Uzasadnienie z 10 marca 2025, sygn. III Nsm 879/21

UZASADNIENIE

postanowienia z 19 lutego 2025 r.

Wnioskiem z 11 kwietnia 2023 r. J. D. domagał się nakazania uczestniczce postępowania zapłaty na rzecz wnioskodawcy kwoty po 1000 zł za każde niewypełnienie przez I. N. w zakresie kontaktów wnioskodawcy z synem uregulowanych ugodą zawartą przed mediatorem, a następnie zatwierdzonej postanowieniem Sądu Rejonowego w Mikołowie z 23 maja 2018 r., sygn. akt III Nsm 882/17, w postanowieniu Sądu Rejonowego w Mikołowie z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt III Nsm 454/20, zmienionym postanowieniem Sądu Rejonowego w Mikołowie z 2 grudnia 2020 r., wydanego w sprawie o sygn. akt III RCz 19/20 oraz w postanowieniu Sądu Rejonowego w Mikołowie z 23 września 2021 r., sygn. akt III Nsm 454/20, ustalając wysokość sumy pieniężnej stosownie do liczby naruszeń mających miejsce w 2022 roku w dniach: 12-19.02., 11-13.03, 18-20.03, 8-10.04., 13-15.05., 27-29.05., 10-12.06., 24-26.06., 8-10.07., 22-24.07., 16-31.08., 16-18.09, 23-25.09., 7-9.10., 21-23.10., 18-20.11., 25-27.11., 16-18.12., 23-25.12., oraz w 2023 roku w dniach: 22-29.01., 10-12.02., 24-26.02., 10-12.03., 31.03.-02.04., tj. łącznie kwoty 25 000 zł. Jednocześnie domagał się zwrotu uzasadnionych wydatków poniesionych w związku z przygotowaniem o kontaktu w kwocie 15 261 zł, na którą składa się kwota 1181 zł z tytułu części rezerwacji miejsca noclegowego dla małoletniego na wypoczynek w czasie ferii i wakacji w 2022 r. i 2023 r. oraz kwota 14 080 zł stanowiąca koszty paliwa w związku z dojazdem na kontakty z W. do O. i z powrotem, do których nie doszło w 2021 roku, w dniach: 17-19.11., 8-10.12., 25-26.12 oraz w roku 2022 w dniach: 12-19.02., 11-13.03, 18-20.03, 8-10.04., 13-15.05., 27-29.05., 10-12.06., 24-26.06., 8-10.07., 22-24.07., 16-31.08., 16-18.09, 23-25.09., 7-9.10., 21-23.10., 18-20.11., 25-27.11., 16-18.12., 23-25.12., oraz w 2023 roku w dniach: 22-29.01., 10-12.02., 24-26.02., 10-12.03., 31.03.-02.04. Łącznie 28 razy po 680 km w obie strony, co daje kwotę 440 zł, gdyż samochód wnioskodawcy pali 9 litrów oleju napędowego na 100 km.

I. N. w odpowiedzi na wniosek domagała się jego oddalenia w całości.

Wnioskiem z 30 kwietnia 2024 r. wnioskodawca rozszerzył wniosek o nakazanie zapłaty od uczestniczki na swoją rzecz dalszej kwoty 20 000 zł za nierealizowanie kolejnych 20 kontaktów z małoletnim synem stron wynikających z postanowienia Sądu Rejonowego w Mikołowie z 25 października 2022 r. sygn. akt III Nsm 454/20 oraz o zasądzenie uzasadnionych wydatków poniesionych w związku z przygotowaniem przez wnioskodawcę do kontaktu w 2023 roku w dniach: 7, 21.04., 26.05., 16, 23.06., w wakacje letnie w dniu 1 lipca, w wakacje letnie w dniu 1 sierpnia, 8, 22.09., 15.10., 10, 24.11., 8, 25.12., w 2024 roku w dniach: 5,12.01., w ferie zimowe 2024 r. – 26.01., 23.02., 8,22.03.

J. D. podkreślił, iż nie zrealizował on żadnego z ww. kontaktów.

Uczestniczka postępowania domagała się oddalenia wniosku, w tym rozszerzonego w piśmie z 25.04.24r.

Sąd ustalił, co następuje:

Małoletni I. D., ur. (...) w M. pochodzi ze związku partnerskiego I. N. i J. D.. Rodzice małoletniego rozstali się przed narodzinami syna. Małoletni wraz z matką i dziadkami macierzystymi zamieszkuje w domu rodzinnym w O., mają do dyspozycji piętro budynku. Ojciec mieszka i pracuje w W., niemniej od samego początku regularnie spotykał się z synem uczestniczył w jego życiu.

