Zarządzenie z 27 lutego 2023, sygn. I C 573/22

UZASADNIENIE

w postępowaniu uproszczonym

Powód Skarb Państwa - Prezydent Miasta Ś. wniósł przeciwko J. K. powództwo o zapłatę kwoty 2.589,98 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty 1.294,99 zł od dnia 01 kwietnia 2021 roku do dnia zapłaty oraz od kwoty 1.294,99 zł od dnia 01 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty. Nadto wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu wskazał, iż na podstawie umowy przeniesienia z dnia 15 lipca 2020 roku pozwany stał się współwłaścicielem lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w Ś.. Z prawem własności lokalu związane jest prawo współużytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa w udziale (...), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...). Wyjaśnił, iż zgodnie z art. 71 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się pierwszą opłatę i opłaty roczne. Opłaty roczne wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok. Tym samym pozwany zobowiązany był do uiszczenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego do dnia 31 marca każdego roku. O wysokości obowiązującej opłaty pozwany został poinformowany między innymi pismem z dnia 10 marca 2022 roku. Mimo to pozwany nie uiścił należnej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego za lata 2021-2022, wobec czego powód wystosował do niego wezwania do zapłaty. Wezwania pozostały bezskuteczne.

Nakazem zapłaty wydanym w dniu 17 października 2022 roku w postępowaniu upominawczym sygn. akt I Nc 848/22, Sąd Rejonowy w Ś. orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.

Pozwany J. K. w sprzeciwie od nakazu zapłaty (k. 26-31) wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą od pełnomocnictwa. Podniósł zarzut braku istnienia stosunku prawnego łączącego strony oraz braku istnienia zobowiązania.

W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że pozostaje w związku małżeńskim z E. K., w którym to związku panuje ustrój wspólności majątkowej, a małżonkowie są współwłaścicielami nieruchomości położonej w Ś. przy ul. (...) w udziale do 1/2 części, zaś trzecim współwłaścicielem jest U. K. w udziale do 1/2 części. Według pozwanego, solidarny charakter opłaty z tytułu użytkowania wieczystego oraz specyfika ustroju małżeńskiego wspólności sprawia, że nie sposób jedną z osób solidarnie zobowiązanych - małżonka pozostającego we wspólności majątkowej - zwolnić, obciążając drugiego z nich w całości. Takie uznanie pozostawałoby w sprzeczności nie tylko z naturą zobowiązania o charakterze solidarnym, ale również z naturą współwłasności ustawowej małżonków. E. K. oraz U. K. korzystają z przedmiotowo - podmiotowego zwolnienia od obowiązku uiszczania opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, bowiem obie prowadzą przedszkole i żłobek. Zgodnie zaś z treścią art. 64b ust. 1 ustawy z dnia 04 lutego 2022 roku o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, żłobki i kluby dziecięce oraz prowadzące je podmioty są zwolnione z opłat z tytułu trwałego zarządu, użytkowania i użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, zajętych na działalność związaną z prowadzeniem żłobka lub klubu dziecięcego. Odpowiedzialność solidarna jest formą wspólnej odpowiedzialności kilku, a przynajmniej dwóch podmiotów, z których każdy odpowiedzialny jest za spłatę całego świadczenia, zaś w przypadku, gdy dług zostanie spłacony przez jedną osobę, reszta zwolniona jest z dalszej odpowiedzialności za zobowiązanie. Wskazując na analogię występującą między podatkiem od nieruchomości a opłatą z tytułu użytkowania wieczystego i powołując się na orzeczenie WSA w Gliwicach zważył, że w przypadku nieruchomości pozostającej we współwłasności wszyscy współwłaściciele winni być adresatami jednej decyzji, w której wysokość podatku od nieruchomości należy ustalić w jednej wysokości, która to decyzja powinna być doręczona wszystkim współwłaścicielom. W efekcie doręczenia decyzji dochodzi bowiem także do solidarnej odpowiedzialności tych współwłaścicieli, którym decyzję doręczono. Solidarna odpowiedzialność podatników musi mieć u podstaw zobowiązanie podatkowe, które powstaje przez doręczenie decyzji ustalającej wszystkim współwłaścicielom, a nie tylko niektórym z nich. Roszczenie powoda oparte na art. 71 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowi niejako próbę ominięcia nie tylko charakteru opłaty za użytkowanie wieczyste, w tym solidarności zobowiązania współużytkowników wieczystych, ale również zwolnienia dotyczącego żłobków i klubów dziecięcych oraz podmiotów je prowadzących, a także charakteru małżeńskiej wspólności ustawowej.

