sygn. I CZ 85/09 26 listopada 2009 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 26 listopada 2009, sygn. I CZ 85/09

Data orzeczenia 26 listopada 2009
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział I
Przewodniczący SSN Barbara Myszka
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #postanowienie SN
Sygn. akt I CZ 85/09
POSTANOWIENIE
Dnia 26 listopada 2009 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Barbara Myszka (przewodniczący)
SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)
SSN Grzegorz Misiurek
w sprawie ze skargi K.G., J.G. i M.L.
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem
Sądu Okręgowego w R.
z dnia 14 września 2007 r., sygn. akt [...] i [...]
w sprawie z wniosku J.S.
przy uczestnictwie [...]
o rozgraniczenie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 26 listopada 2009 r.,
zażalenia skarżących
na postanowienie Sądu Okręgowego w R.
z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt [...],
I. I oddala zażalenie;
II. II zasądza od uczestników postępowania K.G., J.G. i
M.L. na rzecz J.S. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł
tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego
2
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2009 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę
K.G., J.G. i M.L. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym
postanowieniem tego Sądu z dnia 14 września 2007 r. W zaskarżonym skargą
postanowieniu oddalono apelację skarżących (uczestników postępowania w
sprawie o rozgraniczenie nieruchomości), wniesioną na postanowienie Sądu
Rejonowego z dnia 27 grudnia 2006 r. Skarżący domagali się uchylenia obu
wskazanych postanowień Sądów meriti, dołączyli do skargi opinię geodezyjną z
dnia 31 marca 2009 r., sporządzoną przez geodetę na zlecenie uczestników
postępowania – K.G. i M.L. W skardze powołano się na podstawy wznowienia
postępowania określone w art. 401 pkt 2 k.p.c. (w zw. z art. 379 pkt 5 k.p.c., art.
403 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. i art. 403 § 2 k.p.c.). Według skarżących, postanowienie
Sądu Okręgowego z dnia 14 września 2007 r. zostało uzyskane za pomocą
przestępstwa, gdyż opierało się o sfałszowane opinie geodezyjne (art. 403 § 1 pkt 1
i 2 k.p.c.). Skarżący zostali pozbawieni możności obrony swoich praw (art. 401 pkt
2 k.p.c.), ponieważ ich zarzuty dotyczące opinii geodezyjnych, wziętych pod uwagę
przez Sądy meriti, nie zostały uwzględnione przez oba te Sądy. Nowe fakty i
dowody w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. to dołączona do skargi opinia geodezyjna
geodety E.Z.
Sąd Okręgowy uznał, że wniesiona skarga o wznowienie postępowania nie
została oparta na żadnej ze wskazanych podstaw wznowienia, a ponadto
w odniesieniu do podstawy wznowienia, określonej w art. 401 pkt 2 k.p.c., skarga
została wniesiona po upływie wymaganego terminu z art. 407 § 1 k.p.c.
W zażaleniu na postanowienie Sądu z dnia 4 czerwca 2009 r. uczestnicy
postępowania zarzucili naruszenie art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 403 § 2 k.p.c.,
art. 410 § 1 k.p.c. i domagali się zmiany zaskarżonego postanowienia i stwierdzenia
dopuszczalności wznowienia postępowania w sprawie, ewentualnie – uchylenia
tego postanowienia lub uchylenia go i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do
ponownego rozpoznania.
3
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., można żądać wznowienia postępowania
na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte m. in. na dokumencie podrobionym
lub przerobionym. Wprawdzie w skardze o wznowienie nie eksponowano wprost tej
podstawy wznowienia, ale z jej treści wynika to, że - w ocenie skarżących -
postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 14 września 2007 r. zostało uzyskane za
pomocą przestępstwa, gdyż opiera się o sfałszowane opinie geodezyjne (zarzut
fałszerstwa pojawia się kilkakrotnie w treści skargi).
Z uzasadnienia zażalenia wynika to, że skarżący kwestionują stwierdzony
przez Sąd Okręgowy brak podstaw skargi o wznowienie postępowania, określonych
w art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. Starają się wykazać, powołując się na opinię inż. E.Z., że
zachodzi jednak podstawa do wznowienia postępowania w postaci oparcia
postanowienia o rozgraniczenie nieruchomości na „przerobionych dokumentach”
(mapach kastralnych i mapach przejściowych, s. 3 zażalenia). W tych obu
kategoriach map - jak podniesiono - „wyraźne są ślady usuwania oznaczeń
ewidencyjnych znaków granicznych dotyczących spornych działek”.
Należy zwrócić uwagę na to, że w treści opinii inż. E.Z. nie stwierdzono
wprost tego, że takie „oczywiste ślady usuwania oznaczeń ewidencyjnych” pojawiły
się w sposób nielegalny (nieprawidłowy) i mogło to nosić cechy przestępstwa
polegającego na przerobieniu wspomnianych map. Korektura oznaczeń
ewidencyjnych mogła przecież nastąpić, np. w wyniku przechodzenia z systemu
kastralnego na tzw. system działkowy i mieć charakter zupełnie legalny
(prawidłowy). Skoro na wnoszącym skargę o wznowienie ciąży obowiązek
wykazania ustawowej podstawy wznowienia przewidzianej w art. 403 § 1 pkt 1
k.p.c. (w odniesieniu do faktu przerobienia dokumentu i wpływu tego zdarzenia na
wynik rozstrzygnięcia), to fakt takiego, nielegalnego przerobienia powinien zostać
jednak odpowiednio wykazany. Tymczasem treść przedstawionej opinii prywatnej
nie wskazuje na to, że doszło do takiego właśnie wykazania.
Ze względu na znaczny zakres postępowania dowodowego w toczącej się
sprawie o rozgraniczenie nieruchomości nie można uznać za uzasadnione
4
twierdzenie skarżących, że doszło do wykrycia „nowych okoliczności faktycznych”
w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., eksponowanych w skardze i w zażaleniu
skarżących w postaci: „zmian granic działek” od chwili założenia katastru do chwili
obecnej, „niepomierzenia działek w terenie na etapie założenia mapy kastralnej”,
„niedokonania innych pomiarów” (s. 4 zażalenia). W uzasadnieniu postanowienia
Sądu Okręgowego z dnia 14 września 2007 r. bardzo szczegółowo zrelacjonowano
przebieg postępowania dowodowego w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości
i uzasadniono stanowisko tego Sądu niepodzielające zarzutów apelacyjnych,
zmierzających do podważenia waloru dowodowego opinii biegłego sądowego (s. 5-
6 uzasadnienie, k. 294 akt sprawy). Należy zwrócić uwagę m. in. na to stwierdzenie
Sądu Okręgowego, że uczestnicy reprezentowani przez zawodowego
pełnomocnika, kwestionując w wielu miejscach opinię biegłego (i jej uzupełnienie),
nie zgłosili jednak ostatecznie wniosku o powołanie innego biegłego – geodetę,
mogącego przecież odpowiednio zweryfikować ustalenia biegłego B.K. Wznowienie
postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. z powołaniem się na nowe, nieznane
stronie wcześniej okoliczności faktyczne, nie może służyć naprawianiu przyjętej
wcześniej nieskutecznej koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego
w postępowaniu rozpoznawczym.
Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako
nieuzasadnione (art. 3941
§ 1 k.p.c. w zw. z art. 39814
k.p.c.). O kosztach
postępowania zażaleniowego orzeczono stosownie do art. 98 k.p.c. i art. 108 § 1
k.p.c.