Wyrok z 20 marca 2025, sygn. I C 947/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 marca 2025 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni - I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Mateusz Berent

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agnieszka Bronk-Marwicz

po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2025 r. w V.

na rozprawie

sprawy z powództwa B. G.

przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. na rzecz powódki B. G. kwotę 25.200 zł (dwadzieścia pięć tysięcy dwieście złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20 czerwca 2024 r. do dnia zapłaty;

II.  zasądza od pozwanej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. na rzecz powódki B. G. kwotę 1260 zł (tysiąc dwieście sześćdziesiąt złotych) tytułem kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 947/24

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 20 marca 2025 roku

I.

(żądanie i podstawa faktyczna pozwu)

1.  Powódka B. G. wystąpiła przeciwko pozwanej (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością siedzibą w F. (obecnie w D.) z powództwem o zapłatę kwoty 25.200 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 czerwca 2024 roku do dnia zapłaty, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

2.  W uzasadnieniu powódka wskazała, że strony zawarły umowę, zgodnie z którą pozwana miała sprzedać, dostarczyć i zamontować fabrycznie nową instalację fotowoltaiczną na nieruchomości położonej w V. przy (...) w V.. Termin zakończenia prac określono na maksymalnie 60 dni od wpłaty zaliczki. Powódka wpłaciła zaliczkę za wykonanie przedmiotu umowy zgodnie z harmonogramem określonym w umowie w wysokości 3.600 zł oraz kolejnej 21.600 zł. Pomimo upływu w dniu 17 maja 2024 roku określonego w umowie terminu na zakończenie prac, pozwana nie wywiązała się z zobowiązania. Pozwana trzykrotnie wskazywał termin rozpoczęcia prac, ale żadnego nie dotrzymał. Mimo wyznaczenia dodatkowego terminu rozpoczęcia robót na dzień 31 maja 2024 roku roboty dotąd nie zostały rozpoczęte. Wobec bierności pozwanej, pismem z dnia 10 czerwca 2024 roku powódka odstąpiła od umowy i wezwała do zwrotu wpłaconej zaliczki. Pismo doręczono dnia 12 czerwca 2024 roku i pozostało ono bez odpowiedzi. Powódka ponownie wezwała pozwaną do zwrotu zaliczek, ale doręczone dnia 3 lipca 2024 roku również pozostało bez odpowiedzi. Powódka zwróciła się do Miejskiego Rzecznika Konsumentów o pomoc. Ten wystosował pismo do pozwanej wzywające do zwrotu zaliczek. Doręczono je dnia 16 lipca 2024 roku i pozostało bez odpowiedzi. Tak samo było z kolejnym pismem z dnia 13 sierpnia 2024 roku. Okazało się także, że pozwana nie dotrzymuje również innych zobowiązań wobec klientów. W 2022 roku zostało przeprowadzone postępowanie o zatwierdzenia układu, którego pozwana również nie reguluje.

(pozew, k. 2-3)

3.  Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 20 września 2024 r. w sprawie o sygn. akt I Nc 369/24 Referendarz Sądowy Sądu Rejonowego w Gdyni orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.

(nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, k. 36)

II.

(stanowisko pozwanej)

4.  W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i skierowanie sprawy do mediacji.

5.  Pozwana zakwestionowała powództwo zarówno co do zasady, jak i wysokości. Zakwestionowała skuteczność odstąpienia od umowy z uwagi na fakt, że pozwana nie dotrzymała terminu realizacji umowy z przyczyn od siebie niezależnych, których nie miała możliwości przewidzieć w dniu zawarcia umowy. Bezpośrednio po uiszczeniu przez powódkę zaliczki, pozwana złożyła zamówienie na dostawę modułów fotowoltaicznych, inwertera oraz konstrukcji wsporczej, które były przedmiotem umowy z powódką. Z reguły dostawca komponentów dostarczał je pozwanej w terminie maksymalnie dwóch tygodni od dnia ich zamówienia, jednak w tym przypadku producent poinformował pozwaną, że z uwagi na problemy występujące po stronie producenta, dostarczanie komponentów w tym terminie nie będzie możliwe. Dodatkowo dostawca poinformował pozwaną, że nie jest w stanie wskazać, kiedy dostawy zostaną wznowione. Strony były w ciągłym kontakcie. Pozwana informowała powódkę o przyczynach niezrealizowania umowy w terminie. Zgodnie z umową pozwana nie ponosiła odpowiedzialności za opóźnienia powstałe z przyczyn niezależnych od wykonawcy, w szczególności z powodu zakłócenia łańcucha dostaw. Po otrzymaniu komponentów pod koniec maja 2024 roku pozwana skontaktowała się z powódką telefonicznie i poinformowała ją, że jest gotowa do wykonania instalacji fotowoltaicznej, co pokrywało się z wysłaniem przez powódkę wiadomości e-mailowej z dnia 23 maja 2024 roku, w której powódka wzywa do wykonania umowy do dnia 31 maja 2024 roku. Pozwana poinformowała, że jest w stanie wykonać umowę w pierwszym tygodniu czerwca, jednak powódka nie była zainteresowana takim rozwiązaniem. Zatem powódce nie zależało na realizacji umowy. Od czerwca 2024 roku pozwana pozostaje w gotowości do wykonania umowy.