W piśmie procesowym z dnia 16 stycznia 2023 roku (k. 49-50) powód podtrzymał powództwo w całości, oświadczając przy tym, iż nie kwestionuje faktów wskazanych przez pozwanego dotyczących prowadzenia przez E. K. i U. K. placówki wychowania przedszkolnego, jak również faktu współwłasności łącznej przysługującej J. K. i E. K. w udziale do 1/2 części. Solidarna odpowiedzialność współużytkowników uzasadnia wystąpienie przez powoda na drogę sądową. Zgodnie z treścią art. 366 kc kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Zwolnienie z długu lub zrzeczenie się solidarności przez wierzyciela względem jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku wobec współdłużników (art. 377 kc). Wzgląd choćby na powyższe regulacje powoduje, że uzasadnione i możliwe jest dochodzenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego od jednego ze współużytkowników. W ocenie powoda, nie zachodzą wobec pozwanego przesłanki do uznania, że z uwagi na charakter prowadzonej działalności przez współużytkowników wieczystych, pozwany nie jest obowiązany do ponoszenia opłat z tytułu użytkowania wieczystego. Przywołując treść art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych, wskazał, iż cechą wspólną wszelkich zwolnień od opłat i podatków jest to, że mają one charakter podmiotowy, a samo zwolnienie powinno być interpretowane ściśle. Podmiotem, któremu oddaje się nieruchomość do korzystania może być tylko osoba w rozumieniu art. 1 kc, a zatem ani szkoła, ani placówka, lecz ich organ prowadzący. Skoro ustawodawca nie przewidział wyłącznie przedmiotowego zwolnienia z opłaty za użytkowanie wieczyste, brak jest podstaw do uznania, że ewentualne zwolnienie z opłaty jednego ze współmałżonków będzie dotyczyć także drugiego użytkownika wieczystego, którego działalność nie ma nic wspólnego z działalnością przedszkola. Zwolnienie z opłaty jednego z małżonków, który w ramach indywidualnej działalności prowadzi placówkę oświatową, nie ma skutku dla drugiego, który jest współużytkownikiem wieczystym na zasadzie współwłasności ustawowej, a już działalności takiej nie prowadzi. Powód podkreślił, że ustawodawca zakładając możliwość zwolnienia z opłaty współużytkownika wieczystego, którego działalność nie ma nic wspólnego z działalnością przedszkolną wskazałby wyraźnie, że zwolnienie przysługuje wobec nieruchomości, na której prowadzona jest placówka oświatowa, czego jednak nie uczynił. Konstrukcja art. 6 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych prowadzi do wniosku, że zwolnienie ma charakter podmiotowy i jest zwolnieniem przedmiotowo kwalifikowanym, gdyż ma ograniczony zakres, albowiem mówi się o zwolnieniu w zakresie nieruchomości zajętych na konkretne działalności, co wyklucza na przykład zwolnienie z opłat nieruchomości przeznaczonych na działalność oświatową, ale będących w użytkowaniu wieczystym organów czy podmiotów innych niż prowadzące te placówki.

