Postanowienie z 21 lutego 2025, sygn. I Ns 457/22

POSTANOWIENIE

21 lutego 2025 r.

Sąd Rejonowy w Nysie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Alicja Pogorzelska

Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Zielińska

po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na rozprawie

sprawy z wniosku J. O. (1)

z udziałem M. J.

o podział majątku wspólnego

postanawia:

I.  dokonać podziału majątku wspólnego małżonków J. O. (1) i M. J. po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Nysie z dnia 21 marca 2022r. sygnatura III RC392/21 i rozwiązania związku małżeńskiego stron prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 15 listopada 2021r. sygn. I C 2171/21, w skład którego wchodzą:

1.  nieruchomość zabudowana składająca się z działek gruntu nr (...) o łącznej powierzchni 1,25 ha położona w D., gm. Paczków, dla której w Sądzie Rejonowym w Nysie prowadzona jest księga wieczysta (...),

2.  środki pieniężne w kwocie 3.000 zł pochodzące ze sprzedaży samochodu osobowego marki V. (...),

3.  środki pieniężne w kwocie 5.000 zł pochodzące ze sprzedaży samochodu osobowego marki V. (...),

4.  nakłady uczestnika M. J. na utrzymanie wspólnej nieruchomości i na spłatę wspólnego kredytu w kwocie 67.525,77 zł,

w ten sposób, że nieruchomość opisaną w punkcie 1 i środki pieniężne opisane w punkcie 3 przyznać na wyłączną własność uczestnikowi M. J., zaś środki pieniężne opisane w punkcie 2 postanowienia przyznać na wyłączną własność wnioskodawczyni J. O. (1),

II.  zasądzić od uczestnika M. J. na rzecz wnioskodawczyni J. O. (1) kwotę 136.687 zł (sto trzydzieści sześć tysięcy sześćset osiemdziesiąt siedem złotych) tytułem spłaty jej udziału w majątku wspólnym,

III.  zasądzić od uczestnika M. J. na rzecz wnioskodawczyni J. O. (1) kwotę 23.765 zł (dwadzieścia trzy tysiące siedemdziesiąt sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości ponad swój udział w okresie od grudnia 2020 r. do grudnia 2024 r.,

IV.  rozkłada uczestnikowi M. J. spłatę kwot określonych w punkcie II i III na sześć półrocznych rat - w kwocie po 26.742,00 zł (dwadzieścia sześć tysięcy siedemset czterdzieści dwa złote) każda, pierwsza płatna w terminie do 30go dnia miesiąca następnego po miesiącu w którym uprawomocni się niniejsze postanowienie wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie zwłoki w zapłacie,

V.  wartość majątku wspólnego ustalić na kwotę 346 900,00 zł (trzysta czterdzieści sześć dziewięćset złotych),

VI.  wpis ostateczny ustalić na kwotę 1.000 zł (jeden tysiąc złotych) – już uiszczony,

VII.  kosztami wpisu ostatecznego obciążyć strony po połowie – zasądzić od uczestnika M. J. na rzecz wnioskodawczyni J. O. (1) kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu połowy wpisu,

VIII.  kosztami opinii biegłego obciążyć strony po połowie – nakazać ściągnąć od wnioskodawczyni J. O. (1) kwotę 2.412,43 zł (dwa tysiące czterysta dwanaście złotych czterdzieści trzy grosze) a od uczestnika M. J. kwotę 211,15 zł (dwieście jedenaście złotych piętnaście groszy) na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Nysie tytułem zwrotu wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa kosztów opinii biegłego,

IX.  kosztami zastępstwa prawnego związanymi z udziałem stron w sprawie obciążyć strony w takim zakresie, w jakim je poniosły.

Sygn. akt 457/22

UZASADNIENIE

We wniosku nadanym 7 lipca 2022 roku, zmodyfikowanym pismem z 03 stycznia 2025r. wnioskodawczyni J. O. (1) (uprzednio J.) reprezentowana przez adwokata, wniosła o podział majątku jej i uczestnika postępowania M. J. poprzez ustalenie, że w skład majątku wspólnego stron wchodzi nieruchomość zabudowana, składająca się z działek gruntu o nr ew. 144/1, 144/2 i 267/1, o łącznej powierzchni 1,25 ha, położona w D., gmina P., dla której w Sądzie Rejonowym w Nysie prowadzona jest księga wieczysta nr KW (...), o wartości rynkowej 600 000 zł.

Ponadto, J. J. wniosła o ustalenie równych udziałów oraz o dokonanie podziału majątku wspólnego w ten sposób, aby przyznać opisaną powyżej nieruchomość na własność uczestnika postępowania z obowiązkiem spłaty udziału wnioskodawczyni w majątku wspólnym. Jednocześnie J. O. (1) domagała się zasądzenia od uczestnika na jej rzecz wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości w okresie od grudnia 2020r. do grudnia 2024r. w kwocie 43 303,00 zł. W uzasadnieniu wniosku podała, że strony w okresie od 3 lipca 1993r. do 24 grudnia 2019r. pozostawały w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, umów majątkowych małżeńskich nie zawierali. W skład majątku wspólnego stron wchodzi jedynie nieruchomość w D., którą uczestnik od grudnia 2019r. zajmuje w sposób wyłączny. Od grudnia 2020r. bez wiedzy i zgody wnioskodawczyni nieruchomość udostępnił do zamieszkania osobie trzeciej – swojej partnerce.

