Wyrok z 13 czerwca 2017, sygn. II K 347/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 czerwca 2017 r.

Sąd Rejonowy w Chojnicach w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący: SSR Grażyna Drobińska

Protokolant: Aleksandra Primke

Prokurator: nie stawił się, zawiadomiony prawidłowo

po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 3 sierpnia 2016 roku, 19 października 2016 roku, 8 grudnia 2016 roku, 9 lutego 2017 roku, 19 kwietnia 2017 roku, 8 czerwca 2017 roku sprawy

S. K. (K.)

syna F. i F. z domu K.,

ur. (...) w Leśnie

oskarżonego o to, że:

w dniu 5 marca 2016 r. w C., na ul. (...), nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że kierując samochodem T. o nr rej. (...) nie udzielił pierwszeństwa przechodzącej przez oznakowane znakami pionowymi i poziomymi przejście dla pieszych J. G., w wyniku czego doszło do jej potrącenia, w trakcie którego pokrzywdzona doznała obrażeń ciała w postaci urazu wielonarządowego z utratą przytomności, urazu głowy z krwiakiem podtwardówkowym, złamania śródstawnego odcinka dalszego kości piszczelowej prawej, które to obrażenia naruszyły czynności narządów jej ciała oraz rozstrój zdrowia na okres trwający dłużej niż 7 dni,

tj. o czyn z art. 177 § 1 kk

orzeka:

I.  oskarżonego S. K. uznaje za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia tj. przestępstwa z art.177§1 kk i za to na podstawie tego przepisu skazuje go na karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności,

II.  na podstawie art.69§1 i 2 kk i art.70§1 kk wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata,

III.  na podstawie art.72§1 pkt.2 kk zobowiązuje oskarżonego do przeproszenia pokrzywdzonej J. G.,

IV.  na podstawie art. 46 § 1 kk zobowiązuje oskarżonego S. K. do zapłaty na rzecz pokrzywdzonej J. G. kwoty 1.500 zł (jeden tysiąc pięćset złotych), tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,

V.  zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych w całości.

SSR Grażyna Drobińska

akt II K 347/16

UZASADNIENIE

W dniu 5 marca 2016 roku S. K. kierował samochodem marki T. o nr rej. (...). Jego pasażerką była znajoma oskarżonego A. J. (okoliczności bezsporne).

Kiedy oskarżony poruszał się na ul. (...) w C., zbliżył się przejścia dla pieszych. Było ono prawidłowo oznakowane znakami pionowymi i poziomymi. Oskarżony nie udzielił pierwszeństwa przechodzącej przez to przejście J. G.. Pokrzywdzona wchodząc na wysepkę stwierdziła, że przejście jest wolne. Jednak nie upewniła się dostatecznie, czy nadjeżdżający pojazd ustępuje jej pierwszeństwa. Weszła na przejęcie dla pieszych. W wyniku nieudzielenia pierwszeństwa przez kierującego oskarżonego, doszło do potrącenia J. G.. W trakcie uderzenia, pokrzywdzona doznała obrażeń ciała w postaci urazu wielonarządowego z utratą przytomności, urazu głowy z krwiakiem podtwardówkowym, złamania śródstawnego odcinka dalszej kości piszczelowej prawej. Obrażenia te naruszyły czynności narządów jej ciała oraz rozstrój zdrowia na okres trwający dłużej niż 7 dni.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody już wyżej wskazane oraz pozostałe dowody zgromadzone w sprawie tj. karta zdarzenia drogowego (k.2), protokół oględzin pojazdu (k.3-4), protokół z przebiegu badania stanu trzeźwości urządzeniem elektronicznym (k.5-6), protokół oględzin miejsca wypadku drogowego wraz ze szkicem (k.7-10), zdjęcia wraz z płytą (k.27,32), szkic miejsca zdarzenia (k.33), odpis dokumentacji lekarskiej (k.43-46), opinia sądowo-lekarska (k.47-48), akta szkody na płycie (k.134), kopia protokołu z akt I C 934/16 (k.146-150), karta karna (k.152), opinia biegłego z dziedziny ruchu drogowego dr inż. W. G. (k.153-165), informacja z rejestru osób naruszających przepisy o ruchu drogowym (k.184) oraz zeznania J. G. (k.115-116), J. Z. (k.22,116-117), P. S. (k.25v,117v), D. K. (k.126-126v), M. P. (1) (k.126v-127).

