sygn. IV CZ 72/10 21 października 2010 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 21 października 2010, sygn. IV CZ 72/10

Data orzeczenia 21 października 2010
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący SSN Barbara Myszka
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #postanowienie SN
Sygn. akt IV CZ 72/10
POSTANOWIENIE
Dnia 21 października 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Barbara Myszka (przewodniczący)
SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)
SSA Anna Kozłowska
w sprawie z powództwa Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji „W.(...)” SA w W.
przeciwko B. W.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 października 2010
r.,
zażalenia strony powodowej
na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku
Sądu Okręgowego w S. z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt V Ca (…),
uchyla zaskarżone postanowienie o kosztach procesu (pkt III wyroku) i w tym
zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w
S. wraz z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania
zażaleniowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy w S. na skutek apelacji
pozwanego B. W. od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 28 grudnia 2009 r. zmienił
nieznacznie ten wyrok, znosząc wzajemnie między stronami koszty procesu za drugą
instancję. Zażalenie na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu drugiej
2
instancji wniosło powodowe Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji „W.(...)” S.A. w
W., zarzucając naruszenie art. 98 k.p.c. poprzez przyjęcie, że pozwany nie jest stroną
przegrywającą i obowiązaną do zwrotu powódce kosztów procesu, pomimo oddalenia
apelacji pozwanego w zdecydowanie przeważającej części, utrzymując w mocy
orzeczenie zasądzające roszczenie na rzecz powódki w przeważającej części;
naruszenie art. 100 k.p.c. wiąże się z przyjęciem, że dokonanie przez Sąd drugiej
instancji prawidłowych ustaleń faktycznych z urzędu uzasadnia wzajemne zniesienie
kosztów postępowania apelacyjnego, uzasadniając niezasądzenie tych kosztów na
rzecz powódki, pomimo oddalenia apelacji pozwanego w zdecydowanej części.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania, ewentualnie rozstrzygnięcie sprawy, w każdym przypadku z
zasądzeniem kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie wymaga uwzględnienia.
Przede wszystkim w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 100 zdanie
pierwsze k.p.c., którego przesłanką jest częściowe tylko uwzględnienie żądań powoda, a
więc wygranie, jak i przegranie sprawy przez obie strony w jednakowym zakresie,
co uzasadnia poniesienie kosztów przez strony w podobnym zakresie. Wzajemnemu
zniesieniu kosztów postępowania sprzeciwiają się jednak zasady słuszności w razie
różnicy w wysokości kosztów, które powinna ponieść każda ze stron wskutek
ostatecznego wyniku procesu (zob. postanowienie SN z dnia 28 lutego 1985 r., II CZ
21/85, Lex nr 8690). W niniejszej sprawie uwzględnienie apelacji przez Sąd drugiej
instancji nastąpiło w znikomym stopniu, więc nie można uznać przegrania procesu przez
stronę powodową w takim samym zakresie, co przez pozwanego. Dla zastosowania art.
100 zdanie drugie k.p.c. nie ma ponadto znaczenia, że Sąd dokonał prawidłowych
ustaleń faktycznych z urzędu.
Mając powyższe na uwadze należy przyznać rację skarżącej stronie powodowej, że
zaskarżone postanowienie narusza art. 98 k.p.c., nakazujący zasądzić koszty procesu od
strony przegrywającej na rzecz przeciwnika procesowego. Przepis ten znajdował
zastosowanie w niniejszej sprawie, a słuszność odmiennego zapatrywania nie została
prawnie dowiedziona. W razie niewielkiego uwzględnienia apelacji strony pozwanej, sąd
drugiej instancji powinien ją co do zasady obciążyć kosztami postępowania apelacyjnego
na rzecz strony powodowej (art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c.), nie stosując art. 100
k.p.c. z takim tylko uzasadnieniem, że dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych
3
nastąpiło przez ten sąd z urzędu, ponieważ nie stanowi to przesłanki zastosowania
powołanego przepisu.
Dlatego na podstawie art. 3941
§ 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 39815
§ 1 zdanie
pierwsze, art. 39821
i art. 397 § 2 k.p.c. należało uchylić zaskarżone postanowienie i
przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania, pozostawiając Sądowi
Okręgowemu w S. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego na
podstawie art. 108 § 2 k.p.c. w związku z art. 3941
§ 3 i art. 39821
oraz art. 391 § 1 k.p.c.