Wyrok z 14 grudnia 2023, sygn. IV P 130/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 grudnia 2023 roku

Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie :

Przewodniczący : Sędzia Maja Snopczyńska

Protokolant : Dawid Tomczyk

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2023 roku w Ś.

sprawy z powództwa A. P.

przeciwko P. K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...) P. K.

o sprostowanie świadectwa pracy, ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowi i odszkodowanie za niewydanie w terminie świadectwa pracy

oraz sprawy z powództwa P. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) P. K.

przeciwko A. P.

o odszkodowanie

I.  nakazuje pozwanemu - powodowi wzajemnemu P. K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...) P. K. sprostować świadectwo pracy z dnia 30 kwietnia 2023 roku wydane powodowi – pozwanemu wzajemnemu A. P. przez wpisanie w punkcie 6 podpunkt 1 „9 (72 godziny)”;

II.  zasądza od pozwanego - powoda wzajemnego P. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) P. K. na rzecz powoda – pozwanego wzajemnego A. P. kwotę 575,68 zł brutto tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy;

III.  oddala powództwo powoda-pozwanego wzajemnego o odszkodowanie za niewydanie w terminie świadectwa pracy;

IV.  oddala powództwo wzajemne;

V.  wyrokowi w punkcie II nadaje rygor natychmiastowej wykonalności;

VI.  nakazuje pozwanemu – powodowi wzajemnemu uiścić na rzecz Skarbu Państwa Sąd Rejonowy (...) kwotę 30,00 zł tytułem opłaty od pozwu, od której powód-pozwany wzajemny był ustawowo zwolniony.

UZASADNIENIE

Powód A. P. – po sprecyzowaniu żądania - domagał się sprostowania świadectwa pracy otrzymanego w dniu (...) w jego punkcie 6 ust. 1 w ten sposób, że zamiast 5 dni (40 godzin) wykorzystanego urlopu wypoczynkowego powinno być wpisane 9 dni (72 godziny), zasądzenia 575,68 zł brutto ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i 1.000 zł brutto odszkodowania za niewydanie w terminie świadectwa pracy. W uzasadnieniu powód podniósł, że świadectwo pracy jest niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż proporcjonalnie do okresu zatrudnienia przysługiwało powodowi 9 dni urlopu wypoczynkowego, ponadto nie wypłacono powodowi ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i nie wydano świadectwa pracy w terminie.

W odpowiedzi na pozew pozwany P. K. wniósł o oddalenie powództwa w całości, a także zasądzenie od powódki zwrotu kosztów procesu, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przypisanych. Ponadto wniósł o zasądzenie od powoda kwoty 100 EURO i 953,50 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniósł, że świadectwo pracy wystawiono prawidłowo, gdyż to z inicjatywy powoda udzielono mu urlopu wypoczynkowego, pozwany nie unikał rozliczenia się z dokumentów; ponadto główny kontrahent (...) obciążył pozwanego łącznie 100 EURO kary, gdyż powód nie umieścił kłódek na kontenerach, ponadto 19 listopada 2019 roku powód naruszył przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym i doprowadził do zbicia lampy na kwotę 476,75 zł, dodatkowo doprowadził do wyrwania przewodów pneumatycznych w W. – szkoda 200 zł.

W odpowiedzi na pozew wzajemny powód-pozwany wzajemny przyznał, że na pracodawcę została nałożona kara 100 EURO, jednak została ona zwrócona pracodawcy przez powoda-pozwanego wzajemnego, odnośnie zdarzenia z 19 listopada 2019 roku i doprowadzenia do zbicia lampy oraz wyrwania przewodów pneumatycznych w innym dniu to pracodawca ma na tą okoliczność wykupione ubezpieczenie, ponadto roszczenie jest przedawnione.

