Wyrok z 21 kwietnia 2022, sygn. VII P 895/20
Pokaż pozostałe podstawy prawne (9)
Sygn. akt VII P 895/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 kwietnia 2022 roku
Sąd Rejonowy Katowice – Zachód w Katowicach VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący: sędzia Joanna Witkowska
Protokolant: sekretarz sądowy Ewa Siwko
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2022 roku w K.
sprawy z powództwa: D. B. (B.)
przeciwko: Izbie Administracji Skarbowej w K.
o odszkodowanie za naruszenie zasad równouprawnienia
1. zasądza od pozwanej Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz powoda D. B. kwotę 19 022,88 zł (dziewiętnaście tysięcy dwadzieścia dwa złote i osiemdziesiąt osiem groszy) z ustawowymi odsetkami od dnia 22 października 2020 roku do dnia zapłaty, tytułem odszkodowania za naruszenie zasad równouprawnienia;
2. oddala powództwo w pozostałej części;
3. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2 700,00 zł (dwa tysiące siedemset złotych i zero groszy) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;
4. nadaje wyrokowi w punkcie pierwszym rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 5 463,25 zł (pięć tysięcy czterysta sześćdziesiąt trzy złote i dwadzieścia pięć groszy).
sędzia Joanna Witkowska
Sygn. akt VII P 895/20
UZASADNIENIE WYROKU
Sądu Rejonowego Katowice – Zachód w Katowicach z dnia 21 kwietnia 2022 roku
Powód D. B. wniósł o zasądzenie od pozwanej kwoty 19 080,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych (k. 3-6).
W uzasadnieniu pozwu powód podał, że był zatrudniony na stanowisku informatyka w Pierwszym (...) Urzędzie Skarbowym w S. od 1 czerwca 2004 r. Od dnia 1 maja 2017 r. pracował na stanowisku starszego informatyka w komórce organizacyjnej - Drugi Dział Wsparcia Informatycznego oraz Infrastruktury Sieciowej i Serwerowej. Podniósł, że w dniu 1 grudnia 2017 r. niektórzy pracownicy tej komórki, wytypowani przez przełożonego działu, otrzymali podwyżki wynagrodzenia. Od tego dnia mnożnik wynagrodzenia powoda – jak wskazał - jest dużo niższy niż w przypadku innego pracownika zatrudnionego na tym samym stanowisku - D. G.. W ocenie powoda różnica ta stanowi naruszenie zasady równego traktowania pracowników w zatrudnieniu. Wskazał on bowiem, że wszyscy pracownicy jego działu wykonują identyczną pracę, a jednocześnie, że zakres jego obowiązków jest dużo szerszy niż zakres obowiązków D. G.. Zdaniem powoda skoro był on zatrudniony w tej samej jednostce organizacyjnej i wykonywał pracę tego samego rodzaju to pracodawca powinien był przyznać mu mnożnik wynagrodzenia na poziomie nie niższym niż 2,477. Jednocześnie powód oświadczył, że dochodzona przez niego kwota stanowi iloczyn różnicy jego wynagrodzenia oraz D. G., a także miesięcy (36) stanowiących termin przedawnienia roszczeń.
Pozwana Izba Administracji Skarbowej w K. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych (k. 22-23).
Motywując swoje stanowisko pozwana w pierwszej kolejności podniosła zarzut braku legitymacji biernej do występowania w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że powód był pracownikiem pozwanej do 31 grudnia 2020 r. Od 1 stycznia 2021 r. natomiast przeszedł on do Centrum (...) i to obecny pracodawca winien być stroną postępowania. Odnosząc się merytorycznie do zarzutów powoda, pozwana podała, że jego niższe wynagrodzenie nie było wynikiem nierównego traktowania, a różnice płacowe wśród pracowników są wynikiem okoliczności obiektywnych, na które pozwana nie ma wpływu. Pozwana wskazała na reformy administracji, które odbyły się w roku 2015 i 2017, oraz na fakt zamrożenia płac w organach skarbowych przez 8 lat. Podniosła także, że pozwana stanowi administrację państwową, która należy do sfery budżetowej, a w jednostkach sfery budżetowej środki na wynagrodzenia są kształtowane na podstawie ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej. Wyjaśniła ponadto, że w 2017 r. wprowadzono dwie regulacje, których celem było wyrównanie dysproporcji pomiędzy wynagrodzeniami pracowników. Zasady tych podwyżek zostały wypracowane w porozumieniu ze wszystkimi organizacjami związkowymi działającymi u pozwanej. Pozwana zaznaczyła, że różnice w wynagrodzeniu wskazane w pozwie nie są wynikiem stosowania przez pracodawcę niedozwolonego kryterium. Zarzuciła, że powód nie wykazał istnienia niedozwolonego kryterium dyskryminacyjnego, które stanowiłoby przyczynę ukształtowania jego wynagrodzenia za pracę na niższym poziomie. Podniesiono także, że pracownik porównawczy wskazany przez powoda wywodził się z innego urzędu, w którym miał ustalone wynagrodzenie na wyższym poziomie niż powód, więc nie występuje związek przyczynowy pomiędzy wysokością wynagrodzenia powoda a działaniem pracodawcy.
Na rozprawie w dniu 6 lipca 2021 r. pełnomocnik powoda oświadczył, że powód wnosi o przyznanie odszkodowania za naruszenie zasad równouprawnienia w zatrudnieniu, a nie z tytułu dyskryminacji. Wskazał, że podstawę faktyczną żądania stanowi zarówno sposób ukształtowania mnożnika kwoty bazowej przy wynagrodzeniu zasadniczym jak również fakt nieobjęcia powoda podwyżką od 1 grudnia 2017 r. (k. 175v).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powód D. B. z dniem 1 czerwca 2004 r. został zatrudniony w Pierwszym (...) Urzędzie Skarbowym w S., w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku informatyka. Od dnia 1 grudnia 2005 r. pracował na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Od 1 września 2006 r. pracodawca ustalił dla powoda stanowisko starszego informatyka, należące do grupy stanowisk specjalistycznych w grupie służby cywilnej.
Dowód: umowa o pracę z 1 czerwca 2004 r. (k. B-11 akt osobowych powoda); umowa o pracę z 29 listopada 2005 r. (k. B-34 akt osobowych powoda); pismo z 12 sierpnia 2006 r. (k. B-40 akt osobowych powoda)
Z dniem 1 kwietnia 2015 r., na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej, ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz niektórych innych ustaw nastąpiło przejście zakładu pracy powoda tj. Pierwszego (...) Urzędu Skarbowego w S. na Izbę Skarbową w K..
Dowód: informacja o przewidywanym terminie przejścia Urzędu Skarbowego na Izbę Skarbową z 9 lutego 2015 r. (k. B-80 akt osobowych powoda)
Od marca 2017 r. przełożonym powoda był kierownik działu P. K..
Dowód: zeznania świadka P. K. (k. 246v-248v); przesłuchanie powoda D. B. (k. 303v-305)
W związku z reformą administracji skarbowej, pozwana pismem z 28 kwietnia 2017 r. złożyła powodowi propozycję zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku starszego informatyka, należącego do grupy stanowisk specjalistycznych w służbie cywilnej w komórce organizacyjnej - Drugi Dział Wsparcia Informatycznego oraz Infrastruktury Sieciowej i Serwerowej (IIW-2) w Izbie Administracji Skarbowej w K.. W związku z ich przyjęciem przez powoda, powyższe warunki obowiązywały od 1 maja 2017 r.
Dowód: pismo Dyrektora IAS z 28 kwietnia 2017 r. (k. B-95 akt osobowych powoda); oświadczenie powoda z 9 maja 2017 r. (k. B-96 akt osobowych powoda)
Zgodnie z zakresem obowiązków powoda z 31 maja 2017 r., do zakresu jego czynności należało m.in. bieżące wsparcie użytkowników usług informatycznych, w tym obsługa zgłoszeń użytkowników w urzędzie; realizacja zadań związanych z rozwojem usług informatycznych, w tym planowanie rozbudowy i modyfikacji podległej infrastruktury; przestrzeganie zasad związanych z bezpieczeństwem i ochroną informacji, w tym realizacja zapisów odpowiednich procedur; wsparcie techniczne zadań związanych z informatyką śledczą; zarządzanie zasobami sprzętu informatycznego; obsługa zgłoszeń serwisowych, ewentualnie usuwanie awarii lokalnego systemu informatycznego; administrowanie lokalnymi systemami informatycznymi w podległych urzędach; okresowa kontrola legalności użytkowanego oprogramowania; prowadzenie rejestru pracy systemu informatycznego.
Dowód: zakres uprawnień, obowiązków i odpowiedzialności pracownika w IAS w K. z 31 maja 2017 r. (k. B-100 akt osobowych powoda)
Od 29 października 2018 r. powód wykonywał zadania w Drugim Dziale Wsparcia Informatycznego.
Zgodnie z nowym zakresem obowiązków, do jego czynności służbowych należało m.in. bieżące wsparcie użytkowników usług informatycznych, w tym obsługa zgłoszeń użytkowników w urzędzie w ramach II linii wsparcia; realizacja zadań związanych z rozwojem usług informatycznych, w tym planowanie rozbudowy i modyfikacji podległej infrastruktury; przestrzeganie zasad związanych z bezpieczeństwem i ochroną informacji, w tym realizacja zapisów odpowiednich procedur; wsparcie techniczne zadań związanych z informatyką śledczą; zarządzanie zasobami sprzętu informatycznego; obsługa zgłoszeń serwisowych, ewentualnie usuwanie awarii lokalnego systemu informatycznego; administrowanie lokalnymi systemami informatycznymi w podległych urzędach; okresowa kontrola legalności użytkowanego oprogramowania; prowadzenie rejestru pracy systemu informatycznego.
Dowód: pismo pozwanej z 21 listopada 2018 r. (k. B-111 akt osobowych powoda); zakres uprawnień, obowiązków i odpowiedzialności pracownika w IAS w K. z 19 listopada 2018 r. (k. B-112 akt osobowych powoda)
Na wynagrodzenie pracowników pionu informatycznego, w tym powoda, składało się wynagrodzenie zasadnicze ustalane jako iloczyn kwoty bazowej i mnożnika, a nadto dodatek stażowy, dodatki zadaniowe, uznaniowe premie kwartalne.
Dowód: zeznania świadka G. M. (1) (k. 176-177v); kartoteki wynagrodzeń powoda (k. 68-96)
Mnożnik kwoty bazowej służący do ustalenia wynagrodzenia powoda wynosił od 1 stycznia 2017 r. 1,906. Z dniem 1 grudnia 2017 r. został podniesiony do 1,986. Z dniem 1 stycznia 2019 r. zwiększono mnożnik do 2,203, a od 1 stycznia 2020 r. wynosił on 2,298. W konsekwencji wynagrodzenie powoda od grudnia 2017 r. do grudnia 2018 r. wynosiło 3 721,45 zł, w okresie od stycznia 2019 r. do grudnia 2019 r. – 4 223,02 zł i w okresie od stycznia 2020 r. do grudnia 2020 r. – 4 669,44 zł.
Dowód: kartoteki wynagrodzeń powoda (k. 83-96; 191-192; 199-199v); wykaz mnożników kwoty bazowej (k. 201-202); zestawienie wynagrodzeń powoda (k. 253)
Powód podlegał regularnym ocenom okresowym. I tak, w dniu 31 marca 2011 r. otrzymał ocenę na poziomie powyżej oczekiwań, w dniu 29 maja 2013 r. – także ocenę na poziomie powyżej oczekiwań.
Następna ocena okresowa miała miejsce 26 maja 2015 r. Powód został oceniony według następujących kryteriów: rzetelność i terminowość – powyżej oczekiwań, wiedza specjalistyczna i umiejętność jej wykorzystania - powyżej oczekiwań, zorientowanie na osiąganie celów - powyżej oczekiwań, doskonalenie zawodowe - powyżej oczekiwań, umiejętność obsługi urządzeń technicznych lub narzędzi informatycznych - powyżej oczekiwań, kreatywność - powyżej oczekiwań, umiejętność współpracy - powyżej oczekiwań, samodzielność i inicjatywa - powyżej oczekiwań. Dało to ogólny poziom spełnienia kryteriów oceny powyżej oczekiwań, a w konwekcji ocenę pozytywną.