Prawomocnym postanowieniem z 7 lutego 2022 r. Sąd Rejonowy w Mikołowie udzielił zabezpieczenia poprzez zagrożenie uczestniczce postępowania I. N. nakazaniem zapłaty na rzecz wnioskodawcy J. D. kwoty po 200 zł za każde naruszenie obowiązku określonego w ugodzie zawartej przed mediatorem E. P. dnia 9 maja 2018 r. w sprawie sygn. akt III Nsm 882/17, w postanowieniu Sądu Rejonowego w Mikołowie z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie sygn. akt III Nsm 454/20, zmienionym postanowieniem Sądu Rejonowego w Mikołowie z dnia 2 grudnia 2020 r., sygn. akt III RCz 19/20 oraz w postanowieniu Sądu Rejonowego w Mikołowie z dnia 23 września 2021 r. w sprawie sygn. akt III Nsm 454/20 w przedmiocie uregulowania kontaktów wnioskodawcy z małoletnim I. D..

Prawomocnym postanowieniem z 25 października 2022 r. Sąd Rejonowy w Mikołowie wydanym w sprawie I. N. 454/20 zmienił m.in. sposób kontaktów uregulowanych ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Mikołowie 9 maja 2018 r. w sprawie sygnatura akt III Nsm 882/17 w ten sposób, że J. D. ma prawo do kontaktów z małoletnim I. D. ur. (...) w K. poza miejscem zamieszkania małoletniego i bez obecności jego matki:

a)  w każdy drugi i czwarty weekend miesiąca od piątku od zakończenia przez małoletniego zajęć szkolnych do niedzieli do godziny 19:00, przy czym w przypadku, gdy bezpośrednio po weekendzie przysługującym ojcu lub przed takim weekendem (tj. poniedziałek lub piątek) będzie przysługiwał dzień ustawowo wolny od pracy to kontakty te ulegną przedłużeniu o ten dzień odpowiednio od zakończenia zajęć szkolnych małoletniego w czwartek lub kończąc o godzinie 19:00 w poniedziałek,

b)  w Święta Bożego Narodzenia – w latach parzystych od 23 grudnia od godziny 9:00 do 25 grudnia do godziny 20:00 a w latach nieparzystych od 25 grudnia od godziny 15:00 do 27 grudnia do godziny 20:00,

c)  w Ś. Wielkanocne – w latach nieparzystych od Wielkiej Soboty od godziny 9:00 do Poniedziałku Wielkanocnego do godziny 20:00,

d)  w wakacje letnie - w latach parzystych: od dnia 17-go lipca od godziny 9:00 do dnia 31-go lipca do godziny 20:00 oraz od dnia 15-go sierpnia od godziny 9:00 do dnia 29-go sierpnia do godziny 20:00, a w latach nieparzystych: od dnia 1 -go lipca od godziny 9:00 do dnia 15-go lipca do godziny 20:00 oraz od dnia 1-go sierpnia od godziny 9:00 do dnia 15-go sierpnia do godziny 20:00,

e)  w ferie zimowe ustalone dla województwa (...) – w latach parzystych w każdy pierwszy tydzień ferii zimowych od soboty od godziny 8:00 do soboty do godziny 20:00, a w latach nieparzystych w drugim tygodniu ferii od niedzieli od godziny 8:00 do niedzieli do godziny 19.00.

Jednocześnie Sąd zobowiązał J. D. do każdorazowego odbierania małoletniego z miejsca jego zamieszkania i każdorazowego odprowadzenia małoletniego do jego miejsca zamieszkania po zakończonych kontaktach, zobowiązując I. N. do przygotowania małoletniego na spotkania z ojcem, nieprzeszkadzania w kontaktach oraz do każdorazowego zawiadomienia ojca w formie telefonicznej lub wiadomości SMS nie później niż na 5 godzin przed planowanym spotkaniem o przeszkodzie w realizacji odbycia kontaktu oraz wyznaczenia terminu zastępczego dla odwołanego kontaktu, przy czym w zakresie kontaktów wskazanych w pkt. 4a) będzie to najbliższy weekend po ustaniu przeszkody.

Ponadto Sąd zagroził I. N. nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z małoletnim I. J. D. kwoty 500 zł za każde naruszenie obowiązku określonego w niniejszym postanowieniu.

Pomimo uregulowania kontaktów małoletniego z ojcem oraz każdorazowego przybycia J. D. do miejsca zamieszkania małoletniego celem ich realizacji, od września 2021 roku do marca 2024 r. nie dochodziło do spotkań małoletniego z ojcem, w sierpniu 2021 roku małoletni po raz ostatni wyjechał z tatą na wyjazd wakacyjny. Małoletni w tym okresie odmawiał spotkań z tatą zarówno krótszych weekendowych, świątecznych jak i dłuższych kontaktów przypadających w okresie wakacyjnym czy ferii. Kontakty odbywały się w ten sposób, że małoletni rozmawiał z ojcem na werandzie w swoim miejscu zamieszkania lub w jego samochodzie, po czym kategorycznie odmawiał wyjazdu z tatą do W., każdorazowo z domu wychodziła także matka małoletniego, która zamontowała wokół całego domu kamery wideo. Wnioskodawca podejmował szereg prób, aby zachęcić syna do wyjazdu razem z nim do stolicy, niemniej za każdym razem spotykało się to z odmową. Matka w tym czasie stała biernie obok przyglądając się sytuacji, nie zachęcając w żaden sposób syna, aby pojechał z tatą. Wówczas pomiędzy rodzicami wywiązywała się nerwowa wymiana zdań, czego świadkiem był małoletni. Kurator uczestniczący w tych kontaktach, dyscyplinował rodziców, iż to nie jest miejsce i czas na takie rozmowy w obecności dziecka.

