Postanowienie SN z 29 maja 2009, sygn. IV CSK 165/09
Data orzeczenia
29 maja 2009
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 29 maja 2009 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z powództwa W. W.
przeciwko K. K., B. W., A. C. i Bankowi […]
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 29 maja 2009 r.,
na skutek skargi kasacyjnej pozwanego A. C.
od wyroku Sądu Okręgowego w Ł.
z dnia 7 sierpnia 2008 r.,
odrzuca skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
2
Pozwany A. C. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z
dnia 7 sierpnia 2008 r., zaskarżając go w zakresie rozstrzygnięć dotyczących tego
pozwanego, a zatem w odniesieniu do rozstrzygnięcia oddalającego apelację
pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 9 kwietnia 2008 r. Wyrokiem
tym Sąd Rejonowy uwzględnił m. in. zgłoszone przez powoda W. W. żądanie
uzgodnienia z rzeczywistym stanem prawnym treści księgi wieczystej KW […]
prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Ł., poprzez wydzielenie z niej nieruchomości
rolnych i leśnych oznaczonych nr 175/2, 176, 317 i 729 o pow. 9,1119 ha
położonych w G. i N., założenie dla nich nowej księgi wieczystej i wpisanie w jej
dziale II jako współwłaścicieli po ½ części W. W. i K. K.
Skarga kasacyjna została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego
z dnia 13 stycznia 2009 r. jako niedopuszczalna, z uwagi na niezamieszczenie
w niej wniosku o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienia.
Na skutek zażalenia pozwanego, Sąd Okręgowy uchylił swoje
postanowienie, mając na uwadze stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny
w wyroku z dnia 1 lipca 2008 r.(SK 40/07, OTK-A 2008/6/101) niezgodność
przepisu art. 3986
§ 2 k.p.c. w zw. z art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c. w zakresie, w jakim
przewiduje odrzucenie bez wzywania do usunięcia braków skargi kasacyjnej
niespełniającej wymagań określonych w art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c. z art. 45 ust. 1
w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Wezwał również skarżącego do uzupełnienia
stwierdzonego braku.
W odpowiedzi pozwany złożył pismo uzupełniające skargę kasacyjną,
w którym zawarł wniosek o przyjęcie tej skargi do rozpoznania oraz jego
uzasadnienie.
Sąd Najwyższy, zgodnie z treścią art. 3986
§ 3 k.p.c. uprawniony jest do
dokonywania kontroli prawidłowości formalnej skargi kasacyjnej i – jeżeli dostrzeże
usterki, które uszły uwadze Sądu II instancji – może skargę odrzucić lub przekazać
ją temu Sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Ponieważ Sąd Okręgowy
przeprowadził już postępowanie wymagane w świetle zgodnego z konstytucją
kształtu art. 3986
§ 2 k.p.c. w zw. z art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c., ocenie poddany musi
zostać rezultat czynności naprawczych.
3
Nie budzi wątpliwości, że w piśmie uzupełniającym braki skargi kasacyjnej
zawarty został wniosek o przyjęcie tej skargi do rozpoznania i argumentacja, którą
pozwany przedstawił jako jego uzasadnienie. Jednak jak wielokrotnie już
wskazywał Sąd Najwyższy, zarówno na gruncie art. 3933
§ 1 pkt 3 k.p.c., jak i na
gruncie znowelizowanego art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c. (obowiązującego do 21 maja
2009 r.), ustawodawca określając wymogi skargi kasacyjnej wyodrębnił w § 1 tych
przepisów kilka wymagań szczególnych, a wśród nich obowiązek przedstawienia
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie. To
wyodrębnienie oznacza, że wniosek i jego uzasadnienie jest osobnym, kreatywnym
i koniecznym elementem skargi kasacyjnej. Oceny tej nie zmienia stwierdzenie
przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności wyłączenia możliwości usunięcia
braków skargi w tym zakresie w trybie przewidzianym w art. 3986
§ 1 k.p.c.,
znajdujące obecnie ustawowy wyraz w brzmieniu tego przepisu, wprowadzonym od
dnia 22 maja 2009 r. w powiązaniu ze znowelizowanym kształtem art. 3984
§ 1 i 2
k.p.c. (Dz. U. z 2009 r., Nr 69, poz. 593), gdyż dotyczy jedynie dopuszczalności
postępowania naprawczego, mającego na celu doprowadzenie skargi do
prawidłowego kształtu prawnego, nie pozbawia natomiast tego elementu znaczenia
dla kompletności konstrukcji skargi.
Zawarty w art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c. wymóg złożenia wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania i uzasadnienia tego wniosku łączy się ściśle
z instytucją tzw. przesądu uregulowaną w art. 3989
k.p.c., co oznacza, że
uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno wskazywać na
występowanie w sprawie jednej z okoliczności wymienionych w art. 3989
§ 1 pkt 1-4
k.p.c. i uzasadniać w wywodzie prawnym, że okoliczność ta rzeczywiście
występuje. Te elementy skargi kasacyjnej badane są przez Sąd Najwyższy
w ramach przesądu, kiedy podejmowana jest decyzja o przyjęciu lub odmowie
przyjęcia skargi do merytorycznego rozpoznania. Przy tym dla spełnienia wymogu
z art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do uzasadnienia podstaw
skargi kasacyjnej, bo choć argumenty w obu wypadkach mogą być podobne, to
Sąd Najwyższy w ramach przesądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności
uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich
uzasadnienie. Skarga kasacyjna powinna być w związku z tym tak skonstruowana
4
i zredagowana, by Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać motywów
przemawiających za jej przyjęciem do rozpoznania w uzasadnieniu jej podstaw. Dla
spełnienia wymogu z art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c. konieczne jest zatem zawarcie
w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania,
zawierającego profesjonalny wywód prawny nawiązujący do wskazanych
w art. 3989
§ 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z nich występują
w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego w tym przedmiocie (porównaj
m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC
2006/4/75, oraz uchwałę połączonych izb Sądu Najwyższego: Izby Cywilnej oraz
Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 2002 r.
III CZP 72/02 OSNC 2003/7-8/92).
Skarga kasacyjna powoda nie spełnia powyższych wymogów, bowiem nie
zawiera żadnego wywodu prawnego, nawiązującego do okoliczności wymienionych
w art. 3989
§ 1 pkt 1-4 k.p.c. Mieści w sobie jedynie uzasadnienie podstaw
kasacyjnych, co nie odpowiada wymaganiom art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c.
W konsekwencji skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 3986
§ 2 i 3
k.p.c. w zw. z art. 3984
§ 1 pkt 3 k.p.c.
md