Na rozprawie w dniu 27 stycznia 2023 roku (k. 60-61) powód podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko podkreślając, iż przed tutejszym Sądem zapadł wyrok w tożsamej sprawie, dotyczący tożsamej nieruchomości z tą tylko różnicą, że dotyczył wspólników spółki cywilnej, co do których zastosowanie znajdują przepisy o współwłasności łącznej. Podkreślił, że jest Skarbem Państwa i ze względu na wykonywanie obowiązków finansowych nie może zwolnić pozwanego z obowiązku uiszczenia opłaty, gdyż nie jest to kwestia uznaniowa. Pozwany winien zapłacić całą opłatę.

Pozwany również podtrzymał prezentowane stanowisko podkreślając, że jego małżonka jest zwolniona w całości od podatku, a skoro cała nieruchomość służy do prowadzenia działalności i nie jest przeznaczona na potrzeby mieszkaniowe, to podatek od tej nieruchomości nie powinien być dochodzony. Wskazał, iż jest to jedna opłata i brak jest podstaw do jej dzielenia, a ze wspólności ustawowej łączącej małżonków wynika, że jeżeliby pozwany taką opłatę uiszczał to obciążałaby ona również jego żonę, która podlega zwolnieniu od opłaty.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Na podstawie umowy przeniesienia zawartej w dniu 15 lipca 2020 roku przed Notariuszem M. N. (1) w Ś. I. S. przeniosła na małżonków E. i J. K. przysługujący jej udział wynoszący 1/2 w prawie współwłasności stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu niemieszkalnego numer (...) położonego w Ś. przy ul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Ś. prowadzi księgę wieczystą nr (...), wraz ze związanym z nim udziałem w nieruchomości wspólnej.

W konsekwencji powyższego prawo własności przedmiotowego lokalu przysługiwało do dnia 16 grudnia 2022 roku U. K. w udziale do 1/2 części oraz E. i J. K. w udziale do 1/2 części na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, a J. K. stał się współużytkownikiem wieczystym gruntu Skarbu Państwa o powierzchni 826 m ² w udziale wynoszącym 1/2 z (...).

Aktualnie, wobec zawarcia między E. K. a J. K. w dniu 16 grudnia 2022 roku umowy o częściowy podział majątku wspólnego, własność lokalu, z którym związane jest użytkowanie wieczyste, przysługuje E. K. oraz U. K. w udziale po 1/2.

( dowód: umowa przeniesienia z 15.07.2020r. - k. 6-11,

wydruk z systemu elektronicznego ksiąg wieczystych - k. 12-13, 33-34,

pismo Prezydenta Miasta Ś. z 10.03.2022r. - k. 14-15,

odpis skrócony aktu małżeństwa - k. 57,

przesłuchanie pozwanego J. K. - k. 60 odwrót )

W przedmiotowym lokalu E. K. i U. K. prowadzą - jako Centrum (...), E. K. - działalność ujawnioną w Rejestrze żłobków i klubów dziecięcych.

( dowód: pismo Prezydenta Miasta Ś. z 10.03.2022r. - k. 14-15,

wydruki z (...) k. 35-38,

przesłuchanie pozwanego J. K. - k. 60 odwrót )

Pismem z dnia 10 marca 2022 roku pozwany został poinformowany o konieczności uiszczania opłaty w wysokości 1.294,99 zł rocznie począwszy od 2021 roku z tytułu użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa o powierzchni 826 m ² w udziale wynoszącym 1/2 z (...).

Kierowane do pozwanego wezwania do zapłaty opłaty z tytułu użytkowania wieczystego za lata 2021-2022 w kwocie łącznej 2.589,98 zł wraz z należnymi odsetkami pozostały bezskuteczne.