W odpowiedzi na wniosek złożonej 2 września 2022 roku, zmodyfikowanej w kolejnych pismach z 1 grudnia 2022r., 8 marca 2023r., 22 stycznia 2024r. M. J. reprezentowany także przez adwokata, również wniósł o ustalenie, że w skład majątku dorobkowego stron wchodzi nieruchomość opisana we wniosku przez wnioskodawczynię, ale o wartości 250 000 zł, a także dodatkowo samochód osobowy marki V. (...) o wartości 3 000 zł i ciągnik URSUS model 260 o nr rej. (...) o wartości 10 000 zł. Uczestnik zgodził się na podział majątku poprzez przyznanie jemu na wyłączną własność nieruchomości, domagał się rozłożenia kwoty spłaty na 10 równych rat, płatnych co 6 miesięcy. Wniósł o:



przyznanie wnioskodawczyni samochodu osobowego V. (...) z obowiązkiem spłaty udziału uczestnika kwotą 1500 zł,



przyznanie wnioskodawczyni ciągnika URSUS z obowiązkiem spłaty udziału uczestnika kwotą 5000 zł



zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kwoty 18 404,26 zł tytułem zwrotu wydatków i ciężarów poczynionych przez uczestnika postępowania na nieruchomość wspólną po ustaniu wspólności ustawowej małżeńskiej,



zasądzenie od wnioskodawczyni na jego rzecz kwoty 16 160,02 zł tytułem zwrotu spłaty części wysokości rat przypadających na rzecz wnioskodawczyni za okres od stycznia 2020r. do listopada 2022r. (kredyt zaciągnięty przez strony umowa kredytu (...)),



oddalenie w całości wniosku J. O. (1) o zasadzenie od niego na jej rzecz wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości

W uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek podał, że wnioskodawczyni sama podjęła decyzję o wyprowadzce z nieruchomości w D. w grudniu 2019r., zamieszkała ze swoim partnerem. Od tego momentu wnioskodawczyni nie partycypowała w kosztach utrzymania nieruchomości i nie domagała się dostępu do niej. Uczestnik podał, że do czasu zainicjowania niniejszego postępowania, wnioskodawczyni nie zgłaszała roszczeń o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. M. J. wyszczególnił koszty jakie poniósł na nieruchomość w poszczególnych latach, w tym na kupno drewna na ogrzewanie, węgla oraz opłacenie polisy ubezpieczeniowej i podatku od nieruchomości. Uczestnik podniósł, że wnioskodawczyni bez jego zgody i wiedzy sprzedała samochód V. (...), po ustaniu wspólności ustawowej stron za kwotę 3000 zł. Oprócz tego wskazał, że strony 6 lipca 2018r. zawarły umowę o kredyt nr (...), który od grudnia 2019r. spłaca wyłącznie on.

Na rozprawie 16 listopada 2022r. J. O. (1) zaktualizowała swoje stanowisko wskazując, że uznaje żądania uczestnika, co do zwrotu połowy wartości rat kredytu uiszczonych przez uczestnika w okresie od stycznia 2020r. do nadal. Pozostałych roszczeń M. J. zawartych w odpowiedzi na wniosek nie uznała. Wnioskodawczyni zaproponowała negocjacje w sprawie ustalenia wartości nieruchomości, na co uczestnik nie wyraził zgody. Domagał się ustalenia tej wartości przez biegłego sądowego.

Na rozprawie 17 lutego 2023r. M. J. zgodził się zwrócić wnioskodawczyni połowę kwoty ze sprzedaży samochodu W. T. tj. 2 500 zł.

Na rozprawie 30 czerwca 2023r. J. O. (1) podniosła, że ciągnik URSUS o rej. ONY (...) wchodzi w skład jej majątku osobistego, otrzymała go w darowiźnie od swojego ojca. Natomiast na rozprawie 6 października 2023r. uczestnik podniósł, że przedmiotowy ciągnik strony nabyły w trakcie trwania małżeństwa od ojca J. O. (1), jest on sprawny i wart 20 000 zł, domagał się przyznania go na wyłączną własność wnioskodawczyni za spłatą jego udziału w kwocie 10 000 zł.

Na rozprawie 22 stycznia 2025r. wnioskodawczyni podała, że nie sprzeciwia się rozliczeniu wspólnego kredytu, natomiast w pozostałym zakresie kwestionuje co do zasady podstawę rozliczenia kosztów opału. Wskazała, że niecelowym jest obciążanie jej kosztami ubezpieczenia, gdyż sumy ubezpieczenia i tak wypłacane będą uczestnikowi. Nie kwestionowała zobowiązania z tytułu podatku.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

M. J. i J. O. (1) (uprzednio J.) w dniu 3 lipca 1993 r. w P. zawarli małżeństwo, zapisane w akcie małżeństwa nr 1607073/00/AM/ (...), sporządzonym przez Kierownika (...) Cywilnego w P.. Strony nie posiadają wspólnych dzieci.

