Uzasadnienie z 11 lutego 2025, sygn. II K 267/23

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 267/23

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

1.  USTALENIE FAKTÓW

1.1.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

A.

K.

I.  wykroczenie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt,

II.  przestępstwo z art. 35 ust. 1a w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt,

III.  wykroczenie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

1.2.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

2.  OCena DOWOdów

2.1.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☐

3.1.  Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☒

3.2.  Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

I, II, III

A. K.

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Oskarżony dopuścił się trzech czynów określonych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o ochronie zwierząt, przy czym co do żadnego z nich kwalifikacja prawna wskazana przez Prokuratora nie została podzielona.

Co do drugiego z czynów Sąd podzielił stanowisko Prokuratora, iż czyn ten stanowi przestępstwo, jednakże zmienił kwalifikację prawną tego, uznając, że jest to typ podstawowy przestępstwa znęcania się nad zwierzęciem tj. czyn z art. 35 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym dokumentacja zdjęciowa oraz opinia lekarsko-weterynaryjna, nie budzi wątpliwości i w sposób jednoznaczny wskazuje na winę i sprawstwo oskarżonego. A. K. miał świadomość stanu zdrowia posiadanego przez siebie psa rasy amstaff, możliwego do łatwego zaobserwowania przy codziennym kontakcie (tj. rana szarpana, otwarta, głęboka na połowę szerokości łapy). Rana taka z całą pewnością powodowała ból i cierpienie zwierzęcia. Pomimo tego oskarżony nie podjął odpowiednich działań w zakresie jego leczenia, aby ból złagodzić, co najmniej godząc się na doznawanie przez zwierzę cierpienia. Nie można bowiem uznać za odpowiednie działań polegających na kupowaniu dostępnych w aptekach bez recepty zwykłych środków odkażających. Rozległość i umiejscowienie rany w oczywisty sposób wskazywały, że będą to środki niewystarczające. O niedostateczności tych środków świadczy przede wszystkim stan rany w dniu 30 czerwca 2021 roku. Z tego powodu w ocenie Sądu stosowanie środków ogólnodostępnych bez recepty – nawet jeżeli rzeczywiście miało miejsce – to stanowiło wyłącznie działanie dla pozoru, w rzeczywistości zaś oskarżony pozostawił leczenie zwierzęcia prawom natury. Gdyby oskarżony rzeczywiście chciał ulżyć cierpieniom psa, zgłosiłby się po pomoc do osoby wykwalifikowanej, z odpowiednią wiedzą weterynaryjną, czego niewątpliwie nie uczynił, godząc się tym samym na przedłużające się, ponadnormatywne cierpienie psa. Czyn ten wyczerpuje znamiona przestępstwa znęcania z art. 35 ust. 1a Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Nie jest to jednak znęcanie ze szczególnym okrucieństwem jak wskazał w akcie oskarżenia Prokurator. Oskarżony nie zadawał zwierzęciu bólu, nie spowodował obrażeń, a jedynie odmawiał zwierzęciu specjalistycznej, skutecznej pomocy z bólu. Z tego powodu Sąd zmienił kwalifikację zarzucanego oskarżonemu czynu z pkt II.