( dowód: pismo Prezydenta Miasta Ś. z 10.03.2022r. - k. 14-15,

rejestr opłat z 29 czerwca 2022r. - k. 16,

wezwania do zapłaty z 20 maja 2022r. - k. 17, z 18 lipca 2022r. - k. 18,

przesłuchanie pozwanego J. K. - k. 60 odwrót )

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Bezspornym było, że pozwany J. K. na podstawie umowy przeniesienia z dnia 15 lipca 2020 roku nabył udział w 1/2 w prawie współwłasności stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu niemieszkalnego numer (...) położonego w Ś. przy ul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Ś. prowadzi księgę wieczystą nr (...), wraz ze związanym z nim udziałem w nieruchomości wspólnej. Prawo własności przedmiotowego lokalu przysługuje U. K. w udziale do 1/2 części oraz E. i J. K. w udziale do 1/2 części na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, a J. K. stał się współużytkownikiem wieczystym gruntu Skarbu Państwa o powierzchni 826 m ² w udziale wynoszącym 1/2 z (...). Równie bezspornym pozostawało to, że lokal, z którym związane jest prawo użytkowania wieczystego wykorzystywany jest przez U. K. i E. K. do prowadzenia działalności gospodarczej w formie żłobka oraz przedszkola, w konsekwencji czego zarówno U. K., jak i E. K. korzystają ze zwolnienia od obowiązku uiszczania opłat z tytułu wieczystego użytkowania.

Spornym w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy pozostawało natomiast to, czy fakt nabycia udziału we wskazanej powyżej nieruchomości do majątku wspólnego przez małżonków K. skutkował powstaniem obowiązku uiszczenia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego przez J. K., który choć jest współwłaścicielem nieruchomości - która to nieruchomość w całości wykorzystywana jest na cele prowadzonej przez E. K. i U. K. działalności gospodarczej - to jednak nie prowadzi działalności polegającej na prowadzeniu placówki wychowania przedszkolnego.

Zgodnie z art. 238 kc, w przypadku oddania gruntu w użytkowanie wieczyste, na wieczystym użytkowniku ciąży obowiązek uiszczania opłaty rocznej przez czas trwania prawa użytkowania wieczystego. Opłata roczna stanowi wynagrodzenie uiszczane właścicielowi przez każdoczesnego użytkownika wieczystego za możliwość korzystania z gruntu (w tym jego zabudowy) z wyłączeniem innych osób. Ma ona charakter świadczenia okresowego i wzajemnego. Jak jej nazwa wskazuje, należna jest za rok z góry. Doprecyzowanie regulacji z kodeksu cywilnego znajduje się w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity - Dz.U. z 2021r., poz. 1899 ze zm.) i ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Po myśli art. 71 ust 1 tej ustawy, za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się pierwszą opłatę i opłaty roczne. Opłaty roczne wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok. Opłaty rocznej nie pobiera się za rok, w którym zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Właściwy organ, na wniosek użytkownika wieczystego złożony nie później niż 14 dni przed upływem terminu płatności, może ustalić inny termin zapłaty, nieprzekraczający danego roku kalendarzowego (ust. 4). W przypadku, gdy nastąpiła zmiana użytkownika wieczystego w wyniku przeniesienia prawa użytkowania wieczystego, opłatę roczną pobiera się w całości od osoby będącej użytkownikiem wieczystym nieruchomości w dniu 01 stycznia roku, za który obowiązuje opłata (ust. 7).

Zobowiązanie do zapłaty opłaty rocznej stanowi element prawnorzeczowego stosunku użytkowania wieczystego i jest zobowiązaniem obciążającym z woli ustawodawcy każdego uprawnionego z tytułu prawa użytkowania wieczystego w okresie roku kalendarzowego. W tym kontekście warto zważyć na jeden z wyroków Sądu Najwyższego, w którym wyrażono pogląd, że z art. 77. ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 238 kc wynika, iż obowiązek uiszczania opłaty rocznej obciąża każdego użytkownika wieczystego bez względu na to, czy prawo użytkowania wieczystego nabył bezpośrednio od Skarbu Państwa lub gminy, czy też od osoby, której prawo to już przysługiwało (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1999 roku, sygn. akt II CKN 639/98). Opłata roczna obciąża podmiot wpisany do księgi wieczystej jako użytkownik wieczysty, niezależnie od tego, czy korzysta on z gruntu (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2008 roku, sygn. akt I CSK 244/08).

