Zarządzenie z 24 stycznia 2025, sygn. I C 108/24

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 27 grudnia 2024r.

(...) Spółdzielnia Mieszkaniowa w pozwie złożonym dnia 23 listopada 2023r. domagała się zasądzenia od pozwanych A. K. (1) oraz małoletniej O. K. reprezentowanej przez kuratora adw. M. W. kwoty 4.244,65 zł z ustawowymi odsetkami od kwot:

- 312,23 zł od dnia 01.01.2023 r. do dnia zapłaty,

- 550,59 zł od dnia 01.02.2023 r. do dnia zapłaty,

- 550,59 zł od dnia 01.03.2023 r. do dnia zapłaty,

- 550,59 zł od dnia 01.04.2023 r. do dnia zapłaty,

- 566,92 zł od dnia 01.05.2023 r. do dnia zapłaty,

- 566,92 zł od dnia 01.06.2023 r. do dnia zapłaty,

- 566,92 zł od dnia 01.07.2023 r. do dnia zapłaty,

- 569,73 zł od dnia 01.08.2023 r. do dnia zapłaty,

oraz zwrotu kosztów procesu wg. norm przepisanych. (k. 1-4)

W uzasadnieniu żądania pozwu, strona powodowa wskazała, iż pozwane posiadają tytuł prawny do nieruchomości w postaci spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położnego przy ulicy (...) w N.. Wobec tego są obowiązane do uiszczania comiesięcznych opłat związanych z eksploatacją lokalu czego na bieżąco nie czynią. Kwota objęta żądaniem obejmuje zaległy czynsz za miesiące od stycznia do sierpnia 2023r. a także koszt korespondencji w wysokości 10 zł.

W dniu 24 listopada 2023 r. Referendarz Sądu Rejonowego w Nowym Sączu wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (k. 7).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty małoletnia O. K. reprezentowana przez kuratora adw. M. W. wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej (ewentualnie kuratora repezentującego jej interesy) kosztów wynagrodzenia powiększonego o należny podatek Vat (k.12-14, k.58-59).

W uzasadnieniu przyznał, iż przedmiotowy lokal jest wyłączną własnością małoletniej pozwanej, który otrzymała od pradziadka R. S., nie mniej jednak nie jest ona obowiązana do zapłaty żadnych kwot wskazanych w pozwie. Podniósł, iż małoletnia nie ma kontaktu z pozwaną – A. K. (1) na skutek działań której, ona wraz dwójką rodzeństwa zostali odebrani matce i umieszczeni w rodzinie zastępczej. Aktualnie małoletnia pozwana przebywa w zawodowej rodzinie zastępczej. Pozwana zatem nie jest obowiązana do ponoszenia opłat związanych z eksploatacją lokalu albowiem w nim nie zamieszkuje.

Zarzucił ponadto, że roszczenie co do zasady jak i wysokości jest niesłuszne. Powódka nie wykazała skąd wynikają kwoty za poszczególne miesiące, na jakie podstawie zostały ustalone, jakie poszczególne opłaty wchodzą w jej skład. Dodatkowo roszczenie powódki jest przedwczesne, albowiem nigdy skutecznie nie wezwała małoletniej do zapłaty. Wezwanie z dnia 23 sierpnia 2023r. zostało skierowane do pozwanej A. K. (1) jak i małoletniej O. K., ale dziecko nie zamieszkiwało pod tym adresem. Wezwanie jest zatem bezskuteczne. Podkreślił, iż w tym czasie mieszkanie było zajmowane wyłącznie przez pozwaną A. K. (1) i jej konkubenta P. K., a dopiero na skutek uzyskania wyroku eksmisyjnego i przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, mieszkanie w dniu 30 października 2023r. zostało przez nich opuszczone i opróżnione z rzeczy. W konsekwencji czego tylko pozwana A. K. (1) i jej konkubent są odpowiedzialni za stan lokalu i powstałe zadłużenie, dodatkowo tym bardziej, iż małoletnia nie korzystała z usług w zakresie wody, ogrzewania, śmieci. W okolicznościach zatem przedmiotowej sprawy żądanie zapłaty od małoletniej narusza zasady współżycia społecznego i stanowi nadużycie prawa.