Oskarżony S. K. (k.77-77v) oświadczył, że potrącił pokrzywdzoną, ale jej nie widział. Wyjaśnił, że dojechał do przejścia, przepuszczał dwie piesze i wtedy ruszył. Doszło do uderzenia pokrzywdzonej. Nadto wyjaśnił, że zna to skrzyżowanie, ponieważ często tam przejeżdża.

Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego w części dotyczącej zarzutu stawianego mu w akcie oskarżenia. Pozostałe okoliczności podawane przez oskarżonego i dotyczące samego faktu kierowania przez niego pojazdem, pozostają bezsporne. W ocenie Sądu, stanowisku zaprezentowanemu przez oskarżonego i dotyczącemu meritum sprawy przeczą zeznania J. G..

Pokrzywdzona J. G. (k.115-116) zeznała, że w dniu zdarzenia szła do K. na godzinę 18. Wychodzi z domu o godz. 17.30. W swoich zeznaniach wskazała, że weszła na wysepkę, spojrzała czy było wolne i weszła. Ocknęła się dopiero w ambulansie lub (...)ze. Nie zapamiętała przebiegu zdarzenia. Zeznała, że zaczynał się mrok, miała na sobie brązowe spodnie, kurtkę i beretkę. Wyjaśniła, że z prawej strony nic nie jechało, było pusto. Zeznała, że z prawej strony nic nie jechało, było pusto.

Sąd uwzględnił zeznania świadka przy dokonywaniu ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu Rejonowego, zeznania świadka zasługują na przymiot wiarygodności. Są one szczere i jasne. Pomimo starszego wieku, świadek wypowiadała się w sposób rzeczowy i zborny. W jej wypowiedziach nie znajdują się żadne elementy mogące wskazywać na luki w pamięci, czy też koloryzowanie zdarzeń. Świadek konsekwentnie powtarzała, że nie pamięta samego zdarzenia, a jedynie wcześniejsze okoliczności. Zatem brak było podstaw do kwestionowania tych wypowiedzi.

W sprawie został również przesłuchany J. Z. (k. 22,116-117), który jednak nie widział samego zdarzenia. W swoich zeznaniach złożonych w postepowaniu przygotowawczym podał, że w dniu zdarzenia szedł chodnikiem. Zauważył również starszą kobietę, która wchodzi na przejście dla pieszych. Jednak kiedy spuścił wzrok z tej kobiety, doszło do zdarzenia. Składając zeznania na rozprawie, podtrzymał swoje wcześniejsze wypowiedzi. Przy czym wyjaśnił również, że wydaje mu się, że pani trochę się spieszyła i w ogóle się nie rozglądała. Nie widział jednak, jak zachowywała się kobieta przechodząc przez wysepkę.

W ocenie Sądu Rejonowego, wypowiedzi świadka zasługują na wiarę. Świadek nie zna żadnej ze stron postępowania. Nie jest więc zainteresowany jego wynikiem. W swoich zeznaniach wypowiadał się szczere i logicznie.

Na miejscu zdarzenia znalazł się również P. S. (k.25v,117v). Podał on, że siedział na przystanku autobusowym. W pewnym momencie usłyszał uderzenie i widział, jak w powietrzu leci kobieta. Przy czym zeznał, że nie widział, jak starsza kobieta wchodziła na jezdnię.

