Postanowienie SN z 15 grudnia 2010, sygn. II CZ 151/10
Data orzeczenia
15 grudnia 2010
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Henryk Pietrzkowski
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 15 grudnia 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)
SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)
SSN Dariusz Zawistowski
w sprawie z wniosku H. C.-G.
przy uczestnictwie B. G.
o zniesienie współwłasności,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2010 r.,
zażalenia wnioskodawczyni na orzeczenie o kosztach
zawarte w pkt. 3 postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt
III Ca (…),
uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Ł.
w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego do ponownego
rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi do rozstrzygnięcia wniosek o
przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni w
postępowaniu zażaleniowym.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 lipca 2010 r. Sąd Okręgowy w Ł. oddalił apelację
wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. o zniesienie
współwłasności, którym umorzono postępowanie co do zniesienia współwłasności
odtwarzacza VHS „S.(...)” na skutek cofnięcia wniosku w tym zakresie, oddalono
2
wniosek w pozostałym zakresie i orzeczono o kosztach postępowania, i orzekł o
kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni z urzędu oraz
zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki postępowania 1464 zł kosztów
postępowania apelacyjnego. Uzasadnienie orzeczenia o kosztach postępowania
apelacyjnego Sąd Okręgowy ograniczył do przytoczenia art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz § 2
ust. 1 i 3 w związku z § 6 pkt 5, § 8 pkt 6 i § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłaty za czynności adwokackie
oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej
przez adwokata z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.; dalej: „rozporządzenie MS”).
Wnioskodawczyni zaskarżyła postanowienie Sądu drugiej instancji w zakresie
rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. W zażaleniu zarzuciła, że Sąd
orzekł o tych koszach z naruszeniem art. 102 k.p.c. W konkluzji zażalenia wniosła o
uchylenie postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest uzasadnione.
Przede wszystkim Sąd błędnie przyjął, że podstawę rozstrzygnięcia o kosztach
postępowania w sprawie może stanowić art. 98 § 1 k.p.c. Wynikająca z tego przepisu
podstawowa zasada, nakładająca z reguły obowiązek zwrotu kosztów na stronę
przegrywającą, nie obowiązuje bowiem w postępowaniu nieprocesowym, ponieważ w
tym przedmiocie art. 520 k.p.c. stanowi inaczej. W myśl art. 520 § 1 k.p.c. w
postępowaniu nieprocesowym obowiązuje zasada, że z reguły obowiązek zwrotu
kosztów postępowania między uczestnikami w ogóle nie istnieje, lecz każdy uczestnik
ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Wyjątki od tej
zasady zostały uregulowane w art. 520 § 2 i 3 k.p.c.
Nie ulega wątpliwości, że zawarte w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięcie
o kosztach postępowania dotyczy sprawy podlegającej rozpoznaniu w trybie
nieprocesowym. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie pozwala jednak ustalić,
jaki przepis regulujący orzekanie o kosztach w postępowaniu nieprocesowym stanowił
podstawę rozstrzygnięcia w sprawie.
Rację ma też skarżąca, że w sprawie zachodzi potrzeba rozważenia
zastosowania art. 102 k.p.c. Za rozstrzygnięciem opartym na tym przepisie może
przemawiać sytuacja życiowa i majątkowa wnioskodawczyni. Jest ona osobą niezdolną
3
do pracy i samotnie wychowująca syna. Utrzymuje siebie i syna z renty rodzinnej,
wynoszącej 1084,90 zł (z dodatkami).
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji
postanowienia (art. 39815
§ 1 w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c. oraz art. 108 § 2 w związku
z art. 39821
k.p.c.).