W piśmie z dnia 24 stycznia 2024r. i kolejnych strona powodowa sprecyzowała, iż małoletniej O. K. na mocy umowy darowizny z 4 września 2013r. Rep A nr (...) i ugody z 10 maja 2016r. sygn. I Ns 72/15 przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, tym samym pozwana jest członkiem spółdzielni i już na tej podstawie jest ona obowiązana do uiszczania opłat związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości zgodnie z postanowieniami statutu i regulaminu. Składowe czynszu wynikają z powoływanych przepisów oraz znajdują odzwierciedlenie w kartotece składników za 2022r. i 2023r. Sprzeczne z zasadami współżycia społecznego byłoby obciążanie opłatami pozwanych, sąsiadów - pozostałych członków spółdzielni, tym bardziej, iż spółdzielnia nie jest nastawiona na osiąganie zysku (k.49-50, k.64-65).

Zarządzeniem z dnia 8 sierpnia 2024 r. Referendarz sądowy ustanowił kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu pozwanej A. K. (1) (k.176).

W odpowiedzi na pozew, kurator nieznanej z miejsca pobytu pozwanej A. K. (1) wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu lub ewentualnie zasądzenia ze środków Skarbu Państwa wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora (k.190-192).

Zakwestionował roszczenie co do zasady jak i wysokości. Zarzucił, że roszczenie w stosunku do pozwanej A. K. (1) jest niezasadne, albowiem nie posiada ona tytułu prawnego do lokalu, a nadto powód nie wykazał, by pozwana w tym lokalu zamieszkiwała. Powód nadto nie określił precyzyjnie żądania pozwu. Nie przedłożył dokumentów, z których wynikałby wysokość roszczenia. Brak jest również jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt, iż to pozwana A. K. (1) odebrała wezwanie do zapłaty należności.

W piśmie z 5 listopada 2024r. strona powodowa na podstawie art. 195 k.p.c wniosła o dopozwanie P. K.(k.200).

Wskazała, iż protokół wydania rzeczy objętych dozorem potwierdza fakt, iż A. K. (1) oraz P. K. zamieszkiwali w przedmiotowym lokalu w okresie objętym zdaniem pozwu , dlatego też na podstawie art. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych są solidarnie obowiązani do uiszczenia opłat.

Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2024r. Sąd oddalił wniosek o dopozwanie jako niedopuszczalny (k.212).

Strony podtrzymały stanowiska.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Małoletniej O. K. przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr (...) mieszczącego się w budynku nr (...) położonym w N. na ulicy (...), obj. KW nr (...), które pozostaje w zasobach (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w N..

Pozwana tytuł do nieruchomości uzyskała na mocy darowizny z 4 września 2013r. Rep A nr (...) udziału należącego do pradziadka R. S. także na skutek ugody zawartej w dniu 10 maja 2016r. w sprawie o zniesienie współwłasności, sygn. I Ns 72/15.

(dowód: wydruk z KW nr (...) - k. 13 w tym treść dostępna na portalu internetowym)

O. K. urodzona (...) ma jeszcze dwójkę młodszego rodzeństwa tj. P. K. urodzoną (...) oraz N. K. urodzoną (...) Wobec sytuacji panującej w rodzinie, małoletnia pozwana wraz z rodzeństwem w 2021r. została odebrana i umieszczona w rodzinie zastępczej, ostatecznie w zawodowej rodzinie zastępczej, gdzie nadal przebywa. Władza rodzicielska rodziców A. K. (1) i A. K. (2) nad małoletnimi dzieci została ograniczona. Nadto, wyrokiem z dnia 10 czerwca 2022r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu rozwiązał przez rozwód małżeństwo A. i A. K. (2).

Zarząd nad majątkiem małoletniej O. K. w części dotyczącej spraw związanych z mieszkaniem będącym własnością małoletniej, położnym w N. przy ulicy (...), obj. KW nr (...), Sąd postanowieniem z dnia 11 października 2022r. powierzył kuratorowi M. W..

