Wyrok z 7 kwietnia 2025, sygn. III RC 130/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 kwietnia 2025 r.

Sąd Rejonowy w Grudziądzu III Wydział Rodzinny i Nieletnich

w składzie następującym:

Przewodniczący sędzia Krystian Rezmer

Protokolant starszy sekretarz sądowy Klaudia Mroczko

po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2025 r. w Grudziądzu

na rozprawie

sprawy z powództwa ubezwłasnowolnionej całkowicie M. Z. działającej przez opiekuna prawnego A. R. (1)

przeciwko B. M. (1)

o alimenty

I.  zasądza od pozwanej B. M. (1) PESEL (...) rentę alimentacyjną na rzecz ubezwłasnowolnionej całkowicie M. Z. PESEL (...) w kwocie po 700 (siedemset) zł miesięcznie za okres
od 03.01.2023 r. do 06.04.2025 r., zaś w kwocie po 800 (osiemset) zł miesięcznie za okres od 07.04.2025 r. – nadal, płatną do 10-go dnia każdego miesiąca z góry do rąk opiekuna prawnego powódki – A. R. (1),
z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat;

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  odstępuje od obciążenia pozwanej kosztami sądowymi za I. instancję;

IV.  zasądza od pozwanej B. M. (1) na rzecz powódki M. Z. kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

V.  wyrokowi w punkcie I. nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

Sygn. akt III RC 130/23

UZASADNIENIE

Powódka M. Z., reprezentowana przez opiekuna prawnego A. R. (1), w dniu 3 stycznia 2023 r. złożyła pozew przeciwko pozwanym B. M. (1) i G. Z. o zasądzenie alimentów w kwocie po 1300 zł miesięcznie od każdego z pozwanych, łącznie w kwocie 2600 zł miesięcznie. Jednocześnie wniosła o zabezpieczenia alimentów w kwocie po 1300 zł miesięcznie od każdego z pozwanych.

Z uzasadnienia pozwu wynikało, że powódka jest wdową i posiada troje dzieci: A. R. (1), B. M. (1) i G. Z.. Powódka wymagała opieki i przebywa w (...) w K.. Miała tam zapewnioną całodobową opiekę profesjonalnego personelu medycznego, rehabilitację, aktywizacje społeczną oraz animacje czasu wolnego. Poprzednio przebywała w Zakładzie (...) w Ł., który miał charakter hospicjum, a jego podopieczni całe dnie spędzali w łóżku. Tymczasem powódka samodzielnie się poruszała i wymagała zajęć umysłowych. Powódka w 2023 r. otrzymywała rentę rodzinną w wysokości ok. 2200 zł miesięcznie, zaś jej pobyt w (...) kosztował 4600 zł miesięcznie (bez wyżywienia). Na jej utrzymanie łożyli jedynie A. R. (1) i G. Z.. Dodatkowe koszty utrzymania M. Z. obejmowały koszty rehabilitacji w wysokości 200 zł miesięcznie, zakup leków i pampersów za kwotę 400 zł miesięcznie. U powódki zdiagnozowano otępienie w stopniu głębokim w chorobie Alzheimera, migotanie i trzepotanie przedsionków, przewlekłą chorobę niedokrwienną serca oraz nadciśnienie tętnicze. Powódka była żywiona dojelitowo (P.). A. R. (1) i G. Z. byli skonfliktowani z siostrą B. M. (1), która w ich oceni uchylała się od obowiązku alimentacyjnego względem matki, nie dbała o jej stan zdrowia i nie angażowała się w opiekę nad powódką. Pozwana z mężem prowadziła hodowle psów, z której posiadała dodatkowy dochód. Opiekun prawny zaprzeczył również jakoby nie informowała pozwanej o toczącym się postępowaniu o ubezwłasnowolnieniu M. Z.. Przyznała, że powódka wraz trójką dzieci jest współwłaścicielką mieszkania, które obecnie jest niezamieszkane. /k. 3-9, 74-80/

Pozwany G. Z. w odpowiedzi na pozew uznał powództwo w całości i wniósł o zasądzenie alimentów w kwocie 1300 zł miesięcznie. /k. 42/

Pozwana B. M. (1) w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie pozwu i wniosku o zabezpieczenie w całości. Ostatecznie na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2025 r. uznała powództwo do kwoty 400 zł miesięcznie.