Ze spostrzeżeń kuratora wynika, iż matka nie neguje nieprawidłowej postawy małoletniego wobec swojego ojca także w sytuacjach, kiedy ten nie okazuje mu należytego szacunku i autorytetu, czy kiedy używa słów nieadekwatnych do wieku. Ponadto w ocenie kuratora małoletni posiada informacje co do toczącego się sporu, które to przekazuje mu jego matka.

Strony postępowania w odmienny sposób postrzegają przyczyny, dla których małoletni odmawiał kontaktów z J. D.. W ocenie wnioskodawcy do spotkań z małoletnim nie dochodziło wyłącznie z uwagi na celowe i świadome działanie uczestniczki postępowania, która to pielęgnuje u małoletniego wrogie nastawienie do osoby ojca, w szczególności poprzez przekazywanie małoletniemu negatywnych informacji na jego temat, w tym także dotyczące relacji jakie łączyły strony postępowania przed jego narodzinami oraz wikła małoletniego w konflikt dorosłych informując syna o przebiegu postępowania sądowego. Jednocześnie wnioskodawca zarzuca uczestniczce postępowania, iż ta nie czyni żadnych starań mających zmotywować małoletniego do odbycia spotkania.

Z kolei uczestniczka postępowania wskazuje, iż to małoletni odmawiał odbywania kontaktów z ojcem, a przyczyny jego zachowania upatruje w nieprawidłowej relacji jaka wytworzyła się pomiędzy ojcem a synem. Zarzuca wnioskodawcy, iż małoletni ma do niego żal w związku z tym, iż naśmiewał się z jego wyglądu oraz nie odpowiada mu sposób spędzania czasu wolnego z ojcem, w szczególności z uwagi na liczne aktywności oraz brak odpowiedniej ilości odpoczynku a także ograniczenie kontaktów telefonicznych z matką. Jednocześnie wskazuje, iż relacja syna z ojcem wymaga odbudowy.

W czasie kiedy kontakty małoletniego z wnioskodawcą odbywały się w sposób regularny, J. D. organizował małoletniemu adekwatne do jego wieku zajęcia w tym wizyty w teatrze, filharmonii, muzeach, wykonywanie prac manualnych, jazda na rowerze czy też wyprawy w góry. Ojciec zabierał syna do W. do swojego miejsca zamieszkania czy rodziny generacyjnej.

Zachowania stron, wzajemne zarzuty wobec niewłaściwych postaw rodzicielskich drugiego z rodziców oraz przyczyn nie realizacji kontaktów małoletniego z ojcem, były przedmiotem opinii psychologiczno-pedagogicznej wydanej na zlecenie Sądu w celu ustalenia faktów czy z psychologicznego punktu widzenia małoletni podatny jest na wpływy, czy jest manipulowany przez rodziców, nastawiany przez matkę wobec wnioskodawcy, co jest powodem, że małoletni nie chce odbywać kontaktów zgodnie z ustaleniami z ugody sądowej, postanowień sądowych, wskazania jakie więzi łączą małoletniego z wnioskodawcą.

W opinii biegłego postawa małoletniego jest konsekwencją konfliktu lojalnościowego, w ten sposób, że małoletni stanął po stronie matki, najpierw dystansując się, a potem zrywając kontakt z drugim rodzicem – ojcem. Małoletni odczuwa poczucie przynależności do środowiska wychowawczego matki, a ich wzajemna relacja charakteryzuje się tendencją małoletniego do idealizowania osoby matki oraz identyfikowaniem się z nią w zakresie jej stosunku do osoby ojca. W efekcie ukształtował się negatywny obraz ojca w świecie przeżyć dziecka. Małoletni został wciągnięty w pułapkę lojalności, stłumił negatywne emocje i zastąpił je odrzuceniem ojca. Obciążył go za negatywne aspekty życia rodzinnego i swoją sytuację. W tym aspekcie silnie zidentyfikował się z matką i do pewnego momentu nie był w stanie odróżnić swoich uczuć do ojca od uczuć matki. Biegła jednoznacznie wskazała, iż I. podatny jest na wpływy innych. Wprawdzie przeprowadzone badanie nie ujawniło bezpośredniej presji wywieranej na syna przez któregokolwiek z rodziców, niemniej małoletni wzrasta w atmosferze niechęci do ojca, krytyki jego postępowań i postaw co znacząco wpływa na nastawienie syna do taty. W funkcjonowaniu obojga rodziców zaznaczają się nieprawidłowości, zwłaszcza w zakresie ich stosunku wobec drugiego z rodziców, co przekłada się bezpośrednio na brak współpracy w sprawach syna.