(sprzeciw, k. 55-56)

III.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

6.  G. 7 marca 2024 roku powódka B. G. zawarła z pozwaną (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w F. (obecnie z siedzibą w D.), przez którą pozwana zobowiązała się do sprzedaży, dostawy i montażu fabrycznie nowej instalacji fotowoltaicznej na nieruchomości położonej przy ul. (...) w V..

7.  Wynagrodzenie ustalono na kwotę 36.000 zł.

8.  Powódka miała zapłacić pozwanej kwoty: 3.600 zł w terminie 3 dni od dnia podpisania umowy, 21.600 zł w terminie 3 dni od wysłania przez wykonawcę na adres poczty elektronicznej powódki projektu (specyfikacji) i gotowości do montażu, 10.800 zł w terminie 3 dni od zakończenia prac montażowych i podpisania protokołu odbioru.

9.  Prace montażowe miały zostać zakończone w terminie 60 dni od wpłaty II. transzy, tj. łącznie kwoty 25.200 zł.

10.  Wskazany w umowie rachunek do wpłat nie należał do pozwanej.

(dowód: umowa, k. 10-15, wykaz urządzeń, k. 16, pismo komornika, k. 83)

11.  G. 12 marca 2024 roku powódka wpłaciła na wskazany w umowie rachunek bankowy kwotę 3.600 zł.

(dowód: potwierdzenie transakcji, k. 17)

12.  Dnia 18 marca 2024 roku powódka wpłaciła na wskazany w umowie rachunek bankowy kwotę 21.600 zł.

(dowód: potwierdzenie transakcji, k. 18)

13.  Przedstawiciel pozwanej poinformował powódkę, że w terminie 14 dni od wpłaty rozpocznie się montaż instalacji fotowoltaicznej. Pierwszy termin montażu ustalono na dzień 29 marca 2024 roku. Wobec nieprzystąpienia pozwanej do montażu w tym dniu, strona powodowa podejmowała intensywne próby kontaktu z pozwaną.

14.  Następny termin wyznaczono na dzień 25 kwietnia 2024 roku, po czym pozwana poinformowała, że montaż nie odbędzie się.

15.  Po upływie terminu do realizacji umowy, kolejny termin wyznaczono na dzień 24 maja 2024 roku, ale w przeddzień pozwana poinformowała, że montaż jest odwołany.

16.  Powódka dnia 23 maja 2024 roku przesłała pozwanej e-mail z zobowiązaniem do wykonania umowy w ostatecznym terminie do dnia 31 maja 2024 roku. Zagroziła, że w razie niewywiązania się z umowy do wskazanego dnia, wnosi o rozwiązanie umowy z winy wykonawcy ze skutkiem natychmiastowym i zwrot wpłaconych zaliczek (25.200 zł) wraz z odsetkami.

17.  Pozwana nie udzieliła żadnej odpowiedzi.

(dowód: e-mail, k. 19, korespondencja SMS, k. 71-78, zeznania świadka V. G. – k. 102-103, płyta, k. 106, przesłuchanie powódki, k. 103-103v., płyta, k. 106)

18.  E-mailem z dnia 31 maja 2024 roku powódka poinformowała pozwaną, że wobec nie rozpoczęcia prac w tym dniu, odstępuje od zawartej umowy z winy pozwanej, uprzedzając, że stosowne oświadczenie zostanie przesłane listownie. Analogiczną informację powódka przesłała SMS-em. Pozwana oświadczyła, że dnia 6 czerwca 2024 roku wskaże termin montażu instalacji, co nie nastąpiło.