W toku postępowania Sąd ustalił

następujący stan faktyczny:

Powód- pozwany wzajemny A. P. był zatrudniony u pozwanego-powoda wzajemnego P. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) w okresie od 9 września 2019 roku do 30 kwietnia 2022 roku jako kierowca samochodu ciężarowego. W dniu 30 kwietnia 2022 roku wystawiono świadectwo pracy wpisując w punkcie 6 podpunkt 1 wykorzystał urlop wypoczynkowy w wymiarze 5 dni /40 godzin.

Powód-pozwany wzajemny wniósł o sprostowanie świadectwa pracy. Pracodawca pismem z dnia 29 czerwca 2022 roku odmówił.

Dowód: świadectwo pracy k. 15

Pismo z 19 VI 2022 k. 9

Pismo z 29 VI 2022 k. 10

Powodowi-pozwanemu wzajemnemu w okresie zatrudnienia u pozwanego-powoda wzajemnego w 2022 roku przysługiwało 9 dni urlopu wypoczynkowego, którego nie wykorzystał.

Dowód: pismo z 30 V 2022 k. 12

zeznania powoda-pozwanego wzajemnego k. 81 płyta CD k.83

W dniu 10 marca 2021 roku doszło do zdarzenia na parkingu.

W dniu 27 maja 2022 roku pozwany-powód wzajemny kupił dwie lampy tylne – prawą i lewą za kwotę 553,50 zł.

Dowód: faktura k. 37

Korespondencja sms – k. 39-42

Protokół szkody k. 43

Zdjęcia k. 44-46

zeznania powoda-pozwanego wzajemnego k. 81 płyta CD k.83

pozwanego-powoda wzajemnego k. 100-101, płyta CD k. 102

W tak ustalonym stanie faktycznym

Sąd zważył:

Powództwo częściowo zasługiwało na uwzględnienie, powództwo wzajemne było bezzasadne.

Sąd ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie na podstawie dokumentów zgromadzonych w toku postępowania, których prawdziwości strony nie podważały, a także w oparciu o zeznania stron.

Powód-pozwany wzajemny wniósł o sprostowanie świadectwa pracy w zakresie wykorzystanego urlopu wypoczynkowego. Swoje żądanie argumentował tym, że przysługiwało mu 9 dni urlopu wypoczynkowego, a nie 5.

Uprawnienia pracownika związane ze świadectwem pracy regulują przepisy art. 97 i 99 kodeksu pracy oraz przepisy Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2016 r. w sprawie świadectwa pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1862). Zgodnie z przepisem art. 97 §1 i 2 k.p. w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy, pracodawca jest obowiązany niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy. W świadectwie pracy należy podać informacje dotyczące okresu i rodzaju wykonywanej pracy, zajmowanych stanowisk, trybu rozwiązania albo okoliczności wygaśnięcia stosunku pracy, a także inne informacje niezbędne do ustalenia uprawnień pracowniczych i uprawnień z ubezpieczenia społecznego. W Rozporządzeniu przedstawiono sposób wypełniania świadectwa pracy min. podając, że pracodawca powinien zamieścić informację o urlopie wypoczynkowym wykorzystanym w tym roku, natomiast z załącznika wynika, że dotyczy to łącznej liczby dni i godzin urlopu wypoczynkowego wykorzystanego w naturze lub za które przysługuje ekwiwalent pieniężny za rok, w którym rozwiązano stosunek pracy.

Zgodnie z art. 97 § 2 ¹kp pracownik może w ciągu 14 dni od otrzymania świadectwa pracy wystąpić z wnioskiem do pracodawcy o sprostowanie świadectwa pracy. W razie nieuwzględnienia wniosku pracownikowi przysługuje, w ciągu 14 dni od zawiadomienia o odmowie sprostowania świadectwa pracy, prawo wystąpienia z żądaniem jego sprostowania do sądu pracy. W przypadku niezawiadomienia przez pracodawcę o odmowie sprostowania świadectwa pracy, żądanie sprostowania świadectwa pracy wnosi się do sądu pracy.