(dowód: postanowienie z 11.10.2022r. sygn. III Nsm 675/22 – k. 19, postanowienie z 22.10.2021r. sygn. III Nsm 780/21 – k.20, postanowienie z 28.10.2021r. sygn. III Nsm 780/21 – k.21, postanowienie z 23.12.2021r. sygn. III Nsm 780/21 – k.22, wyrok z 10.06.2022r. sygn. I C 327/22 – k.23, postanowienie z 26.01.2023r. sygn. III Nsm 780/21- k.24)

Matka A. K. (1) nie okazywała zainteresowania losem małoletniej O. K. oraz jej rodzeństwem, mimo to nadal wraz z konkubentem P. K. zajmowała mieszkanie należące do córki. Na skutek prowadzonego trybu życia przez pozwaną - częstych spotkań towarzyskich w mieszkaniu, nadużywania alkoholu, zostało ono zniszczone oraz zadłużone. Pozwana A. K. (1) oraz jej partner uchylali się bowiem od regulowania jakichkolwiek opłat związanych z zajmowanym lokalem.

Wobec czego w dniu 5 września 2022r. małoletnia pozwana reprezentowana przez kuratora wystąpiła z pozwem o nakazanie A. K. (1) oraz P. K. opuszczenia i opróżnienia ze swoich rzeczy lokalu mieszkalnego znajdującego się pod adresem (...) w N..

Wyrokiem z 4 kwietnia 2023r., sygn. akt I C 1166/22, Sąd Rejonowy w Nowym Sączu nakazał pozwanym A. K. (1) i P. K. aby opuścili i opróżnili ze swoich rzeczy lokal mieszkalny położny w N. przy ulicy (...) (pkt. I). W dniu 4 maja 2023r. orzeczeniu nadano klauzulę wykonalności.

Z uwagi jednakże na fakt, iż matka małoletniej wraz z konkubentem nie opuścili przedmiotowego mieszkania dobrowolnie, w dniu 16 maja 2023r. kurator małoletniej wystąpił z wnioskiem egzekucyjnym o wykonanie orzeczenia.

W dniu 30 października 2023 r. komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Nowym Sączu B. Z. skutecznie przeprowadził czynności egzekucje związane z eksmisją A. K. (1) i P. K.. Następnie, w dniu 3 listopada 2023r. kurator przekazał rzeczy matce małoletniej pozostawione w mieszkaniu, a oddane pod jego dozór, a także klucze do mieszkania ojcu O. K., który w międzyczasie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie mu władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi - O., N. i P. K.. Zobowiązał się do remontu mieszkania.

A. K. (1) w okresie od 20 listopada 2023r. do 24 listopada 2023r. przebywała w zakładzie karnym w związku z wykonaniem zastępczej kary pozbawienia wolności.

(dowód: kopia pozwu z 5.09.2022r. o eksmisję – k.25-26, kopia wyroku z 4.04.2023r. sygn. I C 1166/22 – k.27, k.30-32, wniosek z 10.05.2023r. – k.18-29protokoł przekazania kluczy z 3.11.2023r. – k.35, protokół wydana rzeczy objętych dozorem z 3.11.2023r. – k.36, informacja uzyskana z II Wydziału Karnego tut. Sądu dotycząca okresu przebywania pozwanej w ZK - wydruk z systemu - przy okładce)

Pozwana A. K. (1) oraz jej partner, mimo zamieszkiwania w lokalu, uchylali się od zapłaty czynszu. W związku z czym zadłużenie obejmuje:

- czynsz za grudzień 2022r. w kwocie 312,39 zł który był płatny do dnia 31.12.2022r.

- czynsz za styczeń 2023r. w kwocie 550,59 zł, który był płatny do dnia 31 stycznia 2023r..

- czynsz za luty 2023r. w kwocie 550,59 zł który był płatny do dnia od dnia 28 lutego 2023 r. ,

- czynsz za marzec 2023r. w kwocie 550,59 zł który był płatny do dnia od dnia 31 marca 2023 r.,

- czynsz za kwiecień 2023r. w kwocie 566,92, zł który był płatny do dnia od dnia 30 kwietnia 2023 r.,

- czynsz za maj 2023r. w kwocie 566,92 zł który był płatny do dnia od dnia 31 maja 2023 r.,

- czynsz za czerwiec 2023r. w kwocie 566,92 zł który był płatny do dnia od dnia 30 czerwca 2023 r.