W zakresie czynów popełnionych przez oskarżonego i zarzucanych mu w pkt I oraz III aktu oskarżenia Sąd przyjął, iż czyny te stanowią wykroczenia art. 37 ust. 1 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt . Zgodnie bowiem z orzecznictwem Sądu Najwyższego, przestępstwo znęcania się nad zwierzętami w swojej konstrukcji wymaga zaistnienia po stronie sprawcy winy umyślnej w zamiarze bezpośrednim (wyrok SN z 19.10.2023 r., I KK 84/23, LEX nr 3720564.). Choć oskarżony dopuścił się rażącego zaniedbania posiadanych zwierząt, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dostarczył podstaw do uznania, iż oskarżony działał w sposób celowy i umyślny, powodując u zwierząt cierpienie w stopniu wymaganym dla przypisania mu przestępstwa. Oskarżony, nie zapewniając dwóm psom rasy amstaff, odpowiednich warunków zoohigienicznych właściwych dla ich gatunku, trzymając je w warunkach rażącego zaniedbania i niechlujstwa, nie zapewniając odpowiedniego pokarmu i nieograniczonego dostępu do świeżej wody w okresie letnim przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku a nadto trzymając na uwięzi w sposób stały dłużej niż 12 godzin w ciągu doby - naruszył obowiązek i zakaz wynikający z art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie zwierząt. W myśl tych przepisów, kto utrzymuje zwierzę domowe, ma obowiązek zapewnić mu pomieszczenie chroniące je przed zimnem, upałami i opadami atmosferycznymi, z dostępem do światła dziennego, umożliwiające swobodną zmianę pozycji ciała, odpowiednią karmę i stały dostęp do wody. Ponadto, zabrania się trzymania zwierząt domowych na uwięzi w sposób stały dłużej niż 12 godzin w ciągu doby lub powodujący u nich uszkodzenie ciała lub cierpienie oraz niezapewniający możliwości niezbędnego ruchu - długość uwięzi nie może być krótsza niż 3 m. Powyższe okoliczności, świadczące o rażącym zaniedbaniu, lecz nie o umyślnym znęcaniu się, przemawiają za zakwalifikowaniem czynu jako wykroczenie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt.

Podobnie w zakresie czynu zarzucanego w pkt III aktu oskarżenia, zmiana kwalifikacji prawnej czynu z przestępstwa określonego w art. 35 ust. la ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt na wykroczenie z art. 37 ust. 1 tej ustawy znajduje uzasadnienie w stopniu społecznej szkodliwości czynu oraz okolicznościach faktycznych. Zachowanie A. K. wypełniło znamiona wykroczenia z art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, który penalizuje naruszenie obowiązku z art. 12 ust. 1 tejże ustawy. W myśl tej regulacji, kto utrzymuje zwierzęta gospodarskie jest obowiązany do zapewnienia im opieki i właściwych warunków bytowania. W przedmiotowej sprawie oskarżony, pozostawiając cztery kozy na posesji w B. bez stałego dostępu do wody i bez zapewnienia im właściwego schronienia, dopuścił się zaniedbania w zakresie opieki nad zwierzętami gospodarskimi. Nie oznacza to jednak, że działał w sposób wyczerpujący znamiona przestępstwa, gdyż nie porzucił zwierząt w sposób skutkujący ich cierpieniem, a jego intencją - jak wynika z korespondencji mailowej oskarżonego z właścicielem posesji - było ich późniejsze odebranie. Kozy jako zwierzęta niewybredne w zakresie dostarczanego im pożywienia i wytrzymałe, pozostawione na posesji nawet na kilka dni, mogły paść się w otoczeniu domu. O tym, iż tak było świadczy fakt, iż zostały one przejęte w dość dobrej kondycji. Należy jednak z cała mocą podkreślić, iż oskarżony pozostawiając zwierzęta, nie miał wiedzy kiedy zostaną one ponownie nakarmione i napojone, a zatem jaki będzie ich los, dlatego jego czyn wypełnia znamiona wykroczenia z art. 37 ust. 1 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt.

☐

3.3.  Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐

3.4.  Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☐

3.5.  Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

4.  KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

A. K.

I, III

II

IV

V

Wymierzając oskarżonemu karę, Sąd miał na uwadze całokształt okoliczności łagodzących i obciążających, w szczególności stopień społecznej szkodliwości czynu i stopień winy. Istotnym kryterium przy wymiarze kary były również cele wychowawcze względem sprawcy, a także potrzeba kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, zwłaszcza w zakresie ochrony zwierząt. Do okoliczności obciążających Sąd zaliczył uprzednią karalność oskarżonego (k. 343) oraz rażące zaniedbanie obowiązków przez oskarżonego, który przetrzymywał zwierzęta w warunkach skrajnego zaniedbania, nie zapewniając im należytej opieki, w tym opieki weterynaryjnej oraz nie spełniając minimalnych standardów określonych w ustawie o ochronie zwierząt. W ocenie Sądu, stopień społecznej szkodliwości czynu był znaczny z uwagi na ilość zwierząt.

