Zarządzenie z 19 marca 2024, sygn. I C 1498/23

Sygn. akt I C 1498/23 upr

Uzasadnienie wyroku z dnia 6 lutego 2024 roku

Powód M. J. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w pozwie z 31 października 2023 roku domagał się zasądzenia od strony pozwanej (...) S.A. z siedzibą w S. kwoty 499,30 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 11 kwietnia 2020 roku do dnia zapłaty. Ponadto wniósł o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko powód wskazał, że na mocy umowy cesji zawartej z poszkodowaną M. P. nabył od niej wierzytelność przysługującą jej względem strony pozwanej z tytułu szkody związanej z koniecznością wynajmu pojazdu zastępczego. Żądana zaś kwota stanowi różnicę pomiędzy kwotą wynikającą z faktury VAT nr (...) a wysokością rzeczywiście wypłaconego przez stronę pozwaną odszkodowania.

Nakazem zapłaty z 8 listopada 2023 roku (sygn. akt I Nc 1880/23) tutejszy Sąd uwzględnił roszczenie powoda w całości (k. 33).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty z 23 listopada 2023 roku (k.38) strona pozwana (...) S.A. z siedzibą w S. reprezentowana przez pracownika zaskarżyła nakaz zapłaty w całości wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko strona pozwana wskazała, że nie kwestionuje zasadności 6-dniowego czasu najmu pojazdu zastępczego. Zakwestionowała natomiast zasadność przyjętej przez powoda stawki dobowej najmu wskazując, że na etapie postępowania przedsądowego proponowała zorganizowanie poszkodowanej pojazdu zastępczego za stawkę niższą – to jest 86,00 zł brutto.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powód M. J. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą(...), polegającą na wynajmie samochodów zastępczych. Natomiast strona pozwana prowadzi działalność ubezpieczeniową.

Dowód: bezsporne

W dniu 26 lutego 2020 roku powód zawarł z poszkodowaną M. P. umowę najmu pojazdu zastępczego marki F. (...) (nr umowy (...)). Strony ustaliły stawkę dobową w kwocie 180 zł netto (221,40 zł brutto). Załącznikiem do umowy najmu była umowa cesji, zgodnie z którą poszkodowana przelała na rzecz pozwanego wierzytelność w postaci odszkodowania należnego jej od strony pozwanej (...) S.A. Strona pozwana była odpowiedzialna za naprawienie szkody jaką poniosła M. P. w związku z koniecznością wynajmu pojazdu zastępczego.

Do zwrotu samochodu będącego przedmiotem najmu doszło 2 marca 2020 roku, gdyż nie korzystała z pojazdu zastępczego. M. J. wystawił 6 marca 2020 roku fakturę VAT nr (...) na łączną kwotę 1.080,00 zł netto, to jest 1.328,40 zł brutto, którą przesłał do strony pozwanej. Termin płatności został oznaczony na 20 marca 2020 roku.

Dowód: umowa najmu pojazdu z 26 lutego 2020 roku - nr (...) wraz z załącznikami (k.8-10), protokół zdawczo-odbiorczy (k.11), faktura nr (...) (k.12), umowa cesji z dnia 26 lutego 2020 roku (k.13), zawiadomienie strony pozwanej o cesji (k.14), częściowo zeznania świadka M. P. – k. 76-76/2 nagranie rozprawy z 6 lutego 2024 roku od 00:01:16

W dniu 26 lutego 2020 roku w czasie przyjęcia zgłoszenia szkody, podczas rozmowy telefonicznej strona pozwana zaproponowała poszkodowanej zorganizowanie pojazdu zastępczego. Propozycja została powtórzona również 28 lutego 2020 roku na ocenie technicznej po oględzinach pojazdu. Strona pozwana udzieliła poszkodowanej szczegółowych informacji na temat zasad i dobowej stawki najmu pojazdu zastępczego. Poinformowała również o weryfikacji stawki do 86,00 zł brutto. Poszkodowana nie skorzystała z propozycji najmu pojazdu oferowanego przez stronę pozwaną.

