Okręgowy w O.
wyrokiem z dnia 23 stycznia 2007 r. zasądził od Gminy G. na rzecz powoda kwotę
465 647 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 19 listopada 2004 r. do dnia zapłaty,
oddalił powództwo główne w stosunku do W.K., zasądził od pozwanego
wzajemnego na rzecz W.K. kwotę 39 853 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 10
listopada 2004 r. do dnia zapłaty i oddalił powództwo wzajemne w pozostałej
części.
Na skutek apelacji obu stron Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 20 czerwca
2007 r. zmienił powyższy wyrok o tyle, że początkowy termin biegu odsetek
ustawowych ustalił na dzień 5 maja 2005 r., oddalił apelację pozwanej Gminy G. w
pozostałej części, odrzucił apelację powoda wzajemnego W.K. w zakresie kwoty
377 000 zł i oddalił ją w pozostałej części.
We wniesionej skardze o wznowienie postępowania pozwany (powód
wzajemny) powołując się na art. 403 § 2 wskazał na okoliczności faktyczne i środki
dowodowe, które jego zdaniem mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których nie
mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Odrzucając skargę pozwanego (powoda wzajemnego) Sąd Apelacyjny
wskazał, że skoro kwota 465 647 zł została zasądzona na rzecz powoda od Gminy
G., a nie od pozwanego, to pozwany (powód wzajemny), wnosząc o zmianę
wyroków Sądu Apelacyjnego i Okręgowego w O. i oddalenie powództwa, wnosi
skargę o wznowienie postępowania w interesie Gminy G., a nie własnym, co jest
niedopuszczalne. Odnosząc się do żądania skarżącego zasądzenia mu kar
umownych wynoszących 377 000 Sąd Apelacyjny wskazał, że skarżący nie może
żądać ich w skardze o wznowienie postępowania, skoro wobec zakazu z art. 383
k.p.c. nie mógł żądać ich w apelacji. Ponadto wskazał, że powoływane przez
3
skarżącego okoliczności i środki dowodowe nie czynią zadość wymaganiom
zawartym w przepisie art. 403 § 2 k.p.c.
W zażaleniu powód zarzucił naruszenie art. 410 i 403 k.p.c. Podniósł, że Sąd
Apelacyjny wyszedł poza ocenę występowania przewidzianych w art.410 § 1 k.p.c.
warunków uzasadniających rozpoznanie skargi i dopuścił się jej merytorycznej
oceny. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia
i orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Podnoszone w zażaleniu zarzuty są niemal tożsame z tymi, jakie powołała
pozwana Gmina G. w zażaleniu na postanowienie odrzucające jej skargę
o wznowienie postępowania, odwołać się zatem należy do argumentów
wskazanych w sprawie [...]. Tak samo zatem, jak w tej sprawie należy zwrócić
uwagę, że nie jest trafny zarzut, iż Sąd Apelacyjny dopuścił się merytorycznej
oceny skargi. Sąd ten jedynie badał, czy skarga jest oparta na ustawowej
podstawie wznowienia i czy wniesiona została w terminie, a więc czy spełnia
przesłanki, o których mowa w art. 409 k.p.c. Okoliczność faktyczna niewątpliwie
może stanowić, obok środka dowodowego, samodzielną i równoważną podstawę
wznowienia. Samo powołanie się na taką okoliczność nie wystarcza jednak jeszcze
do uznania, że skarga jest istotnie oparta na ustawowej podstawie, skoro należy
także wykazać, że okoliczność faktyczna mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy.
Oznacza to także potrzebę wykazania, ze taka okoliczność faktyczna istniała przed
wydaniem wyroku. Powoływany zaś w skardze środek dowodowy w postaci
ekspertyzy technicznej powstał po wydaniu wyroku, zatem wpływu na wynik sprawy
mieć nie mógł, skoro za jego pomocą powoływanej jako podstawy wznowienia
okoliczności faktycznej nie można było wykazać. Wyjaśniano ponadto wielokrotnie
w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że środek dowodowy, który powstał po
uprawomocnieniu się wyroku nie stanowi podstawy wznowienia postępowania
przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. (por. m.in. uchwałę z dnia 21 lutego 1969 r., III
PZP 63/68, OSNC 1969, nr 12, poz. 208, postanowienie z dnia 16 maja 2008 r., III
CZ 20/08, niepubl.). Sformułowanie zatem podstawy wznowienia w sposób
odpowiadający przepisowi art. 403 § 2 k.p.c. nie oznacza jeszcze oparcia skargi na
ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli z jej uzasadnienia wynika, że przytoczona
4
podstawa nie występuje (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15
czerwca 2005 r., IV CZ 50/05, niepubl.).
Niezależnie od powyższego, trafnie zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny, że
pozwany W.K. nie ma interesu prawnego w żądaniu we własnym imieniu
wznowienia postępowania w części, w jakiej dotyczyło powództwa głównego, skoro
zostało uwzględnione jedynie wobec pozwanej Gminy G. Sam zaś fakt, że skarżący
obok tej Gminy występował w procesie w charakterze pozwanego, nie uzasadnia
podejmowania czynności procesowych w interesie drugiego pozwanego. Gdy zaś
chodzi o powództwo wzajemne, to zostało uwzględnione częściowo. W apelacji
pozwany kwestionował to rozstrzygnięcie, ale również żądał zasądzenia dalszej
kwoty 377 000 zł tytułem kar umownych, rozszerzając powództwo w postępowaniu
apelacyjnym, co – jak trafnie wskazał Sąd Apelacyjny – nie było dopuszczalne z
uwagi na zakaz wynikający z art. 383 k.p.c. Żądanie wznowienia postępowania w
tym zakresie jest – z tych samych względów – niedopuszczalne, skarżący nie
przedstawił zaś żadnej jurydycznej argumentacji, mogącej taką możliwość
uzasadnić.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 3941
§ 3
w związku z art. 39814
k.p.c.