Kolejnej ocenie okresowej powód został poddany 27 marca 2017 r. W ramach poszczególnych kryteriów powód został oceniony w następujący sposób: rzetelność i terminowość – powyżej oczekiwań, wiedza specjalistyczna i umiejętność jej wykorzystania - powyżej oczekiwań, zorientowanie na osiąganie celów - powyżej oczekiwań, doskonalenie zawodowe - powyżej oczekiwań, kreatywność - powyżej oczekiwań, umiejętność współpracy - powyżej oczekiwań, samodzielność i inicjatywa - powyżej oczekiwań, co dało ogólny poziom spełnienia kryteriów oceny powyżej oczekiwań, a w konwekcji ocenę pozytywną.
Po raz ostatni powód został poddany ocenie okresowej przez pozwaną w dniu 22 marca 2019 r. W ramach poszczególnych kryteriów został oceniony w następujący sposób: wykorzystywanie wiedzy i doskonalenie zawodowe – powyżej oczekiwań, rzetelność – powyżej oczekiwań, organizacja pracy i orientacja na osiąganie celów – na poziomie oczekiwań, współpraca - na poziomie oczekiwań, komunikacja - na poziomie oczekiwań, co dało ogólny poziom spełnienia kryteriów na poziomie oczekiwań i ocenę pozytywną. W uzasadnieniu oceny wpisano: „Wszystkie zadania przekazane pracownikowi do realizacji wykonywane są sposób rzetelny. Wszystkie terminy są zachowane. Pracownik potrafi wykorzystać swoją wiedzę realizując nowe zadania postawione przed nim”. Oceny tej dokonał p.o. Kierownika Działu P. K..
Dowód: arkusz oceny okresowej członka korpusu służby cywilnej z 31 marca 2011 r. – k. B-63, arkusz oceny okresowej członka korpusu służby cywilnej z 29 maja 2013 r. – k. B-76, arkusz oceny okresowej członka korpusu służby cywilnej z 27 maja 2015 r. – k. B76, arkusz oceny okresowej członka korpusu służby cywilnej z 27 marca 2017 r. - k. B-83, arkusz oceny okresowej członka korpusu służby cywilnej z 22 marca 2019 r. - k. B-97 (w aktach osobowych powoda)
Powód otrzymywał premie kwartalne. Od początku 2018 r. do II kwartału 2020 r. otrzymał premie kwartalne oraz dodatkowe nagrody za realizację projektów na łączną kwotę 16 481,00 zł. Premie były mu przyznane przez przełożonego P. K..
Dowód: wykaz nagród (k. 299); pismo pozwanej z 13 listopada 2018 r. (k. B-110 akt osobowych powoda)
D. G. był zatrudniony w Urzędzie Skarbowym w B. od dnia 8 listopada 1999 r. na podstawie umowy o pracę na stanowisku informatyka. Od dnia 8 listopada 2001 r. pracował na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Z dniem 1 października 2009 r. pracodawca powierzył mu stanowisko starszego informatyka zaliczane w służbie cywilnej do grupy stanowisk specjalistycznych. W związku z reformą administracji skarbowej i zaproponowanymi nowymi warunkami pracy, z dniem 1 maja 2017 r. D. G. został zatrudniony na stanowisku starszego informatyka, na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w komórce organizacyjnej - Drugi Dział Wsparcia Informatycznego oraz Infrastruktury Sieciowej i Serwerowej (IIW-2) w Izbie Administracji Skarbowej w K..
Do zakresu jego czynności służbowych należało m.in. bieżące wsparcie użytkowników usług informatycznych, w tym obsługa zgłoszeń użytkowników w urzędzie; realizacja zadań związanych z rozwojem usług informatycznych, w tym planowanie rozbudowy i modyfikacji podległej infrastruktury; przestrzeganie zasad związanych z bezpieczeństwem i ochroną informacji, w tym realizacja zapisów odpowiednich procedur; wsparcie techniczne zadań związanych z informatyką śledczą; zarządzanie zasobami sprzętu informatycznego; obsługa zgłoszeń serwisowych, ewentualnie usuwanie awarii lokalnego systemu informatycznego; administrowanie lokalnymi systemami informatycznymi w podległych urzędach; okresowa kontrola legalności użytkowanego oprogramowania; prowadzenie rejestru pracy systemu informatycznego.
Od dnia 29 października 2018 r. D. G. wykonywał zadania w Drugim D. Wsparcia Informatycznego. Nowy zakres czynności służbowych z 19 listopada 2018 r. był tożsamy z tym z 31 maja 2017 r.
Dowód: umowa o pracę z 8 listopada 1999 r. – k. B-3, umowa o pracę z 7 listopada 2001 r. – k. B-31, pismo z 22 października 2009 r. – B-69, pismo z 21 listopada 2018 r. – k. B-119, zakres uprawnień, obowiązków i odpowiedzialności pracownika w IAS w K. z 31 maja 2017 r. – k. B-111, zakres uprawnień, obowiązków i odpowiedzialności pracownika w IAS w K. z 19 listopada 2018 r. – k. B-118 (w aktach osobowych D. G.); zeznania świadka D. G. (k. 177v-178v)
D. G. podlegał ocenie okresowej członka korpusu służby cywilnej. I tak, w dniu 23 marca 2011 r. otrzymał ocenę na poziomie powyżej oczekiwań, w dniu 25 marca 2013 r. – także ocenę na poziomie powyżej oczekiwań. Następna ocena okresowa miała miejsce 24 marca 2015 r. otrzymał ocenę pozytywną – powyżej oczekiwań, na którą złożyły się następujące kryteria: rzetelność i terminowość – na poziomie oczekiwań, wiedza specjalistyczna i umiejętność jej wykorzystania - powyżej oczekiwań, zorientowanie na osiąganie celów – na poziomie oczekiwań, doskonalenie zawodowe - powyżej oczekiwań, myślenie strategiczne - powyżej oczekiwań, zorientowanie na rezultaty w pracy – powyżej oczekiwań, kreatywność - powyżej oczekiwań.
Kolejnej ocenie okresowej pracownik został poddany 24 marca 2017 r. W ramach poszczególnych kryteriów D. G. został oceniony w następujący sposób: rzetelność i terminowość – na poziomie oczekiwań, wiedza specjalistyczna i umiejętność jej wykorzystania - powyżej oczekiwań, zorientowanie na osiąganie celów - powyżej oczekiwań, doskonalenie zawodowe - powyżej oczekiwań, kreatywność - powyżej oczekiwań, umiejętność współpracy - powyżej oczekiwań, samodzielność i inicjatywa - powyżej oczekiwań, co dało ogólny poziom spełnienia kryteriów oceny powyżej oczekiwań, a w konwekcji ocenę pozytywną.
Wreszcie w dniu 22 marca 2019 r. D. G. w ramach poszczególnych kryteriów został oceniony w następujący sposób: wykorzystywanie wiedzy i doskonalenie zawodowe – powyżej oczekiwań, rzetelność – powyżej oczekiwań, organizacja pracy i orientacja na osiąganie celów – powyżej oczekiwań, współpraca - na poziomie oczekiwań, komunikacja - na poziomie oczekiwań, co dało ogólny poziom spełnienia kryteriów powyżej oczekiwań i ocenę pozytywną. W uzasadnieniu oceny wpisano: „Pracownik dysponuje szerokim dobrze ugruntowanym doświadczeniem zawodowym, wszystkie nałożone zadania wykonywane są z dużą dokładnością. Zadania terminowe realizowane są zgodnie z harmonogramem. Pracownik potrafi wykorzystać swoją wiedzę realizując nowe zadania postawione przed nim”.
Dowód: arkusz oceny okresowej członka korpusu służby cywilnej z 24 marca 2015 r. – k. B-86, arkusz oceny okresowej członka korpusu służby cywilnej z 24 marca 2017 r. – k. B-94, arkusz oceny okresowej członka korpusu służby cywilnej z 22 marca 2019 r. – k. B-109 (w aktach osobowych D. G.)
Od początku 2018 r. do II kwartału 2020 r. D. G. otrzymał premie kwartalne na łączną kwotę 12 286,00 zł. Zostały one przyznane przez przełożonego P. K..
Dowód: wykaz nagród kwartalnych (k. 299)
Od 1 grudnia 2019 r. miejsce świadczenia pracy D. G. zostało przeniesione z Urzędu Skarbowego w B. do Pierwszego (...) Urzędu Skarbowego w S..
Dowód: pismo pozwanej z 14 października 2019 r. (k. B-129 akt osobowych D. G.); zeznania świadka D. G. (k. 177v-178v); przesłuchanie powoda D. B. (k. 303v-305)
Mnożnik kwoty bazowej służący do ustalenia wynagrodzenia D. G. wynosił w 2017 r. 1,774. Z dniem 1 października 2017 r. został podniesiony do 2,158 a następnie od 1 grudnia 2017 r. – do 2,234. Z dniem 1 stycznia 2019 r. zwiększono mnożnik do 2,445, a od 1 stycznia 2020 r. wynosił on 2,522. Wynagrodzenie D. G. od grudnia 2017 r. do grudnia 2018 r. wynosiło 4 186,15 zł, w okresie od stycznia 2019 r. do grudnia 2019 r. – 4 686,91 zł i w okresie od stycznia 2020 r. do grudnia 2020 r. – 5 124,60 zł.
Dowód: kartoteki wynagrodzeń D. G. (k. 68-82; 93-194; 200-200v); wykaz mnożników kwoty bazowej (k. 201-202); zestawienie wynagrodzeń (k. 253)
Wobec zmian organizacyjnych przeprowadzonych w ramach administracji skarbowej w latach 2015 i 2017 pracownicy przechodzili z poszczególnych urzędów skarbowych i celnych do nowego pracodawcy z już wcześniej ustalonymi mnożnikami kwoty bazowej wynagrodzenia. Nie wprowadzono wówczas żadnych mechanizmów pozwalających na wyrównywanie ewentualnych różnic w wysokości wynagrodzeń.
Dowód: zeznania świadka G. M. (1) (k. 176-177v); zeznania świadka P. K. (k. 246v-248v)
Wśród informatyków zatrudnionych w poszczególnych jednostkach administracji skarbowej mnożniki kwoty bazowej były zróżnicowane.
Dowód: zeznania świadka P. K. (k. 246v-248v); zeznania świadka G. M. (1) (k. 176-177v); zeznania świadka M. B. (k. 249-249v); zeznania świadka A. W. (k. 249v-250); zeznania świadka G. O. (1) (k. 250v-251); wykaz mnożników kwoty bazowej (k. 201-202)
Dnia 1 marca 2017 r. zostało zawarte porozumienie w sprawie zabezpieczenia praw i interesów pracowników oraz funkcjonariuszy oraz zabezpieczenia realizacji zadań organów państwa w związku z wdrażaniem Krajowej Administracji Skarbowej pomiędzy Szefem Krajowej Administracji Skarbowej a związkiem zawodowym (...), na mocy którego ustalono m.in., że wynagrodzenie zasadnicze członków korpusu służby cywilnej i uposażenie funkcjonariuszy w roku 2017 nie będzie niższe niż 3 000,00 zł brutto.
Pozwany prowadził rozmowy ze związkami zawodowymi, które miały na celu wyrównanie wynagrodzeń pracowników pozwanego.