Mając na uwadze powyższe, Sąd wymierzył oskarżonemu karę grzywny: za wykroczenie z pkt I w kwocie 600 zł, zaś za wykroczenie z pkt III w kwocie 500 zł. W ocenie Sądu tak orzeczone kary są adekwatną reakcją prawnokarną za popełnione wykroczenia.

Natomiast za czyn z pkt II, Sąd stosując art. 37a § 1 kk wymierzył oskarżonemu karę 50 stawek dziennych grzywny. Sąd miał przy tym również na uwadze art. 4 § 1 kk, albowiem czynu oskarżony dopuścił się przed dniem 1 października 2023 roku. W ocenie Sądu orzeczona grzywna pozwala na osiągnięcie celów zapobiegawczych i wychowawczych kary, stanowiąc realnie odczuwalną konsekwencję o charakterze majątkowym. Biorąc zaś pod uwagę możliwości zarobkowe i finansowe oskarżonego, wysokość stawki dziennej należało ustalić na kwotę 10 zł. W ocenie Sądu kara w takim wymiarze spełni także wymóg prewencji generalnej, albowiem będzie sygnałem dla społeczeństwa o nieopłacalności popełniania przestępstw.

Sąd, mając na względzie charakter popełnionego przez oskarżonego przestępstwa (czyn z pkt II) orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu posiadania wszelkich zwierząt na okres 5 lat. W ocenie Sądu środek ten był konieczny, albowiem oskarżony nie daje rękojmi należytego traktowania zwierząt, a jego postawa świadczy o braku empatii. Oskarżony swoim zachowaniem wykazał, że nie potrafi zapewnić zwierzętom należytej opieki. Często zmienia miejsce zamieszkania, nie zabierając zwierząt ze sobą. Nadto oskarżony był już karany za przestępstwo znęcania się nad zwierzęciem (k. 344). Wprawdzie wyrok za to przestępstwo zapadł w 2022 roku, a zatem po popełnieniu przestępstwa w niniejszej sprawie, ale świadczy o szerokim rozmachu oskarżonego, którego czyn nie był incydentalny, ale obrazuje podejście oskarżonego do zwierząt jako takie. Jest to podejście nieakceptowalne w świetle zasad humanitarnego traktowania zwierząt wyrażonego w sposób prawny w ustawie o Ochronie zwierząt. Określając okres zakazu Sąd miał na uwadze ilość i rodzaj naruszonych obowiązków i zakazów, ilość zwierząt, które posiadał oskarżony, mimo że nie był w stanie się nimi opiekować. Zakaz został orzeczony za przestępstwo. Oskarżony wykazała, że nie jest odpowiedzialnym opiekunem zwierząt i nie powinien sprawować nad nimi opieki. Okres 5 lat pozwoli zweryfikować, czy oskarżony zmieni swój sposób postępowania. W ocenie Sądu czasowe pozbawienie oskarżonego prawa do posiadania zwierząt uzmysłowi oskarżonemu, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, zwierzęta są istotami żyjącymi, zdolnymi do odczuwania cierpienia, a człowiek winien jest zapewnić im opiekę i poszanowanie.

Sąd orzekł również przepadek dwóch psów rasy amstaff odebranych oskarżonemu na mocy decyzji Wójta Gminy S. w dniu 30 czerwca 2021 r. i przekazanych schronisku dla zwierząt bezdomnych w T. oraz czterech kóz odebranych na mocy decyzji Wójta Gminy S. w dniu 19 października 2021 r. i przekazanych gospodarstwu rolnemu w R.. Przemawiają za tym te same względy, które przywołano przy uzasadnianiu zakazu posiadania zwierzat.

5.  1. Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

7.6. inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

Przez omyłkęSąd nie orzekł nawiązki, co jest obligatoryjnym rozstrzygnięciem do czynu z pkt II stosownie do treści art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Błąd ten winien być skorygowany w postępowaniu apelacyjnym.

7.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

VI

Sąd zwolnił oskarżonego z obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów

sądowych w całości, albowiem ich uiszczenie byłoby dla oskarżonego zbyt uciążliwe z uwagi na jego sytuację majątkową.

6.  1. Podpis