Świadek jest osobą postronną w sprawie. Nadto wypowiedzi jego są konsekwentne spójne. Sąd zatem dał im wiarę.

Sąd Rejonowy przesłuchał również na rozprawie policjantów D. K. (k.126-126v) oraz M. P. (2) (k.126v-127). Świadek K. zeznał, że nie pamięta miejsca, w którym doszło do zdarzenia ani uszkodzeń pojazdu. Zapamięta również, że kierowca twierdził, że nie widział pokrzywdzonej. Wedle wypowiedzi świadka, w tym miejscu jest słaba widoczność. Świadek D.- P. zeznał natomiast, że nie pamięta przesłuchania świadka J. Z.. Wyjaśnił, że na początku zawsze pozwala się swobodnie wypowiedzieć świadkowi. Gdyby świadek opowiadał odmiennie od swoich zeznań, to wówczas wznowiłby przesłuchanie.

W ocenie Sądu zeznania wymienionych świadków są szczere i jasne. Nie ma żadnych logicznie uzasadnionych podstaw dla kwestionowania ich zgodności z prawdą. Świadkowi złożyli swoje zeznania, co do okoliczności związanych w ich obwiązkami służbowymi.

W sprawie złożył również zeznania A. J. (k.56v), która wspólnie z oskarżonym jechała samochodem w dniu zdarzenia. Zeznała, że przed przejściem dla pieszych oskarżony zatrzymał się w celu przepuszczenia pieszych. Zderzenie z pokrzywdzoną był do nich zaskoczeniem.

Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka w zakresie okoliczności poprzedzających zderzenie pojazdu z pokrzywdzoną. W tym zakresie zeznania świadka pozostają w sprzeczności z zeznaniami pokrzywdzonej J. G.. W ocenie Sądu Rejonowego, wypowiedzi świadka J. w tym zakresie zmierzają do umniejszenia odpowiedzialności oskarżonego za spowodowanie wypadku. Nie bez znaczenia jest fakt, że świadek i oskarżony znają się i utrzymują bliskie kontakty koleżeńskie.

Sąd Rejonowy, w toku postępowania sądowego, zgromadził opinię biegłego z dziedziny kryminalistyczno- technicznej rekonstrukcji wypadków drogowych, techniki samochodowej oraz wycen dr inż. W. G. (k.153-165). Biegły stwierdził, że przyczyną zaistniałego wypadku drogowego było postępowanie kierowcy samochodu T. (...), który zbliżając się do przejścia dla pieszych nie zachował szczególnej ostrożności i nie udzielił pierwszeństwa pieszej. Zdaniem biegłego, kierowca tego pojazdu nie dostosował sposobu i prędkości jazdy do sytuacji drogowej oraz warunków widoczności. Prowadząc uważną obserwację przedpola jazdy, tj. przejścia dla pieszych oraz wysepki rozdzielającej jezdnię, miał możliwość dostrzeżenia pieszej i uniknięcia zderzenia. Biegły stwierdził, że do zaistniałego wypadku drogowego przyczyniła się piesza, która przekraczając jezdnię na przejściu dla pieszych nie zachowała szczególnej ostrożności, nie obserwując uważnie sytuacji drogowej. Nie upewniła się wystarczająco, czy może bezpiecznie przekroczyć jezdnię.

Biegły podtrzymał swoją pisemną opinię na rozprawie (k.185—185v). Dodatkowo wyjaśnił, że pokrzywdzona miała możliwość dostrzeżenia pojazdu i odstąpienia od wejścia na przejęcie dla pieszych. Zatem, w jego ocenie przyczyniła się do powstania zdarzenia drogowego. Jednocześnie biegły wskazał, że oskarżony miał możliwość obserwacji ruchu pieszych.

W ocenie Sądu, opinia biegłego jest jasna, rzetelna, sporządzona w sposób spójny i czytelny. Zawiera konkretne odpowiedzi na zadane pytania, nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. W ten sam sposób Sąd ocenił wypowiedzi biegłego na rozprawie. Powyższe opinie i wypowiedzi Sąd uczynił podstawą dla dokonania ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie.