Dowód: porozumienie z 1 marca 2017 r. porozumienie w sprawie zabezpieczenia praw i interesów pracowników oraz funkcjonariuszy oraz zabezpieczenia realizacji zadań organów państwa w związku z wdrażaniem Krajowej Administracji Skarbowej (k. 26- 29); założenia z dnia 27 września 2017 r. w sprawie wyrównania wynagrodzeń od miesiąca IX/2017 (k. 100); protokół ze spotkania z organizacjami związkowymi z dnia 4 października 2017 r. (k. 101-102); protokół ze spotkania z organizacjami związkowymi dnia 6 października 2017 r. z załącznikami (k. 103-105); protokół ze spotkania z organizacjami związkowymi z dnia 23 listopada 2017 r. (k. 106-107); komunikat Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 18 czerwca 2020 r. (k. 139); komunikat Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 24 czerwca 2020 r. (k. 140); komunikat DIAS z dnia 3 lipca 2020 r. (k. 141); komunikat DIAS z dnia 8 lipca 2020 r. (k. 142); komunikat DIAS z dnia 27 października 2020 r. (k. 147); komunikat DIAS z dnia 28 października 2020 r. (k. 148); pismo z dnia 30 października 2020 r. (k. 149); komunikat DIAS z dnia 10 listopada 2020 r. (k. 150); komunikat DIAS z dnia 12 listopada 2020 r. (k. 151-151v); komunikat DIAS z dnia 24 listopada 2020 r. (k. 152); komunikat z dnia 27 listopada 2020 r. (k. 153); protokół ze spotkania z organizacjami związkowymi z dnia 4 października 2017 r. (k. 214-215); protokół ze spotkania z organizacjami związkowymi z dnia 4 grudnia 2017 r. (k. 224-225)
Pismem z 4 grudnia 2017 r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej poinformował Dyrektora Krajowej Administracji Skarbowej, że w związku z uruchomieniem rezerwy celowej na podwyższenie wynagrodzenia dla kluczowych informatyków w jednostkach KAS wysokość środków zaplanowanych dla poszczególnej jednostki została przeanalizowana a środki zostały ponownie podzielone. W piśmie tym wskazano również, że przy podziale przyznanej kwoty na powyższy cel należy stosować się do następujących zasad:
1/ Przy podziale środków należy mieć na uwadze, że rezerwa celowa została uruchomiona w celu dowartościowania i zatrzymania w KAS strategicznych pracowników IT, kluczowych dla rozwoju i utrzymania ciągłości działania jednostek KAS a nie na regulację wynagrodzeń dla wszystkich informatyków. Podwyżki mogą objąć co najwyżej 50% składu osobowego Pionu Informatyki jednostki.
2/ Wysokość podwyżki nie powinna przekroczyć kwoty 1 000,00 zł brutto. W przypadku szczególnych sytuacji kiedy to wskazana kwota jest wyższa, należy ją szczegółowo uzasadnić i otrzymać zgodę Pełnomocnika Ministra Rozwoju i Finansów ds. Informatyzacji.
3/ Kierownik Informatyki w danym IAS proponuje i uzasadnia wysokość podwyżek dla kluczowych pracowników Pionu informatyki.
4/ Listy pracowników do proponowanych podwyżek należy uzgodnić w terminie nie później niż do dnia 7 grudnia 2017 r. aby z chwilą pojawienia się środków w planie finansowym jednostki móc uruchomić wypłatę wyrównania podwyżki za październik i listopad.
5/ Uruchomiona rezerwa celowa to dodatkowe środki na podwyżki i nie można łączyć ich uruchomienia z obecnie trwającymi regulacjami wynagrodzeń dla wszystkich pracowników KAS dlatego też nie wolno pomijać pracowników pionów informatyki w obecnie trwającym procesie wyrównywania wynagrodzeń pracowników KAS.
Dowód: pismo Szefa KAS z 4 grudnia 2017 r. (k. 108)
O założeniach związanych z podziałem puli środków finansowych dla pracowników IT Dyrektor Izby Administracji Skarbowej poinformował kierowników poszczególnych działów na spotkaniu. Wskazano im ogólne kryteria podwyżki. Dyrektor nie przedstawił żadnych wytycznych co do tego jakich pracowników ma dotyczyć podwyższenie wynagrodzenia. W tym zakresie pozostawił swobodę kierownikowi danej jednostki.
Pracownicy nie byli informowani o planowanej podwyżce ani o kryteriach przydzielania tej podwyżki.
Dowód: zeznania świadka G. M. (1) (k. 176-177v); zeznania świadka D. G. (k. 177v-178v); zeznania świadka P. K. (k. 246v-248v); zeznania świadka M. B. (k. 249-249v); zeznania świadka G. O. (1) (k. 250v-251); przesłuchanie powoda D. B. (k. 303v-305)
O przyznaniu podwyżek dla pracowników D. Wsparcia Informatycznego decydował jego kierownik - P. K. a akceptował je Naczelnik Wydziału. W skład tego działu wchodziły wówczas Urząd Skarbowy w D., Urząd Skarbowy w B., Urząd Skarbowy w S., Pierwszy (...) Urząd Skarbowy w S., Pierwszy Urząd Skarbowy w K. i Drugi Urząd Skarbowy w K..
Dowód: zeznania świadka M. B. (k. 249-249v); zeznania świadka A. W. (k. 249v-250); zeznania świadka P. K. (k. 246v-248v)
Żaden z trzech informatyków zatrudnionych w Pierwszym (...) Urzędzie Skarbowym w S. nie otrzymał podwyżki. Natomiast w Urzędzie Skarbowym w B. zatrudnionych w tym czasie było także troje informatyków tj. M. B., D. G. i M. P. i wszyscy oni otrzymali podwyżki.
Dowód: zeznania świadka D. G. (k. 177v-178v); zeznania świadka A. W. (k. 249v-250); zeznania świadka P. K. (k. 246v-248v); zeznania świadka M. B. (k. 249-249v); przesłuchanie powoda D. B. (k. 303v-305)
D. G. otrzymał podwyżkę w kwocie 863,46 zł obliczoną jako iloczyn kwoty bazowej (1 873,84 zł) oraz mnożnika (0,384), powiększony o 20% dodatek stażowy (143,91 zł).
Dowód: wykaz podwyżki D. G. w grudniu 2017 r. (k. 203); zeznania świadka D. G. (k. 177v-178v)
Pierwszy (...) Urząd Skarbowy w S., w którym pracował powód był urzędem wyspecjalizowanym. Obsługiwał podatników – przedsiębiorców, zajmowano się głównie podatkiem od towarów i usług i podatkiem dochodowym od osób prawnych, a nie podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zakres obowiązków informatyków zatrudnionych zarówno w wyspecjalizowanych urzędach skarbowych jak i tzw. małych urzędach był co do zasady taki sam.
Dowód: zeznania świadka M. B. (k. 249-249v); zeznania świadka A. W. (k. 249v-250); zeznania świadka G. O. (1) (k. 250v-251); zeznania świadka G. M. (1) (k. 176-177v); zeznania świadka P. K. (k. 246v-248v); przesłuchanie powoda D. B. (k. 303v-305)
W dnu 19 sierpnia 2020 r. Dyrektor I. Administracji Skarbowej w K. wydał zarządzenie nr (...) w sprawie ustalenia liczby i zakresu przedziałów punktowych dla stanowisk pracy niebędących wyższymi stanowiskami w służbie cywilnej oraz zasad publikacji wyników przyporządkowania stanowisk pracy do przedziałów punktowych w Izbie Administracji Skarbowej w K. i podległych jednostkach organizacyjnych.
Wartościowanie stanowiska pracy powoda i D. G. przedstawia taką samą wartość.
Dowód: zarządzenie Dyrektora I. Administracji Skarbowej w K. z dnia 19 sierpnia 2020 r. (k. 198-198v); zapoznanie z wynikiem wartościowania stanowiska pracy powoda (k. 204-206); zapoznanie z wynikiem wartościowania stanowiska pracy D. G. (k. 207-209)
W dniu 25 marca 2020 r. powód złożył do Sądu Rejonowego Katowice – Zachód w Katowicach wniosek o zawezwanie pozwanej do próby ugodowej w sprawie o zapłatę kwoty 16 000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia wniosku a to w związku z naruszeniem przez nią zasady równego traktowania w zatrudnieniu. Do zawarcia ugody pomiędzy stronami nie doszło.
Dowód: wniosek o zawezwanie do próby ugodowej z 25 marca 2020 r. – k. 3-4, odpowiedź na zawezwani do próby ugodowej z 26 czerwca 2020 r. – k. 18, protokół posiedzenia z 7 lipca 2020 r. – k. 23 (w aktach sprawy Sądu Rejonowego Katowice – Zachód w Katowicach o sygn. akt VII Po-Uo 59/20)
W dniu 7 lipca 2020 r. pomiędzy Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w K. a przedstawicielami zakładowych organizacji związkowych, działających przy Izbie Administracji Skarbowej w K. zawarto porozumienie, zgodnie z którym uzgodniono zasady podwyższenia w wysokości 3% wynagrodzeń/uposażeń pracowników i funkcjonariuszy I. Administracji Skarbowej w K..
W dniu 26 listopada 2020 r. pomiędzy Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w K. a przedstawicielami zakładowych organizacji związkowych, działających przy Izbie Administracji Skarbowej w K. zawarto porozumienie w sprawie regulacji wynagrodzeń/uposażeń pracowników i funkcjonariuszy Izby Administracji Skarbowej w K..
Dowód: porozumienie z dnia 7 lipca 2020 r. (k. 143-145); pismo z dnia 10 lipca 2020 r. (k. 146); porozumienie z dnia 26 listopada 2020 r. (k. 154-162
Pismem z 15 grudnia 2020 r. pozwana poinformowała powoda, iż z dniem 1 stycznia 2021 r., na podstawie art. 23 ( 1) k.p. w zw. z zarządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 26 listopada 2020 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie organizacji Krajowej Informacji Skarbowej, izb administracji skarbowej, urzędu skarbowego, urzędu celno-skarbowego i Krajowej Szkoły Skarbowości oraz nadania im statutów i w zw. z zarządzeniem nr 217 Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 listopada zmieniającym zarządzenie w sprawie statutu Ministerstwa Finansów stanie się on pracownikiem Centrum (...) finansów ( (...)), a to w związku z planowanym przeniesieniem zadań z zakresu IT w jednostkach organizacyjnych KAS i MF oraz realizujących je pracowników do (...). Pozwana wskazała, że miejscem wykonywania pracy przez powoda będzie Pierwszy (...) Urząd Skarbowy w S..
Dowód: pismo pozwanej z 15 grudnia 2020 r. (k. B-126 akt osobowych powoda)
Jednomiesięczne wynagrodzenie powoda obliczone w oparciu o zasady ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy wynosiło 5 463,25 zł brutto.
Dowód: zaświadczenie pozwanej z 8 stycznia 2021 r. (k. 31)
Powyżej opisany stan faktyczny został ustalony na podstawie dokumentów zaoferowanych przez powoda i pozwaną dokumentów, zgromadzonych w aktach osobowych powoda i D. G. oraz aktach sprawy sądowej o sygn. VII Po-Uo 59/20. Brak było w niniejszej sprawie okoliczności, które nakazywałyby odmówić im wiarygodności lub mocy dowodowej. Prawdziwość i autentyczność tych dokumentów nie była kwestionowana przez stronę przeciwną, nie budziła też wątpliwości Sądu. Dokonując ustaleń w zakresie ocen okresowych powoda i D. G. Sąd oparł się na dokumentach zgromadzonych w ich aktach osobowych, odmawiając tym samym wiary przełożonym przez strony niepodpisanym wydrukom, dotyczącym ocen okresowych na k. 262 i 263 (niepodpisany ani przez powoda, D. G. ani przez oceniającego wydruk przedstawiony przez pozwanego); na k. 280 (nieczytelny i niepodpisany przez powoda ani przez oceniającego wydruk przedstawiony przez powoda) oraz na k. 296-296v (niepodpisany przez powoda ani przez oceniającego wydruk przedstawiony przez powoda). Zaznaczyć należy, że z wymienionych powyżej wydruków wynikają inne wartości i rodzaje ocen okresowych powoda i D. G. od tych wynikających z dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych wymienionych. Tymczasem żadna ze stron postępowania nie kwestionowała treści dokumentów zgromadzonych w ich aktach osobowych (w tym ocen okresowych).
Sąd czynił także ustalenia i dał w całości wiarę zeznaniom świadków G. M. (1), M. B., G. O. (1) i D. G. albowiem były logiczne, konsekwentne i spójne zarówno wewnętrznie jak i ze sobą nawzajem. Zeznania wymienionych znalazły potwierdzenie w zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Nie pojawiła się też żadna okoliczność, która podważyłaby wiarygodność tych zeznań. Dawały zatem podstawę do spójnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Przesłuchane osoby w sposób jednolity opisały zakresy obowiązków informatyków, specyfikę ich pracy w poszczególnych rodzajach urzędów, sposób ustalania ich wynagrodzeń, różnice zachodzące w wysokościach wynagrodzeń poszczególnych pracowników zatrudnionych na stanowiskach informatycznych oraz okoliczności przyznawania podwyżki w grudniu 2017 r.
Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka A. W. jedynie w zakresie jego twierdzeń, iż w urzędach wyspecjalizowanych było więcej zadań i były one trudniejsze. Świadek w ogóle bowiem nie wskazał, jakie to były zadania i na czym polegała ich trudność. Jego zeznania w tej części stały także w sprzeczności z relacjami M. B., D. G., G. M. (1) i P. K., którzy podkreślali tożsamość zadań wszystkich informatyków zatrudnionych w strukturach pozwanej. Należy zaznaczyć, że także świadek G. O. (1), który wraz z powodem pracował w Pierwszym (...) Urzędzie Skarbowym w S. i wykonywał takie same jak on czynności przyznał, że zakres zadań i obowiązków D. G. w Urzędzie Skarbowym w B. był praktycznie taki sam jak jego i powoda. Jednocześnie w tej części zeznania A. W. Sąd uznał ze wewnętrznie sprzeczne, gdyż w pierwszej kolejności w toku składania zeznań stwierdził on, że w urzędach wyspecjalizowanych były dodatkowe zadania i były to zadania trudniejsze, by w dalszej części zeznań wskazać: „nie wiem czy informatycy w małych urzędach skarbowych mieli zadania dodatkowe”. Świadek ten wskazywał także na większą odpowiedzialność pracowników urzędów wyspecjalizowanych oraz na fakt, iż błąd ze strony informatyka z wyspecjalizowanego urzędu powodowałaby znacznie większe straty dla Skarbu Państwa. Natomiast świadek G. M. (1) piastujący w spornym okresie stanowisko zastępcy Dyrektora I. Administracji Skarbowej w K. zeznał, że każdy informatyk działający w błędzie niezależnie od stanowiska może wyrządzić szkodę organizacji. Z kolei świadek P. K. podał, ze praca informatyka w wyspecjalizowanym urzędzie nie wiąże się z większą odpowiedzialnością, co wynika z faktu, że informatyk nie pracuje na programach merytorycznych, tylko zajmuje się utrzymaniem działania systemu.
Zeznania świadka P. K. Sąd uznał za wiarygodne w części, tj. w zakresie w jakim znajdowały potwierdzenie w zgromadzonych dowodach z dokumentów oraz relacjach pozostałych świadków. Należy wskazać, że zeznania wymienionego miały kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, skoro to świadek decydował o tym jakim pracownikom i na podstawie jakich kryteriów przyznano podwyżkę wynagrodzenia w grudniu 2017 r. Tymczasem w tej kwestii zeznania świadka okazały się być niezwykle ogólnikowe, niepoparte przez niego żadnymi konkretnymi przykładami. W zakresie kryteriów doboru pracowników do podwyżki świadek wskazał „należało wskazać pracowników, którzy rokują przejście do nowych struktur, wyróżniają się, mają doświadczenie (…) brałem pod uwagę wyłącznie kryteria, które przedstawiłem; wybrałem osoby, które najbardziej angażowały się w prace, były mobilne, nie było na nich skarg, dobrze się z nimi współpracowało, polecenia były przez nich wykonywane bez zbędnej zwłoki; byli to pracownicy, których bym widział w nowej strukturze w (...). Dalej podał, że brał także pod uwagę dyspozycyjność, pracę po godzinach, indywidualne podejście do pracy, zaangażowanie i odpowiedzialność. Świadek nie podał jednak przypadków braku zaangażowania powoda w pracę czy opóźnień w wykonywaniu przez niego powierzonych zadań. Sam nie potwierdził również, by na powoda była kiedykolwiek złożona skarga, przyznał wręcz, że była ona złożona ogólnie na wszystkich informatyków, zaś świadek G. O. (1) wyjaśnił, że skarga naczelnik wydziału na informatyków Pierwszego (...) US w S. została złożona w 2019 r., a więc dwa lata po przyznaniu przedmiotowej podwyżki. Świadek nie sprecyzował także, na czym miałaby polegać wskazywana przez niego różnica w podejściu powoda i D. G. do wykonywania pracy oraz jej jakości. Podkreślenia wreszcie wymaga, że przywoływane przez świadka negatywne oceny pracy powoda nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonej w sprawie dokumentacji. W aktach osobowych powoda brak jest informacji o składanych na niego skargach, adnotacji co do rozmów dyscyplinujących czy w zakresie zgłaszania uwag i zastrzeżeń do pracy powoda. Strona pozwana nie podnosiła również by na powoda nałożono kiedykolwiek karę porządkową. Z drugiej strony powód na przestrzeni lat otrzymywał oceny okresowe na poziomie „powyżej oczekiwań”. W ocenie przeprowadzonej w marcu 2017 r. powód w zakresie wszystkich kryteriów został oceniony przez ówczesną przełożoną M. M. na poziomie „powyżej oczekiwań”. Brak było w ramach przeprowadzonych ocen okresowych jakichkolwiek adnotacji z uwagi co do zaangażowania, dyspozycyjności czy odpowiedzialności powoda. W tym świetle uzasadnione wątpliwości budzi twierdzenie świadka, iż decydującymi kryteriami przy przyznaniu podwyżki były m.in. kreatywność, rzetelność i terminowość, skoro zostały one ocenione przez przełożoną właśnie powyżej oczekiwań. Sugerowana przez świadka odmowa wykonania polecenia przez powoda, zdaniem Sądu, musiałaby też znaleźć swoje odzwierciedlenie w takiej ocenie (lub chociażby we wpisie do akt osobowych powoda), co jednak nie miało miejsca. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że świadek P. K. podejmując decyzję w przedmiocie podwyżki w grudniu 2017 r. pracował z powodem zaledwie od kilku miesięcy bo od marca 2017 r., przy czym jak sam przyznał nie pracował na co dzień ani z nim ani z D. G.. Świadek mimo, iż od marca 2017 r. był przełożonym powoda w swoich zeznaniach jako przełożonego D. B. wskazał L. S..
Zeznaniom powoda Sąd odmówił wiary w zakresie, w jakim twierdził on, że specyfika pracy informatyka w Pierwszym (...) Urzędzie Skarbowym w S. czyli urzędzie wyspecjalizowanym była inna od pracy w mniejszych urzędach. Powód nie wskazał bowiem, na czym owe różnice miałyby polegać. Podnosił jedynie, że w urzędzie tym zajmowano się innymi rodzajami podatków (tj. VAT i CIT) niż podatek dochodowy od osób fizycznych, w związku z czym do urzędu tego wpływają zacznie wyższe kwoty. Stwierdzić jednak należy, że powód jako informatyk nie zajmował się merytorycznie rozliczaniem podatków lecz odpowiadał za prawidłowe działanie systemów informatycznych, administrowanie infrastrukturą i reagowaniem na bieżące potrzeby i problemy użytkowników. Dodatkowo analiza zakresów obowiązków powoda i D. G. z 2018 r. wskazuje, że były one identyczne. Nadto, jak już wyżej wskazano, świadek G. M. (1) zajmujący stanowisko zastępcy dyrektora w pionie informatyki wyjaśnił, że nie da się w sposób mierzalny wykazać, by pracownicy zatrudnieni w urzędach wyspecjalizowanych mieli więcej obowiązków niż pozostali. Odnośnie argumentu powoda, iż skoro przelewy w urzędzie wyspecjalizowanym opiewały nawet na wielomilionowe kwoty to ewentualna awaria systemu i wstrzymanie przelewu groziło konsekwencjami stwierdzić należało, że problemy z funkcjonowaniem systemu informatycznego miałby negatywny wpływ na funkcjonowanie każdego urzędu skarbowego, bez względu na rodzaj obsługiwanych przez niego podatników, a niedopełnienie w związku z tym określonego zadania każdorazowo pociągałoby za sobą negatywne konsekwencje. Potwierdził to świadek G. M. (1), który podał w swoich zeznaniach, że „jeżeli [informatyk] popełnia błąd, niezależnie od stanowiska, które zajmuje, może powodować utratę wiarygodności organizacji, udostępnienie danych niewłaściwej osobie. Każdy informatyk jest w organizacji osobą strategiczną” (k. 177). Z kolei świadek M. B. potwierdził, że „różnica co do podatników i podatków ma znaczenie, ale dla pracowników merytorycznych” (k. 249v) oraz „jeżeli chodzi o kwestie informatyczne, to wyspecjalizowane urzędy i małe urzędy nie różnią się między sobą w dużym stopniu” (k. 24). Okoliczności te zostały także potwierdzone w zeznaniach świadka P. K., który wskazał, że każdy informatyk pracujący w urzędzie skarbowym wykonuje te same czynności i pracuje na tych samych systemach oraz, że każdy informatyk zna na tyle system, że może pracować w każdym urzędzie. Podał także, że praca w wyspecjalizowanym urzędzie nie wiąże się z większą odpowiedzialnością ze strony informatyka, a błąd informatyka w wyspecjalizowanym urzędzie ma takie same konsekwencje, jak w małym urzędzie.
Sąd zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności przed przejściem do merytorycznej oceny zgłoszonego żądania odnieść należało się do podniesionego przez pozwaną zarzutu braku legitymacji biernej do występowania w niniejszym postepowaniu, co związane jest z tym, że powód był pracownikiem pozwanej do dnia 31 grudnia 2020 r. a od 1 stycznia 2021 r. kontynuuje zatrudnienie w innym podmiocie. Stanowisko strony pozwanej nie zasługiwało na uwzględnienie. Jak wynika z poczynionych przez Sąd ustaleń - i co nie było też sporne pomiędzy stronami postępowania – z dniem 1 stycznia 2021 r. doszło do przejścia części zakładu pracy powoda na nowego pracodawcę, co miało związek z przeniesieniem zadań z zakresu IT w jednostkach organizacyjnych KAS i MF oraz realizujących je pracowników do Centrum (...) utworzonego zarządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki (...) z 27 listopada 2020 r. Z tym dniem powód stał się pracownikiem Centrum (...) ( (...)). O planowanym przejściu z tą datą pozwana poinformowała powoda pismem z 15 grudnia 2020 r., wskazując w nim, że do przejścia zadań dojdzie w trybie art. 23 1 k.p. (k. B-126 akt osobowych powoda; k. 57 akt sądowych). Jak już wyżej zaznaczono, pozwana nie kwestionowała, że do zmiany pracodawcy doszło na podstawie przepisu wskazanego w jej piśmie z 15 grudnia 2020 r. Zgodnie z art. 23 1 § 1 k.p. w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy, z zastrzeżeniem przepisów § 5. Mając na względzie, że jak wskazano we wspomnianym piśmie, w analizowanym przypadku nie doszło do przejścia zakładu pracy w całości a jedynie do transferu części zadań realizowanych przez pozwaną tj. tych z zakresu IT, zastosowanie w niniejszym wypadku znajdował przepis art. 23 1 § 2 k.p., zgodnie z którym za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy, powstałe przed przejściem części zakładu pracy na innego pracodawcę, dotychczasowy i nowy pracodawca odpowiadają solidarnie. Nie budziło wątpliwości Sądu, że roszczenie dochodzone przez powoda w niniejszym postępowaniu powstało przed przejściem części zakładu pracy bowiem, jak powód wyraźnie sprecyzował w swoim piśmie z 16 marca 2021 r. (k. 51-55), przejawy dyskryminacji rozpoczęły się w związku z podwyżką wynagrodzeń od 1 grudnia 2017 r.
Zasady odpowiedzialności solidarnej dłużników reguluje art. 366 k.c. w zw. z art. 300 k.p. Zgodnie z tym przepisem kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Wierzyciel jest zatem uprawniony do tego aby aż do całkowitego swojego zaspokojenia żądanie spełnienia świadczenia kierować do wybranych przez siebie dłużników. Uprawnienie wierzyciela do wyboru dłużnika nie podlega jakimkolwiek ograniczeniom, nie może być też ono zakwestionowane przez żadnego z dłużników, poza klauzulą generalną nadużycia prawa podmiotowego zawartą w art. 5 k.c. (art. 8 k.p.). Wspomniana zasada znajduje odzwierciedlenie również na płaszczyźnie procesowej i egzekucyjnej. Wierzyciel może dochodzić swoich roszczeń jednym pozwem przeciwko wszystkim lub tylko niektórym dłużnikom albo odrębnie przeciwko każdemu (niektórym) z nich (zob. Kodeks cywilny. Tom II. Komentarz. Art. 353–626 Kodeks cywilny. Tom I–III. Komentarz, pod red. M. Gutowskiego, rok 2022, wyd. 3). Występujące pomiędzy dłużnikami solidarnymi współuczestnictwo procesowe ma wprawdzie charakter materialny, ale nie jest konieczne ani jednolite (tak Sąd Najwyższy w wyroku: z 23 listopada 1982 r., IV PR 329/82, OSN 1983, Nr 7, poz. 101; z 6 grudnia 2000 r., III CKN 1352/00, Legalis; z 17 października 2012 r., I CZ 134/12, Legalis; z 24 stycznia 2017 r., V CSK 215/16, Legalis).