- czynsz za lipiec 2023r. w kwocie 569,73 zł który był płatny do dnia od dnia 31 lipca 2023 r. .

Dodatkowo zaległość obejmuje zapłatę kosztów przesyłanej do nich korespondencji w kwocie 10 zł

Łącznie zadłużenie wynosi 4.244,65 zł.

(dowód: wezwanie do zapłaty k. 4, kartoteka rozrachunku – k. 6, kartoteka - składników za 2023)

Na comiesięczna kwotę dochodzonego czynszu za powyższe okresy, składają się m.in. świadczenia – opłaty eksploatacyjne, należność na fundusz remontowy, opłaty za Co, śmieci, ciepłą i zimną wodę wg. wskazań wodomierza, podgrzewanie zimnej wody, opłata stała CW, podatek od nieruchomości. Zadeklarowana liczba osób zamieszkujących w przedmiotowym mieszkaniu o pow. 48,22 m ² to dwie osoby. Wysokość opłat przeznaczonych na opały eksploatacyjne (w 2022r. – 135,50 zł , w 2023r. – 163,95 zł), fundusz remontowy (2022-43,40 zł, w 2023r. – 48,22 zł), zaliczka na Co (w grudniu 2022r. 132,61 zł, w 2023r. – 188,06 zł) , śmieci ( w 2023r. – 28,50 zł i 25,50 zł), podatek (4,82 zł) były stałe.

Zgodnie z statutem (...) Spółdzielni Mieszkaniowej, członek spółdzielni– czyli osoba fizyczna, choćby nie miała zdolności do czynności prawnych lub miała ograniczoną zdolność do czynności prawnych, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, co do zasady jest obowiązana do regularnego uiszczania opłat za używanie należących do niego lokali w wysokości określonej przez spółdzielnię, utrzymywać lokal w należytym stanie technicznym i sanitarnym, zawiadamiać spółdzielnię o zmianie liczby osób zamieszkujących w lokalu lub oddaniu go w najem (§5 i § 12 statutu) .

Sposób ustalania i wnoszenia opłat za używanie lokali określa § 92 do § 98 statutu spółdzielni a także regulamin Rady Nadzorczej a precyzują je uchwały Rady Nadzorczej. Opłaty i odpis na fundusz remontowy powinny być uiszczane co miesiąc z góry do ostatniego dnia każdego miesiąca a od niewpłacony w terminie należności spółdzielnia ma prawo pobiegać odsetki ustawowe za opóźnienie.

Wysokość opłat za lokal znajdujący się przy ulicy (...) za okres 2022 i 2023 przewidują uchwały z dnia 27.09.2021r. nr (...) oraz z dnia 27 września nr (...) Rady Nadzorczej (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w sprawie uchwalenia planu finansowego, wysokości stawek opłat eksploatacyjnych, zaliczek na Co, stawek opłat eksploatacyjnych na lokale własnościowe użytkowe oraz innych opłat. Opłata eksploatacyjna była obliczana jako 2,81 z a1 m ² w 2022r. a za 3,40 zł za 1m ² w 2023r., opłata na fundusz remontowy - 0,80 zł od 1.01.2022r., później 0,90 zł za 1m ² w 2022r. a w 2023r. - 1 zł za 1m ², podatek od nieruchomości w 2022r. i w 2023r. wynosił 0,10 zł za 1m ², a zaliczka na centralne ogrzewanie - jako 2,15 zł za 1m ², a od października 2022r. - 2,75 zł za 1m ^2.

Wysokość stawki za gospodarowanie opadami jest ustalana w oparciu o uchwalę Rady Miasta N. w przedmiocie uchwalania wysokości podatków i opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stanowi iloczyn tej stawki oraz osób zadeklowanych jako mieszkające w lokalu. Opłaty za wodę wynikają z kontentego zużycia według wskazań wodomierza oraz taryfy Spółki (...).