(dowód: e-mail, k. 21, korespondencja SMS, k. 74-78)

19.  Pismem z dnia 10 czerwca 2024 roku (doręczonym dnia 12 czerwca 2024 roku) powódka złożyła pozwanej oświadczenie o odstąpieniu od ww. umowy z uwagi na niewykonanie zamawianej usługi w terminie przewidzianym i mimo wyznaczenia dodatkowych terminów rozpoczęcia robót. Jednocześnie powódka wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 25.200 zł w terminie 7 dni od otrzymania pisma.

(dowód: oświadczenie o odstąpieniu, k. 20, potwierdzenie odbioru, k. 22)

20.  Dnia 21 czerwca 2024 roku pozwana poinformowała powódkę, że jest gotowa zamontować instalację fotowoltaiczną w nowym terminie.

(dowód: e-mail, k. 76, zeznania świadka V. G., k. 102-103, płyta, k. 106, przesłuchanie powódki, k. 103-103v., płyta, k. 106)

21.  Pismem z dnia 27 czerwca 2024 roku (doręczonym dnia 3 lipca 2024 roku) powódka wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 25.409,71 zł, tj. kwoty głównej 25.200,00 zł oraz odsetek za 27 dni opóźnienia w kwocie 209,71 zł w terminie 7 dni od otrzymania wezwania.

(dowód: pismo, k. 23-24, potwierdzenie odbioru, k. 25)

22.  Powódka zwróciła się o interwencje do Miejskiego Rzecznika Konsumentów. Pozwana nie zareagowała na dwukrotne wezwania Rzecznika.

(dowód: pisma, k. 26-27, k. 29, e-mail, k. 28)

Sąd zważył co następuje:

IV.

23.  Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie ww. dokumentów, zeznań świadka V. G. oraz dowodu z przesłuchania powódki.

24.  Oceniając zebrany materiał dowodowy Sąd nie znalazł podstaw, aby kwestionować autentyczność przedstawionych przez powódkę dokumentów. Zważyć bowiem należało, że żadna ze stron nie podniosła w toku niniejszego postępowania zarzutów co do autentyczności tych dokumentów, w szczególności umowy stron oraz korespondencji między nimi.

25.  W ocenie Sądu, brak było podstaw do kwestionowania zeznań świadka V. G. oraz dowodu z przesłuchania powódki, które były szczere, logiczne, spontaniczne i zbieżne, a nadto znajdowały odzwierciedlenie w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy.

26.  Na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd pominął dowód z przesłuchania świadków R. M. oraz B. L., albowiem nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budziło wątpliwości, że niewykonanie zobowiązania przez pozwaną nie wynikało z przyczyn od niej niezależnych.

V.

(rozstrzygnięcie i podstawa prawna orzeczenia)

27.  Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.

28.  Ocena prawna treści umowy zawartej pomiędzy stronami prowadziła do wniosku, że umowa ta ma charakter umowy mieszanej, łączącej elementy umowy sprzedaży i umowy o dzieło. Treścią tej umowy było zarówno dostarczenie instalacji fotowoltaicznej, jej montaż oraz uruchomienie. Umowa zawarta przez strony była umową wzajemną w myśl art. 487 §2 k.c., zgodnie z którym umowa jest wzajemna, gdy obie strony zobowiązują się w taki sposób, że świadczenie jednej z nich ma być odpowiednikiem świadczenia drugiej.

29.  W tej sytuacji Sąd zważył, że zgodnie z treścią art. 535 §1 k.c. przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Przepis art. 627 k.c. stanowi, że przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. W myśl art. 491 § 1 zdanie pierwsze k.c. jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagrożeniem, iż w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od umowy.