W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, że w związku z tym, iż roszczenie powoda powstało przed przejściem części zakładu pracy na nowego pracodawcę, odpowiedzialnymi w tej sprawie byli solidarnie: pozwana – jako dotychczasowy pracodawca powoda oraz Centrum (...) – jako nowy pracodawca. Powód, korzystając z przysługującego mu w tym zakresie prawa wyboru skierował swoje roszczenie w całości przeciwko pozwanej, do czego był uprawniony na podstawie art. 23 1 § 2 k.p. oraz art. 366 k.c. w zw. z art. 300 k.p. W konsekwencji pozwaną uznać należało za legitymowaną biernie do występowania w niniejszym postępowaniu.
Przechodząc następnie do merytorycznej oceny żądania powoda wskazać należy, że niezasadny również okazał się podniesiony przez pozwaną w odpowiedzi na pozew zarzut braku wykazania przez powoda niedozwolonego kryterium dyskryminacyjnego, stanowiącego przyczynę zaniżenia jego wynagrodzenia.
Jedną z podstawowych zasad prawa pracy jest wyrażona w art. 11 2 k.p. zasada równego traktowania pracowników i ustanowiony w art. 11 3 k.p. zakaz dyskryminacji. Powyższe zasady prawa pracy i skutki ich naruszenia przez pracodawcę precyzują przepisy rozdziału IIa Działu Pierwszego Kodeksu Pracy (art. 18 3a k.p. i następne). Przepis art. 18 3a § 1 k.p. definiuje zasadę zakazu dyskryminacji, zgodnie z którą pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także bez względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. Dyskryminowanie bezpośrednie istnieje wtedy, gdy pracownik z jednej lub z kilku przyczyn określonych w § 1 był, jest lub mógłby być traktowany w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy (§ 3). Dyskryminowanie pośrednie natomiast istnieje wtedy, gdy na skutek pozornie neutralnego postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjętego działania występują lub mogłyby wystąpić niekorzystne dysproporcje albo szczególnie niekorzystna sytuacja w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych wobec wszystkich lub znacznej liczby pracowników należących do grupy wyróżnionej ze względu na jedną lub kilka przyczyn określonych w § 1, chyba że postanowienie, kryterium lub działanie jest obiektywnie uzasadnione ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być osiągnięty, a środki służące osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne (§ 4).
W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest aktualnie pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku 17 kwietnia 2018 r. (II PK 37/17, Legalis), w którym podkreślił on, że jeśli pracownicy wypełniają tak samo jednakowe obowiązki, ale traktowani są nierówno ze względu na przyczyny określone w art. 11 3 k.p., to są dyskryminowani (art. 18 3a § 1 k.p.). Jeżeli jednak nierówność nie jest podyktowana zakazanymi przez ten przepis kryteriami, wówczas dochodzi tylko do naruszenia zasady równych praw (równego traktowania w zatrudnieniu) pracowników, o której stanowi art. 11 2 k.p., a nie do naruszenia zakazu dyskryminacji z art. 11 3 k.p. Oznacza to, że przepisy k.p. odnoszące się do dyskryminacji nie mają zastosowania w razie nierównego traktowania niespowodowanego przyczyną (kryterium) uznaną za podstawę dyskryminacji.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że pełnomocnik powoda na rozprawie w dniu 6 lipca 2021 r. jednoznacznie oświadczył, że powód dochodzi odszkodowania za naruszenie zasad równouprawnienia w zatrudnieniu, a nie z tytułu dyskryminacji (k. 175v). Tym samym, w świetle przywołanych wyżej przepisów oraz poglądów judykatury, powód nie był zobowiązany do wskazania niedozwolonego kryterium, ze względu na które miał być dyskryminowany. W przypadku nierównego traktowania, niebędącego dyskryminacją zastosowanie znajduje ogólna reguła rozkładu ciężaru dowodu wynikająca z art. 6 k.c. w zw. z art. 300 k.p., zgodnie z którą to powód winien udowodnić, że był nierówno traktowany, a pozwany ma dowieść, że brak równego traktowania danego pracownika względem pozostałych jest uzasadniony obiektywnymi okolicznościami.
Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 11 2 k.p., zasada równości praw pracowników w stosunku pracy wchodzi w rachubę wtedy, gdy pracownicy "jednakowo" pełnią "takie same obowiązki". Oznacza to, że wymieniony przepis dopuszcza różnicowanie praw pracowników, którzy albo pełnią inne obowiązki, albo pełniąc takie same obowiązki - wypełniają je niejednakowo. Równość nie oznacza identyczności czy jednakowego traktowania wszystkich. Podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym (jednakowym) stopniu mają być traktowane równo (jednakowo), a więc według jednakowej (takiej samej) miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminacyjnych, jak i faworyzujących. (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 9 marca 1988 r., U 7/87, OTK 1988, Nr 1, poz. 1; orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 24 października 1989 r., K 6/89, OTK 1989, Nr 1, poz. 7). Sąd Najwyższy w wyroku z 5 października 2007 r. (II PK 14/07, OSNP 2008, Nr 21–22, poz. 311) wyraźnie podkreślił, że „zasada równego traktowania pracowników nie wyklucza dyferencjacji praw i obowiązków pracowniczych. Przepis art. 11 2 k.p. zakłada bowiem wprost różnicowanie sytuacji pracowników ze względu na odmienności wynikające z ich cech osobistych i różnic w wykonywaniu pracy”. Do naruszenia zasady równego traktowania pracowników i zasady niedyskryminacji w zatrudnieniu może dojść tylko wtedy, gdy różnicowanie sytuacji pracowników wynika wyłącznie z zastosowania przez pracodawcę niedozwolonego przez ustawę kryterium, co opiera się wprost na założeniu, iż dyferencjacja praw pracowniczych nie ma w tym przypadku oparcia w odrębnościach związanych z obowiązkami ciążącymi na danych osobach, sposobem ich wypełnienia czy też ich kwalifikacjami. Różnicowanie pracowników jest dopuszczalne i uzasadnione, gdy dokonywane jest z zastosowaniem obiektywnych kryteriów. Obiektywne kryteria zakładają zaś porównanie kwalifikacji zawodowych, umiejętności pracownika, zaangażowania przy wykonywaniu takich samych obowiązków przez pracowników poddanych ocenie pracodawcy.
Zasada równych praw pracowników z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków uzasadnia weryfikację ustalenia nierównych wynagrodzeń za pracę na podstawie art. 78 k.p., który wymaga ustalenia wynagrodzenia w sposób odpowiadający w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także z uwzględnieniem ilości i jakości świadczonej pracy. Artykuł 11 2 k.p. wyraża zasadę równych praw pracowników z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków, w tym prawa do równej płacy za równą pracę, ze szczególnym podkreśleniem równych praw pracowników bez względu na płeć. Do kategorii podmiotów objętych tym przepisem należą pracownicy charakteryzujący się wspólną cechą istotną dla wykonywania takich samych obowiązków. Wynika z tego, że dopuszczalne jest różnicowanie praw pracowników, którzy wykonują inne obowiązki, bądź takie same, ale "niejednakowo", a ponadto sytuacja prawna porównywanych pracowników może być różnicowana ze względu na odmienności wynikające z ich cech osobistych i różnic w wykonywaniu pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 29 sierpnia 2017 r., I PK 269/16, LEX nr 2389581; wyrok Sądu Najwyższego z 22 marca 2016 r., II PK 29/15, LEX nr 2026392; postanowienie Sądu Najwyższego z 16 czerwca2020 r., I PK 193/19, LEX nr 3277355).
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na względzie okoliczność podnoszoną przez stronę pozwaną, że z dniem 1 kwietnia 2015 r. na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o Służbie cywilnej, ustawy o urzędach skarbowych i izbach skarbowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 211) pracownicy urzędów skarbowych stali się pracownikami izb skarbowych. Nim doszło do tej zmiany urzędy skarbowe były odrębnymi pracodawcami dla zatrudnionych w nich pracowników, a naczelnik danego urzędu wykonywał czynności z zakresu prawa pracy i ustalał wysokość wynagrodzenia pracowników. Nie umknęło Sądowi również, że z dniem 1 marca 2017 r. przeprowadzona została reforma w wyniku, której doszło do połączenia organów celnych, skarbowych i podatkowych i utworzenia Krajowej Administracji Skarbowej (ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej i ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej). Wobec przeprowadzonych zmian u jednego, nowego pracodawcy w zatrudnieniu byli pracownicy, których wynagrodzenia za pracę kształtowały się odmiennie. Sąd nie kwestionuje także, że strona pozwana podejmowała działania na mające na celu wyrównanie istniejących dysproporcji, o czym świadczą złożone do akt niniejszej sprawy komunikaty Dyrektora I. Administracji Skarbowej w K. i protokoły ze spotkań z organizacjami związkowymi. Sąd zwraca jednak uwagę, że do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie dysproporcji tych nie udało się zlikwidować, a porozumienia dotyczące kwestii wynagrodzeń, na które powoływała się strona pozwana (porozumienie z dnia 7 lipca 2020 r. i porozumienie z dnia 26 listopada 2020 r.) dotyczyły w takim samym zakresie poszczególnych pracowników, więc co do zasady nie niwelowały istniejących od 2015 r. różnic płacowych. Sądowi znana jest także treść wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2016 r. o sygn. akt III PK 134/15, w którym wskazano, że pracodawca zatrudniający członków korpusu służby cywilnej, z uwagi na funkcjonujący w tym obszarze "sztywny system płac", jest w praktyce całkowicie pozbawiony wpływu na prowadzenie polityki płac w urzędzie albo taki wpływ jest w istotnym stopniu ograniczony.
Uwzględniając powyższe, nie można jednak tracić z pola widzenia sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie. Pozwana, która podnosi, że nie posiada środków na wyrównanie dysproporcji w wynagrodzeniach poszczególnych pracowników (w tym informatyków), które to dysproporcje określić należy jako znaczne (co najlepiej obrazuje zestawienie na k. 201-202) otrzymuje w grudniu 2017 r. dodatkowe środki, które może rozdysponować wśród części pracowników. Wskutek przydzielenia części pracownikom podwyżek z przyznanych środków dochodzi do powstania dodatkowych lub pogłębienia już istniejących różnic w wynagrodzeniu pracowników, co także obrazuje wykaz na k. 201-202. Sąd nie kwestionuje przy tym prawa strony pozwanej do podwyższenia wynagrodzenia tylko części lub tylko wśród pewnej grupy pracowników ale w takiej sytuacji (gdy dotyczy to pracowników wykonujących jednakową pracę i zajmujących takie same stanowiska) jest ona zobowiązana wykazać, że kierowała się obiektywnymi i uzasadnionym kryteriami przy wybieraniu pracowników do takiej podwyżki. Tymczasem w niniejszej sprawie w ocenie Sądu powód, na którym – jak już wyżej zaznaczono – spoczywał ciężar dowodu wykazał, że pomimo wykonywania takiej samej pracy, w taki sam sposób jak wskazany przez niego pracownik porównawczy otrzymywał wynagrodzenie w niższej wysokości. Pozwanej z kolei nie udało się wykazać, że fakt udzielenia w grudniu 2017 r. podwyżki wynagrodzenia D. G., a nie powodowi był obiektywnie uzasadniony.