(dowód: kartoteka składników za 2023r. – k.51 oraz za 2022r. – k.52, statut – k.106-139, projekt uchwała Rady Miasta N. – k.102-104, decyzja wydana przez krajowy zarząd Gospodarki Wodnej w W. w zakresie taryf (cen) obowiązywania na terenie działania (...) – k.105, uchwała nr 29.2021r. wraz z załącznikami – k.75-92, uchwała nr (...) – k.93-101, rachunki – k.66)

Strona powodowa pismem z dnia 23 sierpnia 2023r. zaadresowanym do A. K. (1) oraz małoletniej O. K. na adres ul. (...), N., wezwała je do zapłaty zaległości. Wezwanie zostało odebrane 15 września 2023r.

(dowód: wezwanie do zapłaty - k. 4 wraz z potwierdzenie nadania – k.5, wydruk śledzenia przesyłki – k.71-73)

Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie powołanych dokumentów –zaoferowanych przez stronę powodową oraz kuratora małoletniej pozwanej. Sąd dał wiarę w/wym. dokumentom, gdyż ich autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu, a nadto niektóre z nich stanowiły dokumenty urzędowe.

Sąd zważył co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie, ale tylko w stosunku do pozwanej A. K. (1).

Przedmiotem rozważań Sądu było badanie zasadności domagania się przez powódkę od pozwanych wskazanych w pozwie kwot, tytułem opłat eksploatacyjnych i innych opłat związanych z utrzymaniem mieszkania, o statusie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w budynku przy ul. (...) w N..

Poza sporem była okoliczność, iż małoletnia pozwana O. K. jest członkiem spółdzielni i przysługuje jej spółdzielcze własnościowe prawo do przedmiotowego lokalu.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu. Taki sam obowiązek ciąży na osobach niebędących członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali.

Z powyżej przytoczonej regulacji wynika bezsprzecznie obowiązek uiszczania przez członka spółdzielni, któremu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu należności związanych z eksploatacją i utrzymaniem tego lokalu oraz nieruchomości wspólnych w częściach przypadających na ich lokale. W tej sprawie niesporne było, iż pozwana O. K. jest członkiem spółdzielni i legitymuje się spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu. W konsekwencji zatem co do zasady - wobec wypełnienia się ustawowych przesłanek, pozwana byłaby obowiązana do uiszczenia stosownych opłat na rzecz spółdzielni, a w razie zaległości powód ma roszczenie w stosunku do niej o ich zwrot w raz z należnymi odsetkami.

Nie mniej jednak, w tych wyjątkowych okolicznościach sprawy, w ocenie Sądu zaistniały podstawy ku temu, by odmówić powodowi możliwości udzielenia ochrony prawnej jego roszczenia skierowanego do pozwanej O. K. mając na uwadze zasady słuszności i zasady współżycia społecznego.

Zgodnie z art. 5 k.c. nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Ujęta w tym przepisie klauzula zasad współżycia społecznego odnoszona jest do ogólnych norm społecznych, stosowanych do wszystkich możliwych przypadków gdy powoływanie się na prawo podmiotowe nie stanowi jego wykonywania a stanowi jego nadużycie. Art. 5 k.c. ma wyjątkowy charakter przełamując zasadę, że wszystkie prawa podmiotowe korzystają z ochrony prawnej. Podkreśla się, że odmowa udzielenia ochrony musi być w takim wypadku uzasadniona okolicznościami rażącymi i nieakceptowanymi ze względu na system wartości istniejący w społeczeństwie. Wszelkie związane z tym rozstrzygnięcia wymagają ostrożności oraz wnikliwego rozważenia wszystkich aspektów rozpoznawanego przypadku. Objęte art. 5 k.c. zasady współżycia społecznego pozostają bowiem w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności konkretnej sprawy, występujących tak po stronie powoda, jak i pozwanych; w takim ujęciu wyznaczają podstawy, granice oraz kierunek jej rozstrzygnięcia, w wyjątkowych sytuacjach, które ten przepis przewiduje.

