Postanowienie SN z 29 września 2010, sygn. V CZ 57/10
Data orzeczenia
29 września 2010
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Lech Walentynowicz
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 29 września 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)
SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie z wniosku wierzycieli: Banku (…) Spółki Akcyjnej w W., Banku S.(…) w S.,
Banku P.(…) Spółki Akcyjnej w W., G. M., Spółdzielni Inwalidów H.(...) w K., Huty M.(…)
Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O., W.(…) Spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością w M., Y.(…) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G., Ś.(…)
Spółki Akcyjnej w Ż., Przedsiębiorstwa D.(…) Spółki Akcyjnej w T., R.(…) Spółki
Akcyjnej Zakładów M.(…) w R., E.(…) Spółki Akcyjnej w K., M.(…) Spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością w R., Województwa X. - Urzędu Marszałkowskiego w X., Urzędu
Wojewódzkiego w X., Skarbu Państwa - Naczelnika II Urzędu Skarbowego w B., Skarbu
Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż., Miasta Ż. i Gminy B.
przeciwko dłużniczce D. M.
przy udziale M. J., U. J., W. N., W. B., K. S., K. B., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w
W. - Oddziału w B. oraz Skarbu Państwa - - Starosty Powiatowego w Ż.
oraz nabywców K. K. i Z. K.
o egzekucję z nieruchomości,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 września 2010 r.,
zażalenia dłużniczki D. M. na orzeczenie o kosztach postępowania,
zawarte w postanowieniu Sądu Okręgowego w B. z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II
Cz (…),
1. oddala zażalenie,
2
2. zasądza od dłużniczki D. M. na rzecz wierzycielki Huty M.(...) spółki z o.o. w
O. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
zażaleniowego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy w B. – po rozpoznaniu zażaleń wierzycielki Huty M.(...) sp. z o.o.
w O. i dłużniczki D. M. od postanowienia Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 24 listopada
2009 r., wydanego na skutek zarzutów przeciwko planowi podziału – postanowieniem z
dnia 28 kwietnia 2010 r. zmienił częściowo zaskarżone postanowienie, oddalił zażalenie
wierzycielki w pozostałej części, a zażalenie dłużniczki w całości i orzekł o kosztach
postępowania w ten sposób, że zasądził od dłużniczki na rzecz wierzycielki Huty M.(...)
sp. z o.o. w O. kwotę 3 990,86 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem
pierwszej instancji oraz kwotę 1000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
zażaleniowego.
W uzasadnieniu orzeczenia o kosztach postępowania Sąd Okręgowy powołał się
na przepisy art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 99, 108 § 1, 391 § 1, 397 § 2 i 13 § 2 k.p.c. i
stwierdził, że stroną wygrywającą sprawę jest Huta M.(...) sp. z o.o. w O., której
dłużniczka powinna zwrócić koszty postępowania poniesione zarówno w pierwszej, jak i
w drugiej instancji. Do kosztów postępowania przed Sądem pierwszej instancji Sąd
Okręgowy zaliczył: opłatę sądową w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika
procesowego według stawki określonej w § 10 pkt 7 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców
prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej
przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm. –
dalej: „rozporządzenie”) w kwocie 3 600 zł oraz wydatki poniesione przez pełnomocnika
w związku z udziałem w posiedzeniu w dniu 12 listopada 2009 r. w kwocie 290,86 zł. Do
kosztów postępowania zażaleniowego zaliczył natomiast opłatę sądową w kwocie 100 zł
oraz wynagrodzenie pełnomocnika według stawki określonej w § 12 ust. 2 pkt 1 w
związku z § 10 pkt 7 rozporządzenia w kwocie 900 zł.
W zażaleniu na zawarte w postanowieniu Sądu Okręgowego orzeczenie
o kosztach postępowania dłużniczka podniosła, że nie kwestionowała sposobu
zaspokojenia wierzytelności Huty M.(...) sp. z o.o. w O. oraz że plan podziału sumy
uzyskanej z egzekucji został sporządzony błędnie przez komornika. W tej sytuacji,
3
zdaniem dłużniczki, poniesione przez wierzycielkę koszty postępowania powinien
zwrócić komornik. W konkluzji żaląca wniosła o uchylenie orzeczenia nakładającego na
nią obowiązek zwrotu wierzycielce kosztów postępowania przez Sądem pierwszej i
drugiej instancji ewentualnie obciążenie tymi kosztami komornika.
Wierzycielka wniosła o odrzucenie ewentualnie oddalenie zażalenia i zasądzenie
od dłużniczki kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3941
§ 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje
na postanowienia sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były
przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Przepis ten stosuje się
odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym (art. 13 § 2 k.p.c.).
Sąd pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2010 r. nie orzekł o
kosztach postępowania. Dopiero Sąd Okręgowy uwzględniając zażalenie wierzycielki
zmienił częściowo postanowienie Sądu pierwszej instancji i przyznał wierzycielce zwrot
kosztów postępowania poniesionych przez nią zarówno w pierwszej, jak i w drugiej
instancji. Koszty w kwocie 3 990,86 zł nie były więc przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu
pierwszej instancji. W tej sytuacji nie można podzielić poglądu wierzycielki, że zażalenie
w części dotyczącej kosztów postępowania przed Sądem pierwszej instancji jest
niedopuszczalne.
Zażalenie dłużniczki trzeba jednak uznać za pozbawione uzasadnionych
podstaw. Jak już wyjaśniał Sąd Najwyższy, komornik jest organem egzekucyjnym, a nie
stroną czy uczestnikiem postępowania egzekucyjnego (zob. postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 14 marca 2000 r., II CKN 496/00, OSNC 2000, nr 9, poz. 168, z
dnia 12 czerwca 2002 r., III CZP 33/02, OSNC 2003, nr 5, poz. 61 i z dnia 22 marca
2007 r., III CZP 2/07, nie publ.). Sąd orzeka natomiast o obowiązku zwrotu kosztów
procesu lub innego postępowania, do którego z mocy art. 13 § 2 k.p.c. stosuje się
odpowiednio przepisy o procesie, tylko między stronami. Zarzut żalącej, że koszty
wierzycielki powinien ponieść w niniejszej sprawie komornik, nie może więc odnieść
zamierzonego skutku.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814
w związku z art. 3941
§ 3
k.p.c. oraz art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1, 39821
i 3941
§ 3 k.p.c. oddalił zażalenie i
zasądził od dłużniczki na rzecz wierzycielki koszty postępowania zażaleniowego w
wysokości określonej w § 12 ust. 2 pkt 2 w związku z § 6 pkt 3 rozporządzenia.