I. N. z jednej strony podkreśla ważność relacji między ojcem a synem, z drugiej zaś deprecjonuje J. D. w roli ojca. Ocenia go negatywnie, nie dostrzega jego starań. Przyczyny nierealizowania kontaktów małoletniego z ojcem są złożone. Wynikają z niesłabnącego konfliktu rodziców, ich antagonizmów przekładających się na m.in. na napiętą atmosferę kontaktów. Biegła zaznaczyła, że czynnikiem niekorzystnie wpływającym na relacje z ojcem była powściągliwa postawa matki, która nie budowała pozytywnego czy choćby neutralnego wizerunku ojca. Bez wątpienia matka działała w służbie ochrony dziecka, zapewnienia mu stabilizacji i spokoju, niemniej nie dostrzegała i umniejszała potrzeby I. związane z kontaktami z ojcem. Powyższe spowodowało, iż uzewnętrzniony obraz ojca i przeżyć z nim u dziecka jest niemal wyłącznie negatywny.

Biegła wskazała, iż aktualnie więź I. z ojcem jest aktualnie ambiwalentna, zakłócona. Małoletni czuje się z ojcem związany emocjonalnie. Niemniej pozostaje w konflikcie lojalnościowym. Jest świadkiem konfliktu rodziców, wzajemnej niechęci.

Powyższe wnioski znalazły także potwierdzenie w wydanej przez biegłych specjalistów opinii sądowej w sprawie I. N. 454/20. Wówczas biegli wskazywali, iż uczestniczka postępowania jest mocno związana ze swoim małoletnim synem, darzy go miłością, tworzy z nim silną i stabilną więź. Relacja ta nosi jednak znamiona relacji symbiotycznej, co powoduje, iż I. N. prezentuje wobec małoletniego nadopiekuńczą postawę oraz zaburza spełnienie potrzeb małoletniego związanych z autonomią. Ponadto uczestniczka postępowania ma tendencje do nadmiernego krytycyzmu innych osób, przy jednoczesnych tendencjach do kreowania własnej osoby w lepszym świetle. Posiada obniżoną refleksyjność co do własnej osoby, ma tendencje do podejmowania prób narzucenia innym swojego zdania.

Jednocześnie analizując relacje małoletniego z rodzicami biegli wskazali, iż I. D. najsilniej emocjonalnie związany jest z matką, przy której czuje się bezpiecznie oraz czuje do niej swoją przynależność. Nadopiekuńcza postawa matki wywołała jednak u małoletniego postawę współuzależnienia. Tym samym małoletni, pozostając w symbiotycznej zależności oraz nie chcąc ranić uczuć uczestniczki w swoich wyborach przyjmuje jej perspektywę.

Od kwietnia 2024 r. strony wraz z synem rozpoczęły terapię psychologiczną, która przynosi rezultaty. Małoletni realizuje z ojcem samodzielne, swobodne kontakty, spędził u ojca tydzień wakacji w lipcu – wówczas wyjechali na M. oraz tydzień wakacji w sierpniu, podczas których uczestniczył w koloniach kulinarnych zorganizowanych przez wnioskodawcę. Aktualnie małoletni jeździ z tatą do W. na kontakty weekendowe, spędzając atrakcyjnie czas.

I. N. ma wykształcenie wyższe ekonomiczne, aktualnie nie pracuje, jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako bezrobotna. Od 2010 r. zajmowała stanowisko dyrektora w Centrum Rehabilitacyjno-Sportowym VitaSport w Ż., zajmując jednocześnie stanowisko wiceprezesa zarządu. Spółka od lutego 2024 r. znajduje się w stanie likwidacji, niemniej uczestniczka nie posiada wiedzy odnośnie aktualnej sytuacji prawnej spółki. I. N. jest właścicielem mieszkania położonego w W. oraz dwóch mieszkań w G., te ostatnie zakupiła za gotówkę w 2023 roku i 2024 roku w ramach przetargu. Niemniej deklaruje, że żadne z 3 mieszkań nie jest wynajmowane, z uwagi na ich stan, gdyż wszystkie wymagają remontu. Środki na zakup lokali w G. posiadała ze sprzedaży w 2019 roku mieszkania na H., natomiast w utrzymaniu nieruchomości pomagają jej rodzice. I. N. jest współwłaścicielką samochodu osobowego V. (...). Wraz z synem mieszka wspólnie z rodzicami w domu rodzinnym, zajmując jego piętro. W okresie od 1 sierpnia 2021 roku do 31 stycznia 2022 roku średni miesięczny dochód uczestniczki postępowania wynosił 3.406,10 zł netto. Jednocześnie uczestniczka postępowania posiada środki na zorganizowany wyjazd zagraniczny do Grecji dla siebie i syna, na którym była podczas wakacji w 2024 r.

W związku z tym, iż ojciec małoletniego zamieszkuje w W. podjęcie przez niego próby realizacji kontaktu generuje dodatkowe koszty w postaci wydatków związanych z przejazdami na trasie W. – O. oraz O. – W..