W rozpoznawanej sprawie okoliczności dotyczące posiadania i korzystania z lokalu w okresie objętym żądaniem pozwu były nietuzinkowe. Małoletnia pozwana O. K. jest jedną z trzech małoletnich córek A. i A. K. (1). Tytuł prawny do przedmiotowego lokalu uzyskała wobec darowizny udziału przez pradziadka a także ugodowego zakończenia sporu w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Jak wynika z załączonych przez kuratora dokumentów, pozwana wraz z siostrami, na skutek sytuacji panującej w domu została umieszczona w rodzicie zastępczej w której jeszcze w 2024 roku przebywała. Rodzicom ograniczono władzę rodzicielską, a niedługo po tym małżeństwo A. K. (1) i A. K. (2) zostało rozwiązane przez rozwód. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji (w szczególności protokołu z wydania rzeczy) wynika, iż w mieszkaniu przy ulicy (...) zamieszkiwała, również w okresie objętym żądaniem, wyłącznie pozwana A. K. (1) wraz z konkubentem, a na skutek prowadzonego stylu życia, doprowadzili do zniszczenia lokalu i jego zadłużenia. Matka nie przejawiała zainteresowania córką, która przez cały ten okres znajdowała się w rodzinie zastępczej. Dopiero działanie kuratora, któremu powierzono zarząd majątkiem małoletniej O. K. w części dotyczącej spraw związanych z mieszkaniem, czyli uzyskanie wyroku eksmisyjnego i jego wykonanie przez organ egzekucyjny, doprowadziło do opuszczenia mieszkania przez A. K. (1) i jej partnera, mimo to nie uregulowali oni należności wynikających z zajmowania - wymaga podkreślenia, że wyłącznie przez nich - lokalu. W świetle tych poczyniony ustaleń, zdaniem Sądu, żądanie od małoletniej uiszczenia opłat – owszem związanych z przysługującym jej tytułem do lokalu, ale co istotne, z którego nie mogła korzystać z przyczyn od siebie niezależnych, ale wynikłych na skutek zachowana jej rodziców, w tym właśnie matki, byłoby rażąco niesprawiedliwe. Dodatkowo jeżeli wziąć jeszcze pod uwagę fakt, iż wysokość części tych opłat jest stricte uzależniona od zużycia czyli korzystania z lokalu, do którego małoletnia faktycznie nie miała dostępu, po pierwsze z racji wieku, po drugie na skutek sytuacji życiowej w jakiej się znalazła, byłoby bezprawne i stanowiło nadużycie.

W kontekście tej sprawy należy zauważyć, że to przede wszystkim na rodzicach ciąży obowiązek zapewnienia dziecku podstawowych potrzeb, w tym zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, co może być realizowane również poprzez obowiązek alimentacyjny (art. 27 k.r.o., art. 96 k.r.o., oraz 133 k.r.o). Tym czasem w tej sprawie nie dość, że wobec działania rodziców małoletnia pozwana została wraz z rodzeństwem pozbawiona dorastania w normalnie funkcjonującej rodzinie, to w istocie, w ostateczności to właśnie ją obciążałby koszt utrzymania matki a związany właśnie z zamieszkiwaniem w przedmiotowej nieruchomości. Można pokusić się wręcz o stwierdzenie, że obowiązek alimentacyjny byłby realizowany, mimo ustawowego obowiązku, zupełnie w drugą stronę, co w tym przypadku jest niedopuszczalne. Nie można także tracić z pola widzenia, że to dwunastolatkę obciążałoby zatem zobowiązanie, za które, zdaniem Sądu, nie ponosi odpowiedzialności. Powodowałby to w zasadzie to, że kiedyś wkroczyłaby w dorosłe życie już z zadłużeniami, lub została w najgorszym przypadku ostatecznie pobawiona prawa do lokalu na skutek wykonania przez powoda tytułów wykonawczych. Jej „start w dorosłość” już choćby z tych przyczyny byłby trudniejszy niż innych dzieci, choć w tej sprawie jeszcze dodatkowo dochodzą inne trudności, o których już wspominano.