Dowód: nagranie rozmowy z przyjęcia zgłoszenia szkody w dniu 26 lutego 2020 roku (płyta CD k. 42), częściowo zeznania świadka M. P. na rozprawie w dniu 6 lutego 2024 roku fragment od 00:01:16 (k.76-76v), oświadczenia asystorów ubezpieczyciela (k.50-51)

Strona pozwana w decyzji z 16 marca 2020 roku przyznała powodowi dopłatę do odszkodowania w wysokości 516,00 zł brutto, uwzględniając koszt najmu pojazdu zastępczego w powyższej kwocie. Strona pozwana nie kwestionowała zasadności 6-dniowego okresu najmu pojazdu zastępczego, natomiast dokonała weryfikacji stawki dobowej wynikającej z faktury (...) z kwoty 180 zł netto do 86 zł brutto.

Pismem z 23 marca 2020 roku powód wezwał stronę pozwaną do zapłaty kwoty 812,40 zł wynikającą z faktury (...).

Po dokonaniu ponownej analizy dokumentacji szkodowej strona pozwana w piśmie z 15 kwietnia 2020 roku odmówiła przyznania dalszych kwot z tytułu odszkodowania za najem pojazdu zastępczego.

W dniu 12 maja 2020 roku powód złożył odwołanie od decyzji strony pozwanej. Jednakże strona pozwana podtrzymała swoje stanowisko również w decyzji z 5 czerwca 2020 roku.

Dowód: decyzja (...) z 16 marca 2020 roku (k.16 i 44), wezwanie do zapłaty z 23 marca 2020 roku (k.15), decyzja pozwanej z 15 kwietnia 2020 roku (k.17-18), odwołanie z 12 maja 2020 roku (k.20-21), decyzja pozwanej z 5 czerwca 2020 roku (k.19), protokół szkody w pojeździe z 28 lutego 2020 roku (k.45-46)

Sąd dokonał ustaleń faktycznych na podstawie przedłożonych przez strony dokumentów. Treść i forma tych dokumentów nie była kwestionowana i nie budziła wątpliwości Sądu.

Jako irrelewantne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy sąd uznał dowody w postaci kopii faktur VAT i potwierdzeń transakcji przedłożone w pozwie (k.22-30). Fakt, że inni ubezpieczyciele płacili powodowi wyższą stawkę za najem pojazdu zastępczego należącego do tego samego segmentu nie jest w żaden sposób wiążący w niniejszej sprawie. Ponadto z przedłożonych kopii faktur i przelewów nie wynika na jakich warunkach ten najem się odbywał, czy ubezpieczyciel wcześniej poinformował poszkodowanego o możliwości najmu pojazdu zastępczego i po jakiej stawce dobowej.

Zeznania świadka M. P. miały dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy charakter jedynie pomocniczy. Z uwagi na upływ czasu od dnia powstania szkody do chwili przesłuchania świadka na rozprawie zeznania są nieścisłe. Przede wszystkim świadek wskazała, że to ubezpieczyciel namówił ją do tego, żeby wynająć pojazd zastępczy. Ponadto świadek uważa iż samochód zastępczy był wynajęty od ubezpieczyciela, chociaż jak potem dodaje „dokładnie nie pamiętam”. Powyższe zeznania są sprzeczne z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, z którego wynika, że to powód, a nie ubezpieczyciel wynajął poszkodowanej samochód zastępczy.

Sąd na postawie art. 235 ² § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. pominął wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego zgłoszony w pkt 11 pozwu. W ocenie Sądu jest to dowód nieprzydatny do rozstrzygnięcia sprawy oraz zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania. Ponadto koszt takiej opinii z pewnością przekroczyłby wartość przedmiotu sporu.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu w całości jako bezzasadne.

W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt powstania szkody, ponoszenia odpowiedzialności za powstałą szkodę przez stronę pozwaną, skuteczność dokonania umowy cesji, zgodnie z którą powód nabył od poszkodowanej wierzytelność przysługującą jej względem pozwanego towarzystwa ubezpieczeń i wynikająca z powyższego faktu legitymacja materialna powoda. Ponadto bezsporne jest również, że wskazywany przez powoda okres najmu wynoszący 6 dni był uzasadniony.

Osią sporu w niniejszej sprawie jest zasadność przyjętej dobowej stawki najmu pojazdu zastępczego. W ocenie powoda była to kwota 180,00 zł netto za dobę, natomiast strona pozwana uznała za zasadną stawkę 86,00 zł brutto i wypłaciła na etapie postępowania przedsądowego odszkodowanie w wysokości 516 zł brutto mnożąc stawkę 86,00 zł przez liczbę 6 dni najmu.