(dowód: odpis skróconego aktu urodzenia, k. 15, akta sprawy III 882/17, w tym ugoda z 09.5.18r., oraz postanowienie tut. Sądu z 23.05.18r., postanowienie tut. Sądu z 07.02.22r. z uzasadnieniem, k. 102, 109-113, postanowienie z 17.05.22r., wydane w sprawie III RCz 7/22 wraz z uzasadnieniem, k. 147, 155-159, akta sprawy I. N. 454/20, w szczególności postanowienie z 15.11.2021 r., postanowienie z 02.12.2020 r., opinia , postanowienie z 25.10.22 r., postanowienie SO w Katowicach z 31.03.23r., sygn. akt XVII Ca 236/22 z uzasadnieniem, zaświadczenie, k. 484-485, 492-493, 536, 538-543, 547-549, dokumentacja fotograficzna, k. 495-522, 593-595, korespondencja sms, k. 524-534, 596-604, opinia, k. 554-568, decyzja, k. 589-591, informacja, k. 614, zeznania J. D., k. 451-453, 615-616, zeznania I. N., k. 471-473, 616-617).

Na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 5 k.p.c. Sąd pominął dowód zgłoszony przez wnioskodawcę w piśmie z 23.12.24 r., a to dopuszczenie dowodu z uzupełniającego przesłuchania biegłej. Biegła nie stawiła się na termin rozprawy, niemniej złożyła pisemną opinię, która była rzeczowa, logiczna, a nadto w swych wnioskach końcowych uwzględniła odpowiedzi na postawioną przez sąd tezę dowodową.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów z dokumentów oraz opinii biegłej psycholog, których autentyczności i wiarygodności żadna ze stron nie kwestionowała, a nadto na podstawie zeznań stron postępowania. Jednocześnie należy mieć na uwadze, iż Sąd oceniając zgromadzony materiał w myśl art. 233 § 1 k.p.c. ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, w tym wyjaśnień informacyjnych stron, oświadczeń, zarzutów przez nie zgłaszanych, jak i ich zachowania się w trakcie procesu (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 marca 1999 roku, I PKN 632/98).

Zeznania stron postępowania zostały przez Sąd uznane za wiarygodne w takim zakresie, w jakim pozostają one zgodne z zasadami logiki oraz doświadczenia zawodowego, a także – korelują z pozostałym materiałem dowodowym w sprawie. Sąd miał na uwadze, iż rodzice małoletniego pozostając w silnym konflikcie, mają zaburzony obraz sytuacji, a nade wszystko przedstawiali sytuację opiekuńczo – wychowawczą syna w sposób subiektywny, odmiennie upatrując przyczyn, dla których nie dochodziło do kontaktów ojca z synem.

W tym miejscu podkreślić należy także, iż Sąd w pełni podziela wniosku opinii biegłej psycholog, która w sposób niebudzący wątpliwości odpowiedziała na tezę dowodową. O prawidłowości wniosków zawartych w powołanej powyżej opinii zdaniem Sądu świadczy także fakt, iż podobne spostrzeżenia wynikają z opinii sporządzonej na potrzeby postępowania I. N. 454/20.

Nie zasługuje na akceptację argumentacja I. N., która wskazywała, iż do kontaktów nie dochodzi wyłącznie dlatego, iż taka jest wola i decyzja syna, a ona nie będzie zmuszać go do jej zmiany. Wskazać bowiem wypada, iż powinnością matki, która sprawuje bieżącą pieczę nad synem, jest dołożenie wszelkich starań, by przygotować dziecko do kontaktów z tatą m.in. poprzez wytworzenie właściwej atmosfery spotkań oraz zachęcenia małoletniego do kontaktu z nim. Małoletni do prawidłowego rozwoju potrzebuje zarówno relacji z mamą jak i z tatą. Zwłaszcza, że do sierpnia 2021 roku chłopiec spotykał się z tatą regularnie, wyjeżdżał na wakacje czy do W., co potwierdziła sama uczestniczka zeznając na rozprawie w dniu 6 maja 2024 r., iż „do realizacji kontaktów nie dochodzi od września 2021 r. z woli syna”. Ojciec pomimo rozstania rodziców uczestniczył w życiu małoletniego od chwili narodzin. Chłopiec jest z nim związany, na co zwracała uwagę biegła w ostatniej opinii jak również biegli w sprawie I. N. 454/20. Aktualnie zaś relacje ojca z synem wymagają odbudowy w ramach terapii. Małoletni został uwikłany w konflikt dorosłych, który z czasem zaczął eskalować. Matka indukuje u małoletniego negatywny obraz ojca, komentuje i dyskredytuje w oczach dziecka niewłaściwe w jej ocenie jego zachowania. Tym samym małoletni, pozostając w symbiotycznej zależności oraz nie chcąc ranić uczuć uczestniczki w swoich wyborach przyjmuje jej perspektywę. Matka zapewniała, iż namawiała syna do kontaktów z ojcem, niemniej zgromadzony materiał w sprawie przeczy jej twierdzeniom. Obecny przy 5 kontaktach kurator sądowy, za każdym razem podkreślał, iż matka pozostawała bierna podczas rozmów ojca z synem, kiedy ten zachęcał syna, aby wspólnie pojechali do W.. Ponadto słowom uczestniczki przeczą działania jakie podejmowała, a to każdorazowa jej obecność, kontrola spotkań ojca z synem czy założenie wokół domu kamer, z których nagrany materiał przedstawiała jako dowód w sprawie mający świadczyć przeciwko wnioskodawcy.