Do sprawy została sporządzona opinia przez biegłego A. M. (k.47-48). Wynika z niej, że obrażenia ciała których doznała pokrzywdzona w postaci urazu wielonarządowego z utratą przytomności, urazu głowy z krwiakiem podtwardówkowym, złamania śródstawnego odcinka dalszej kości piszczelowej prawej, naruszyły czynności narządów jej ciała oraz rozstrój zdrowia na okres trwający dłużej niż 7 dni.

Powyższa opinia jest jasna, rzeczowa i nie zawiera sprzeczności.

Wobec braku podstaw do kwestionowania Sąd uznał również za wiarygodne pozostałe dowody zgromadzone tj. karta zdarzenia drogowego (k.2), protokół oględzin pojazdu (k.3-4), protokół z przebiegu badania stanu trzeźwości urządzeniem elektronicznym (k.5-6), protokół oględzin miejsca wypadku drogowego wraz ze szkicem (k.7-10), zdjęcia wraz z płytą (k.27,32), szkic miejsca zdarzenia (k.33), odpis dokumentacji lekarskiej (k.43-46), opinia sądowo-lekarska (k.47-48), akta szkody na płycie (k.134), kopia protokołu z akt I C 934/16 (k.146-150), karta karna (k.152), informacja z rejestru osób naruszających przepisy o ruchu drogowym (k.184).

W tym stanie sprawy wina oskarżonego S. K. nie budziła wątpliwości i polegała na tym, że w dniu 5 marca 2016 roku w C. na ul. (...) nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że kierując samochodem T. o nr rej. (...) nie udzielił pierwszeństwa przechodzącej przez oznakowane znakami pionowymi i poziomymi przejście dla pieszych J. G., w wyniku czego doszło do jej potrącenia, w trakcie którego pokrzywdzona doznała obrażeń ciała w postaci urazu wielonarządowego z utratą przytomności, urazu głowy z krwiakiem podtwardówkowym, złamania śródstawnego odcinka dalszej kości piszczelowej prawej, które to obrażenia naruszyły czynności narządów jej ciała oraz rozstrój zdrowia na okres trwający dłużej niż 7 dni, czym wypełnił znamiona przestępstwa z art.177§1 kk.

Przy dokonywaniu oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Sąd kierował się tym, że ocena każdego dowodu, również z wyjaśnień oskarżonego, jako pozostawiona sądowi orzekającemu, musi być dokonywana z przekonaniem, że oskarżony nie popełnił zarzucanego mu czynu. Dopiero, kiedy przeprowadzone dowody, ich ocena i wyprowadzone z nich wnioski, obalą owo przekonanie- można ferować wyrok skazujący. Stanowisko takie ma swoje uargumentowanie w treści art.5§1 kpk w związku z art.7 kpk, jako ze przepisy tej ustawy uznają jedynie zasadę swobodnej oceny dowodów, będącej efektem rozważań całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności, przemawiających zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego oraz nie różnicują dowodów od tego, w jakiej fazie postępowania i od kogo zostały pozyskane ( wyrok S.A. w Lublinie z dnia 29.04.2009 r., II AKa 63/09).

Należy podkreślić, że głównym przedmiotem ochrony w art.177 kk jest bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzi uczestniczących w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym. Czynność sprawcza stanowiąca znamię typu czynu zabronionego określonego tym przepisem polega na nieumyślnym naruszeniu zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowy, wodnym lub powietrznym. Przy czym zasady te są regułami, które w oparciu o wiedzę i doświadczenie określają sposób korzystania z danej dziedziny ruchu. Należy też zauważyć, że reguły te nie gwarantują bezpieczeństwa, ale ich przestrzeganie minimalizuje zagrożenie do granic, w których bardziej wartościowe od zagrożenia są korzyści społeczne, związane z możliwością korzystania z ruchu lądowego, wodnego i powietrznego (Kodeks karny komentarz, pod red. A. Zolla, Zakamycze 1999 r.).