Z uzasadnienia odpowiedzi na pozew wynikało, że pozwana nie pracowała zarobkowo i pozostawała na utrzymaniu swojego męża, którego dochód wynosił 3000 zł netto miesięcznie. Miała zdiagnozowaną wrodzoną wadę układu moczowego, skoliozę, dyskopatię w odcinku piersiowym kręgosłupa, zaburzenia depresyjne oraz lękowe. Była pod opieką ginekologa, gastroenterologa oraz poradni chorób sutka. Była gotowa opiekować się matką naprzemiennie z pozostałym rodzeństwem, natomiast nie stać jej na opłacenie jej pobytu w prywatnym domu opieki. Brak było obiektywnych przyczyn umieszczania powódki w prywatnym ośrodku, gdyż wcześniej przebywała w (...) w Ł., gdzie również miała zapewnioną całodobową opiekę, a ośrodek pobierał tylko 70% jej miesięcznego dochodu. Istniała również możliwość skorzystania z (...) skierowanej do osób przewlekle chorych, czego jej rodzeństwo w ogóle nie rozważało. W jej ocenie zasądzenie od niej alimentów byłoby niezgodne z zasadami współżycia społecznego, ponieważ na pobyt w nim nie stać zarówno powódki, jak i pozwanej. Powódka mogłaby czerpać dochód z najmu mieszkania, które obecnie jest niezamieszkałe. /k. 44-52, 66-68/

Postanowieniem z dnia 13 listopada 2023 r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu udzielił zabezpieczenia na czas trwania postępowania - do czasu prawomocnego zakończenia - w ten sposób, że zobowiązać pozwanego G. Z. do płacenia renty alimentacyjnej na rzecz powódki M. Z. w kwocie po 1300 zł miesięcznie oraz zobowiązał pozwaną B. M. (2) do płacenia renty alimentacyjnej na rzecz powódki M. Z. w kwocie po 700 zł miesięcznie, płatne do dnia 10. każdego miesiąca z góry do rąk opiekuna prawnego - powódki A. R. (1), z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, poczynając od dnia 3 stycznia 2023 r. /k. 174/

W dniu 20 grudnia 2024 r. powódka M. Z. i pozwany G. Z. zawarli ugodę przez Sądem Rejonowym w Grudziądzu w niniejszej sprawie na mocy, której pozwany zobowiązał się płacić rentę alimentacyjną na rzecz powódki w kwocie po 1300 zł miesięcznie, płatną do rąk opiekuna prawnego powódki A. R. (1), do 10. dnia każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, poczynając od dnia 3 stycznia 2023 r. /k. 335/

Sąd ustalił, co następuje:

Powódka M. Z. urodziła się (...) Jest wdową. W dniu 30 grudnia 2021 r. zmarł jej mąż W. Z.. Posiada troje dzieci: G. Z., urodzonego (...), B. M. (1), urodzoną (...) i A. R. (1), urodzoną (...)

Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Toruniu w sprawie o sygn. akt I Ns 100/22 ubezwłasnowolnił całkowicie powódkę M. Z. z powodu zaburzeń psychicznych pod postacią otępienia procesów poznawczych w stopniu umiarkowanym/znaczącym. Sprawa toczyła się z wniosku G. Z. z udziałem M. Z. i Prokuratora Okręgowego w Toruniu. Opiekunem prawnym powódki została ustanowiona jej córka A. R. (1), która złożyła przyrzeczenie dnia 14 listopada 2022 r.

(Fakty bezsporne, dowód: - kopia postanowienia SO w Toruniu k. 13 akt, - kopia zaświadczenia o ustanowieniu opiekuna prawnego k. 14 akt.)

Powódka M. Z. ma 76 lat. Pobiera rentę rodzinną w wysokości ok. 2800 zł netto miesięcznie. Ponadto w kwietniu 2025 r. otrzymała 13. emeryturę w wysokości około 1500 zł netto, a we wrześniu 2025 r. ma otrzymać 14. emeryturę. We wrześniu 2024 r. to świadczenie wyniosło ok. 1400 zł netto. Zatem jej średni miesięczny dochód wynosi ok. 3000 zł netto.

Powódka oraz jej troje dzieci są współwłaścicielami 3-pokojowego mieszkania wraz z garażem. Nieruchomość jest położona we wsi Ś. koło Ł.. W nieruchomości nikt nie zamieszkuje, nie jest wynajmowana. Ponadto są współwłaścicielami działki rolnej oraz motorowera.

U powódki zdiagnozowano chorobę alzheimera, przewlekłą niewydolność serca, napadowe migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, stan po zawale serca, niedoczynność tarczycy. W 2008 r. powódce amputowano prawą pierś z powodu nowotworu złośliwego, obywała radio- i chemioterapię. W okresie od 17 grudnia 2021 r. do 30 grudnia 2021 r. powódka i jej małżonek przebywali w szpitalu z powodu choroby (...)19. W wyniku zarażenia zmarł mąż powódki. Do tego czasu M. Z. funkcjonowała samodzielnie, przy pomocy małżonka.

Po opuszczeniu szpitala powódka wymagała pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Dzieci powódki początkowo ustaliły, że każde z nich będzie się opiekowała matką po 10 dni w miesiącu. W okresie od 30 grudnia 2021 r. do 6 stycznia 2022 r. to A. R. (1) opiekowała się powódką. Następnie w okresie od 6 stycznia 2022 r. do 13 stycznia 2022 r. opiekę nad matką przejęła pozwana B. M. (1). Z uwagi na pracę zarobkową pozwany G. Z. nie mógł poświęcać tyle czasu na opiekę nad matką. W okresie od stycznia 2022 r. do sierpnia 2022 r. powódka korzystała z usług (...) w J..

W okresie od 5 sierpnia 2022 r. do 20 sierpnia 2022 r. powódka ponownie przebywała w szpitalu z powodu występujących zaburzeń przełykania pokarmów stałych (uchyłek Z.). U powódki wytworzono gastrostomię metodą gastroskopową (założono P.-a). Z uwagi na pogorszenie stanu zdrowia powódka została skierowana do Zakładu (...) w Ł.. Przebywała tam w okresie 29 sierpnia 2022 r. do 11 października 2022 r. Opłata za pobyt w ośrodku wynosiła 70% dochodu powódki. M. Z. wówczas była osobą chodzącą, sama zaspokajała potrzeby fizjologiczne. W lipcu 2022 r. psycholog określił funkcjonowanie poznawcze powódki na poziomie średniego stopnia. Powódka pozostawała w kontakcie słowno-logicznym. Z uwagi na fakt, że zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy był przeznaczony dla osób leżących, które nie są w stanie samodzielnie wykonywać czynności samoobsługowych, A. R. (1) i G. Z. podjęli decyzje o umieszczeniu matki w prywatnym domu opieki. Nie konsultowali tej kwestii z pozwaną B. M. (1), z którą już w tym czasie pozostawali w konflikcie.

Powódka od października 2022 r. przebywa w (...) w K.. Miesięczny pobyt w tym ośrodku kosztuje 5200 zł w pokoju pokoju jednoosobowym. Powódka nadal jest karmiona przez P.-a. Do opłaty podstawowej należy doliczać koszty leków i pampersów. Ponadto opiekun prawny powódki opłaca jej rehabilitację w wysokości 200-250 zł miesięcznie. Obecnie stan otępienia powódki określa się jako głęboki z uwagi na postępującą chorobę Alzheimera. Jest zdezorientowana co do miejsca i czasu. Nie ma świadomości swoich zachowań, wymaga pobytu w pokoju jednoosobowym. Wymaga stałego nadzoru i pomocy w czynnościach higieniczno-pielęgnacyjnych. Nie rozpoznaje członków najbliższej rodziny. Rodzeństwo odwiedza matkę w ośrodku. Opiekun prawny A. R. (1) jeździ z matką do lekarzy i dopełnia wszelkich formalności związanych z bieżącymi spawami powódki. W toku postępowania wykonawczego Sąd Rejonowy w Grudziądzu nie stwierdził żadnych nieprawidłowości w sprawowaniu funkcji opiekuna prawnego przez A. R. (1). Na leki i pampersy dla matki przeznacza średnio po 400-600 zł miesięcznie.

G. Z. ma 50 lat. Pracuje jako kierowca autobusu w trasach krajowych i międzynarodowych. Jego zarobki wynoszą 5000-7000 zł netto miesięcznie. Pozostaje w związku małżeńskim i posiada dwoje pełnoletnich, samodzielnych synów. Jego żona pracuje jako księgowa, a jej zarobki wynoszą około 5000 zł netto miesięcznie.

A. R. (1) ma 55 lat. Prowadzi gospodarstwo rolne. Od 2021 r. leczy się z powodu cukrzycy i nadciśnienia tętniczego. Pozostaje pod opieką prywatnej poradni ginekologiczno-położniczej ze względu na przerost endometrium. Od 2009 r. leczy się z powodu nadczynności tarczycy i torbieli.

Rodzeństwo A. R. (1) i G. Z. nie mają żadnych zastrzeżeń do funkcjonowania powódki w ośrodku. Uważają, że jest to najlepsze miejsce dla mamy. Podtrzymują, że obecny stan zdrowia powódki wyklucza możliwość opieki nad nią w warunkach domowych, nawet przy udziale opiekunki lub pielęgniarki.

(Dowód: - decyzja o waloryzacji renty rodzinnej k. 15 akt, - faktury i rachunki k. 18-17, 144, 252-258, 353-366, 387, 389, 391-401 akt, - płyta DVD k. 73 akt, - dokumentacja medyczna k. 82-121, 145-151, 165, 404 akt, - decyzja podatkowa k. 122-123, 385-386, 402-403 akt, - treść wiadomości tekstowych k. 142-143 akt, - zaświadczenie o zarobkach k. 169 akt, - zaświadczenie o dochodach k. 170 akt, - umowa o świadczenie usługi opieki i pobytu w (...) wraz z aneksami k. 185-191, 372, 405-417 akt, - cennik usług k. 262 akt, - wyciąg z rachunku k. 367-370 akt, - potwierdzenie wykonania operacji k. 388, 390 akt, - wyjaśnienia op. prawnego powódki A. R. k. 172-173 akt, - zeznania świadka J. M. k. 338 akt, - zeznania świadka M. M. k. 339-339v akt, zeznania świadka R. Z. k. 339v akt, - zeznania świadka K. K. k. 339v-340 akt, - przesłuchanie pozwanej B. M. k. 172v-173 akt,

Pozwana B. M. (1) ma 52 lata. Nigdy nie pracowała zarobkowo. Pozostaje na utrzymaniu męża J. M.. Ma troje dorosłych, samodzielnych dzieci. Mąż pozwanej jest zatrudniony w Gospodarstwie Rolnym (...) w Ł. w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem w wysokości ok. 5000 zł netto miesięcznie. Dodatkowo J. M. prowadzi hodowle psów rasowych C. Corso. Obecnie ma 8 psów, z którymi jeździ na wystawy. W czerwcu 2023 r. miał na sprzedaż szczenięta po 3500 zł. Mąż pozwanej za 2023 r. osiągnął przychów w wysokości 59 498,16 zł.

Małżonkowie posiadają troje dorosłych, usamodzielnionych dzieci.

Pozwana nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy. Zdiagnozowano u niej wrodzoną wadę układu moczowego pod postacią zdwojonego (...)u nerki lewej, skoliozę, dyskopatię w odcinku piersiowym kręgosłupa. Od 1 sierpnia 2021 r. pozostaje pod opieką poradni gastrologicznej ze względu na zapalenie jelita grubego. Ponadto w 2020 r. zdiagnozowano u niej niezłośliwe guzki tarczycy. Leczy się ginekologicznie z powodu przerostu endometrium i polipa endodermalnego. Zdiagnozowano u niej łagodne zmiany w sutka. W 2023 r. zdiagnozowano u niej zaburzenia depresyjno-lękowe. Pozwana korzystała z prywatnych wizyt u lekarza gastrologa. Jedna wizyta kosztowała 250 zł. Z uwagi na bóle w okolicy lędźwiowo-krzyżowej została skierowana na zabiegi fizjoterapeutyczne.

Małżonkowie mieszkają w miejscowości Ś. koło Ł. w budynku wielorodzinnym. W nieruchomości zamieszkują 3 rodziny. Posiadają przydomowy ogródek. Nie uprawiają żadnych warzyw lub owoców. Są właścicielami samochodu osobowego marki V., rok prod. 2007 r. o wartości 15 000 zł. Za okres od 24 maja 2023 r. do 23 maja 2024 r. wykupili polisę na ubezpieczenie domu w wysokości 142 zł rocznie. Opłaty za energię elektryczną wynosi po ok. 100 zł miesięcznie. Nieruchomość jest ogrzewana piecowo.

Z uwagi na konieczność wymiany dachu na całym budynku w maju 2024 r. zaciągnęli kredyt konsumencki w wysokości 20 000 zł. Ponadto zaciągnęli kredyt w wysokości 8000 zł na spłatę alimentów za okres od dnia wniesienia pozwu w niniejszej sprawie do wydania postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia. Miesięczna rata za oba kredyty wynosi 2600 zł.

Pozwana raz w miesiącu odwiedza matkę w domu opieki. W przeszłości, gdy matka przebywała w Zakładzie (...) w Ł., odwiedzała ją częściej, ponieważ miała do niej bliżej. Pozwana nie posiada prawa jazdy kat. B i w kwestii dojazdów musi polegać na pomocy męża lub osób trzecich. Ponadto przed umieszczenie powódki w zakładzie opiekuńczo-leczniczym opiekowała się matką naprzemiennie z pozostałym rodzeństwem. Odbierała jej rentę w styczniu, lutym, kwietniu i maju 2022 r. Pozwana regularnie płaci po 700 zł miesięcznie tytułem alimentów.

Pozwana pozostaje skłócona z rodzeństwem. Nie wiedziała o ubezwłasnowolnieniu powódki, nie była brana pod uwagę jak kandydatka na opiekuna prawnego. Nie wyraziła zgody na przeniesienie powódki do prywatnego domu opieki. W jej ocenie matka w ośrodku jest niedożywiona i zaniedbana pod względem higienicznym. W jej ocenie ZOL w Ł. zapewniał jej lepsze warunki bytowe. Ponadto deklaruje chęć zaopiekowania się matką w warunkach domowych przy równym udziale rodzeństwa. Mimo tego nigdy nie „urlopowała” matki do swojego miejsca zamieszkania.

(Dowód: - dokumentacja medyczna k. 55, 326-328, 330-332 akt, - polisa ubezpieczeniowa k. 56-57 akt, - faktury i rachunki k. 58-64, 124-127, 321-321, 329, 333-334, 424-432 akt, - zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach k. 128, 171, 323 akt, - umowa kupna k. 129 akt, - wykaz połączeń k. 130-133 akt, - potwierdzenie odbioru emerytury i rachunki k. 134 akt, - kopia umowy kredytowej k. 216-220, 315-320 akt, - fotografie k. 223-227, 250-251, 259-261 akt, - informacja ZKwP k. 324-325, 371 akt, - zeznania o wysokości osiągniętego dochodu k. 418-423 akt, - zawiadomienie o opłatach za gospodarowanie odpadami k. 433 akt, - zeznania świadka J. M. k. 338 akt, - zeznania świadka M. M. k. 339-339v akt, - zeznania świadka R. Z. k. 339v akt, - zeznania świadka K. K. k. 339v-340 akt, - zeznania świadka A. M. k. 434v akt, - zeznania świadka E. N. k. 435 akt, - zeznania świadka G. Z. k. 435-435v akt, - przesłuchanie pozwanej B. M. k. 172v-173, 435v-436 akt,

Wymienione dowody we wzajemnym zestawieniu potwierdzają się i uzupełniają tworząc logiczną całość i są zgodne z regułami doświadczenia życiowego i dlatego uznano je za wiarygodne.

Duże wątpliwości w zakresie swojej przydatności dowodowej budziły liczne rachunki przedstawione zarówno przez stronę powodową, jak i pozwaną, które miały świadczyć o wydatkach czynionych przez strony. Z przedłożonych dokumentów wynika fakt dokonania płatności za różnego rodzaju produkty i usługi, jednak nie sposób stwierdzić kto faktycznie dokonał tego zakupu.

Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadków i stron w zakresie w jakim znalazło to wyraz w ustalonym stanie faktycznym.

Sąd oddalił wniosek pełn. pozwanej o zakreślenie terminu celem zapoznania się z dokumentami złożonymi przez powódkę na rozprawie i złożenia ewentualnych wniosków dowodowych, ponieważ wniosek zmierzał jedynie do przedłużenia postępowania. Sąd odstąpił od przesłuchania op. prawnego M. A. R. uznając, że wszystkie okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione.

