sygn. V CZ 56/10 29 września 2010 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 29 września 2010, sygn. V CZ 56/10

Data orzeczenia 29 września 2010
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział V
Przewodniczący SSN Lech Walentynowicz
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #postanowienie SN
Sygn. akt V CZ 56/10
0
POSTANOWIENIE
Dnia 29 września 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Barbara Myszka
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie z powództwa S. M.
przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu w W.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 września 2010 r.,
zażalenia powoda na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z
dnia 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I ACa (…),
uchyla zaskarżone orzeczenie o kosztach zamieszczone w punkcie drugim wyroku
Sądu Apelacyjnego z dnia 14 kwietnia 2010 r. i odstępuje od obciążenia powoda
kosztami postępowania apelacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2010 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda S.
M. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 25 listopada 2009 r., aprobując pogląd
Sądu I instancji, że roszczenie powoda o rentę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę
– będące następstwem pobicia go przez współskazanych w czasie odbywania kary
pozbawienia wolności – uległo przedawnieniu.
2
Sąd Apelacyjny zasądził ponadto od powoda na rzecz pozwanego Skarbu
Państwa – Zakładu Karnego w W. kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
apelacyjnego, obejmujących koszty zastępstwa prawnego. Sąd powołał się na
dyspozycję art. 98 k.p.c., „nie znajdując szczególnie uzasadnionych okoliczności dla
zastosowania w kolejnej instancji art. 102 k.p.c.”
W zażaleniu powód wniósł o zmianę orzeczenia o kosztach procesu,
przedstawiając argumenty na rzecz zastosowania wobec niego art. 102 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przepis art. 102 k.p.c. ma istotnie charakter wyjątkowy, ponieważ stanowi
odstępstwo od ogólnej zasady rządzącej przy orzekaniu o kosztach procesu, a
mianowicie od zasady odpowiedzialności za wynik sporu (art. 98 § 1 k.p.c.).
Okoliczności rozpoznawanej sprawy dostarczają jednak argumentów przemawiających
za zastosowaniem tego wyjątkowego unormowania przy uwzględnieniu zasad
współżycia społecznego, mających w tym przedmiocie odpowiednie zastosowanie.
Powód doznał ciężkich obrażeń (m.in. stłuczenie głowy i mózgowia, złamania
kręgu szyjnego, encefalopatii pourazowej z zespołem przychotycznym) w czasie
odbywania kary pozbawienia wolności, w wyniku działania sprawców, których
tożsamości ostatecznie nie ustalono, a przegranie przez niego procesu
odszkodowawczego nastąpiło wyłącznie wskutek przedawnienia roszczenia.
Następstwa pourazowe ograniczyły przy tym wydatnie możliwości zarobkowe
poszkodowanego, co sprawiło, że jego rodzina (żona i dwoje małoletnich dzieci)
utrzymuje się z tymczasowych świadczeń rentowo-zasiłkowych w wysokości 864 zł
miesięcznie. W takiej sytuacji obciążenie powoda kosztami zastępstwa prawnego w
wysokości 2.700 zł stanowi bardzo dotkliwe obciążenie fiskalne całej jego rodziny.
Ściągalność tej sumy jest przy tym mało prawdopodobna.
Sąd Apelacyjny nie kwestionował powyższych okoliczności, powołując się na
argument, który w tej sprawie nie może znaleźć aprobaty. Należało w konsekwencji
uchylić zaskarżone orzeczenie i odstąpić od obciążenia powoda kosztami procesu za
instancję odwoławczą (art. 39815
§ 1 k.p.c. i art. 102 k.p.c. w związku z art. 3941
§ 3
k.p.c.).