Postanowienie SN z 24 czerwca 2010, sygn. IV CZ 37/10
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
Skarb Państwa
dłużnik egzekucyjny
Data orzeczenia
24 czerwca 2010
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Jan Górowski
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 24 czerwca 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Jan Górowski (przewodniczący)
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)
SSN Zbigniew Kwaśniewski
w sprawie z wniosku wierzycieli Gminy Miasta W., PKO BP Spółki Akcyjnej
w W., M. Banku Regionalnego SA w W., Skarbu Państwa - Urzędu Skarbowego w
W. i Urzędu Skarbowego w Ś.
przeciwko dłużnikowi Michałowi T.
przy udziale Haliny B. i nabywcy Janusza I.
o egzekucję świadczenia pieniężnego,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 24 czerwca 2010 r.,
zażalenia dłużnika
na postanowienie Sądu Okręgowego
z dnia 5 sierpnia 2008 r.,
oddala zażalenie.
2
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2008 r. Sąd Okręgowy
odrzucił skargę kasacyjną dłużnika Michała T. od postanowienia tego Sądu z dnia
19 marca 2008 r. oddalającego zażalenie dłużnika na postanowienie Sądu
pierwszej instancji z dnia 29 marca 2005 r. w przedmiocie przysądzenia prawa
własności.
Sąd Okręgowy powołując się na art. 7 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r.
o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju
sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r., Nr 13, poz. 98) i na art. 3 tej samej ustawy
stwierdził, że w świetle tych regulacji w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna
jest niedopuszczalna, bowiem postanowienia Sądu zarówno pierwszej jak i drugiej
instancji zapadły po dniu 6 lutego 2005 r., a więc po dacie, od której nastąpiła
zmiana przepisu art. 7674
§ 2 k.p.c. skutkująca niedopuszczalnością skargi
kasacyjnej od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia w postępowaniu
egzekucyjnym.
Niezależnie od tego Sąd Okręgowy stwierdził także, iż skarga kasacyjna nie
spełnia wymagania art. 3984
pkt 3 k.p.c., bowiem nie zawiera wniosku o przyjęcie
jej do rozpoznania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie dłużnik zarzucił błędne wskazanie
przez Sąd Okręgowy, że zmiana przepisu art. 7674
k.p.c. przez wykluczenie
dopuszczalności skargi kasacyjnej nastąpiła ustawą nowelizacyjną z dnia
22 grudnia 2004 r., choć nastąpiła ona na podstawie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r.
o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. Nr 172, poz. 1804), której art. 7 stanowi, iż postępowania egzekucyjne
wszczęte przed dniem 5 lutego 2005 r. toczą się według dotychczasowych
przepisów, co oznacza, zdaniem skarżącego, że na postanowienie Sądu
Okręgowego z dnia 19 marca 2008 r. przysługiwało zaskarżenie.
Nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego jak nastąpiła na podstawie
powołanej przez Sąd Okręgowy ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. nie miała wpływu
3
na skutki nowelizacji określone w art. 7 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. i art. 3 ustawy
z dnia 22 grudnia 2004 r. nie ma w sprawie zastosowania.
Odnosząc się do stanowiska Sądu Okręgowego o braku wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania uczestnik stwierdził, że wniosek taki zawarty jest
w sformułowaniu: „Uzasadnienie rozpoznania kasacji” i powołując się na
stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zajęte w wyroku z dnia 1 lipca 2008 r. SK
40/07 zarzucił, iż Sąd nie może odrzucić skargi kasacyjnej z powodu takiego braku,
bez wezwania skarżącego do jego usunięcia.
W oparciu o powyższe zarzuty wnosił o uchylenie zaskarżonego
postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rację ma skarżący, że zmiana art. 7751
k.p.c., dopuszczającego kasację od
postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie między innymi przysądzenia
własności, nastąpiła nie na podstawie przepisów wskazanej przez Sąd Okręgowy
ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania
cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, lecz na podstawie
art. 1 pkt 109 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks
postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. Ta pomyłka Sądu
Okręgowego nie miała jednak wpływu na trafność rozstrzygnięcia.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 7 lutego 2006 r.