Dodatkowo, w tym miejscu należy jeszcze zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestę. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych,
za opłaty, o których mowa w ust. 1-2 i 4, odpowiadają solidarnie z członkami spółdzielni, właścicielami lokali niebędącymi członkami spółdzielni lub osobami niebędącymi członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, osoby pełnoletnie stale z nimi zamieszkujące w lokalu, z wyjątkiem pełnoletnich zstępnych pozostających na ich utrzymaniu, a także osoby faktycznie korzystające z lokalu.

Wedle cytowanego przepisu, osoby wspólnie zamieszkujące czy faktycznie korzystające z lokalu ponoszą solidarną odpowiedzialność za opłaty należne spółdzielni wraz z członami (i inne), ale nie dotyczy to osób małoletnich lub pozostających na ich utrzymaniu. W typowej zatem sytuacji, kiedy członkiem spółdzielni lub właścicielem lokalu czy spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu byłaby osoba dorosła to zamieszkujące z nią osoby, nawet pełnoletnie, ale pozostające na ich utrzymaniu, a tym bardziej małoletnie (zstępni - dzieci, wnuki) nigdy nie ponoszą solidarnej odpowiedzialności za opłaty należne spółdzielni.

Podobna regulacja dotyczy osób zajmujących lokal na podstawie umowy najmu, w myśl bowiem art. 688 ¹ k.c. za zapłatę czynszu i innych należnych opłat odpowiadają solidarnie z najemcą stale zamieszkujące z nim osoby pełnoletnie, z wyjątkiem pełnoletnich zstępnych pozostających na jego utrzymaniu, którzy nie są w stanie utrzymać się samodzielnie. W przypadku bezumownego korzystania z lokalu małoletni również nie są obowiązani do uiszczenia odszkodowania solidarnie wraz z dorosłymi (art. 18 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. w o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ), co było także tematem rozważań Sądu Najwyższego (np. wyrok Sądu Najwyższego z 24 listopada 2024r. sygn. II NSNc 510/23, LEX nr 3785725, wyrok Sądu Najwyższego z 10 maja 2022r. sygn. I NSNc 621/21, LEX nr 3439126, wyrok Sądu Najwyższego z 18 lipca2024r,. sygn. II NSNc 433/23, Lex LEX nr 3738873).

W tych zatem wszystkich przypadkach małoletnie dziecko nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania powstałe na skutek zamieszkiwania w danym lokalu wraz z rodzicami. Wobec tych okoliczności, Sąd tym bardziej nie widzi podstaw do podziału czy rozróżniania sytuacji prawnej małoletnich. Obciążenie jakimikolwiek kosztami małoletniej pozwanej, tylko z tej przyczyny, iż jest członkiem spółdzielni i posiada tytuł do lokalu, w którym z resztą nie przebywała, w sytuacji gdy w typowym przypadku takich opłat by nie poniosła, a co do zasady, obciążyłby one rodziców, byłoby wyjątkowo niesłuszne, a wręcz absurdalne.

Sąd zatem mając na uwadze naczelną wartość wyrażoną w art. 72 ust. 1 Konstytucji jaką jest dobro dziecka, co w tej sprawie miało kluczowe znaczenie, nie mógł udzielić ochrony prawnej roszczeniu powoda skierowanemu do małoletniej O. K.. Dobro dziecka wymaga od podmiotów, które mają od niego pozycją silniejszą między innego tego by nie obciążały go odpowiedniością za zachowania (działania / zaniechania) dorosłych oraz nie wyciągały wobec niego konsekwencji za stan rzeczy, na którego zaistnienie nie miały wpływu i z racji wieku mieć nie mogły (wyrok Sadu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2022r. sygn. I NsNc 103/22, OSNK 2022/3/18, Lex nr 3357563).

W tym sanie rzeczy żądane skierowane do małoletniej podlegało oddaleniu o czym Sąd orzekł jak w pkt. III wyroku.

W świetle jednakże poczynionych w sprawie ustaleń, żądanie powoda skierowane do A. K. w ocenie Sądu było jak najbardziej zasadne.