30.  Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należało zauważyć, że nie budziło wątpliwości, że powódka wpłaciła na rzecz pozwanej zaliczkę w łącznej kwocie 25.200 zł, natomiast pozwana pomimo wyznaczania kolejnych terminów, a nadto pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu do wykonania zobowiązania nie wywiązała się z umowy. Zgodnie z umową wykonanie umowy ze strony wykonawcy miało nastąpić w terminie 60 dni od daty wpłaty zaliczki, o której mowa powyżej. Wpłata nastąpiła w dniach 12 marca 2024 roku oraz 18 marca 2024 roku, a zatem umowa powinna zostać wykonana najpóźniej do dnia 17 maja 2024 roku (piątek). Wobec nie przystąpienia przez pozwaną do realizacji umowy, a także braku informacji o przyczynach kilkukrotnego montażu w wyznaczonych terminach powódka podejmowała próby kontaktu z pozwaną wyznaczając jej jeszcze jeden dodatkowy termin do dnia 31 maja 2024 roku, który także nie został dochowany przez pozwaną. Zarzuty pozwanej opierały się na wyłączeniu jej winy za niewykonanie zobowiązania. Twierdziła, że dostawca paneli nie dostarczył ich w zwyczajowym terminie wynikającym z dotychczasowej współpracy. Twierdzenia te były gołosłowne i nie zostały poparte jakimikolwiek dowodami. Należy zauważyć, że nikt za pozwaną nie stawił się na rozprawie, aby wypowiedzieć się szerzej w tej kwestii. Podkreślenia wymaga, że nigdy w toku współpracy stron nie poinformowano powódki o przyczynie braku montażu. Wręcz przeciwnie – jak zeznała powódka – była zapewniana, że elementy instalacyjne, głównie panele są w posiadaniu pozwanej.

31.  Twierdzenia te nie miały jakiegokolwiek znaczenia dla oceny skuteczności odstąpienia przez powódkę od umowy z uwagi na zwłokę pozwanej. Deklarowana zwłoka pozwanej była wywołana typowymi okolicznościami związanymi z obrotem gospodarczym, które pozwana winna przewidzieć przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Pozwana mogła skorzystać z innego dostawcy, aby wywiązać się ze swojego zobowiązania. Wydaje się, że wyznaczanie kolejnych terminów miało sprawić u powódce mylne wrażenie, że istnieje szansa na wykonanie umowy. Jednakże całokształt okoliczności sprawy, w tym udzielanie powódce wymijających odpowiedzi, przekierowywanie jej do innych osób w spółce czy też zupełna bierność pozwanej wskazuje, że pozwana nie miała na celu wykonania umowy. Zadeklarowała to dopiero po zapowiedzi powódki o zamiarze skorzystania z uprawnienia do odstąpienia od umowy, co w świetle dotychczasowej współpracy należało ocenić jako mało wiarygodne.

32.  W związku z tym, że upłynął termin do wykonania umowy, a powódka wyznaczyła pozwanej dodatkowy termin do jej wykonania, co jednak nie nastąpiło, powódka pismem z dnia 10 czerwca 2024 roku (doręczonym dnia 12 czerwca 2024 roku) złożyła skuteczne oświadczenie o odstąpieniu od umowy na podstawie art. 491 § k.c. Sąd uważa jednak, że w niniejszej sprawie w świetle opisanych zdarzeń, powódka uprawniona była do odstąpienia od umowy także bez wyznaczania dodatkowego terminu.

33.  Skorzystanie z prawa odstąpienia od umowy sprzedaży, która jest umową wzajemną, skutkuje na podstawie art. 494 §1 k.c. obowiązkiem wzajemnego zwrotu przez strony tego, co sobie świadczyły. W wyniku odstąpienia strony nie są już zobowiązane do świadczeń przewidzianych w umowie, a to, co świadczyły wcześniej, podlega zwrotowi. Strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, obowiązana jest zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy umowy, a druga strona obowiązana jest to przyjąć.

34.  Z uwagi na skuteczne odstąpienie od umowy z dnia 7 marca 2024 r., po stronie powódki powstało przeciwko pozwanej roszczenie o zapłatę kwoty 25.200 zł tytułem zwrotu ceny.

35.  Powódce służy przeciwko pozwanej roszczenie o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie należnych od ww. sumy od dnia 20 czerwca 2024 r. do dnia zapłaty. Wymagalność roszczenia należało oceniać przez pryzmat art. 455 k.c. Była ona uzależniona była od wezwania od zapłaty, co nastąpiło pismem doręczonym dnia 12 czerwca 2024 roku, w którym powódka wyznaczyła pozwanej 7-dniowy termin do zapłaty.

36.  W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 494 §1 k.c. i art. 481 §1 k.c. Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 25.200 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20 czerwca 2024 r. do dnia zapłaty.

VI.

(koszty procesy)

37.  O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II. wyroku na podstawie art. 98 §1 k.p.c. i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu obciążył pozwaną całością poniesionych przez powódkę kosztów, co stanowiła opłata sądowa od pozwu w kwocie 1.260 zł.

38.  Na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c. od zasądzonej kwoty Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.