Zdaniem Sądu właściwa (pozytywna) postawa matki wobec wnioskodawcy z pewnością przyczynić się może do wytworzenia w małoletnim pozytywnej reakcji na kontakt z tatą. Podkreślić przy tym trzeba, że do chwili obecnej I. N. nie podjęła żadnych działań, by zażegnać eskalujący między nią a wnioskodawcą konflikt. Potwierdziła natomiast, że „pomiędzy nią a ojcem dziecka jest gęsta atmosfera”.

W świetle zasad doświadczenia życiowego i zawodowego uznać za niewiarygodną należało prezentowaną przez uczestniczkę jej sytuację majątkową. I. N. posiada wykształcenie wyższe ekonomiczne, posiada wieloletnie doświadczenie na stanowisku menadżerskim, formalnie jednak od lutego 2024 r. pozostaje bez pracy, zarejestrowana jest jako bezrobotna, niemniej pomimo braku zatrudnienia w ostatnich latach zakupiła za gotówkę dwie nieruchomości w G., twierdząc, iż środki posiadała ze sprzedaży innej nieruchomości na H.. Ponadto posiada mieszkanie w W.. Jednocześnie deklaruje, iż żadnego z powyższych lokali nie wynajmuje, a w niewielkich kosztach związanych z ich utrzymaniem wspierają ją jej rodzice. Na pytanie Sąd za jaką kwota zakupiła ostanie mieszkanie wykazywała się niepamięcią co do jego ceny. Ponadto pomimo braku zatrudnienia, posiada środki na wyjazd z synem na zagraniczne wakacje do Grecji.

W ocenie Sądu okoliczności te jednoznacznie świadczą, iż I. N. obawiając się nakazania określonej sumy pieniężnej na rzecz wnioskodawcy, nie przedstawiła swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej.

Sąd zważył, co następuje:

Zasadniczym celem uregulowanego w k.p.c. postępowania w zakresie wykonywania kontaktów z małoletnim jest realizacja orzeczenia, z którego obowiązek ten wypływa. Postępowanie to jest dwuetapowe i dzieli się na zagrożenie nakazaniem zapłaty określonej sumy pieniężnej w razie ustalenia, że do kontaktów nie dochodziło oraz nakazanie zapłaty określonej wcześniej sumy w razie dalszego naruszania obowiązku wynikającego w orzeczenia regulującego kontakty. Zarówno pierwszy jak i drugi etap postępowania, z uwagi na nieobowiązywanie tu przepisu art. 570 k.p.c. uruchamiane są na wniosek.

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 598 ¹⁶ § 1 k.p.c., podstawą do nakazania zapłaty określonej sumy pieniężnej jest dalsze naruszanie obowiązku. Stąd też warunkiem niezbędnym domagania się zapłaty przez osobę, która nadal nie wykonuje orzeczenia w przedmiocie kontaktów jest po pierwsze uprzednie zagrożenie jej nakazaniem zapłaty, a po wtóre istnienie obowiązku w zakresie kontaktów nadającego się do realizacji. Obowiązek ten przy tym istnieć ma w chwili złożenia wniosku o nakazanie zapłaty określonej sumy pieniężnej.

Zagrożenie nakazaniem zapłaty ma niejako zmotywować rodzica, pod którego pieczą dziecko pozostaje do tego, aby doprowadził ażeby doszło do kontaktu małoletniego z osobą uprawnioną do kontaktu. Jednocześnie jest to swoistego rodzaju sankcja finansowa, która ma odstraszać rodzica sprawującego pieczę od utrudniania utrzymywania kontaktów dziecka z drugim rodzicem. Podkreślić należy, że procedura zagrożenia nakazaniem zapłaty zostaje uruchomiona nie tylko wtedy, gdy osoba, pod której pieczą dziecko pozostaje, nie wykonuje obowiązków wynikających z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, ale także wtedy gdy robi to niewłaściwie.

Jednocześnie okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest fakt realizowania bądź uchylania się zobowiązanej od ciążącego na niej obowiązku. W przypadku niewykonywania obowiązków wynikających z orzeczenia w przedmiocie kontaktów z dzieckiem Sąd rozstrzyga czy istniejące przeszkody leżą po stronie osoby pod której pieczą dziecko pozostaje, czy też są od niej niezależne (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 czerwca 2022 r., sygn. akt SK 3/20).