Pismem z 4 grudnia 2017 r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej poinformował Dyrektora Krajowej Administracji Skarbowej, że w związku z uruchomieniem rezerwy celowej na podwyższenie wynagrodzenia dla kluczowych informatyków w jednostkach KAS wysokość środków zaplanowanych dla poszczególnej jednostki została przeanalizowana a środki zostały ponownie podzielone. W piśmie tym wskazano m.in. że przy podziale przyznanej kwoty na powyższy cel należy stosować się do kilku zasad. Przy podziale środków należało mieć na uwadze, że rezerwa celowa została uruchomiona w celu dowartościowania i zatrzymania w KAS strategicznych pracowników IT, kluczowych dla rozwoju i utrzymania ciągłości działania jednostek KAS a nie na regulację wynagrodzeń dla wszystkich informatyków. Kierownik (...) w danym IAS był zobowiązany zaproponować i uzasadnić wysokość podwyżek dla kluczowych pracowników Pionu informatyki. Świadek G. M. (1) wskazał, że przyznano wówczas pulę środków finansowych przeznaczonych do podziału na pracowników rokujących przejście do (...), a dyrektor nie przedstawił żadnych wytycznych co do tego, jakich pracowników ma to dotyczyć, pozostawiając w tym zakresie swobodę kierownikowi danej jednostki. Na skutek przeprowadzonej podwyżki wynagrodzeń pracownik D. G. otrzymał podwyżkę w kwocie 863,46 zł obliczoną jako iloczyn kwoty bazowej (1 873,84 zł) oraz mnożnika (0,384), powiększony o 20% dodatek stażowy (143,91 zł). Tego właśnie pracownika powód wskazał jako pracownika względem, którego był przez pracodawcę nierówno traktowany. W pierwszej kolejności należało zatem prześledzić historię zatrudnienia obu pracowników, porównać ich stanowiska pracy, staż, zakres odpowiedzialności i obowiązków oraz wysokość i składniki otrzymywanego wynagrodzenia.
Powód był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w Pierwszym (...) Urzędzie Skarbowym w S. od 1 czerwca 2004 r. Od 1 września 2006 r. świadczył pracę na stanowisku starszego informatyka. W związku z reformą administracji skarbowej od dnia 1 maja 2017 r. świadczył pracę na dotychczasowym stanowisku w komórce organizacyjnej - Drugi Dział Wsparcia Informatycznego oraz Infrastruktury Sieciowej i Serwerowej (IIW-2) w Izbie Administracji Skarbowej w K.. Ścieżka kariery w strukturach administracji skarbowej D. G. była analogiczna do powoda. Był on zatrudniony w Urzędzie Skarbowym w B. od dnia 8 listopada 1999 r. na podstawie umowy o pracę. Od dnia 1 października 2009 r. pracował na stanowisku starszego informatyka. Z dniem 1 maja 2017 r. D. G. został zatrudniony na stanowisku starszego informatyka, na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w komórce organizacyjnej - Drugi Dział Wsparcia Informatycznego oraz Infrastruktury Sieciowej i Serwerowej (IIW-2) w Izbie Administracji Skarbowej w K.. A zatem zajmowali oni takie samo stanowisko (starszy informatyk) i od 1 maja 2017 r. byli zatrudnieni w tej samej komórce organizacyjnej.
Analiza zakresów obowiązków obu pracowników wskazuje na to, że były one identyczne. W aktach osobowych każdego z nich zamieszczono zakres uprawnień, obowiązków i odpowiedzialności pracownika w IAS w K. z 31 maja 2017 r. Wskazano w nich, że obaj podlegali bezpośrednio Kierownikowi Drugiego D. Wsparcia Informatycznego oraz Infrastruktury Sieciowej i Serwisowej, zaś treść punktu C2 „Zakres czynności służbowych” niczym się od siebie nie różni. (k. B-100 akt osobowych powoda i k. B-111 akt osobowych D. G.). Od dnia 29 października 2018 r. obaj wykonywali zadania w Drugim D. Wsparcia Informatycznego. Pracodawca sporządził dla nich w związku z tym nowe zakresy uprawnień, obowiązków i odpowiedzialności pracownika w IAS w K., dla obu z dnia 19 listopada 2018 r. Także w tym wypadku treść obu dokumentów jest identyczna. Obaj pracownicy podlegali też bezpośrednio Kierownikowi Drugiego D. Wsparcia Informatycznego (k. B-112 akt osobowych powoda i k. B-118 akt osobowych D. G.). W konsekwencji stwierdzić należało, że w zakresie zajmowanego stanowiska, komórki organizacyjnej oraz określonego przez pracodawcę zakresu czynności służbowych nie zachodziły pomiędzy powodem a wskazanym przez niego pracownikiem porównawczym jakiekolwiek różnice.
Odmienne było początkowo miejsce wykonywania przez nich pracy, gdyż powód świadczył pracę w Pierwszym (...) Urzędzie Skarbowym w S., zaś D. G. – w Urzędzie Skarbowym w B.. Od 1 grudnia 2019 r., w związku z przeniesieniem D. G. do S., pracowali wspólnie w tej samej jednostce. Powód, a także świadek A. W. wskazywali w związku z tym, że powód miał więcej zadań do wykonywania i, że były one trudniejsze, albowiem Pierwszy (...) US w S. był tzw. urzędem wyspecjalizowanym, obsługującym inny rodzaj podatników tj. przedsiębiorców. Jak jednak już Sąd wyjaśnił szerzej w poprzedniej części niniejszego uzasadnienia, ich twierdzenia w tym zakresie nie zasługiwały na wiarę. Świadkowie G. M. (2), P. K., M. B. i G. O. (2) wyjaśnili, że rodzaj podatków i podatników miał wpływ na pracę pracowników merytorycznych urzędu lecz nie na pracę informatyków. Zadania informatyków we wszystkich rodzajach urzędów były identyczne. Potwierdzali to nie tylko świadkowie będący przełożonymi powoda czyli G. M. (1) i P. K. lecz przede wszystkim ci zatrudnieni na takich samych jak on stanowiskach. W szczególności M. B. wskazał, że powód i D. G. wykonywali te same czynności, wyjaśnił, że „od strony informatycznej obsługa wyspecjalizowanego urzędu i małego urzędu jest podobna”. Także świadek G. O. (1), który razem z powodem pracował w Pierwszym (...) Urzędzie Skarbowym w S., a więc miał bezpośrednią wiedzę na temat charakteru tej pracy zeznał: „Zakres zadań i obowiązków D. G. w US w B. był praktycznie taki sam jak mój i powoda” (k. 250v). Zaznaczył również, że „w grudniu 2017 nie było wyraźnych różnic pomiędzy wyspecjalizowanym a zwykłym urzędem. To się zaczęło powoli wyrównywać, wszędzie były podobne obowiązki” (k. 250v).
Wobec ustalenia, że powód i D. G. wykonywali te same obowiązki, badaniu Sądu podlegało to, czy wykonywali je oni w sposób „jednakowy”.
Jak wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego, o przyznaniu podwyżki w grudniu 2017 r. decydowali kierownicy poszczególnych komórek organizacyjnych. W przypadku powoda i D. G. był to ich przełożony P. K.. Jak już wskazano kierownicy otrzymali jedynie ogólne wytyczne odnośnie podziału puli środków przeznaczonej na podwyżki, które wynikały z pisma z 4 grudnia 2017 r. Szefa Krajowej Administracji Skarbowej i pozostawiono im decyzję co do podziału środków miedzy pracowników. Wskazano jedynie, że „rezerwa celowa została uruchomiona w celu dowartościowania i zatrzymania w KAS strategicznych pracowników IT, kluczowych dla rozwoju i utrzymania ciągłości działania jednostek KAS a nie na regulację wynagrodzeń dla wszystkich informatyków”. Nie było kwestionowane przez pozwaną, że powód – podobnie zresztą jak dwaj pozostali informatycy zatrudnieni w Pierwszym (...) Urzędzie Skarbowym w S. – nie otrzymał podwyżki wynagrodzenia w grudniu 2017 r. Pozwana podnosiła w toku procesu, że podwyżka wynagrodzenia z grudnia 2017 r., z której powód wywodzi swoje roszczenie pochodziła z puli środków dla tzw. kluczowych pracowników. Jej celem miało być zmotywowanie informatyków do dalszego pozostania w zatrudnieniu u pozwanej, a którzy ze względu na niskie płace mogli odejść z pracy. W ocenie Sądu pozwana nie wykazała jednak, którzy pracownicy zostali uznani za kluczowych, a w szczególności według jakich kryteriów ani też dlaczego do grupy tej nie został zaliczony powód. Zeznania przesłuchanego w charakterze świadka P. K. nie dały w ocenie Sądu podstaw do uznania, że powód świadczył pracę „niejednakowo”, inny słowy w sposób „gorszy” od D. G., co dawałoby podstawy do ustalenia jego wynagrodzenia na wyraźnie niższym poziomie.
Świadek P. K. w swoich zeznaniach wskazał, że decydując o przyznaniu podwyżki brał uwagę następujące kryteria:
rokowanie przejścia do nowych struktur ( (...));
„wyróżnianie się”;
posiadane doświadczenie;
zaangażowanie w pracę;
mobilność;
brak skarg;
dobrze układającą się współpraca;
wykonywanie poleceń bez zbędnej zwłoki i komentarzy;
podejście do wykonywanej pracy;
jakość pracy;
kreatywność;
dyspozycyjność;
pracę w godzinach nadliczbowych;
odpowiedzialność.
Jak już wskazano w poprzedniej części niniejszego uzasadnienia zdaniem Sądu zeznania świadka P. K. co do uzasadnienia przyznania podwyżki, opisania poszczególnych kryteriów były bardzo ogólnikowe. Podał on, że wybrał „osoby, które najbardziej angażowały się w pracę, były mobilne, nie było na nich skargi, dobrze się z nimi współpracowało, polecenia były przez nich wykonywane bez zbędnej zwłoki” (k. 247). A dalej, że kierował się różnicą w podejściu powoda i D. G. do wykonywania pracy, jakości tej pracy. Twierdzenia te nie znalazły żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W zakresie rokowania przejść do nowych struktur, czyli (...) wskazać należy, że w 2017 r. przekształcenie to wciąż było w fazie planów. Ostatecznie doszło do niego z dniem 1 stycznia 2021 r., kiedy to do Centrum (...) przeniesiono około 1 200 informatyków, którzy dotychczas pracowali w jednostkach Krajowej Administracji Skarbowej. Do nowej struktury został przeniesiony zarówno powód jak i D. G.. Świadek P. K. w swoich zeznaniach nie wyjaśnił przy tym, z jakiego powodu w jego ocenie to D. G. rokował przejście do (...), a nie powód.
W zakresie wyróżniania się pracownika wskazać należy, że na wynagrodzenie pracowników pionu informatycznego, w tym powoda, składało się wynagrodzenie zasadnicze ustalane jako iloczyn kwoty bazowej i mnożnika, a nadto dodatek stażowy, dodatki zadaniowe, uznaniowe premie kwartalne. Jak wskazał świadek P. K. jeżeli w danym miesiącu były jakieś zdania dodatkowe do wykonania przez informatyka, to miało to odzwierciedlenie w premii. Zarówno powód jak i D. G. otrzymywali takie premie kwartalne Od początku 2018 r. do II kwartału 2020 r. powód otrzymał premie kwartalne oraz dodatkowe nagrody za realizację projektów na łączną kwotę 16 481,00 zł. Z kolei od początku 2018 r. do II kwartału 2020 r. D. G. otrzymał premie kwartalne na łączną kwotę 12 286,00 zł. Powyższe premie były pracownikom przyznane przez przełożonego P. K.. Nadto z zeznań świadka A. W. i G. O. (2) wynika, że powód dodatkowo tworzył skrypty i aplikacje (...).
W zakresie posiadanego doświadczenia i odpowiedzialności wskazać należy, że powód i D. G. mieli analogiczną ścieżkę zatrudnienia i analogiczny zakres zadań, obowiązków i odpowiedzialności. Zachodziła różnica w stażu pracy (przy czym świadek P. K. nie wskazywał aby kryterium doboru do podwyżki był staż pracy) powoda i D. G.. Stwierdzić należało, że co prawda D. G. był zatrudniony od powoda o 5 lat dłużej, albowiem został zatrudniony w 1999 r., podczas gdy powód został przyjęty do pracy w 2004 r. W ocenie Sądu jednak biorąc pod uwagę ogólnie długi staż pracy w przypadku obu tych pracowników (13 lat w przypadku powoda i 18 lat w przypadku D. G.) nie można uznać by różnica ta mogła w znaczący sposób rzutować na ich doświadczenie czy sposób realizacji zadań.