Dowód: okoliczność bezsporna, odpis skrócony aktu małżeństwa akta SR w Nysie sygn. III RC 392/21

M. J. i J. O. (1) umową darowizny z 15 grudnia 1997r. nabyli do wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej nieruchomość gruntową (gospodarstwo rolne) stanowiącą działki o nr (...), o łącznej powierzchni 1,25 ha, położoną w D., woj. (...), pow. (...), gmina P., dla której w Sądzie Rejonowym w Nysie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta nr KW (...). Nieruchomość stanowi teren zabudowany budynkiem mieszkalnym, sad oraz rolę.

Dowód: wydruk KW (...) k. 9-13

W dniu 6 lipca 2018 r. M. J. (Kredytobiorca) zawarł z Bankiem (...) S.A. z siedzibą we W. (Bankiem) umowę o kredyt gotówkowy Nr (...). Zgodnie z 1 umowy Bank na wniosek uczestnika udzielił mu kredytu w kwocie 39 547,44 zł do dnia 20.07.2024r., z przeznaczeniem na finansowanie bieżących potrzeb konsumpcyjnych lub na inny dowolny cel, w tym na spłatę posiadanych zobowiązań kredytowych w Banku oraz innych bankach, finansowanie prowizji z tytułu udzielenia kredytu oraz na sfinansowanie składki z tytułu ubezpieczenia „Spokojny Kredyt – życie” i składki z tytułu ubezpieczenia „Spokojny kredyt – praca” na zasadach ustalonych w: Umowie, Regulaminie kredytowania klientów indywidulanych w Banku (...) S.A., będącym integralną częścią Umowy, ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe. Na całkowitą kwotę do zapłaty 52 847,01 zł na dzień zawarcia umowy składało się: 30026,63 zł całkowita kwota kredytu, całkowity koszt kredytu 22 820,38 zł(1977,37 zł prowizja z tytułu udzielenia kredytu, odsetki od kredytu 13 299,57 zł, 5 465,48 zł składka z tytułu „Spokojny Kredyt – życie”, składka z tytułu ubezpieczenia „Spokojny Kredyt – praca” w 2077,96 zł). Od 6 stycznia 2022r. zmianie uległo oprocentowanie kredytu z 10,04 % na 10,54 %, wysokość miesięcznej raty od 20.01.22r. do 20.06.24r. wynosiła 728,12 zł. saldo zadłużenia na dzień 10.08.2022r. wynosiło 16 279,37 zł. W okresie od 20.01.2020r. do 29.07.2024r. (...),47 odsetek i 32 320,04 kapitału.

Dowód: umowa o kredyt gotówkowy nr (...) z dnia 06.07.2018r. k. 32-34, harmonogram spłaty kredytu k. 36, zaświadczenie banku z 18.08.22r. k. 42, zaświadczenia banku 16.11.2022r. k. 116, zaświadczenie banku z 03.01.23r. k. 184, zaświadczenia banku z 07.07.23r., 03.10.23r. i 03.10.23r. k. 205-207, zaświadczenie banku z 25.09.2024r. k. 367

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Nysie III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 21 marca 2022r. w sprawie sygn. akt III RC 392/21 ustanowiono rozdzielność majątkową między M. J. i J. O. (1) (uprzednio J.) z dniem 24 grudnia 2019r. W tym czasie wnioskodawczyni nie posiadała żadnych oszczędności, wynagrodzenie za jej pracę szło na rachunek bankowy uczestnika w S. Bank (...), był to rachunek z którego oboje małżonków korzystało. W tracie trwania małżeństwa J. J. pracowała w zakładzie produkującym słodycze w O., jako operator, a uczestnik jako kierowca (...). Uczestnik również nie posiadał na ten moment oszczędności, żył od wypłaty do wypłaty.

Dowód: wyrok z dnia 21 marca 2022r. akta SR w Nysie sygn. III RC 392/21, wyjaśnienia J. O. (1) e-protokół z rozprawy z 6 października 2023r. k. 206-210

9 kwietnia 2020r. między J. J. (Sprzedającym) a S. H. (Kupującym) doszło do sprzedaży samochodu marki V. (...) rok prod. 1998 o nr rej. (...) za cenę 3000 zł. J. J. złożyła podpis na umowie jako (...). Podrobiła podpis męża.

Dowód: umowa kupna-sprzedaży samochodu z dnia 09.04.2020r. k. 43

Od tego momentu wyprowadzki wnioskodawczyni M. J. zajmuje w sposób wyłączny tą nieruchomość i pokrywa w całości koszty związane z jej utrzymaniem nieruchomości. Poniósł następujące koszty:

a)  ogrzewanie:



zakup węgla orzech za kwotę 939,60 zł 17.08.2020r.,



zakup drzewa opałowego za kwotę 1761,36 zł 08.03.2021r.,



zakup węgla kamiennego – orzech za kwotę 708 zł 06.02.2021r.,



zakup węgla kamiennego - orzech za kwotę 2 130 zł 26.11.2021r.,



zakup staszic orzech II (...) za kwotę 1450 zł 27.05.2022r.,



zakup węgla ziemowit – piast orzech za kwotę 430,50 zł 01.02.2022r.,



zakup drewna za kwotę 2 154,57 zł 01.04.2022r.,



zakup koksu za kwotę 3250 zł 20.09.2022r.,



zakup brykietu torfowego za kwotę 4400 zł 17.11.2022r.,



zakup węgla kamiennego – orzech za kwotę 3 000 zł 30.12.2022r.,



zakup węgla orzech za kwotę 2 250 zł 29.12.2022r.,



zakup węgla orzech za kwotę 1500 zł 30.12.2022r.,



zakup węgla orzech za kwotę 1560 zł 24.10.24r. k. 371,



zakup węgla kamiennego orzech za kwotę 2 400 zł 27.12.24r.