Nie budzi wątpliwości, iż wszelkie wyłączenia tudzież łagodzenie obowiązku ponoszenia opłaty rocznej powinny mieć każdorazowo podstawę prawną wynikającą z ustawy o gospodarce nieruchomościami lub z innych ustaw. Choć omawiana opłata ma charakter cywilnoprawny, to jej uiszczanie, wysokość oraz terminy płatności nie zależą od woli stron, lecz zostały precyzyjnie ustalone w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami. W konsekwencji powyższego, bez wyraźnej normy prawnej podmiot publicznoprawny nie może zrezygnować z ich pobierania, jak również nie ma prawa do dowolnego ich ustalania, czy zmieniania ich wysokości. Taki stan rzeczy potwierdził Sąd Najwyższy w jednym ze swoich orzeczeń (zob. wyrok z dnia 11 sierpnia 2011 roku, sygn. akt I CSK 607/10) stwierdzając, że przepisy dotyczące ustalenia pierwszej opłaty i opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego mają - co do zasady - charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że wszelkie postanowienia umowne wyłączające lub łagodzące obowiązek ponoszenia pierwszej opłaty i opłat rocznych muszą mieć wyraźną podstawę prawną. Jedynie na marginesie wskazać należy, iż pozostaje to spójne z regulacjami rangi konstytucyjnej. Stosownie do treści art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy (więcej: M. Durczyńska, Zakres ulg w polskim systemie podatkowym, [w:] H. Dzwonkowski, J. Kulicki (red.), Dylematy reformy systemu podatkowego w Polsce)

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2022r., poz. 2089) placówki wychowania przedszkolnego, szkoły, placówki, placówki doskonalenia nauczycieli i kolegia pracowników służb społecznych oraz organy prowadzące te podmioty są zwolnione z opłat z tytułu trwałego zarządu, użytkowania i użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, zajętych na działalność oświatową. Nadto jak stanowi art. 64b ust. 1 ustawy z dnia 04 lutego 2011 roku o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. z 2023r., poz. 204), żłobki i kluby dziecięce oraz prowadzące je podmioty są zwolnione z opłat z tytułu trwałego zarządu, użytkowania i użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, zajętych na działalność związaną z prowadzeniem żłobka lub klubu dziecięcego.

Konstrukcja art. 6 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych ma charakter zwolnienia podmiotowego. Zwolnienie takie przysługiwać może jedynie podmiotowi, który jest zarazem użytkownikiem wieczystym i podmiotem prowadzącym działalność oświatową. W konsekwencji tego brak jest podstaw do uznania, że ewentualne zwolnienie z opłaty jednego z małżonków, będzie również dotyczyć drugiego małżonka będącego jednocześnie użytkownikiem wieczystym. Za takim stanowiskiem przemawia okoliczność, że cechą wszelkich zwolnień od opłat i podatków jest to, że maja one charakter podmiotowy, a zastosowanie takich zwolnień musi być interpretowane bardzo ściśle. Istotne jest również, że podmiotem, któremu nieruchomość oddaje się do użytkowania jest osoba w rozumieniu art. 1 kc, a nie sama szkoła czy placówka, lecz ich organ prowadzący (zob. M. Pilich, Finansowanie zadań oświatowych. Komentarz, Internetowy System Informacji Prawnej LEX).

W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż w lokalu, z którymi związane są udziały w użytkowaniu wieczystym, U. K. i E. K. - na zasadach spółki cywilnej - prowadzą działalność w formie żłobka i przedszkola. Działalności takiej nie prowadzi i nie prowadził natomiast pozwany, w konsekwencji czego nie sposób uznać - zwłaszcza mając na uwadze poczynione powyżej rozważania - iż zwolnienie przewidziane analizowaną regulacją art. 6 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych mogłoby swoich zasięgiem podmiotowym objąć również jego.