Pozwany-powód wzajemny nie kwestionował ilości dni przysługującego powodowi urlopu wypoczynkowego wskazanego w pozwie. Powód-pozwany wzajemny wskazał, że do chwili rozwiązania stosunku pracy 30 kwietnia 2022 roku proporcjonalnie do okresu zatrudnienia powodowi-pozwanemu wzajemnemu przysługiwał urlop w wymiarze 9 dni (2,16 dnia x 4 miesiące pracy = 8,666 dni urlopu). Z powołanego wyżej Rozporządzenia wynika, że w świadectwie pracy pracodawca zamieszcza informacje dotyczące ilości dni urlopu udzielonego w rok, w którym ustał stosunek pracy, co do zasady wpisuje się łącznie sumę dni urlopu wykorzystanego i dni za które wypłacono ekwiwalent. Tym samym w świadectwie pracy powinno być wpisane 9 dni urlopu.

Mając powyższe na uwadze należało sprostować świadectwo pracy przez wpisanie w punkcie w pkt. 6 podpunkt 1 „9 dni (72 godziny)”.

Powód-pozwany wzajemny wniósł także o zasądzenie od pracodawcy kwoty 575,68 zł brutto tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Podstawą prawną roszczenia o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy jest przepis art. 171 kp zgodnie z którym w przypadku niewykorzystania przez pracownika przysługującego mu urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny. Zasady obliczania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop określają zaś przepisy Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 roku w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. z 1997 roku, Nr 2, poz.14, z późn. zm.). W tym miejscu przywołać należy stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 29 marca 2001 r. (I PKN 336/00) „z dniem rozwiązania stosunku pracy prawo pracownika do urlopu wypoczynkowego w naturze przekształca się w prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. W tym też dniu rozpoczyna bieg termin przedawnienia roszczenia o ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane w naturze, a nieprzedawnione urlopy wypoczynkowe”. Wskazać należy, że zgodnie z obowiązującymi przepisami i powołanym wyżej stanowiskiem Sądu Najwyższego, ekwiwalent za urlop wypoczynkowy należy się pracownikowi po rozwiązaniu stosunku pracy i oblicza się go mnożąc ilość niewykorzystanych dniu urlopu przez stawkę ekwiwalentu. Podkreślić należy, że to pracodawca zobowiązany jest do prawidłowego prowadzenia dokumentacji związanej z zatrudnianiem pracowników, w tym list obecności, akt osobowych i dokumentacji związanej z udzielanym urlopami wypoczynkowymi. Do akt sprawy dołączono kartę urlopową oraz kartę pracy. Są to jednak dokumenty, które – wobec stanowiska powoda-pozwanego wzajemnego, że w roku 2022 nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego nie pozwalają na ustalenie, że pracodawca takiego urlopu udzielił pracownikowi. W przypadku sporu takim dokumentem są bowiem wnioski urlopowe podpisane przez powoda lub listy obecności (także z podpisem).

Z zeznań powoda wynika, że był na urlopie w dniach 24-27 maj 2021 roku, 29 czerwca 2021 roku, 29 lipca-6 sierpnia 2021 roku, 2-5 listopad 2021 roku; nie wnioskował o urlopy w piątki, jak nie było pracy w piątki był w domu, ale pracodawca wpisywał urlop nie informując o tym powoda-pozwanego wzajemnego. Natomiast z pisma powoda-pozwanego wzajemnego z 30 maja 2022 roku kierowanego do pracodawcy wynika, że wykorzystał łącznie 25 dni urlopu, w tym od 21 do 25 lutego 2022 roku pięć dni urlopu zaległego. Tym samym wobec braku prawidłowej dokumentacji nie można ustalić ilości dni urlopu wykorzystanych przez powoda-pozwanego wzajemnego. Brak jest także dokumentacji pozwalającej na ustalenie jaką kwotę wypłacono powodowi-pozwanemu wzajemnemu tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy; pozwany-powód wzajemny – pomimo zobowiązania do przedłożenie wyliczenia (przy doręczeniu odpisu pozwu) nie wyliczył tej należności.