Uczestnik poniósł następujące koszty związane z:

b)  podatek od nieruchomości:



316 zł wysokość zobowiązania pieniężnego za rok 2020,



317 zł wysokość zobowiązania pieniężnego za rok 2021,



75,18 zł wysokość 4 raty podatku rolnego za 2021r.,



79 zł 3 rata podatku rolnego za 2020r.,



335 zł podatek rolny za 2022r.,

c)  ubezpieczenie nieruchomości w ramach ubezpieczenia (...) Gospodarstwo Rolne:



1065 zł wysokość składki za okres od 13.01.2020r. do 12.01.2021r.,



532 zł wysokość składki za okres od 13.01.21r. do 12.01.22r.,



26 zł wysokość składki za okres od 01.01.21r. do 31.12.21r.,



1065 zł wysokość składki za okres od 13.01.21r. do 12.01.22r.,



579 zł wysokość składki za okres od 13.01.2022r. do 12.01.2023r.,



34 zł wysokość składki za okres od 01.01.2022r. do 31.12.22r.,



1 199 zł wysokość składki za okres od 13.01.24r. do 12.01.25r.,

d)  przegląd kominiarski 64,80 zł opłata za okres półroczny 2021r.

Dowód: faktura nr (...) z 17.08.20r. k. 66, decyzja ustalająca z dnia 04.02.2020r. k. 73, dokument obowiązkowego ubezpieczenia budynków k. 75, polisa ubezpieczeniowa (...) Gospodarstwo Rolne Nr (...) k. 76-77, potwierdzenie wpłaty k. 78-79, odcinek zapłaty k. 61, wydruk potwierdzenia transakcji bankowej k. 82, polisa ubezpieczeniowa (...) Gospodarstwo Rolne Nr (...) k. 83-84, potwierdzenia wpłat 85-86, polisa ubezpieczenia (...) Gospodarstwo Rolne Nr (...) k. 87-88, potwierdzenie wpłaty k. 89, rachunek z 06.09.21r. k. 91, upomnienie z 02.06.21r. k. 92, wydruk potwierdzenia przelewu k. 93, decyzja ustalająca z 05.02.21r. k. 94, paragon z 08.03.21r. k. 95, faktura nr (...) k. 96, faktura nr (...) z 26.11.21r. k. 96, dowód wpłaty z 10.09.2021r. k. 100, blankiet wpłaty z 31.01.2022r. k. 101, blankiet wpłaty z 28.12.2021r. k. 103, faktura VAT (...) z 27.05.2022r. k. 106, faktura VAT (...) z 01.02.2022r. k. 108, faktura VAT (...) z 20.09.2022r. k. 112, faktura (...) z 17.11.2022r. k. 114, dowody wpłaty k. 114, decyzja ustalająca z 31.01.2022r. k. 115, zeznania świadka I. O. e-protokół z rozprawy z 17.02.23r. k. 167-166, faktura nr (...) z 30.12.2022r. k. 181, polisa ubezpieczenia (...) Gospodarstwo Rolne nr (...) k. 369-370, faktura VAT nr (...), faktura na zakup węgla kamiennego orzech za kwotę 2 400 zł z 27.12.2024r. k. 372, zeznania świadka W. O. e-protokół z rozprawy z 17.02.23r. k. 168-169, wyjaśnienia J. O. (1) e-protokół z rozprawy z 6 października 2023r. k. 206-210, wyjaśnienia M. J. e-protokół z rozprawy z 6 października 2023r. k. 210-211

7 października 2021r. M. J. zakupił w KRAB Z.J. (...) Spółka Jawna w N. podgrzewacz 140l 2-weź.+podkowa, epidian za cenę 950 zł. zapłacił za niego gotówką. 7 grudnia 2021r. uczestnik w związku z bieżąca naprawą instalacji wodnej dokonał zakupu niezębnych części w P.H. (...), za kwotę 634,72 zł.

Dowód: faktura VAT nr (...) z dnia 7.10.21r. k. 90, paragon z 07.12.21r. k. 91

J. O. (1) uciekła z D. w Wigilię 2019r., mając tylko to co miała na sobie. Uczestnik stosował wobec niej przemoc, nadużywał alkoholu. Od tego momentu wnioskodawczyni zamieszkuje w nieruchomości położonej w Lisich Katach nr 29, stanowiącej własność jej brata S. O.. Wnioskodawczyni zajmuje tą nieruchomość wspólnie z matką H.. S. O. mieszka w D.. Wnioskodawczyni dwukrotnie próbowała zabrać swoje rzeczy z domu w D., jednak uczestnik wymienił zamki i nie mogła dostać się do środka. Po raz pierwszy przyjechała po rzeczy rok po wyprowadzce, uczestnik nie otworzył jej drzwi. M. J. po wymianie zamka nie dał wnioskodawczyni klucza, nie chciał rozmawiać z nią na temat podziału majątku.