Godzi się przy tym wskazać, iż rzeczywiście - na co zwracał pozwany uwagę w sprzeciwie od nakazu zapłaty - istnieje swoista analogia pomiędzy regulacją dotyczącą zwolnienia od opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, o którym stanowi przepis art. 6 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, a zwolnieniem przewidzianym w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2023r., poz. 70). Zgodnie bowiem z treścią art. 7 ust. 2 pkt 2 i 2a od podatku od nieruchomości zwalnia się również publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne objęte systemem oświaty oraz prowadzące je organy, w zakresie nieruchomości zajętych na działalność oświatową, a także żłobki i kluby dziecięce oraz prowadzące je podmioty, w zakresie nieruchomości zajętych na prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego. Na tym tle (art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy) godne uwagi orzeczenie wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. (wyrok z dnia 14 lipca 2020 roku, sygn. akt I SA/Lu 104/20), w którym wskazano, iż zwolnienie to ma charakter podmiotowy, tudzież ewentualnie - jak opowiada się za tym część orzecznictwa - charakter mieszany, tj. podmiotowo - przedmiotowy, co oznacza, że jego zakres dotyczy podatnika będącego jednostką organizacyjną objętą systemem oświaty lub organem prowadzącym taką jednostkę (zakres podmiotowy zwolnienia), a zwolnieniu podlega nieruchomość faktycznie zajęta na działalność oświatową prowadzoną przez tego podatnika. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, iż „dla zastosowania zwolnienia nie jest wystarczające samo tylko posiadanie tego budynku lub jego części przez podmiot świadczący działalność oświatową (w tym wypadku przez małżonkę podatnika, która nie jest podatnikiem), a konstatacja, iż prowadzenie tej działalności przez żonę podatnika powoduje, że automatycznie dotyczy ona także jego - z tytułu ustroju wspólności majątkowej - jest błędna. Prowadzenie jakiejkolwiek działalności (w tym także działalności gospodarczej, oświatowej itp.) jest zindywidualizowane i bez znaczenia pozostaje w tym względzie ustrój majątkowy, w jakim funkcjonują małżonkowie. Na uwadze warto mieć i to, że ustrój wspólności ustawowej służy realizacji podstawowych zasad prawa rodzinnego, w szczególności zasady równouprawnienia mężczyzny i kobiety oraz zasady ochrony małżeństwa i rodziny, przyczyniając się do umocnienia pozycji małżonka słabszego ekonomicznie oraz do stabilizacji sytuacji materialnej założonej przez małżonków rodziny (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 09 czerwca 1976 roku, sygn. akt III CZP 46/75), a jego celem - nawet pośrednim - nie jest zaś z całą stanowczością ewentualne rozszerzanie przysługujących jednemu z małżonków ulg czy zwolnień na drugiego małżonka.

Ostać nie mogło się przy tym stanowisko prezentowane przez pozwanego, po myśli którego za jego zwolnieniem z obowiązku uiszczenia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego przemawiać miałby fakt wykorzystywania całej nieruchomości na cele działalności związanej z prowadzeniem przedszkola i żłobka. Byłoby to możliwe w przypadku zwolnienia przedmiotowego, z którym w tym przypadku - jak już wyżej wskazano - nie mamy do czynienia. Prawodawca, gdy wprowadza tego typu zwolnienie artykułuje to wprost, tak jak ma to miejsce na przykład na gruncie ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2021r., poz. 1984), w której art. 8 wskazano, iż grunty zajęte pod infrastrukturę kolejową są zwolnione od opłat z tytułu użytkowania wieczystego.