Strona pozwana nie wykazał, by na powoda personalnie kiedykolwiek składane były skargi. Jedyna sytuacja z tym związana dotyczyła – jak zaznaczył sam P. K. – wszystkich informatyków US w S., kiedy to nie został przygotowany na czas komputer. Natomiast świadek G. O. (1) sprecyzował, że miało to miejsce w 2019 r. a więc już znacznie po podejmowaniu przez kierownika decyzji w przedmiocie podwyżek. Brak jakichkolwiek skarg, kar porządkowych czy adnotacji odnośnie uwag i zastrzeżeń co do pracy powoda w jego akta osobowych. Sam P. K. w swoich zeznaniach wskazał: „nie pamiętam, aby była jakaś skarga personalnie na powoda”.
Brak również potwierdzenia zarzutów odnośnie braku zaangażowania w pracę, nieumiejętności współpracy, nieodpowiedniego podejścia do wykonywanej pracy czy niewykonywania poleceń bez zbędnej zwłoki i komentarzy. Ani świadek P. K. ani pozwana nie wyjaśnili na czym miałoby polegać nieprawidłowe podejście do pracy powoda lub brak jego zaangażowania. Świadek P. K. wskazał, że „wiem, że były sytuacje, kiedy powód nie wykonywał poleceń; była taka sytuacja, w której informatycy mieli przeprowadzić dużą konfigurację komputerów i powód tego nie wykonał”. Podał jednocześnie, że nie pamięta czy były inne sytuacje gdy powód nie wykonał poleceń. Nie wyjaśnił jednak kiedy taka sytuacja miała miejsce, jakie były jej konsekwencje, czy ewentualnie niewykonanie konfiguracji dotyczyło tylko powoda czy też pozostałych informatyków, jakie były przyczyny takiej sytuacji, w szczególności zaś nie wykazano, czy w stosunku do powoda wyciągnięte zostały w związku z tym jakiekolwiek konsekwencje skoro miało to być poważne uchybienie. Nadto jak wynika z zeznań świadka G. O. (2) sytuacja związana z brakiem przygotowania konfiguracji na czas miała miejsce w 2019 r., zatem nie mogła mieć wpływu na ocenę pracy powoda w grudniu 2017 r. Ponadto przełożony powoda nie podał żadnego innego przykładu sytuacji w której powód nie wykonałby wydanego mu polecenia lub wykonał go nieterminowo. Brak także jakichkolwiek dokumentów w aktach osobowych powoda, w których wskazywano by na niewykonywanie przez niego poleceń. Dalej świadek P. K. wskazał na sytuacje, że od powoda zdarzało mu się słyszeć „że coś jest bez sensu” podczas gdy takich komentarzy nie było ze strony D. G.. Abstrahując od prawdziwości tych twierdzeń (nie zostały one potwierdzone przez żadnego z pozostałych świadków), wobec braku szczegółów takiej sytuacji a przede wszystkim kontekstu, w jakim słowa te miałyby zostać wypowiedziane nie sposób uznać by taki incydent mógł stanowić podstawę do obniżenia wynagrodzenia powoda na przestrzeni aż trzech lat. Przełożony powoda nie był także w stanie podać czy takie sytuacje miały miejsce przed grudniem 2017 roku czy później.
Następnie, nie mogły stanowić w realiach niniejszej sprawy uzasadnionego kryterium doboru do podwyżki okoliczności takie jak dyspozycyjność, mobilność czy gotowość do pracy w godzinach nadliczbowych. Informatycy wykonywali swoje obowiązki w siedzibie urzędu, do którego byli przypisani, charakter ich pracy nie wymagał od nich mobilności (być może świadkowi chodziło tu bardziej o dyspozycyjność niż mobilność). Zresztą sam świadek P. K. w dalszej części swoich zeznań przyznał, że choć „zdarzały się prośby o mobilność informatyka, aby stawił się w sobotę w pracy” to taka to sytuacja nie miała miejsca w przypadku urzędów wyspecjalizowanych (k. 249). Sąd poddaje także w wątpliwość czy dozwolonym kryterium decydującym o podwyżce może być fakt wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych. Praca w godzinach nadliczbowych jest sytuacją nadzwyczajną i nie może być przez pracodawcę nadużywana, a ma wynikać z jego nadzwyczajnych potrzeb. Nie mniej jednak jak wynika z zeznań świadków A. W. i G. O. (2) powód w razie konieczności także wykonywał pracę w godzinach nadliczbowych. Świadek A. W. wskazał bowiem: „postrzegam powoda jako solidnego pracownika, wykonywał wszystko terminowo, zostawał po godzinach jak trzeba było; zajmował się administracją wszystkich systemów informatycznych, pisał skrypty”. W kontekście zeznań P. K.: „jeżeli były jakieś awarie lub potrzeby urzędu i trzeba było zostać w nadgodzinach, to bardziej można było liczyć na Pana G.” Sąd zwraca uwagę, że dopiero od 1 grudnia 2019 r. powód i D. G. pracowali w tym samym urzędzie skarbowym. Zatem przed tą datą każdy z nich ewentualnie reagował na awarie w swoich urzędzie skarbowym: powód w Pierwszym (...) Urzędzie Skarbowym w S., a D. G. w Urzędzie Skarbowym w B.. Nie mogło być zatem takiej sytuacji aby co do tej samej awarii (skoro to były dwa różne urzędy) swoje wsparcie mógł równocześnie okazać powód i D. G.. Nie jest zatem dla Sądu jasne w jaki sposób doszło do porównania przez przełożonego powoda i D. G. na tej płaszczyźnie.
Odnosząc się wreszcie do wskazywanej przez świadka P. K. kreatywności, stwierdzić należy, że pod względem tego kryterium powód był oceniany w marcu 2017 r. przez swoją poprzednią przełożoną w ramach oceny okresowej członka korpusu służby cywilnej. Wszystkie oceniane wówczas kryteria zostały określone na poziomie „powyżej oczekiwań” tj. rzetelność i terminowość, wiedza specjalistyczna i umiejętność jej wykorzystania, zorientowanie na osiąganie celów, doskonalenie zawodowe, kreatywność, umiejętność współpracy, samodzielność i inicjatywa, co dało ogólny poziom spełnienia kryteriów oceny powyżej oczekiwań, a w konwekcji ocenę pozytywną (k. B-83 akt osobowych powoda). W uzasadnieniu do tej oceny nie wyartykułowano żadnego z zarzutów adresowanych do powoda przez świadka P. K.. Zaznaczono z kolei, że wykonuje on zadania z należytą starannością, zaangażowaniem, terminowo, wykonuje dodatkowe zlecone zadania. Oceniany w tym samym okresie D. G. otrzymał także ocenę pozytywną „powyżej oczekiwań”, w zakresie wszystkich kryteriów otrzymał ocenę powyżej oczekiwań, z wyjątkiem kryterium rzetelność i terminowość, za co otrzymał ocenę „na poziomie oczekiwań”. Uzasadnienie oceny w przypadku D. G. ma taką samą treść jak w przypadku powoda (k. B-94 akt osobowych D. G.).
Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że w marcu 2019 r. okresowej oceny obu pracowników dokonywał P. K.. Ocenił on powoda „na poziomie oczekiwań”. W ramach poszczególnych kryteriów został oceniony w następujący sposób: wykorzystywanie wiedzy i doskonalenie zawodowe – powyżej oczekiwań, rzetelność – powyżej oczekiwań, organizacja pracy i orientacja na osiąganie celów – na poziomie oczekiwań, współpraca - na poziomie oczekiwań, komunikacja - na poziomie oczekiwań. Przełożony nie wskazał w uzasadnieniu oceny jakichkolwiek zarzutów pod adresem powoda, wpisał natomiast, że wszystkie zadania wykonywane są w sposób rzetelny, wszystkie terminy są zachowane. Powód potrafi wykorzystać swoją wiedzę realizując nowe zadania postawione przed nim (k. B-117 akt osobowych powoda). D. G. został przez P. K. oceniony w podobny sposób. W ramach poszczególnych kryteriów otrzymał następujące oceny: wykorzystywanie wiedzy i doskonalenie zawodowe – powyżej oczekiwań, rzetelność – powyżej oczekiwań, organizacja pracy i orientacja na osiąganie celów – powyżej oczekiwań, współpraca - na poziomie oczekiwań, komunikacja - na poziomie oczekiwań, co dało ogólny poziom spełnienia kryteriów powyżej oczekiwań i ocenę pozytywną. A zatem różnica w ocenie obu pracowników sprowadzała się tylko do tego, że za kryterium „organizacją pracy i orientacja na osiąganie celów” powód otrzymał ocenę na poziomie oczekiwań zaś D. G. – powyżej oczekiwań, co w konsekwencji skutkowało podwyższeniem liczby punktów i końcową oceną powyżej oczekiwań w jego przypadku. Obaj pracownicy ocenieni zostali pozytywnie a różnica punktów wynosiła 0,4. Uzasadnienie oceny D. G. było takie samo jak w przypadku powoda (k. B-109 akt osobowych D. G.).
Nadto odnośnie jakości pracy powoda wskazać należy na zeznania świadka P. K., który podał: „jeśli chodzi o staranność w pracy, to każdy wykonywał czynności i się starał; nie wiem czy zachodziły jakieś różnice w staranności pomiędzy powodem, a Panem G.; ja nie pracowałem z tymi pracownikami codziennie”.
Odnosząc się do zastosowanych kryteriów przy przyznawaniu podwyżki w grudniu 2017 r. wskazać także należy na zeznania przełożonego powoda i D. G.: ”minimalne wymagania, które stawialiśmy przed pracownikami były przez pracowników wykonywane; były pewne niuanse pomiędzy powodem i Panem G.”. W ocenie Sądu jednak przy przyznaniu podwyżki w kwocie 863,46 zł, mając na względzie wysokość wynagrodzenia obu pracowników, o podwyżce winy zadecydować obiektywne, mierzalne i jasne kryteria. Wskazać także należy, że zarówno A. W. jak i D. G. zeznali, że otrzymali od P. K. informację o tym, że podwyżkę otrzymał D. G., gdyż poprzednio miał niższe wynagrodzenie. Drugi z wymienionych wskazał: „kierownik powiadomił mnie, że otrzymałem podwyżkę; chyba powiedział, że miałem jeden z najniższych lub najniższy mnożnik spośród US w naszym obszarze”. Z kolei A. W. wskazał: „z tego co mi wiadomo podwyżki otrzymywały te osoby, które mało zarabiały; mam tę informację od P. K.”.
Powód był członkiem korpusu służby cywilnej. Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1233 z późn. zm.) wynagrodzenie pracownika służby cywilnej składa się z wynagrodzenia zasadniczego przewidzianego dla zajmowanego stanowiska pracy oraz dodatku za wieloletnią pracę w służbie cywilnej. Natomiast po myśli art. 87 ust. 1 wynagrodzenie zasadnicze przewidziane dla zajmowanego stanowiska pracy, dodatek służby cywilnej z tytułu posiadanego stopnia służbowego oraz dodatek funkcyjny ustala się z zastosowaniem mnożników kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa. Mnożniki kwoty bazowej dla poszczególnych grup stanowisk urzędniczych służące do ustalenia wysokości wynagrodzenia zasadniczego członków korpusu służby cywilnej zatrudnionych w urzędach, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, zostały określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 2 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 689 z późn. zm.). Starszy informatyk jest stanowiskiem zaliczanym do grupy stanowisk specjalistycznych w służbie cywilnej w związku z czym mnożnik kwoty bazowej dla tego stanowiska wynosi od 1,3 do 4,5. W przypadku powoda mnożnik ten wynosił w okresie od podwyżki z 1 grudnia 2017 r. 1,986, następnie został podwyższony do 2,203 – od 1 stycznia 2019 r. i do 2,298 od 1 grudnia 2020r. W tym samym czasie mnożnik kwoty bazowej dla D. G. wynosił 2,234 (1 grudnia 2017 r.), 2,445 (1 stycznia 2019 r.) i 2,522 (1 stycznia 2020 r.). Dodatkowo analiza przedłożonego przez pozwaną zestawienia mnożników kwot bazowych osób zatrudnionych na stanowiskach informatyka i starszego informatyka (k. 201-202) prowadzi do wniosku, ze w grupie osób zatrudnionych na stanowisku starszego informatyka na dzień 31 grudnia 2020 r. powód miał ustalony jeden z najniższych mnożników kwoty bazowej.