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż wnioskodawca uprawniony jest do kontaktów z synem początkowo na podstawie ugody sądowej zawartej 9 maja 2018 r. oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Mikołowie z 2 grudnia 2020 r., sygn. akt III RCz 19/20 oraz w postanowieniu Sądu Rejonowego w Mikołowie z dnia 23 września 2021 r. w sprawie sygn. akt III Nsm 454/20, natomiast od 31 marca 2023 r. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Mikołowie z 25 października 2022 r. wydanego w sprawie I. N. 454/20, poza miejscem zamieszkania małoletniego, bez obecności matki.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, że I. N. będąc w pełni świadomą skutków prawnych zapadłego orzeczenia i powstałego dla niej obowiązku wywiązywania się z postanowień sądu w przedmiocie kontaktów ojca z małoletnim synem, nie tylko nie wywiązywała się z ciążącego na niej obowiązku przygotowania syna do kontaktów z ojcem, lecz swoim zachowaniem przyczyniała się do tego, iż nadal nie dochodziło do ich realizacji. Okolicznością bezsporną jest, iż wbrew obowiązującej regulacji kontakty te w okresie objętym wnioskiem były niewłaściwie wykonywane, trwały jedynie kilkanaście do kilkudziesięciu minut, odbywały się przed domem małoletniego oraz koncentrowały się nie na budowaniu więzi wnioskodawcy z synem, lecz na nakłanianiu małoletniego do wyjazdu do W.. Matka jako opiekun wiodący, sprawujący bieżącą pieczę nad małoletnim z całą pewnością powinna podjąć działania mające na celu zachęcenie syna do odbycia spotkania. Podkreślić należy bowiem, iż prawidłowe przygotowanie małoletniego do kontaktów nie odnosi się jedynie do zapewnienia fizycznej gotowości małoletniego do udziału w nich, ale także wymaga wytworzenia u dziecka pozytywnego nastawienia do odbywania kontaktów. Nakaz ten wynika nie tylko z obowiązku dbałości o dobro dziecka, do czego niewątpliwie konieczne jest utrzymywanie relacji z obojgiem rodziców, ale także z powołanych powyżej rozstrzygnięć sądu oraz zawartej ugody mediacyjnej. Matka – na co zwracali biegli w wydanych opiniach – na skutek swoich cech osobowych i nadmiernej nadopiekuńczości uruchamia u syna postawę współuzależnienia. Dziecko pragnąć jej akceptacji przyjmuje w swoich wyborach jej perspektywę, co z kolei prowadzi do wytworzenia się konfliktu lojalności, chłopiec nie chcąc jej ranić pozostaje z nią w symbiotycznej zależności. Mimo związania uczuciowego z ojcem dystansuje się od niego dbając o akceptację ze strony matki, przyjmuje jej narrację, co powoduje wewnętrzne rozbicie. Ostatecznie zatem małoletni nie realizuje swoich potrzeb w zakresie kontaktów z wnioskodawcą, na skutek czego wypracowana przez lata więź pomiędzy ojcem a synem ulega destrukcji.

W świetle powyższego stwierdzić należało, iż to postawa uczestniczki jest przyczyną, dla której małoletni odmawiał spotkań z ojcem.

W dniu 7 lutego 2022 r. Sąd Rejonowy w Mikołowie w trybie zabezpieczenia zagroził uczestniczce postępowania nakazaniem zapłaty na rzecz wnioskodawcy kwoty po 200 złotych za każde naruszenie obowiązku określonego w przedmiocie uregulowania kontaktów z małoletnim I. D.. Dlatego też za dwudziestokrotne niewykonanie kontaktów w 2022 roku, a to w dniach: 12 lutego, 11 marca, 18 marca, 8 kwietnia, 22 kwietnia, 13 maja, 27 maja, 10 czerwca, 24 czerwca, 8 lipca, 22 lipca, 16 sierpnia, 16 września, 23 września, 7 października, 21 października, 18 listopada, 25 listopada, 16 grudnia i 23 grudnia oraz za czterokrotne niewykonanie kontaktów w 2023 roku w dniach: 22 stycznia, 10 lutego, 24 lutego, 10 marca; Sąd nakazał uczestniczce zapłatę na rzecz wnioskodawcy kwoty 4800 zł, o czym orzeczono w punkcie 1. postanowienia.

Postanowieniem z 25 października 2022 r., wydanym w sprawie I. N. 454/20 Sąd Rejonowy w Mikołowie zmienił sposób kontaktów uregulowanych ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Mikołowie w dniu 9 maja 2018r. w sprawie sygnatura akt III Nsm 882/17, określając ich zakres w podpunktach od a) do e), a nadto zagroził I. N. nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z małoletnim I. J. D. kwoty 500 zł za każde naruszenie obowiązku określonego w niniejszym postanowieniu. Postanowienie uprawomocniło się 31 marca 2023 r., stąd też za dwudziestojednokrotne niewykonanie kontaktów z małoletnim I. D. w 2023 roku w dniach: 31 marca, 7 kwietnia, 21 kwietnia, 26 maja, 16 czerwca, 23 czerwca, 1 lipca, 1 sierpnia, 8 września, 22 września, 15 października, 10 listopada, 24 listopada, 8 grudnia, 25 grudnia, oraz w 2024 roku w dniach: 5 stycznia, 12 stycznia, 26 stycznia, 23 lutego, 8 marca, 22 marca; Sąd nakazał uczestniczce I. N. zapłatę na rzecz wnioskodawcy J. D. kwoty 10.500 zł, o czym orzekł w punkcie 2. postanowienia.