Tym samym należało uznać, że powodowi przysługiwał ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w kwocie 575,68 zł brutto.

Powód-pozwany wzajemny wniósł także o zasądzenie kwoty 1.000 zł tytułem odszkodowania za niewydanie świadectwa pracy w terminie.

Zgodnie z art. 99 § 1 k.p. pracownikowi przysługuje roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracodawcę wskutek niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy. Analiza powyższego przepisu wskazuje, iż dla powstania roszczenia o wypłatę odszkodowania konieczne jest spełnienie trzech przesłanek: niewydanie w terminie bądź wydanie niewłaściwego świadectwa pracy, szkoda poniesiona przez pracownika oraz związek przyczynowy pomiędzy szkodą a niewydaniem w terminie bądź wydaniem niewłaściwego świadectwa pracy. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1978 r. (I PRN 107/78) w świetle art. 99 § 2 k.p. odszkodowanie z powodu niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy przysługuje pracownikowi tylko wówczas, gdy nie mógł uzyskać z tego powodu nowej pracy pomimo podejmowanych w tym kierunku starań, co sam powinien udowodnić (art. 6 k.c. w zw. z art. 300 kp). Należy podkreślić, iż art. 99 § 1 k.p. przewiduje odpowiedzialność odszkodowawczą pracodawcy nie za samo niewydanie w terminie świadectwa pracy lub wydanie nieprawidłowego świadectwa pracy, a jedynie za szkodę, jaką pracownik poniósł wskutek nie otrzymania świadectwa pracy.

Jak wynika z akt sprawy rozwiązanie umowy o prace nastąpiło w dniu 30 kwietnia 2022 roku i w tym samym dniu zostało sporządzone świadectwo pracy, natomiast zostało wysłane na adres powoda-pozwanego wzajemnego w dniu 20 maja 2022 roku. Z zeznań pozwanego-powoda wzajemnego wynika, że próbował osobiście wręczyć powodowi świadectwo pracy jednak okazało się to bezskuteczne i wysłał świadectwo pocztą. Ponadto z zeznań powoda-pozwanego wzajemnego wynika, że od razu znalazł nową pracę, tylko nowy pracodawca chciał świadectwo pracy od poprzedniego pracodawcy, żeby naliczyć urlop wypoczynkowy. Tym samym po powoda-pozwany wzajemny nie wykazał, żby po jego stronie powstała jakakolwiek szkoda.

Z powyższego wynika, że nie zaistniały przesłanki dla ustalenia odpowiedzialności pracodawcy co do odszkodowania z art. 99 kp, w związku z czym powództwo w tym zakresie oddalono.

Pozwany-powód wzajemny wniósł o zasądzenie na jego rzecz od powoda-pozwanego wzajemnego 100 EURO i 953,50 zł, podnosząc, że kontrahent obciążył pracodawcę łącznie kwotą 100 EURO kary, gdyż powód nie umieścił kłódek na kontenerach, ponadto 19 listopada 2019 roku powód naruszył przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym i doprowadził do zbicia lampy na kwotę 476,75 zł, dodatkowo doprowadził do wyrwania przewodów pneumatycznych w W. – szkoda 200 zł. Zgodnie z art. 6 kc to na pozwanym-powodzie wzajemnym spoczywał obowiązek wykazania zasadności powództwa wzajemnego, tj. okoliczności uzasadniających odpowiedzialność pracownika oraz wysokość powstałej szkody (art. 116 kp).

Zgodnie z art. 114 kp pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną według zasad określonych w przepisach niniejszego rozdziału. Treść art. 115 kp wskazuje, że pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda. Dodatkowo art. 116 kp wskazuje, że to pracodawca jest obowiązany wykazać okoliczności uzasadniające odpowiedzialność pracownika oraz wysokość powstałej szkody. Na podstawie art. 120§1 kp w razie wyrządzenia przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych szkody osobie trzeciej, zobowiązany do naprawienia szkody jest wyłącznie pracodawca; wobec pracodawcy, który naprawił szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, pracownik ponosi odpowiedzialność przewidzianą w przepisach niniejszego rozdziału (tak §2 cytowanego przepisu).

Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił na pustelnie odpowiedzialności powoda-pozwanego wzajemnego za ewentualną szkodę w mieniu pracodawcy. Zgodnie z art. 120 kp za karę nałożoną przez kontrahenta na pracodawcę odpowiada wyłącznie pracodawca, zaś do ewentualnego żądania tej kwoty od pracownika pracodawca powinien wykazać okoliczności nałożenia kary i winę pracownika, czego nie uczynił. Powód-pozwany wzajemny wskazał zaś, że kwotę tę oddał pracodawcy.

Podobnie pracodawca nie wykazał odpowiedzialności pracownika za pozostałe kwoty; nie wykazano ani wystąpienia szkody, ani jej wysokości. W pozwie wzajemnym pozwany–powód wzajemny wskazał, że chodzi o zderzenie z dnia 19 listopada 2019 roku, w którym powód-pozwany wzajemny miał naruszyć przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym i doprowadzić do zbicia lampy na kwotę 476,75 zł oraz o zdarzenie w którym powód-pozwany wzajemny doprowadził do wyrwania przewodów pneumatycznych w W. – szkoda 200 zł. Z zeznań powoda-pozwanego wzajemnego wynika, że nie pamięta sytuacji ze stłuczeniem lampy; faktura, którą dołączono do akt jest z okresu, kiedy powód-pozwany wzajemny już nie pracował, potwierdził, że doszło do szkody parkingowej w dniu 10 marca 2021 roku, zostało sporządzone oświadczenie i szkoda prawdopodobnie została pobrana z ubezpieczenia, natomiast była sytuacja przerwanych przewodów to został on przerwany w czasie cofania i podpinania przyczepu ze względu na nierówny teren. Natomiast pozwany-powód wzajemny nie wykazał w żaden sposób powstania szkód, których dotyczy pozew wzajemny. Do akt dołączono wydruk korespondencji sms-owej z 10 marca 2021 roku, dotyczącej zdarzania na parkingu z tego dnia oraz fakturę dotyczącą zakupu dwóch lamp tylnych z 27 maja 2022 roku. Żaden z tych dokumentów nie dotyczy zdarzenia z 19 listopada 2019 roku ani przerwania przewodów paliwowych, faktura opiewa na inną kwotę niż żądana pozwem wzajemnym i pochodzi z okresu, kiedy powód-pozwany wzajemny już nie pracował.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 116 kp to pracodawca obowiązany jest wykazać wszystkie okoliczności związane zarówno z samym powstaniem szkody jak i winą pracownika. Zebrany materiał dowodowy nie pozwolił na ustalenie przesłanek odpowiedzialności powoda-pozwanego wzajemnego, co skutkowało oddaleniem powództwa wzajemnego.

Mając powyższe na uwadze na mocy powołanych przepisów sprostowano świadectwo pracy wydane przez pracodawcę z dnia 30 kwietnia 2022 roku przez wpisanie w punkcie w pkt. 6 podpunkt 1 „9 dni (72 godziny)” oraz zasądzono od pozwanego-powoda wzajemnego na rzecz powoda-pozwanego wzajemnego kwoty 575,68 zł brutto tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, zaś dalej idące powództwo oraz powództwo wzajemne oddalono.

Wyrokowi w punkcie II nadano rygor natychmiastowej wykonalności, na podstawie art. 477 ² § 1 kpc, zgodnie z którym zasądzając należność pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy, sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności w części nieprzekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika.

O obowiązku zwrotu kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 113 ust. 1 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych mając na względzie wynik procesu, nakazując stronie pozwanej uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego (...)kwotę 30 złotych tytułem częściowej opłaty od pozwu, od której powód był ustawowo zwolniony.