Postanowienie SN z 23 marca 2011, sygn. V CZ 4/11
Data orzeczenia
23 marca 2011
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Lech Walentynowicz
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 23 marca 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)
SSN Jan Górowski
SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi Z. S. i I. S.
o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego
Sądu Gospodarczego w C.
z dnia 31 lipca 2009 r.,
w sprawie z powództwa B. S.
przeciwko Z. S. i I. S.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 23 marca 2011 r.,
zażalenia Z. S. i I. S. na postanowienie Sądu Okręgowego
w C.
z dnia 10 grudnia 2010 r.,
odrzuca zażalenie.
Uzasadnienie
2
I. S. i Z. S. wnieśli cztery skargi o wznowienie postępowania zakończonego
prawomocnym wyrokiem reformatoryjnym Sądu Okręgowego w C. wydanym w
sprawie V Ga 46/09, które otrzymały sygnatury V Ga 76/10, V Ga 77/10/ V Ga
78/10, V Ga 79/110, wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i
wstrzymanie wykonania wyroku na podstawie art. 414 k.p.c. Wymienione skargi
zarządzeniem z dnia 10 grudnia 2010 r. zostały połączone do łącznego
rozpoznania.
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w C. oddalił zawarte we
wspomnianych skargach o wznowienie postępowania wnioski o zwolnienie od
kosztów sądowych i wstrzymanie wykonalności wyroku.
Od tego postanowienia I. S. i Z. S. wnieśli – sporządzone osobiście –
zażalenie z wnioskiem o zmianę zaskarżonego postanowienia co do
rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i uwzględnienie
wniosków o zwolnienie ich od kosztów sądowych w całości oraz o uchylenie
zaskarżonego postanowienia w zakresie rozstrzygnięcia oddalającego wnioski o
wstrzymanie wykonalności wyroku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 871
§ 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym
obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo
to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed
Sądem Najwyższym, podejmowanym przed sądem niższej instancji. Przepisu
przytoczonego paragrafu pierwszego nie stosuje się w postępowaniu o zwolnienie
od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz gdy
stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest
sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych,
a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat,
radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (art. 871
§ 2
k.p.c.).
3
W świetle przytoczonego art. 871
k.p.c. nie ulega wątpliwości, że wniesienie
zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji co do
wstrzymania wykonalności wyroku na podstawie art. 414 k.p.c. wymaga – pomijając
kwestię jego dopuszczalności pod względem przedmiotowym (por. uchwałę Sądu
Najwyższego z dnia 5 grudnia 1990 r., III CZP 64/90, OSNC 1991, nr 5-6, poz. 61)
– zastępstwa strony przez adwokata lub radcę prawnego, ponieważ wspomniane
zażalenie nie należy do kategorii czynności procesowych, niewymagających
zastępstwa strony w postępowaniu przed Sądem Najwyższym przez adwokata lub
radcę prawnego. Zażalenie w części dotyczącej oddalenia wniosku o wstrzymanie
wykonalności wyroku podlega zatem odrzuceniu z powodu niezachowania
przymusu adwokacko-radcowskiego (art. art. 373 w związku z art. 3941
§ 3 i art.
39821
k.p.c.).
Obowiązującego przed Sądem Najwyższym zastępstwa stron przez
adwokatów lub radców prawnych nie stosuje się natomiast – zgodnie z art. 871
§ 2
k.p.c. – w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący mogli zatem
zażalenie na postanowienie w części oddalającej ich wnioski o zwolnienie od
kosztów wnieść osobiście. Nie oznacza to jednak, że to zażalenie jest
dopuszczalne pod względem przedmiotowym. W orzecznictwie przyjmuje się
bowiem, że postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych nie należy
do postanowień, od których przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2009 r., II PZ 14/09,
niepubl.). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela ten kierunek wykładni
art. 3941
k.p.c. To oznacza, że również zażalenie na postanowienie w części
oddalającej wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych podlega odrzuceniu jako
niedopuszczalne (art. 373 w związku z art. 3941
i art. 39821
k.p.c.).
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji
postanowienia.