Niewątpliwie również za zasługujące na uwzględnienie, w ocenie Sądu, uznać należało roszczenie o zwrot wydatków poniesionych przez wnioskodawcę w związku z przyjazdami na kontakty z synem. Jak wynika bowiem z treści art. 598 ¹⁷ § 1 k.p.c. jeżeli do kontaktu nie doszło wskutek niewykonania lub niewłaściwego wykonania przez osobę, pod której pieczą dziecko pozostaje, obowiązków wynikających z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczy przyzna od tej osoby uprawnionemu do kontaktu zwrot jego uzasadnionych wydatków poniesionych w związku z przygotowaniem kontaktu, w tym także kosztów związanych z podróżą do miejsca, w którym miało nastąpić przekazanie małoletniego.

Wnioskodawca za każdym razem przyjeżdżał na kontakty z synem z W. do O. samochodem osobowym, który pali średnio 9 l/100 km, pokonując trasę 340 km w jedną stronę, łącznie 680 km. Ustalając wysokość zwrotu kosztów podróży Sąd kierował się danymi (...), zgodnie z którymi średnia cena detaliczna oleju napędowego w 2022 roku wynosiła 7,19 zł/l, co stanowi kwotę 439 zł za jeden przyjazd i powrót, w 2023 roku 6,61 zł/l – co stanowi kwotę 403 zł za jeden przyjazd i powrót, natomiast w 2024 roku 6,06 zł/l – co stanowi kwotę 370 zł, co za jeden przyjazd i powrót.

W związku z tym należało przyznać od uczestniczki postępowania I. N. na rzecz wnioskodawcy J. D. kwotę 8780 zł z tytułu zwrotu kosztów podróży w 2022 roku, kwotę 7657 zł z tytułu zwrotu kosztów podróży w 2023 roku, oraz kwotę 2220 zł z tytułu zwrotu kosztów podróży w 2024 roku, o czym Sąd orzekł w punkcie 3. postanowienia.

W pozostałym zakresie wniosek jako nieuzasadniony podlegał oddaleniu. Nie sposób uznać za zasadne obciążenie uczestniczki postępowania obowiązkiem zapłaty na rzecz wnioskodawcy kwoty po 1000 zł za każde naruszenie. Wskazań wypada, iż sąd jest związany określeniem w postanowieniu zagrażającym wysokości odpowiedniej sumy pieniężnej (art. 365 §1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Postępowanie dotyczące nałożenia obowiązku zapłaty określonej sumy pieniężnej nie jest zatem samodzielnym postępowaniem, ale kontynuacją wszczętego wcześniej postępowania wykonawczego. W postępowaniu dotyczącym wykonywania kontaktów z dzieckiem z zestawienia treści art. 598 ¹⁵ § 1 i art. 598 ¹⁶ § 1 k.p.c. wynika bowiem, że w postanowieniu o zagrożeniu nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej sąd ustala jej wysokość za każde, jednostkowe naruszenie obowiązku, zaś w postanowieniu o nakazaniu zapłaty sąd określa wysokość całościowej sumy pieniężnej stosownie do liczby naruszeń obowiązku. Jednocześnie w sprawie nie zaistniały żadne wyjątkowe wypadki, które mogłyby uzasadniać zmianę wysokości sumy pieniężnej, o której mowa w art. 598 ¹⁵ k.p.c.

Sąd nie znalazł podstaw do zwrotu wnioskodawcy kosztów związanych z organizacją wypoczynku zimowego w 2022 r. i 2023 r. Z przedłożonych do wniosku wydruków zapłaty nie wynika, jaki ostatecznie koszt poniósł J. D. w związku z dokonaną rezerwacją, gdyż w przypadku jej odwołania mógł liczyć na zwrot 50 % całkowitej ceny rezerwacji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 520 § 2 k.p.c., na które złożyła się opłata od wniosków oraz wynagrodzenie fachowego pełnomocnika za każdy etap postępowania, ustalone na podstawie § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2023.1964 t.j. z dnia 2023.09.22) oraz opłata od pełnomocnictwa 17 zł.

Sąd nie obciążył stron postępowania kosztami sądowymi uznając, iż charakter sprawy, jej szczególne okoliczności uzasadniają zastosowanie dobrodziejstwa wynikającego z art. 102 k.p.c.

Z/:

1.  odnotować;

2.  odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron;

3.  kal. 10 dni lub z wpływem.

M., 10 marca 2025 r. Sędzia: