Wyrok z 1 kwietnia 2025, sygn. II K 19/25

W tym miejscu podkreślić należy, że sąd nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku SN z 24 października 2023 r., sygn. akt II KK 439/23, że w sytuacji zbiegu kar pozbawienia i ograniczenia wolności, a niewystępowania przesłanek stosowania art. 87 § 2 k.k., gdy łączeniu podlegały trzy kary ograniczenia wolności i jedna kara pozbawienia wolności - sąd ma dwie możliwości: albo połączyć wszystkie kary na zasadzie określonej w tym przepisie - tj. w ich miejsce orzec karę łączną pozbawienia wolności - albo w ogóle odstąpić od łączenia kar, pozostawiając je do odrębnego wykonania. Stanowisko to nie koresponduje z treścią uzasadnienia wyroku TK z 11 czerwca 2019 r. Jak wskazał TK w swoich rozważaniach sądy karne w toku postepowania o wydanie wyroku nadal sprawują wymiar sprawiedliwości w rozumieniu art. 175 ust. 1 Konstytucji RP i pełnią tym samym funkcję strażnika zagwarantowanej konstytucyjnie wolności osobistej jednostki. Tak więc dla zachowania standardu konstytucyjnego powinny mieć zagwarantowaną pewną swobodę orzekania w tym zakresie.
Tym samym możliwa jest konfiguracja procesowa, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, w której połączniu podlega kara pozbawienia wolności i tylko jedna z kar ograniczenia wolności – wcześniej już prawomocnie zamieniona na zastępczą karę pozbawienia wolności, zaś do odrębnego wykonania pozostaną dwie kary ograniczenia wolności. W ocenie sądu takie rozstrzygnięcie mieści się w standardzie konstytucyjnym sprawowania wymiaru sprawiedliwości, gdyż daje możliwość uwzględnienia przez sąd w toku postępowania o wydanie wyroku łącznego wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i nie dochodzi przy tym do nieakceptowalnej zdaniem TK sytuacji obligatoryjnej zamiany kary ograniczenia wolności na karę pozbawienia wolności. Nadto tylko takie rozstrzygnięcie zapewnia wykonywanie kary zastępczej pozbawienia wolności, orzeczonej wszakże wcześniej przez niezawisły sąd, przy jednoczesnym uniknięciu konieczności odrębnego wykonywania dwóch najbardziej dolegliwych kar, to jest kar izolacyjnych (kary pozbawienia wolności i zastępczej pozbawienia wolności) w sytuacji, gdy przestępstwa za które je wymierzono pozostawały w zbiegu. i pełnią tym samym funkcję strażnika zagwarantowanej konstytucyjnie wolności osobistej jednostki. Tak więc dla zachowania standardu konstytucyjnego powinny mieć zagwarantowaną pewną swobodę orzekania w tym zakresie.
Tym samym możliwa jest konfiguracja procesowa, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, w której połączniu podlega kara pozbawienia wolności i tylko jedna z kar ograniczenia wolności – wcześniej już prawomocnie zamieniona na zastępczą karę pozbawienia wolności, zaś do odrębnego wykonania pozostaną dwie kary ograniczenia wolności. W ocenie sądu takie rozstrzygnięcie mieści się w standardzie konstytucyjnym sprawowania wymiaru sprawiedliwości, gdyż daje możliwość uwzględnienia przez sąd w toku postępowania o wydanie wyroku łącznego wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i nie dochodzi przy tym do nieakceptowalnej zdaniem TK sytuacji obligatoryjnej zamiany kary ograniczenia wolności na karę pozbawienia wolności. Nadto tylko takie rozstrzygnięcie zapewnia wykonywanie kary zastępczej pozbawienia wolności, orzeczonej wszakże wcześniej przez niezawisły sąd, przy jednoczesnym uniknięciu konieczności odrębnego wykonywania dwóch najbardziej dolegliwych kar, to jest kar izolacyjnych (kary pozbawienia wolności i zastępczej pozbawienia wolności) w sytuacji, gdy przestępstwa za które je wymierzono pozostawały w zbiegu.