Postanowienie SN z 15 grudnia 2011, sygn. II CZ 129/11
Data orzeczenia
15 grudnia 2011
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Grzegorz Misiurek
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 15 grudnia 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
SSN Zbigniew Kwaśniewski
w sprawie z powództwa M. S.
przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń Na Życie Polisa - Życie
Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2011 r.,
zażalenia strony pozwanej
na postanowienie o kosztach zawarte w pkt. 4
wyroku Sądu Okręgowego
z dnia 28 kwietnia 2011 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie i w tym zakresie przekazuje
sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
2
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2011 r. zasądził od strony
pozwanej Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie „Polisa – Życie” S.A. w W. na rzecz
M. D. - adwokata ustanowionego powódce z urzędu kwotę 3.600 zł wraz z
należnym podatkiem VAT, tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej za
obie instancje, przyjmując za podstawę tego rozstrzygnięcia art. 102 k.p.c.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie pozwana zarzuciła Sądowi
Okręgowemu naruszenie art. 100 k.p.c., przez jego nieuwzględnienie
i niedokonanie wzajemnego zniesienia kosztów procesu w sytuacji, gdy pozwany
wygrał proces w 50%; art. 102 k.p.c., przez jego zastosowanie i niewskazanie, jakie
względy słuszności przemawiały za obciążeniem pozwanego kosztami procesu,
w sytuacji, kiedy wygrał on sprawę w 50%, a nadto § 6 i § 13 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy
prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.), przez niewłaściwe
zastosowanie stawek minimalnych za prowadzenie sprawy.
W konkluzji pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia
w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, bądź też o uchylenia
tego orzeczenia w całości i zniesienia kosztów procesu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd
może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej
w ogóle kosztami. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, sposób
stosowania art. 102 k.p.c. podlega dyskrecjonalnej ocenie sędziowskiej
i w zasadzie wymyka się spod kontroli sprawowanej przez Sąd Najwyższy, chyba
że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem reguł
wprowadzonych w tym przepisie (por. postanowienie z dnia 25 marca 2011r., IV CZ
136/10, niepubl.). Nadto, o tym, w jakim stopniu strona wygrała lub przegrała
sprawę decyduje rezultat przeprowadzonego porównania roszczeń dochodzonych
z roszczeniami ostatecznie uwzględnionymi, przy czym porównania tego dokonuje
się mając na względzie ostateczny wynik procesu, nie zaś rozstrzygnięcia
3
w poszczególnych instancjach (por. postanowienie z dnia 16 lutego 2011 r., II CZ
203/10, niepubl.).
W sprawie niniejszej skarżąca wygrała proces w połowie, co oznacza, że
powódka przegrała go w takim samym stosunku. W takiej sytuacji art. 102 k.p.c. nie
znajduje zastosowania, gdyż na podstawie tego przepisu sąd może tylko nie
zasądzać od strony przegrywającej całości lub części kosztów, nie może natomiast
zasądzić na jej rzecz kosztów od strony wygrywającej (por. postanowienie z dnia
30 sierpnia 1979 r., II CZ 86/79, OSNC 1980, nr 3, poz. 55). Sąd Okręgowy
wadliwie zatem zasądził od pozwanej jako strony w części wygrywającej proces na
rzecz pełnomocnika powódki ustanowionego z urzędu kwotę 3.600 zł wraz
z należnym podatkiem VAT, tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej
powódce z urzędu. Nadto Sąd ten w ogóle nie wskazał, jakie względy przemawiały
za zastosowaniem art. 102 k.p.c.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941
§ 3
w związku z art. 39815
§ 1 zdanie pierwsze k.p.c. orzekł, jak w sentencji.