Postanowienie SN z 29 września 2010, sygn. V CZ 58/10
Data orzeczenia
29 września 2010
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Lech Walentynowicz
Tagi
POSTANOWIENIE
Dnia 29 września 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Barbara Myszka
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie ze skargi M. P.
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
wyroku Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego w Ś. z dnia 18 marca 2008 r., sygn.
akt VI Ga (...) [VI WSC (...)]
w sprawie z powództwa Firmy Handlowej „E.(...)” Spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością w C.
przeciwko R. S., M. P. i K. W.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 września 2010 r.,
zażaleń skarżącego M. P. na postanowienie Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego w
Ś. z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt VI Ga (...) [VI WSC (...)] oraz z dnia 31 maja
2010 r., sygn. akt VI Ga (...) [VI WSC (...)],
1.) odrzuca zażalenie na postanowienie odrzucające zażalenie;
2.) oddala zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
2
Uzasadnienie
W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu
Okręgowego w Ś. z dnia 18 marca 2008 r. [sygn. akt VI Ga (...)] M. P. wniósł o
zwolnienie go od opłaty sądowej wynoszącej 3 647 zł.
Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił ten wniosek
uznając, że przedstawione przez wnioskującego argumenty nie uzasadniają zwolnienia.
Po zaskarżeniu tego postanowienia przez M. P., Sąd Okręgowy postanowieniem
z dnia 31 maja 2010 r. odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne oraz odrzucił skargę o
stwierdzenie niezgodności z prawem jako nieopłaconą w zakreślonym terminie.
M. P. złożył zażalenie na odrzucenie skargi, gdyż - jego zdaniem - decyzja ta była
przedwczesna. Jednocześnie zakwestionował odrzucenie zażalenia na odmowę
zwolnienia go od kosztów sądowych twierdząc, że zażalenie takie było dopuszczalne,
gdyż Sąd Okręgowy orzekał jako sąd pierwszej instancji, a podstawę prawną zażalenia
można wywieść z art. 112 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Obowiązujące przepisy nie przewidują zaskarżalności do Sądu Najwyższego
postanowienia sądu drugiej instancji odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych.
Odrzucenie takie nie kończy bowiem postępowania w sprawie, nie jest też orzeczeniem
w przedmiocie kosztów procesu (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 4
października 2007 r., V CZ 80/07, niepubl., z dnia 3 grudnia 2009 r., II CZ 68/09,
niepubl. i z dnia 13 stycznia 2010 r., II CZ 81/09, niepubl.). Nieuzasadniona jest przy tym
sugestia skarżącego, że w takiej sytuacji sąd II instancji „staje się sądem I instancji”.
Bezzasadne jest również powołanie się na art. 112 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o
kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm., dalej:
u.k.s.c.”), dotyczący zupełnie innej problematyki, a mianowicie wpływu złożenia wniosku
o zwolnienie od kosztów sądowych na bieg toczącego się postępowania w sprawie.
Nie oznacza to jednak całkowitego wyłączenia kontroli instancyjnej postanowienia
sądu drugiej instancji o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż kontroli takiej
dokonuje Sąd Najwyższy – na wniosek skarżącego – w trybie art. 380 k.p.c. przy
rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające
nieopłaconą skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
(por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2007 r., V CZ 80/07, niepubl. i
3
z dnia 6 maja 2009 r., II CZ 24/09, niepubl.). W zażaleniu M. P. złożony został taki
wniosek, w związku z czym odmowa zwolnienia od opłaty sądowej w kwocie 3 647 zł
podlega kontroli jako przesłanka rozstrzygnięcia (art. 380 k.p.c. w związku z art. 42412
,
art. 39821
i art. 3941
§ 3 k.p.c.).
Decyzja odmowna Sądu Okręgowego nie budzi zastrzeżeń w świetle
unormowania zamieszczonego w art. 102 u.k.s.c. Powód jest przedsiębiorcą mającym
stałe źródło dochodu, również żona jego uzyskuje dochody z pracy zarobkowej. Sąd
Okręgowy trafnie zauważył, że należy uwzględniać dochody w długim okresie czasu, a
nie dochody jednorazowe. W opisanej sytuacji nie istnieją rzeczywiste przeszkody w
uiszczeniu opłaty sądowej od skargi z art. 4241
k.p.c. Odrzucenie jej było więc
uzasadnione. Należało w konsekwencji orzec jak w sentencji postanowienia (art. 373
k.p.c. i art. 39814
k.p.c. w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c. i art. 39821
k.p.c.).