sygn. II CNP 86/10 24 marca 2011 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 24 marca 2011, sygn. II CNP 86/10

Data orzeczenia 24 marca 2011
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący SSN Dariusz Zawistowski
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #postanowienie SN
Sygn. akt II CNP 86/10
POSTANOWIENIE
Dnia 24 marca 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Dariusz Zawistowski
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 24 marca 2011 r.,
skargi N. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 2 czerwca 2009., wydanego w sprawie z
powództwa G. G. obecnie W., A. K. i E. M.
przeciwko N. S.
z udziałem interwenienta ubocznego po stronie powodowej Gminy Ł.
o eksmisję i zakaz naruszania
i z powództwa wzajemnego N. S.
przeciwko G. G. obecnie W., A. K.
i E. M.
o ustalenie nieważności umowy,
1. odrzuca skargę
2. zasądza od pozwanej i powódki wzajemnej N. S. na rzecz
powodów i pozwanych wzajemnych G. W., A. K. i E. M.
kwotę 2100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
skargowego.
Uzasadnienie
2
Pozwana i powódka wzajemna N. S. wniosła o stwierdzenie niezgodności z
prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r.,
wydanego w sprawie […], którym oddalono jej apelację od wyroku Sądu
Okręgowego w Ł. z dnia 22 stycznia 2009 r., w sprawie […]. Skarżąca wniosła
również o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W skardze podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez
niezastosowanie art. 83 § 1 k.c. oraz nieuzasadnione zastosowanie art. 222 k.c.,
a także naruszenie prawa procesowego poprzez nieuzasadnione zastosowanie art.
385 k.p.c. oraz naruszenie art. 410 k.p.c. poprzez jego błędną wykładnię. Skarżąca
wskazała, że wydany z naruszeniem powołanych przepisów wyrok jest niezgodny
z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 45 Konstytucji RP, art.. 83 i 222 k.c. a także art. 385
k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia –
stosownie do treści art. 4241
§ 1 k.p.c. – przysługuje od prawomocnego wyroku
sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego
wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku
w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.
W wyjątkowych sytuacjach, określonych w § 2 powołanego przepisu, skarga
przysługuje od prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji
kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała
z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub
uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych.
Skarżąca oparła skargę na treści art. 4241
§ 2 k.p.c. argumentując, iż
w sprawie zachodzi wyjątkowy wypadek pozwalający na skorzystanie przez nią
z tego szczególnego środka.
Wskazany jako podstawa skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia przepis, a to art. 4241
§ 2 k.p.c., przewiduje iż
w szczególnie uzasadnionych wypadkach, które mają charakter kwalifikowany,
strona może wnieść skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
3
wyroku, mimo że nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Należy
przy tym zaznaczyć, iż strona skarżąca musi wykazać że ów szczególny wypadek
zachodzi, gdyż brak wykazania skutkuje odrzuceniem skargi przez Sąd Najwyższy
(por. postanowienie SN z dnia 18 maja 2007 r., IV CNP 48/07, niepublikowane),
a ponadto ów „wyjątkowy wypadek” należy skonkretyzować i uprawdopodobnić
(por. postanowienie SN z dnia 16 maja 2008 r., I CNP 21/08, niepublikowane).
W judykaturze wyrażono pogląd, iż dopuszczalność skargi o stwierdzenie
niezgodności z prawem orzeczenia sądu pierwszej lub drugiej instancji, jeżeli
strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, zależy od
kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz
występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej
z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych
wolności albo praw człowieka i obywatela (por. postanowienie SN z dnia
18 sierpnia 2006 r., I CNP 42/06, niepublikowane; postanowienie SN z dnia
28 marca 2007 r., II CNP 126/06, niepublikowane). Pojęcie wypadku wyjątkowego,
uzasadniającego złożenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia odnosi, się zarówno do przyczyn niezgodności
z prawem takiego orzeczenia oraz powodów, dla których strona nie skorzystała
z możliwości jego zaskarżenia (por. postanowienie SN z dnia 29 listopada 2006 r.,
II CNP 85/06, niepublikowane).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca podniosła, iż zachodzi szczególny
wypadek, który uniemożliwił jej skorzystanie z innej drogi podważenia
zaskarżonego skargą orzeczenia, a to skargi o wznowienie postępowania,
albowiem skarga złożona przez pozwaną - powódkę wzajemną została przez Sąd
Apelacyjny odrzucona; a ponadto skarżącej upłynął już termin do złożenia skargi
kasacyjnej. Przytoczona przez skarżącą argumentacja nie pozwala na
stwierdzenie, iż w sprawie zachodzi szczególny wypadek, o którym mowa w art.
4241
§ 2 k.p.c. „Wyjątkowy wypadek”, o którym mowa w tym przepisie odnosi się
bowiem do sytuacji, w których wskutek okoliczności niezależnych od strony, takich
jak np.: ciężka choroba, katastrofa czy błędne pouczenie pracownika sądu, nie
skorzystała ona z przysługującego jej uprawnienia (por. postanowienie SN z dnia
2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC, 2006 Nr 6, poz. 113). Tym samym nie dotyczy
4
tych sytuacji, w której strona miała możliwość skorzystania z innych środków
zaskarżenia, jednakże z nich nie skorzystała, ewentualnie podjęła próbę
skorzystania z nich, która się nie powiodła. Skarga o stwierdzenie niezgodności
z prawem prawomocnego orzeczenia nie jest bowiem środkiem prawnym
przysługujący stronie „na wypadek” nieskorzystania z innych środków prawnych
i nie stanowi „zastępczego” środka służącego wzruszeniu orzeczenia, w sytuacji
gdy skorzystanie z innych środków nie powiodło się lub gdy strona zaniechała
skorzystania z nich. W rozpoznawanej sprawie, skarżąca nie wykazała, aby
w sprawie zachodził „wyjątkowy wypadek”, co stanowi podstawę do odrzucenia
wniesionej przez nią skargi. Nie jest bowiem „wyjątkowym wypadkiem” odrzucenie
złożonej przez skarżącego skargi o wznowienie prawomocnie zakończonego
postępowania, w oparciu o art. 410 k.p.c., ani też upływ terminu na wniesienie
skargi kasacyjnej.
W sprawie brak również podstaw do uznania, że wystąpiła niezgodność
z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikająca z naruszenia podstawowych
zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka
i obywatela.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy w oparciu o art. 4248
§ 2 k.p.c.
odrzucił skargę. Sąd Najwyższy zasądził od pozwanej – powódki wzajemnej N. S.
na rzecz powodów – pozwanych wzajemnych G. W., A. K. i E. M. kwotę 2100
złotych tytułem kosztów postępowania skargowego, w oparciu o art. 108 k.p.c. w
zw. z § 13 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002
r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.
1348 ze zm.).