Oskarżony S. K. nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu przestępstwa.

Dokonując oceny wyjaśnień oskarżonego S. K. i ustaleń stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, Sąd wziął pod uwagę fakt, że zgodnie z art.26 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. nr 1137 ze zm.) kierujący pojazdem zbliżając się do przejścia dla pieszych, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na przejściu. Zatem ustawodawca uznał, że przejście dla pieszych jest miejscem szczególnie niebezpiecznym i pieszy znajdujący się w tym miejscu korzysta z pierwszeństwa.

W przedmiotowej sprawie oskarżony S. K. zobowiązany był zatem do zachowania szczególnej ostrożności polegającej na tym, że powinien zwiększyć uwagę co do zachowania pieszych znajdujących się przed tym przejściem oraz w jego otoczeniu (orzeczenie SN z 16.10.2012 r, VII 423/11, LEX 1228654).

Tymczasem oskarżony wyjaśnił, że zatrzymał się przed przejściem przepuszczając innych pieszych po czym ruszył. Obecność pokrzywdzonej była dla niego zaskoczeniem. Tej samej treści zeznania co do przebiegu wypadku opisała w swoich zeznaniach A. J.. W ocenie Sądu Rejonowego, wypowiedzi powyższe nie odpowiadają prawdzie wobec zeznań pokrzywdzonej J. G.. Przy ocenie zeznań pokrzywdzonej, Sąd Rejonowy wziął pod uwagę zeznania J. Z.. Świadek ten widział pokrzywdzoną i w jego ocenie spieszyła się ona, w ogóle nie patrzyła. Przy czym świadek ten nie widział samego momentu uderzenia, ponieważ odwrócił wzrok. Nadto mógł on po prostu nie widzieć, czy J. G. upewnia się co do bezpiecznego przejścia. Swoją obserwację świadek ten prowadził bowiem z boku zdarzenia, widząc jedynie plecy pokrzywdzonej. Żadna inna zaś osoba, poza wymienionymi, nie widziała momentu poprzedzającego zdarzenie.

Piesza J. G. przechodząc jezdnie lub torowisko, była zobowiązana również zachować szczególną ostrożność i korzystać z przejścia dla pieszych, co wynika jasno z art.13 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. nr 1137 ze zm.). Jej obowiązek sprowadzał się do tego, że powinna upewnić się, czy może w sposób bezpieczny przejść przez przejście. Musiała sprawdzić, czy nie nadjeżdża samochód lub też, że nadjeżdżający pojazd ustępuje jej pierwszeństwa. W ocenie Sądu Rejonowego, pokrzywdzona nie w pełni wywiązała się z powyższego obowiązku. Nie do końca bowiem upewniła się, czy nadjeżdżający pojazd ustępuje jej pierwszeństwa. Weszła na przejście, gdy nadjeżdżał oskarżony. Przy czym Sąd Rejonowy uznał, że J. G. jedynie w nieznacznym stopniu przyczyniła się do zaistnienia zdarzenia drogowego. Prawdą jest, że gdyby w sposób zupełnie prawidłowy oceniła prędkość zbliżającego się pojazdu, zatrzymałaby się na wysepce i nie wchodziła na przejście. W ten sposób uniknęłaby kolizji. Jednak nie bez znaczenia jest fakt, że pokrzywdzona jest osobą w podeszłym wieku. W chwili zdarzenia miała 83 lata i poruszała się sprawnie, ale przy pomocy laski. Oskarżony jako kierujący pojazdem miał obowiązek dostrzec tę pieszą oraz jej ułomność.

W związku z powyższym, Sąd Rejonowy uznał, że oskarżony nie dopełnił obowiązku zachowania szczególnej ostrożności.