Dowód: zeznania świadka K. B. e-protokół z rozprawy z 30 czerwca 2023r. 198v.-199v., wyjaśnienia J. O. (1) e-protokół z rozprawy z 6 października 2023r. k. 206-210

W dniu 6 listopada 2021r. J. O. (1) powiadomiła Policję, że M. J. nie chce wpuścić jej do domu w D. i nie ma jak zabrać swoich rzeczy. Funkcjonariusze po przybyciu na miejsce zastali tylko wnioskodawczynię, nikt nie otworzył im drzwi do domu. Uznali, że M. J. nie ma w domu.

Dowód: pismo KP w P. z 04.03.23r. k. 177

Sąd Okręgowy w Opolu I Wydział Cywilny po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2021r. na rozprawie sprawy z powództwa J. O. (1) (uprzednio J.) przeciwko M. J. o rozwód, rozwiązał przez rozwód bez orzekania o winie związek małżeński J. J. i M. J.. W pkt II sentencji nie orzeczono o sposobie korzystania z mieszkania przez strony.

Dowód: wyrok z 15.11.22r. akta SO w Opolu sygn. I C 2171/21

J. J. od 24 kwietnia 2012r. do 2021r. leczyła się w gabinecie lek. med. L. K. ze względu na nawracające zaburzenia depresyjne i lękowe, w dużym stopniu uwarunkowane sytuacją rodzinną.

Dowód: zaświadczenie lekarskie z 30.11.2022r. k. 122, wyjaśnienia J. J. e-protokół z rozprawy z 6 października 2023r. k. 206-210

11 lutego 2023r. M. J. sprzedał samochód marki V. (...) rok. prod. 2003r. o nr rej. (...) M. F. za cenę 5000 zł. Samochód wchodził w skład majątku wspólnego małżeńskiego stron.

Dowód: umowa sprzedaży samochodu z 11.02.2023r. k. 182

J. J. w darowiźnie od ojca otrzymała ciągnik URSUS o nr rej. (...), który stanowił jej majątek osobisty. W styczniu darowała go bratu S., pojazd został na niego przerejestrowany.

Dowód: wyjaśnienia J. J. e-protokół z rozprawy z 6 października 2023r. k. 206-210

W tracie powodzi we wrześniu 2024r. nieruchomość w D. została zalana, w zabudowaniach woda stała do wysokości 1 m. Na mocy decyzji nr (...). (...).208.2024 Zastępcy Dyrektora (...) w P., działającego z upoważnienia Burmistrza P. z 3 października 2024r. M. J. otrzymał w formie zasiłku celowego na pomoc doraźną w kwocie 8000 zł, oraz zgodnie z decyzją tego samego organu z 4 października 2024r. (decyzja nr (...).ZP. (...).208.2024) kwotę 2000 zł zasiłku powodziowego.

Dowód: decyzja nr (...). (...).208.2024 z 3.10.2024r. k. 353, decyzja nr (...).ZP. (...).208.2024 z 4.10.24r. k. 354, dokumentacja zdjęciowa 355

Wartość rynkowa działki gruntowej nr (...) zabudowanej budynkiem mieszkalnym wraz z zabudowaniami gospodarczymi wynosi 243 000 zł, niezabudowanej działki gruntowej nr (...) wynosi 51 400 zł, a działki nr (...) 44 500 zł. Wartość rynkowa całej nieruchomości gruntowej położonej w D. dla której SR w Nysie prowadzi KW (...) wynosi 338 900 zł. Wysokość wynagrodzenia z tytułu korzystania przez uczestnika postępowania ponad przysługujący mu udział w okresie od 12.2020r. do 03.2024r. wyniosła 19 500 zł., a okresie od 04.24r. do 12.24r. 4 265 zł.

Dowód: opinia biegłego sądowego Ł. R. z zakresu szacowania nieruchomości z dnia 2 kwietnia 2024r. k. 219-275, opinia uzupełniająca biegłego sądowego Ł. R. z 09.07.2024r. k. 309-311, opinia uzupełniająca biegłego sądowego Ł. R. z 3.12.2024r. k. 344-347

Sąd zważył co następuje:

Sąd uwzględnił po części żądania każdej ze stron zgłoszone we wniosku i odpowiedzi na wniosek, z uwzględnieniem modyfikacji stanowisk w toku postępowania.

Ustalając stan faktyczny sprawy, Sąd oparł się na dowodach dokumentarnych przedłożonych przez obie strony postępowania i na osobowych źródłach dowodowych, bowiem w sprawie przesłuchano wnioskodawczynię J. O. (1) oraz uczestnika postępowania M. J., świadków: I. O., W. O., K. B., których zeznania w przeważającej części znalazły odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.

Sąd nie dał wiary zeznaniom M. J. w zakresie tego, że nie wymieniał zamków w drzwiach, że wnioskodawczyni przez pół roku przed wyprowadzką wywoziła swoje rzeczy z domu w D., przygotowała się do odejścia, że nie stosował wobec niej przemocy fizycznej i psychicznej, że nie było to powodem jej wyprowadzki ze wspólnie zajmowanej nieruchomości, że J. J. dobrowolnie opuściła dom, zawsze mogła wrócić do niego, zawsze mogła zadzwonić i umówić się na przekazanie rzeczy. Zaprzecza temu dowód w postaci notatki z interwencji Policji z 6 listopada 2021r. J. O. (1) powiadomiła wówczas Policję, że M. J. nie chce wpuścić jej do domu w D. i nie ma jak zabrać swoich rzeczy. Sąd nie dał wiary również twierdzeniom uczestnika w zakresie tego, że strony wspólnie zakupiły ciągnik URSUS od ojca J. O. (1). Uczestnik nie wykazał tego faktu żadnymi dowodami.

Sąd nie wziął pod uwagę dokumentów, które nie zostały opisane pod poszczególnymi elementami stanu faktycznego tj.:



faktury nr (...) z 18.12.2019r. (k. 70) za zakup węgla kostki i orzecha, za cenę 1137,60 zł, ze względu na to, że w grudniu 2019r. wnioskodawczyni jeszcze zamieszkiwała z uczestnikiem, korzystała z ogrzewanej nieruchomości,



potwierdzenia wpłaty nr (...)/W/ (...)/PC: (...) (k. 74) za polisę ubezpieczeniową (...) Gospodarstwo Rolne, gdyż okres ubezpieczenia obejmował okres od 13.01.2019r. do 12.01.2020r., w którym wnioskodawczyni zamieszkiwała w D.,



faktury VAT (...) z 18.11.2022r. (k. 105) za zakup gazu (...) za kwotę 900 zł, gdyż do nieruchomości w D. nie jest doprowadzony gaz, a uczestnik cofnął wniosek w zakresie rozliczenia gazu,



szczegółowe informacje o ofercie ubezpieczenia komunikacyjnego za ciągnik URSUS o nr rej. (...) (k. 179-180), gdyż ciągnik ten stanowi składnik majątku osobistego J. O. (1).

Ponadto w sprawie, Sąd zasięgnął wiedzy specjalistycznej biegłego sądowego rzeczoznawcy z zakresu szacowania nieruchomości Ł. R., który sporządził opinię z wyceną nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego stron, a także ustalił wysokość wynagrodzenia z tytułu korzystania przez uczestnika postępowania z nieruchomości wspólnej ponad przysługujący mu udział w okresie od grudnia 2020r. Opinia biegłego była rzetelna, spójna i korespondowała z pozostałym materiałem dowodowym oraz co istotne, co do zasady po złożeniu ustnej opinii uzupełniającej na rozprawie 27.11.24r. oraz pisemnej opinii uzupełniającej z 3.12.24r., nie była kwestionowana, nie zostały zgłoszone dalsze uwagi co do treści opinii głównej i ich uzupełnień.

Przechodząc jednak do materialnoprawnego rozstrzygnięcia, w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 31 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.io.), z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Stosownie do treści przepisu art. 567 § 3 k.p.c., do postępowania o podział majątku stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku. Tak więc, stosując odpowiednio przepis art. 684 k.p.c., skład i wartość majątku wspólnego ustala sąd.

W ślad za nadal aktualnym stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w postanowieniu z 27 sierpnia 1979 roku w sprawie III CRN 137/79, podział majątku wspólnego obejmuje przedmioty majątkowe stanowiące składniki tegoż majątku w chwili ustania wspólności ustawowej oraz istniejące w chwili dokonywania podziału. Z kolei zgodnie z postanowieniem z 19 czerwca 2009 roku w sprawie V CSK 485/08, przy jego dokonywaniu, nie uwzględnia się tych wspólnych składników majątkowych, które w czasie trwania wspólności ustawowej lub po jej ustaniu zostały zużyte zgodnie z prawem, natomiast uwzględnia się, ale tylko w ramach rozliczeń, tj. rachunkowo, składniki majątkowe, które zostały bezprawnie zbyte, zniszczone zużyte lub roztrwonione przez jedno z małżonków. W tym wypadku, przy podziale majątku wspólnego ich wartość podlega zaliczeniu na poczet udziału przypadającego drugiemu małżonkowi.

Przepis art. 43 § 1 k.r.io. wprowadza ustawowe domniemanie równości udziałów małżonków w majątku, który był objęty wspólnością ustawową, aczkolwiek jak stanowi § 2 tego artykułu - z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Ustawodawca jako przesłankę ustalenia takowych, kładzie nacisk na przymiot ważnych powodów. Judykatura, w tym orzecznictwo Sądu Najwyższego, wielokrotnie podkreślała już, że odejście od zasady równości udziałów możliwe jest jedynie wtedy, gdy małżonek, przeciwko któremu skierowane jest żądanie, w sposób rażący i uporczywy nie przyczynia się do powstania bądź powiększenia majątku wspólnego stosownie do swoich sił i możliwości zarobkowych. Nie w każdym zatem przypadku istnienia różnicy w przyczynianiu się do powiększania majątku wspólnego przepis art. 43 § 2 k.r.io. powinien znaleźć zastosowanie (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z 30 listopada 1972 roku, w sprawie III CRN 235/72).

Ostatnim z przepisów o charakterze materialnoprawnym, zawartym w k.r.io. jest przepis art. 45, z którego wynika obowiązek rozliczenia z urzędu nakładów i wydatków z majątku wspólnego na majątek osobisty każdego z małżonków, jak i rozliczenia na wniosek małżonka nakładów i wydatków poczynionych z majątku osobistego na majątek wspólny małżonków z tym zastrzeżeniem, że nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. Co także kluczowe, ciężar udowodnienia poszczególnych nakładów, wydatków czy spłat z majątku osobistego obciąża tego z małżonków, który domaga się rozliczenia.

Reasumując ostateczne stanowiska stron, Sąd uwzględnił wypracowane w toku postępowania ustalenia w zakresie rodzaju, wartości i ustaleń komu mają przypaść zgromadzone przez byłych małżonków poszczególne składniki majątku, których łączna wartość ustalona została na 346 900 zł, w tym przy wzięciu pod uwagę wartość nieruchomości gruntowej (gospodarstwa rolnego), stanowiącej działki o nr (...), o łącznej powierzchni 1,25 ha, położonej w D., woj. (...), pow. (...), gmina P., dla której w Sądzie Rejonowym w Nysie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta nr KW (...) – wynoszącej 338 900 zł oraz wartości ruchomości wynoszących łącznie 8 000 zł, na co złożyły się: środki pieniężne pochodzące ze sprzedaży samochodu WV P. 3000 zł oraz pochodzące ze sprzedaży samochodu W. T. 5000 zł. Z ustaleń Sądu wynika, że V. (...) sprzedała J. O. (2), choć na umowie podpis złożyła jako (...), nie podzieliła się środkami ze sprzedaży samochodu z uczestnikiem. Natomiast M. J. nie przekazał wnioskodawczyni połowy uzyskanej ceny za V. (...). Strony same podzieliły się w/w składnikami majątku wspólnego i jeszcze przed wszczęciem postępowania dokonały ich sprzedaży. Sporne było to, czy w skład majątku wspólnego wchodzi ciągnik URSUS o nr rej (...). J. O. (1) podawała, że dostała go w darowiźnie od ojca i stanowi jej majątek osobisty. Oprócz tego wnioskodawczyni podawała, że ciągnik z racji wieku jest już praktycznie bezwartościowy. Sąd dał wiarę twierdzeniom J. O. (1) w tym zakresie, bowiem nie ma żądnych dowodów i takowe nie zostały zawnioskowane przez M. J. na okoliczność tego: przez kogo został nabyty, za jaką kwotę i w jakich okolicznościach. Twierdzenia uczestnika jakoby strony nabyły ciągnik od ojca J. O. (1) i jest to sprzęt warty 20 000 zł, nie zostały potwierdzone żadnymi dowodami, dlatego Sąd ciągnika nie uwzględnił w składnikach majątku wspólnym stron.

W zakresie nieruchomości położonej w D., jak już wcześniej wskazano, wartość ustalono na podstawie opinii biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości Ł. R. na kwotę 338 900 zł. Jednocześnie, strony były zgodne co do tego, że ten składnik majątku przypaść ma M. J. za odpowiednią spłatą wnioskodawczyni. M. J. domagał się rozłożenia spłaty udziału wnioskodawczyni w majątku wspólnym na sześć rat, płatnych co pół roku. Sąd uwzględnił to żądanie i w pkt IV sentencji.

Wartość całego majątku stron opiewała na kwotę 346 900 zł (suma wartości nieruchomości, środków ze sprzedaży V. (...) i W. T.). Udziały małżonków w majątku wspólnym są równe, zatem każdemu z nich przysługiwać powinno 173 450 zł. Sąd wziął jednak pod uwagę nakłady poczynione przez uczestnika postępowania z majątku osobistego na majątek wspólny, co zostało szczegółowo opisane poniżej, i wynika z nich, że w celu ustalenia wysokości kwoty należnej J. O. (1) od M. J. tytułem spłaty jej udziału w majątku wspólnym, należy wartość udziału wnioskodawczyni 173 450 zł pomniejszyć o kwotę 33 762,90 zł, stanowiącą połowę tych nakładów oraz kwotę 3000 zł, którą wnioskodawczyni zostawiła sobie ze sprzedaży samochodu V. (...). Dlatego w pkt II Sąd zasądził od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwotę 136 687 zł.

Co ważne, w ramach niniejszego postępowania należało również rozliczyć także nakłady poczynione przez uczestnika M. J. na spłatę kredytu gotówkowego Nr (...) zaciągniętego przez M. J. 6 lipca 2918 r. w Banku (...) S.A. z siedzibą we W. w kwocie 39 547,44 zł. Kredyt udzielony został do dnia 20.07.2024r. z przeznaczeniem na finansowanie bieżących potrzeb konsumpcyjnych lub na inny dowolny cel, w tym na spłatę posiadanych zobowiązań kredytowych w Banku oraz innych bankach, finansowanie prowizji z tytułu udzielenia kredytu oraz na sfinansowanie składki z tytułu ubezpieczenia „Spokojny Kredyt – życie” i składki z tytułu ubezpieczenia „Spokojny Kredyt – praca”. W toku postępowania wnioskodawczyni przyznała, że po rozstaniu z uczestnikiem w grudniu 2019r. nie spłacała kredytu, robił to wyłącznie M. J., któremu powinna zwrócić połowę nakładów poczynionych przez niego z tego tytułu od stycznia 2020r. W okresie od 20.01.2020r. do 29.07.2024r. uczestnik spłacił łącznie 40 325,47 zł tj. (...),47 odsetek i 32 320,04 kapitału. Zatem uczestnik mógł dochodzić zasądzenia na swoją rzecz połowy w/w kwoty tj. 20 162,75 zł. Niemniej jednak w piśmie z 22 stycznia 2024r. pełnomocnik M. J. sprecyzował ostatecznie żądanie podając, że domaga się 16 160,02 zł tytułem zwrotu spłaty części wysokości przypadających na rzecz wnioskodawczyni za kredyt zaciągnięty przez strony. Sąd związany był wnioskiem uczestnika i uwzględnił kwotę 16 160,02 zł.

Sąd nie widział również podstaw ku temu żeby nie uwzględnić nakładów poczynionych przez M. J. na nieruchomość wspólną opłacając podatek rolny, ogrzewając budynek mieszkalny oraz ubezpieczając nieruchomość. J. O. (1) w tym zakresie kwestionowała co do zasady podstawę rozliczenia kosztów opału. Wskazała, że niecelowym jest obciążanie jej kosztami ubezpieczenia, gdyż sumy ubezpieczenia i tak wypłacane będą uczestnikowi. Nie kwestionowała jedynie zobowiązania z tytułu podatku. Sąd uwzględnił w/w nakłady. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w okresie od stycznia 2020r. M. J. wydał łącznie kwotę 35 205,73 zł, połowa z tego to 17 602,87 zł.

„Wydatkiem jest nie tylko wydatek zmierzający do zachowania wspólnego prawa, ale także wydatek poniesiony na normalną eksploatację rzeczy. Ogrzewanie budynku wynika z normalnej jego eksploatacji i zasad prawidłowej gospodarki. Poza tym ogrzewanie budynku w polskich warunkach klimatycznych rzeczywiście można też rozpatrywać nie tylko jako wydatek wynikający z jego normalnej eksploatacji i zasad prawidłowej gospodarki, ale nawet jako nakład konieczny na przedmiot współwłasności.” Postanowienie SN z 19.06.2009 r., V CSK 485/08, LEX nr 537040.

Łączne nakłady uczestnika M. J. na utrzymanie wspólnej nieruchomości i spłatę kredytu wyniosły 67 525,77 zł (32 320 zł + 35 205,73 zł), co też uwzględniono w pkt I 4. Sentencji.

Na uwzględnienie zasługiwało żądanie J. O. (1) co do wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez uczestnika z nieruchomości ponad przysługujący mu udział, za okres od grudnia 2020r. Wysokość tego wynagrodzenia ustalona została przez biegłego w opinii głównej z 2 kwietnia 2024r. oraz jej uzupełniania z 3 grudnia 2024., na kwotę 23 765 zł.

W zakresie rozłożenia spłaty wartości udziału wnioskodawcy w majątku wspólnym, Sąd wziął pod uwagę sytuację uczestnika, który zatrudniony jest jako kierowca w (...) i uzyskuje minimalne wynagrodzenia, aby spłacić wnioskodawczynię będzie musiał prawdopodobnie jedną z działek wchodzących w skład nieruchomości w D. sprzedać. Dlatego w pkt IV sentencji rozłożono mu kwoty zasądzone od niego na rzecz J. O. (1) na sześć półrocznych rat – w kwocie po 26 742,00 zł każda, pierwsza płatna w terminie do 30-go dnia miesiąca następnego po miesiącu w którym uprawomocni się niniejsze postanowienia. W przypadku popadnięcia w opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, wnioskodawca, na podstawie przepisu art. 481 § 1 k.c. może domagać się odsetek ustawowych za opóźnienie, choćby z tej przyczyny nie poniósł żadnej szkody.

Wartość wpisu ustalono na 1000 zł, a to na podstawie art. 38 ustawy z 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zgodnie którym jest to opłata stała od wniosku o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej.

W zakresie kosztów zastępstwa prawnego, Sąd nie odstąpił od ogólnej zasady w postępowaniu nieprocesowym, wyrażonej w art. 520 § 1 k.p.c. Przepis ten stanowi, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

W zakresie opłaty od wniosku, Sąd obciążył nimi strony po połowie. J. O. (1) inicjując postępowanie uiściła 1000 zł tytułem opłaty od wniosku. Uczestnik powinien jej zatem zwrócił połowę tej opłaty, co zostało uwzględnione w pkt VII sentencji.

Odnośnie kosztów zasądzonych od stron na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Nysie, Sąd wydał orzeczenie w oparciu o art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd orzekł o obowiązku zwrotu tych wydatków po połowie. Wynagrodzenie biegłego wyniosło łącznie 6824,86 zł. W toku procesu wnioskodawczyni wpłaciła jedną zaliczkę w wysokości 1000 zł, natomiast uczestnik wpłacił trzy zaliczki na łączną kwotę 3 201,28 zł. Zatem wnioskodawczyni powinna wpłacić jeszcze kwotę 2 412,43 zł tytułem zwrotu wyłożonych tymczasowo przez Skarb państwa kosztów opinii biegło, a uczestnik 211,15 zł, gdyż każde z nich powinno pokryć te wydatki do kwoty 3412,43 zł.

Z tych wszystkich względów, należało orzec jak w sentencji postanowienia.