Postanowienie SN z 15 grudnia 2011, sygn. V CNP 37/11
Data orzeczenia
15 grudnia 2011
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Hubert Wrzeszcz
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 15 grudnia 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Hubert Wrzeszcz
w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej „G.” w W.
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
wyroku Sądu Okręgowego z dnia 7 września 2010 r.,
w sprawie z powództwa A. G. i S. G.
przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „G.” w W.
o zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2011 r.,
odrzuca skargę i oddala wniosek A. G. i S. G. o zwrot kosztów
postępowania skargowego.
Uzasadnienie
2
Wyrokiem z dnia 7 września 2010 r. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu
Rejonowego, którym oddalono powództwo o zapłatę 1241,51 zł, w ten sposób, że
zasądził od pozwanej na rzecz powodów solidarnie 1197,94 zł z ustawowymi
odsetkami od dnia 18 lipca 2009 r., oddalił apelację w pozostałej części i orzekł o
kosztach procesu za obie instancje.
Od wyroku Sądu drugiej instancji pozwana wniosła skargę o stwierdzenie
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,
ustanowiona ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks
postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych
(Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) jest – podobnie jak skarga kasacyjna – środkiem
prawnym sformalizowanym. Wysokie wymagania formalne stawiane skardze są
związane nie tylko z jej specjalną, nadzwyczajną funkcją w systemie prawa, ale
wynikają także z potrzeby spełnienia wysokich oczekiwań profesjonalnych.
Zgodnie z art. 4245
§ 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego
została wniesiona, przytoczenie jej podstaw i ich uzasadnienia, wskazanie przepisu
prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, uprawdopodobnienie
wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga
dotyczy, wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych
środków prawnych nie było i nie jest możliwe oraz wniosek o stwierdzenia
niezgodności orzeczenia z prawem.
Wymienione wymagania skargi mają charakter konstrukcyjny i powinny być
spełnione kumulatywnie. To oznacza, że skarga niespełniająca któregokolwiek
z nich jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym
dla usuwania braków i podlega odrzucenie bez wzywania do ich usunięcia. Każde
z tych wymagań przewidzianych w art. 4245
§ 1 k.p.c. – na co Sąd Najwyższy
wielokrotnie zwracał uwagę – ma charakter samoistny, powinno być zatem
3
spełnione niezależnie od innych wymagań (por. postanowienia Sąd Najwyższego:
z dnia 20 lipca 2005 r., IV CMP 1/05 i z dnia 18 stycznia III CNP 21/05 niepubl.).
Przepis art. 4245
§ 1 k.p.c. wyraźnie odróżnia podstawy skargi oraz ich
uzasadnienie (pkt 2) od wskazania przepisu prawa, z którym zaskarżone
orzeczenie jest niezgodne (pkt 3). Postawienie przez prawodawcę jako dwu
odrębnych wymagań przytoczenia podstaw i ich uzasadnienia oraz wskazania
przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodnie było – jak wyjaśnił
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05 (OSNC
z 2006 r. Nr 7-8, poz. 140) – zabiegiem w pełni świadomym i uzasadnionym.
Tymczasem skarżąca oba wymienione wymagania ujęła łącznie, odsyłając
w zakresie przytoczenia podstaw skargi i ich uzasadnienia do wymagania
wskazania przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne. W tej
sytuacji należało uznać, że skarga nie spełnia wymagania przewidzianego w art.
4245
§ 1 pkt 2 k.p.c., ponieważ odesłanie od innej istotnej przesłanki skargi nie
czyni zadość temu wymaganiu.
Do wymagań konstrukcyjnych skargi należy także wykazanie, że wzruszenie
zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest
możliwe. W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że ten obciążający skarżącego
obowiązek oznacza przeprowadzenie prawniczej analizy przepisów dotyczących
środków prawnych, których zastosowanie jest niedopuszczalne lub które z innych
przyczyn nie mogły odnieść skutku. Zgodnie z art. 4245
§ 1 pkt 5 k.p.c. skarżący
musi „wykazać” (a więc nie „wskazać”, „przytoczyć” czy „uwiarygodnić”), że
wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było
i nie jest możliwe. Podkreśla się, że nie chodzi tylko o skargę kasacyjną czy skargę
o wznowienie postępowania, ale także o inne środki prawne pozwalające na
zmianę lub uchylenie orzeczenia, ewentualnie służące pozbawieniu lub
ograniczeniu wykonalności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 140). Tymczasem
skarżąca poprzestała na stwierdzeniu, że „złożenie skargi w trybie art. 4241
k.p.c.
jest uzasadnione z uwagi na fakt, iż wysokość przedmiotu sporu w sprawie nie
pozwala na złożenie skargi kasacyjnej, a także nie zachodzą podstawy do
4
wznowienia postępowania”. Okoliczności powołane przez skarżącą nie mogą zatem
być uznane za spełniające wymaganie przewidziane w art. 4241
§ 1 pkt 5 k.p.c.
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji
postanowienia (art. 4248
§ 1 k.p.c.). Wniosek powodów o zasądzenie kosztów
postępowania skargowego podlegał oddaleniu, albowiem odpowiedź na skargę
została wniesiona po upływie terminu przewidzianego w art. 3987
§ 1 k.p.c.
w związku z art. 42412
k.p.c. Zgodnie zaś z orzecznictwem nie podlega
uwzględnieniu wniosek o zasądzenie koszów postępowania skargowego zawarty
w odpowiedzi na skargę złożonej po upływie dwutygodniowego terminu
(por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2002 r., I CKN 926/02,
MoP 2002, nr 19, s. 868).