Na marginesie tych rozważań Sąd Rejonowy wskazuje, że, analizując treść wyjaśnień oskarżonego, doszedł do przekonania, że jeśliby nawet uznać, że przebieg zdarzenia był zgodny z jego wypowiedziami, to i tak za zaistnienie zdarzenia ponosi odpowiedzialność oskarżony. Jeśli bowiem oskarżony zatrzymał pojazd, celem przepuszczenia pieszych, to wówczas tym bardziej powinien i mógł przypuszczać, że na przejściu pojawią się piesi. Obecność pokrzywdzonej na przejściu, nawet w tych okolicznościach, nie powinna być dla oskarżonego żadnym zaskoczeniem.

Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd doszedł do przekonania, że oskarżony S. K. dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu. Za popełnienie przestępstwa określonego w art.177§1 kk Sąd skazał oskarżonego na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art.69§1 i 2 kk oraz art.70§1 kk Sąd warunkowo zawiesił wykonanie kary pozbawienia wolności na okres próby 2 lat. Na podstawie art.72§1 pkt.2 kk Sąd zobowiązał oskarżonego do przeproszenia pokrzywdzonej. Na podstawie art.46§1 kk Sąd zobowiązał oskarżonego do zapłaty na rzecz pokrzywdzonej J. G. kwoty 1.500 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Sąd uznał, że wymierzona kara odpowiada stopniowi zawinienia sprawcy przestępstwa oraz stopniowi społecznej szkodliwości zarzucanego mu czynu. S. K. dotychczas nie wchodził w konflikt z prawem.

Ten fakt Sąd potraktował jako okoliczność łagodzącą. Sąd uznał, że w odniesieniu do oskarżonego istnieje pozytywna prognoza kryminalistyczna, która uzasadnia zastosowanie dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary. Przy czym należy podkreślić, że podstawową przesłaną zawieszenia wykonania kary są wynikające z dotychczasowego postępowania oskarżonych, dające się uzasadnić w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przypuszczenia, co do przewidywanego sposobu życia, dotyczy to przede wszystkim przestrzegania przez nich porządku prawnego. Wśród wskazanych w art.69§2 kk przesłanek prognozowania nie istnieje priorytet którejkolwiek z nich (wyrok SN z dnia 19.01.1973 r., OSNPG 1973/7/91, wyrok SN z dnia 23.02.1979 r., OSNKW 1979/5/54). W ocenie Sądu okres próby w wymiarze 2 lat będzie wystarczający dla zweryfikowania pozytywnej prognozy oskarżonego.

Przy wymiarze kary Sąd wziął również pod uwagę fakt, że oskarżony jest osobą starszą. Ma 80 lat. Zna z pewnością normy społeczne i konsekwencje ich naruszania. Jest kawalerem. Przez wiele lat pracował jako kierowca zawodowy. Obecnie jest emerytem i uzyskuje 1.400 zł emerytury miesięcznie. Nie figuruje w ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym. Te okoliczności wskazują, że kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania stanowi wystarczającą dolegliwość dla oskarżonego. Nadto obowiązek przeproszenia pokrzywdzonej stanowi dopełnienie obowiązków oskarżonego jako sprawcy zdarzenia drogowego.

Przy wymiarze zadośćuczynienia za doznana krzywdę Sąd Rejonowy uwzględnił wykaz doznanych przez pokrzywdzoną cierpień. Przed zdarzeniem J. G. była sprawną starszą osobą. Następnie przez długi czas wymagała opieki i pomocy innych osób. Przeszła również kilka operacji.

Sąd nie dopatrzył się okoliczności obciążających.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.624§1kk. Sąd Rejonowy uznał, że sytuacja oskarżonego wskazuje, że uiszczenie przez niego całości kosztów byłoby zbyt uciążliwe. S. K. utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.400 zł miesięcznie.