Reasumując stwierdzić należało, że powód wykazał, iż wykonywał taką samą pracę jak zgłoszony przez niego pracownik porównawczy D. G. a nadto, w sposobie wykonywania przez nich pracy nie zachodziły żadne znaczące różnice, które uzasadniałyby otrzymywanie przez D. G. w okresie od grudnia 2017 r. do grudnia 2020 r. wyższego wynagrodzenia niż powód. W konsekwencji w niniejszej sprawie doszło do naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu, o której mowa w art. 11 2 k.p.
Zgodnie z art. 18 3d k.p. osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów. Powyższy przepis nie ogranicza wysokości odszkodowania, które ustala sąd stosownie do okoliczności sprawy. Określone pozostaje tylko minimum należnego odszkodowania. Z charakteru odszkodowania wynika, że powinno ono odpowiadać i rekompensować poniesioną szkodę. Oznaczałoby to, że odszkodowanie z art. 18 3d k.p. pełni funkcję wyrównującą uszczerbek, a więc pewien rodzaj niekorzystnego stanu w prawnie chronionych dobrach (np. wysokości wynagrodzenia), który wytworzył się na skutek dyskryminacji. W wyroku z 8 czerwca 2010 r. (I PK 27/10, Lex nr 590311) Sąd Najwyższy przyjął za podstawę roszczeń art. 18 3d k.p. i odnosząc się do art. 361 § 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p., stwierdził, że naprawienie szkody obejmuje nie tylko stratę ( damnum emergens), którą poszkodowany poniósł, ale także korzyści ( lucrum cessans), jakie mógłby odnieść, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W przypadku wymiernych strat i utraty korzyści, które najczęściej powstają na skutek naruszenia zasady równego wynagrodzenia (art. 18 3c k.p.), mogą one zostać dość łatwo oszacowane. Odszkodowanie z art. 18 3d k.p. jest więc ustalane według kryteriów określonych w art. 361 § 2 k.c. Tylko w takim kontekście można mówić o sankcji określanej przez prawo unijne jako „skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca”. Podczas ustalania wysokości odszkodowania nie obowiązuje zasada przeniesionego ciężaru dowodu, wobec czego pracownik ma obowiązek wykazania wysokości należnej mu kwoty, zgodnie z ogólnymi zasadami, jakie wynikają z przepisów Kodeksu cywilnego (M. Tomaszewska [w:] Kodeks pracy. Komentarz. Tom I. Art. 1-113, wyd. V, red. K. W. Baran, Warszawa 2020, art. 18 3d).
W przypadku naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu, w zakresie wysokości wynagrodzenia w przeszłości, pracownik może dochodzić odszkodowania w wysokości różnicy między wynagrodzeniem, jakie powinien otrzymywać bez naruszenia zasady równego traktowania, a wynagrodzeniem rzeczywiście otrzymywanym. Zasada równych praw pracowników z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków (art. 11 2 k.p.) uzasadnia weryfikację ustalenia nierównych wynagrodzeń za pracę na podstawie art. 78 k.p., który wymaga ustalenia wynagrodzenia w sposób odpowiadający w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także z uwzględnieniem ilości i jakości świadczonej pracy. Odszkodowanie zaś ma rekompensować uszczerbek polegający na nieotrzymaniu różnicy między świadczeniem otrzymanym a świadczeniem, jakie powód powinien otrzymać, gdyby w stosunku do niego nie naruszono zasady równego traktowania. O dyskryminacji w wynagradzaniu możemy mówić dopiero wówczas, gdy wynagrodzenie pracownika dostrzegalnie odbiega od wynagrodzenia innych pracowników wykonujących pracę jednakową lub o jednakowej wartości (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2011 r., I PK 232/10, OSNP 2012/11-12/133). Ustalając różnicę w wysokość wynagrodzeń powoda i pracownika porównawczego należało mieć na względzie aby nie doprowadzić do sytuacji, w której brak równouprawnienia w zatrudnieniu nadal będzie trwał. Zatem mimo, iż podwyżka wynagrodzenia, którą otrzymał D. G. w grudniu 2017 r. wynosiła 863,46 zł, to kwota ta nie stawiła „szkody” powoda, skoro w chwili gdy przyznawano D. G. podwyżkę jego wynagrodzenie było niższe niż wynagrodzenie powoda. Obliczeń należało zatem dokonać tak aby wynagrodzenie oby tych pracowników było takie samo. Zaznaczyć także należy, że różnice w wynagrodzeniu powoda liczono względem pracownika D. G., gdyż był on wybrany przez powoda jako pracownik porównawczy. W toku postępowania strona pozwana nie kwestionowała tego wyboru, ani nie podnosiła, że powód swoją sytuację powinien porównywać do innego/innych pracowników.
Powód w niniejszej sprawie domagał się zasądzenia na swoją rzecz tytułem odszkodowania kwoty 19 080,00 zł obliczonej jako suma różnic w wynagrodzeniu powoda i D. G. (tj. 530 zł) za okres 36 miesięcy tj. od grudnia 2017 r. do grudnia 2020 r. Ustalając wysokość należnego powodowi odszkodowania Sąd oparł się na przedłożonym przez pozwaną zestawieniu wysokości wynagrodzenia powoda i D. G. w spornym okresie (k. 253), a które nie było przez powoda kwestionowane. Zgodnie z tym zestawieniem różnica w wynagrodzeniu obu pracowników wynosiła 464,70 zł w okresie od grudnia 2017 r. do grudnia 2018 r., 463,89 zł – w okresie od stycznia 2019 r. do grudnia 2019 r. i 455,16 zł od stycznia 2020 r. do grudnia 2020 r. Nadto Sąd miał na względzie, że w skład wynagrodzenia powoda wchodził także dodatek za wieloletnią pracę w służbie cywilnej (art. 85 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej). Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w niektórych jednostkach państwowej sfery budżetowej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2100) pracownikowi przysługuje dodatek za wysługę lat w wysokości 5% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego po 5 latach pracy. Dodatek ten wzrasta o 1% za każdy następny rok pracy, do osiągnięcia 20% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego po 20 i więcej latach pracy. Zgodnie z § 9 ust. 5 dodatek za wysługę lat jest wypłacany w terminie wypłaty wynagrodzenia: 1) począwszy od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym pracownik nabył prawo do dodatku lub wyższej stawki dodatku, jeżeli nabycie prawa nastąpiło w ciągu miesiąca; 2) za dany miesiąc, jeżeli nabycie prawa do dodatku lub do wyższej stawki dodatku nastąpiło pierwszego dnia miesiąca. Powód rozpoczął zatrudnienie z dniem 1 czerwca 2004 r. a zatem w grudniu 2017 r. jego staż pracy wynosił 13 lat, tym samym przysługiwał mu 13% dodatek za wysługę lat. Jednocześnie, w związku z tym, że nabycie prawa do dodatku nastąpiło z pierwszym dniem miesiąca, przysługiwał mu on w zwiększonej wysokości o 1% każdego kolejnego roku od czerwca – czyli miesiąca, w którym powód został zatrudniony (§ 9 ust. 5 rozporządzenia). Tym samym Sąd ustalił, wysokość odszkodowania w następujący sposób:
w okresie od grudnia 2017 r. do maja 2018 r. (6 miesięcy): 464,70 zł + (464,70 zł x 13%) = 464,70 zł + 60,41 zł = 525,12 zł; 525,12 zł x 6 miesięcy = 3 150,72 zł;
w okresie od czerwca 2018 r. do grudnia 2018 r. (7 miesięcy): 464,70 zł + (464,70 zł x 14%) = 464,70 zł + 65,06 zł = 529,77 zł; 529,77 zł x 7 miesięcy = 3 708,39 zł;
w okresie od stycznia 2019 r. do maja 2019 r. (5 miesięcy): 463,89 zł + (463,89 zł x 14%) = 463,89 zł + 64,95 zł = 528,85 zł; 528,85 zł x 5 miesięcy = 2 644,25 zł;
w okresie od czerwca 2019 r. do grudnia 2019 r. (7 miesięcy): 463,89 zł + (463,89 zł x 15%) = 463,89 zł + 69,59 zł = 533,49 zł; 533,49 zł x 7 miesięcy = 3 734,43 zł;
w okresie od stycznia 2020 r. do maja 2020 r. (5 miesięcy): 455,16 zł + (455,16 zł x 15%) = 455,16 zł + 68,27 zł = 523,43 zł; 523,43 zł x 5 miesięcy = 2 617,15 zł;
w okresie od czerwca 2020 r. do grudnia 2020 r. (6 miesięcy): 455,16 zł + (455,16 zł x 16%) = 455,16 zł + 72,83 zł = 527,99 zł; 527,99 zł x 6 miesięcy = 3 167,94 zł.
Powyższe daje łącznie kwotę 19 022,88 zł (3 150,72 zł + 3 708,39 zł +2 644,25 zł + 3 734,43 zł + 3 167,94 zł = 19 022,88 zł). Taką też kwotę, na podstawie art. 11 2 k.p. oraz art. 18 3d k.p. Sąd zasądził na rzecz powoda tytułem odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu, o czym orzekł w punkcie pierwszym wyroku. W pozostałym zakresie żądanie powoda podlegało oddaleniu, o czym orzeczono w punkcie drugim wyroku.
O odsetkach Sąd orzekł na mocy art. 481 k.c. oraz art. 455 k.c. w zw. z art. 300 k.p. W mniejszej sprawie powód przed wytoczeniem powództwa złożył w dniu 25 marca 2020 r. do tut. Sądu wniosek o zawezwanie pozwanej do próby ugodowej w trybie art. 185 k.p.c. o zapłatę kwoty 16 000,00 zł w związku z naruszeniem przez nią zasady równego traktowania w zatrudnieniu. Zawezwanie do próby ugodowej (art. 185 k.p.c.) jest równoznaczne z wezwaniem do zapłaty (art. 455 k.c.), jeżeli zawiera oznaczenie przedmiotu i wysokości żądania oraz tytułu z jakiego ma wynikać (wyrok Sądu Najwyższego z 5 sierpnia 2014 r., I PK 20/14, OSNP 2016, nr 1, poz. 4). Można było zatem przyjąć, że pozwana poprzez doręczenie jej odpisu wniosku o zawezwanie do próby ugodowej została skutecznie wezwana przez powoda do spełnienia świadczenia i od tej daty przysługiwały powodowi odsetki za opóźnienie gdyż w tym dniu pozwana po raz pierwszy dowiedziała się o żądaniu powoda. Mając jednak na względzie wynikający z art. 321 § 1 k.p.c. zakaz orzekania ponad żądanie pozwu Sąd zasądził odsetki zgodnie z wnioskiem powoda tj. od dnia wniesienia pozwu czyli 22 października 2020 r. (data nadania przesyłki poleconej – k. 14).
Stopę odsetek Sąd ustalił w oparciu o przepis art. 481 § 2 k.c., przy uwzględnieniu, iż zgodnie z ustawą z dnia 9 października 2015 r. nowelizującą Kodeks cywilny (Dz.U. z 2015 r. poz. 1830) od dnia 1 stycznia 2016r. jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych.
O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł w punkcie trzecim wyroku na mocy art. 100 zd. 2 k.p.c., zgodnie z którym Sąd może włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. W niniejszej sprawie Sąd z dochodzonej pozwem kwoty 19 080,00 zł uwzględnił kwotę 19 022,88 zł, co oznacza, że powód uległ w swoim żądaniu jedynie w bardzo niewielkim zakresie (0,3%) a zatem zachodziły podstawy aby pozwaną obciążyć w całości obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego powoda. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika Sąd ustalił w oparciu o stawkę minimalną tj. na mocy § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Sąd orzekł o rygorze natychmiastowej wykonalności w punkcie czwartym na zasadzie art. 477 2 § 1 k.p.c., nadając go co do kwoty stanowiącej równowartość pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika.
sędzia Joanna Witkowska