IV CZ 4/06, z dnia 3 października 2007 r. IV CZ 62/07 i z dnia 7 lutego 2008 r. V CZ
136/07 (nie publ.), zmiana wprowadzona ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. polegająca
na zastąpieniu art. 7751
k.p.c. regulacją art. 7674
§ 2 k.p.c., zgodnie z którą na
postanowienie sądu drugiej instancji wydane po rozpoznaniu zażalenia kasacja nie
przysługuje, weszła w życie w dniu 5 lutego 2005 r., jednak zgodnie z art. 7 ustawy
nowelizacyjnej z dnia 2 lipca 2004 r., postępowania egzekucyjne wszczęte przed
dniem wejścia w życie tej ustawy, t.j. przed dniem 5 lutego 2005 r., toczyły się
według przepisów dotychczasowych, co oznaczało, że jeżeli postępowanie
egzekucyjne zostało wszczęte przed dniem 5 lutego 2005 r., to wydane w jego toku
postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie między innymi przysądzenia
własności podlegało zaskarżeniu, choćby wydane zostało po dniu 4 lutego 2005 r.,
4
na zasadach obowiązujących przed dniem 5 lutego 2005 r., a więc przy
zastosowaniu art. 7751
k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed tą datą.
Jednakże w dniu 6 lutego 2005 r. weszła w życie kolejna nowelizacja
przepisów kodeksu postępowania cywilnego dokonana ustawą z dnia 22 grudnia
2004 r., która nadała art. 7674
§ 2 k.p.c. brzmienie: „na postanowienie sądu drugiej
instancji wydane po rozpoznaniu zażalenia skarga kasacyjna nie przysługuje”.
Zgodnie z art. 3 tej ustawy, sprawy wszczęte przed dniem jej wejścia w życie toczą
się według jej przepisów, z tym, że do złożenia i rozpoznania kasacji od orzeczenia
wydanego przed jej wejściem w życie, a także do odmowy przyjęcia kasacji do
rozpoznania, stosuje się przepisy dotychczasowe. W konsekwencji zmiany stanu
prawnego dokonanej z dniem 6 lutego 2005 r., w myśl art. 3 ustawy z dnia
22 grudnia 2004 r., tylko wydane przed dniem 6 lutego 2005 r. postanowienia sądu
drugiej instancji w przedmiocie przybicia i przysądzenia własności oraz
w przedmiocie planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji mogą być zaskarżane
na zasadach przewidzianych w art. 7751
k.p.c. w pierwotnym brzmieniu, natomiast
wydane po dniu 5 lutego 2005 r. nie podlegają zaskarżeniu, choćby postępowanie
egzekucyjne, w toku którego zostały wydane, zostało wszczęte przed dniem
5 lutego 2005 r. (porównaj wskazane wyżej postanowienia Sądu Najwyższego
z dnia 7 lutego 2006 r., 3 października 2007 r. i 7 lutego 2008 r.).
Z uwagi na to, że zaskarżone skargą kasacyjną postanowienie Sądu drugiej
instancji w przedmiocie przysądzenia własności (podobnie jak postanowienie Sądu
pierwszej instancji) zapadło po dniu 5 lutego 2005 r., nie podlega ono zaskarżeniu
ani skargą kasacyjną, ze względu na brzmienie art. 7674
§ 2 k.p.c., ani kasacją na
zasadach przewidzianych w art. 7751
k.p.c. w pierwotnym brzmieniu, ze względu na
rozwiązanie przyjęte w art. 3 ustawy nowelizacyjnej z dnia 22 grudnia 2004 r.
Z tych względów, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, trafne jest
stanowisko Sądu Okręgowego o niedopuszczalności skargi kasacyjnej od
postanowienia tego Sądu z dnia 19 marca 2008 r. w przedmiocie przysądzenia
prawa własności, a zatem prawidłowe jest również zaskarżone postanowienie
o odrzuceniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 3986
§ 2 w zw. z art. 7674
§ 2 i art.
13 § 2 k.p.c.
5
W tej sytuacji bezprzedmiotowe jest rozważanie, czy skarga kasacyjna
spełnia wymagania art. 3984
pkt 3 k.p.c. oraz jakie są konsekwencje procesowe
niespełnienia tych wymagań.
Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814
w zw.
z art. 3941
§ 3 k.p.c. oddalił zażalenie..
5
W tej sytuacji bezprzedmiotowe jest rozważanie, czy skarga kasacyjna
spełnia wymagania art. 3984
pkt 3 k.p.c. oraz jakie są konsekwencje procesowe
niespełnienia tych wymagań.
Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814
w zw.
z art. 3941
§ 3 k.p.c. oddalił zażalenie.