W ocenie Sądu, powód uprawniony jest do dochodzenia od pozwanego opłaty z tytułu użytkowania wieczystego za lata 2021-2022 w pełnej wysokości. Sądowi znane jest stanowisko, zgodnie z którym w zakresie rozliczeń z tytułu opłaty rocznej należnej za udział we współużytkowaniu wieczystym możliwe jest stosowanie w drodze analogii art. 207 kc, co oznacza, że współużytkowników wieczystych obciąża obowiązek uiszczenia opłaty rocznej w części odpowiadającej ich udziałowi we współużytkowaniu (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2004 roku, sygn. akt III CZP 103/03), który to pogląd w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie znajdzie zastosowania. Istniejąca między pozwanym a E. K. - w okresie, za który powód dochodzi należności - wspólność majątkowa małżeńska, w ramach której nabyty został udział w 1/2 części nieruchomości jest współwłasnością łączną, a zatem mającą bezudziałowy charakter. Taki sam charakter współwłasności istnieje w zakresie spółki cywilnej, w ramach której E. K. i U. K. prowadzą zwolnioną z opłaty z tytułu użytkowania wieczystego działalność. Nie sposób w takim wypadku zaaprobować sytuacji, w której pozwany ponosiłby solidarną odpowiedzialność jedynie za połowę należnej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Stan faktyczny niniejszej sprawy jest o tyle wyjątkowy i specyficzny, że udziały w nieruchomości stanowią przedmiot współwłasności łącznych (udział w 1/2 w ramach małżeństwa oraz udział w 1/2 w ramach spółki cywilnej), których zakresy częściowo pokrywają się.

Choć nie ulega wątpliwości, że prowadzona w nieruchomości znajdującej się przy ul. (...) w Ś. przez E. K. oraz U. K. działalność polegająca na prowadzeniu żłobka i przedszkola odgrywa dla Gminy Miasta Ś. niewątpliwie istotną rolę, to jednak nie sposób oczekiwać od powoda będącego dysponentem części budżetowej, iż z tej tylko przyczyny będzie naruszał przepisy ustawy o finansach publicznych.

Sąd ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie okoliczności bezspornych oraz przedłożonych przez strony dokumentów.

Uwzględniając wyniki postępowania dowodowego oraz merytoryczną analizę zasadności powództwa, Sąd uwzględnił powództwo w całości, o czym orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku.

O kosztach procesu w punkcie II. sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc w związku z art. 99 kpc i art. 109 § 2 kpc zgodnie z ogólną zasadą, że strona która proces przegrała jest zobowiązana do zwrotu przeciwnikowi poniesionych przez niego kosztów procesu i obciążył tymi kosztami pozwanego jako stronę przegrywającą proces w całości. Koszty poniesione przez powoda w wysokości 900 zł obejmują wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości stawki minimalnej ustalonej dla spraw, w których wartość przedmiotu sprawy wynosi powyżej 1.500 zł do 5.000 zł - zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r., poz. 265). Koszty procesu zasądzone zostały na rzecz powoda z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku zgodnie z art. 98 § 1 ¹ kpc.

W punkcie III. sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 83 ust. 2 w związku z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2022r., poz. 1125), zgodnie z którym w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd orzeka o poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach, stosując odpowiednio przepisy art. 113. Przepis art. 113 ust. 1 stanowi, że kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Nieuiszczone koszty sądowe wynoszą 200 zł stanowiące opłatę sądową od pozwu, od uiszczenia której powód jest zwolniony z mocy ustawy. Wobec tego, że pozwany przegrał proces, na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Ś. należy pobrać od pozwanego kwotę 200 zł.

SSR Agnieszka Trytek Błaszak

ZARZĄDZENIE

1.  odnotować w kontrolce uzasadnień;

2.  załączyć dowód uiszczenia opłaty 100 zł - k. 71;

3.  doręczyć odpis wyroku z uzasadnieniem pełnomocnikom:

a/ powoda r.pr. M. N. (2),

b/ pozwanego r.pr. A. G.;

4.  odnotować, że projekt uzasadnienia sporządziła Asystentka;

5.  przedłożyć akta w razie braku wywiedzenia apelacji.

Dnia 27 lutego 2023 roku

SSR Agnieszka Trytek Błaszak