Odpowiedzialność strony pozwanej w niniejszej sprawie opiera się na art. 805 § 1 k.c. i art. 822 § 1 k.c. w zw. z art. 34 ust. 1, art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2500).

Zgodnie z art. 805 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Przepis art. 822 § 1 k.c. stanowi, że przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Z kolei art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) stanowi, że z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Natomiast art. 36 ust. 1 zdanie pierwsze wyżej wymienionej ustawy stanowi, że odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej.

Ustalenie wysokości szkody i sposobu jej naprawienia odbywa się w zgodzie z zasadami określonymi w art. 361 § 2 k.c. i art. 363 § 1 k.c. - na podstawie odpowiedzialności za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Pozwany powinien dokonać pełnej kompensacji szkody, to jest doprowadzić do wyrównania uszczerbku w majątku poszkodowanego do poziomu, w jakim był przed zdarzeniem rodzącym odpowiedzialność. Zgodnie z art. 361 § 2 k.c. naprawienie szkody ma zapewnić całkowitą kompensatę doznanego uszczerbku, nie dopuszczając zarazem do nieuzasadnionego wzbogacenia poszkodowanego. Zaciągnięcie przez poszkodowanego zobowiązania do zapłaty czynszu najmu pojazdu zastępczego stanowi szkodę w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. pozostającą w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym.

W orzecznictwie powszechny jest pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w uchwale z dnia 24 sierpnia 2017 roku sygn. akt III CZP 20/17, który sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni aprobuje, że wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, że powód nie wykazał, aby wydatki poniesione przez niego z tytułu najmu pojazdu zastępczego w wysokości wyżej niż dotychczas wypłaconej były celowe i ekonomicznie uzasadnione. Nie należy tracić z pola widzenia, że strona pozwana w rozmowie telefonicznej z 26 lutego 2020 roku przedstawiła poszkodowanej propozycję najmu pojazdu zastępczego ponawiając ją także w piśmie po oględzinach w dniu 28 lutego 2020 roku. Poinformowała poszkodowaną, że może wybrać również inną firmę wynajmującą pojazdy zastępcze, jednakże zastrzegając sobie prawo do weryfikacji stawki dobowej najmu do kwoty 86 zł netto. Pomimo istnienia takiej możliwości poszkodowana nie skorzystała z możliwości najmu pojazdu zastępczego u pozwanej wynajmując pojazd zastępczy w firmie powoda po stawce dobowej w wysokości 180 zł. Jednocześnie powód nie wykazał w toku niniejszego procesu, aby zaistniały jakiekolwiek okoliczności, które uzasadniałyby skorzystanie przez poszkodowanego z pojazdu zastępczego po stawce wyższej niż proponowana przez stronę pozwaną. Tym samym powód nie sprostał obowiązkowi dążenia do minimalizacji szkody.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut powoda zawarty w piśmie procesowym z dnia 21 grudnia 2023 roku (k.67), w którym wskazuje, że oferowanie pomocy przy wynajmie pojazdu nie jest tożsame ze złożeniem oferty najmu pojazdu zastępczego. Należy wskazać, że bez znaczenia pozostaje okoliczność, że wystosowana przez stronę pozwaną oferta mogła nie spełniać kryteriów oferty w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Brak jest bowiem przepisów prawa, które nakładałyby na ubezpieczyciela obowiązek przedstawienia poszkodowanemu tego typu oferty. Tym bardziej, że pozwany prowadzi działalność ubezpieczeniową, nie zaś ukierunkowaną na najem pojazdów zastępczych, natomiast przekazuje informacje dotyczące najmu pojazdów oferowanego przez firmy współpracujące z ubezpieczycielem. Nie sposób zatem wymagać od ubezpieczyciela aby przedstawiał oferty w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego niezwiązane bezpośrednio z jego działalnością.

Wobec powyższego powództwo należało oddalić w całości, o czym orzeczono w pkt I wyroku.

O kosztach orzeczono w pkt II wyroku zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu wyrażoną w art. 98 § 1 k.c. zasądzając od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 137 zł. Powód jako strona przegrywająca sprawę w całości obowiązany jest zwrócić stronie pozwanej całość poniesionych przez nią kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia jej praw i celowej obrony.

W tym stanie rzeczy orzeczono jak we wstępie.