Wyrok SN z 30 września 2010, sygn. I CSK 656/09
Data orzeczenia
30 września 2010
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział I
Przewodniczący
SSN Dariusz Zawistowski
Tagi
Podstawa prawna
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 września 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
SSN Bogumiła Ustjanicz
w sprawie z powództwa M. J.
przeciwko RWE (...) Spółce z o.o. z siedzibą w W.
o przywrócenie stanu zgodnego z prawem,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 września 2010 r.,
skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 maja 2009 r., sygn. akt IV Ca (…),
uchyla zaskarżony wyrok oraz poprzedzający go wyrok Sądu Rejonowego w W.
i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu znosząc postępowanie przed Sądem
Okręgowym oraz przed Sądem pierwszej instancji objęte protokołem rozprawy z
dnia 3 sierpnia 2007 r. i pozostawia Sądowi Rejonowemu rozstrzygnięcie o
kosztach postępowania kasacyjnego.
2
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2007 r. nakazał stronie pozwanej
RWE (...) sp. z o. o. w W. usunięcie na jej koszt linii średniego napięcia z nieruchomości
powoda położonej w W. przy ul. B. w terminie 5 miesięcy od uprawomocnienia się
wyroku. Ustalił, że powyższa linia, przebiegająca nad nieruchomością powoda, została
wybudowana na podstawie decyzji administracyjnych wydanych w 2002 r. i 2003 r.
Powód na swojej nieruchomości prowadzi działalność gospodarczą w zakresie naprawy
maszyn budowlanych. Linia energetyczna utrudnia powodowi wykonywanie napraw
takich urządzeń jak dźwigi i koparki. Jest możliwe usunięcie linii energetycznej
usytuowanej nad nieruchomością powoda i jej przeprowadzenie przez inne słupy stojące
przy ul. B. lub skablowanie. W tych okolicznościach żądanie powoda zasługiwało
zdaniem Sądu na uwzględnienie w oparciu o przepis art. 222 § 2 k.c. Powództwo
zostało uwzględnione wobec spółki, która stała się właścicielem linii energetycznej w
toku procesu i została wezwana do udziału w sprawie, a następnie wyraziła zgodę na
wstąpienie do procesu w miejsce pozwanego RWE S.(...) S.A.
Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 15 maja 2009 r. oddalił apelację strony
pozwanej, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu pierwszej instancji.
Uznał również, że nie został naruszony art. 194 k.p.c. i postępowanie przed Sądem
Rejonowym nie było dotknięte nieważnością. Strona pozwana wnosiła o wezwanie do
udziału w sprawie spółki RWE (...) jako pozwanego, a powód przyłączył się do tego
wniosku. W sprawie miał jednak zastosowanie art. 192 pkt 3 k.p.c. W tej sytuacji
apelujący, który wstąpił do procesu w miejsce zbywcy na swoje życzenie nie został
pozbawiony możliwości obrony swoich praw. Pozwany RWE S.(...) S.A. był bowiem
powiadamiany o wszystkich czynnościach podejmowanych przez Sąd, w tym doręczono
mu w dniu 3 lipca 2007 r. opinię biegłego.
Skarga kasacyjna strony pozwanej została oparta o podstawę naruszenia
przepisów postępowania. Zarzucono w niej naruszenie art. 194 § 1 k.p.c. w zw. z art.
192 pkt 3 k.p.c., art. 192 pkt 3 k.p.c. w zw. z art. 194 § 1 i § 2 k.p.c. oraz art. 88 k.p.c. w
zw. z art. 379 pkt 2 k.p.c. W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji w pkt 1
i zniesienie postępowania dotkniętego nieważnością, ewentualnie uchylenie
3
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego
rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Rejonowy na rozprawie w dniu 13 lipca 2007 r. wydał postanowienie o
wezwaniu do udziału w sprawie w charakterze pozwanego RWE (...) sp. z o. o.,
uwzględniając wniosek strony pozwanej, w którym wyraźnie wskazała, że opiera go o
art. 194 k.p.c. Brak zatem podstaw by podzielić ocenę Sądu Okręgowego, że RWE (...)
sp. z o. o. brał udział w postępowaniu na podstawie art. 192 pkt 3 k.p.c. jako nabywca,
który wszedł w miejsce zbywcy za zezwoleniem strony przeciwnej, w związku z
przekazaniem mu w dniu 29 czerwca 2007 r. sieci energetycznej przez
dotychczasowego pozwanego RWE S.(...) S.A. Nie ulega też wątpliwości, że Sąd
Rejonowy w dniu 10 sierpnia 2007 r. umorzył postępowanie w stosunku do RWE S.(...)
S.A.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 grudnia 2007 r., IV CSK 277/07 (OSNC - ZD
2008, nr 3, poz. 93) wyraził stanowisko, że w sytuacji, gdy po wezwaniu do udziału w
sprawie w charakterze pozwanych nowych podmiotów postępowanie przeciwko
dotychczasowemu pozwanemu zostało umorzone, to skuteczna reprezentacja strony
powodowej przez ustanowionego wcześniej pełnomocnika wymaga jego umocowania
do działania przeciwko nowym pozwanym, a brak takiego umocowania powoduje
nieważność postępowania. Powyższe oznacza, że postępowanie toczące się po
wezwaniu do udziału w sprawie w charakterze strony pozwanej RWE (...) sp. z o. o. było
dotknięte nieważnością. Uzasadniony był zatem zarzut naruszenia art. 379 pkt 2 k.p.c.
W konsekwencji konieczne było, z uwagi na treść art. 386 § 2 k.p.c. w zw. z art. 39821
k.p.c., uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu pierwszej instancji, zniesienie
postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.