Z przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego wynika bezsprzecznie, iż w okresie od grudnia 2022r. do lipca 2023r. to pozwana A. K. (...) na stale przebywała w lokalu znajdującym się przy ulicy (...) w N., a mieszkanie opuściła dopiero w skutek wykonania wyroku eksmisyjnego - początkiem listopada 2023r. W okresie objętym żądaniem, co nie ulega wątpliwości, należności czynszowe nie zostały uiszczone. Mimo zarzutów strony przeciwnej, w ocenie Sądu, wysokość tych należności została przez powodową spółdzielnią wykazana przedłożonymi do pozwu dokumentami w postaci uchwał, w których wskazano m.in. stawki opłat eksploatacyjnych, na fundusz, zaliczki na CO oraz sposób ich obliczania - uzależniony od metrażu mieszkania, co dodatkowo wynika z zapisów statutu. Brak jest informacji by uchwały lub wysokość przyjętych w nich stawek były kwestionowane. Proste działania matematyczne pozwalają ustalić prawidłowość naliczonych opłat. Strona powodowa wykazała również podstawy przyjętych stawek za media odwołując się i przekładając stosowne taryfy i uchwały podmiotów zewnętrznych. Przedstawiła sposób ich naliczania - uzależniony do wskazań wodomierza lub osób zadeklarowanych jako zamieszkujących w lokalu. I te wyjaśnienia według Sądu były przekonujące. W ocenie Sądu również, wobec zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności protokołu wydania rzeczy z dnia 3 listopada - nie budziło wątpliwości, iż w lokalu mieszkały dwie osoby. Nadto to strona pozwana, mimo zgłoszenia ogólnikowych zarzutów nie sprecyzowała dlaczego przedłożone przez powoda naliczenia opłat czy nawet odczyty (k. 66-69) są nieprawidłowe. Na te okoliczności nie zaoferowała również żadnego dowodu. Do pozwanej A. K. (1) zostało ekspediowane wezwanie do zapłaty opiewające na kwotę objętą żądaniem pozwu. Wezwanie zostało nadane na adres zamieszkania pozwanej czyli ul. (...), w N. a w dniu 15 września 2023r. – jak wynika z przedłożonych dowodów, zostało skutecznie doręczone. Nawet gdyby pozwana osobiście nie odebrała wezwania, to i tak doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią (art. 61 k.c.).

Podsumowując, zdaniem Sądu, powódka należycie wykazała roszczenie co do istoty, jak i co do wysokości (art. 6 k.c.), z uwagi na co Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku, zasądzając żądaną kwotę od pozwanej A. K. (1).

O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 k.c., zasądzając je zgodnie z żądaniem pozwu - od dnia kolejnego, następującego po terminie płatności każdej miesięcznej należności czynszowej.

Na marginesie należy wskazać, iż dopozwanie P. K. w niniejszej sprawie było niedopuszczalne z uwagi na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (art. 505 ⁴ § 1 k.p.c.)

O kosztach procesu, w obu przypadkach (pkt. II i IV) orzeczono na stosownie do art. 98 k.p.c., w myśl którego strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty postępowania.

W związku z tym, Sąd w pkt II zasądził od pozwanej A. K. (1) na rzecz Spółdzielni kwotę 945,26 zł tytułem kosztów procesu, na którą złożyły się: opłata od pozwu (400 zł), zaliczka na kuratora (4442,80 zł) oraz koszty doręczenia korespondencji (102,46 zł).

Wobec tego jednakże, iż w stosunku do małoletniej powództwo zostało oddalane, zatem jest wygrywająca, Sąd w pkt. IV, zasądził na jej rzecz od strony powodowej kwotę 442,80 zł tytułem wynagrodzenia jej kuratora.

W każdym przypadku wraz z należnymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

W pkt. V, Sąd przyznał adw. S. B., z zaliczki uiszczonej przez powoda, kwotę 442,08 zł brutto tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora.

O wynagrodzeniu kuratorów – zarówno małoletniej (pkt. IV) ale i pozwanej nieznanej z miejsca pobytu (pkt. V) orzeczono na zasadzie § 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9.03.2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. 2018 poz. 536) w zw. z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2023 poz. 1964 t.j.).

W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie powołanych przepisów.

Sędzia Agnieszka Poręba

ZARZĄDZENIE

1.  (...)

2.  (...)

3.  (...)

(...)