Sąd zważył, co następuje:

W myśl art. 133 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej: k.r.o.) uprawnionym do świadczeń alimentacyjnych jest ten, kto znajduje się w niedostatku. Kolejność alimentacji określa art. 129 § 1 k.r.o., w myśl którego obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi.

Wskazano w orzecznictwie, że pojęcie niedostatku z art. 133 § 2 k.r.o. obejmuje zarówno wypadki, gdy uprawniony do alimentacji nie ma żadnych środków utrzymania, jak również taką sytuację materialną, w której osoba uprawniona nie może samodzielnie zaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb (por. wyrok SN z 20 lutego 1974 r., III CRN 388/73, OSNC z 1975 r. Nr 2, poz. 29). W niedostatku znajduje się osoba która nie jest w stanie własnymi siłami zaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb, na które składają się m.in. wydatki mieszkaniowe, zakup wyżywienia, ubioru, leków oraz innych wydatków związanych z jej koniecznym utrzymaniem. Nadto zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 § 1 k.r.o).

Zgodnie z art. 144 ¹ k.r.o. zobowiązany może uchylić się od wykonania obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Nie dotyczy to obowiązku rodziców względem ich małoletniego dziecka.

Przepisy ustanawiające powinności alimentacyjne konkretyzują obowiązek wzajemnego wspierania się członków rodziny, który jest jednym z podstawowych założeń prawa rodzinnego. Uzasadnione są również względami humanitarnymi. Odmowa przyznania środków utrzymania z powołaniem się na zasady współżycia społecznego powinna mieć miejsce bardzo rzadko, w przypadkach szczególnie uzasadnionych i wówczas, gdy budzą one powszechną dezaprobatę. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 grudnia 1987 r. (III CZP 91/86, OSNC 1988, Nr 4, poz. 42) „w razie rażąco niewłaściwego postępowania osoby uprawnionej do alimentów, budzącego powszechną dezaprobatę, dopuszczalne jest oddalenie powództwa w całości lub w części ze względu na zasady współżycia społecznego. (…) Zawinione zachowania są powszechnie potępiane w społeczeństwie i nie można zakładać, ażeby osoba doznająca krzywdy w każdym przypadku mimo to zobowiązana była do świadczenia alimentów na rzecz osoby ją krzywdzącej, tylko dlatego, że obowiązek alimentacyjny wynika z pokrewieństwa, małżeństwa albo z innych więzów, z którymi ustawa łączy ten obowiązek”.

W ocenie sądu, powódka M. Z. wykazała, że znajduje się w stanie niedostatku, zaś pozwana B. M. (1) nie wykazała, że zasądzenie od niej alimentów byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Powódka jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, ciężko chorą, wymagającą całodobowej opieki profesjonalnego personelu medycznego. Faktem jest, że opiekun prawna A. R. (1) i G. Z. umieści matkę w prywatnej placówce bez konsultacji z pozwaną B. M. (1), jednak zrobili to z uwagi na jakość świadczonej tam opieki. Powódka ma tam zapewnioną profesjonalną opiekę medyczną, rehabilitację oraz stymulacje umysłową, która z pewnością jest wskazana przy chorobie Alzheimera. Nadto jak wynika z dokumentacji medycznej załączonej do akt sprawy stan zdrowia powódki uległ pogorszeniu, obecnie wymaga całodobowej opieki i pomocy przy codziennych czynnościach higienicznych. Powódka jest mobilna ale wymaga stałego nadzoru, nie rozpoznanie najbliższych członków rodziny. Nadal jest karmiona przez P.-a. Pozwana nie wykazała, że prywatny ośrodek, nie zapewnia jej matce odpowiednich warunków. Z przedłożonej dokumentacji medycznej nie wynika, aby lekarz zaobserwował jej niedożywienie, czy nieodpowiednią pielęgnacje. Również pozostałe rodzeństwo nie zgłaszało żadnych nieprawidłowości w opiece nad powódką. W ocenie sądu twierdzenia pozwanej o chęci sprawowania opieki nad matką w warunkach domowych pozostały jedynie w sferze deklaracji. B. M. (1) od momentu gdy powódka została umieszczona w (...), nie „urlopowała” jej do swojego miejsca zamieszkania, a jedynie odwiedza ją raz w miesiącu.

Zdaniem sądu, powódka wykazała, że jej pobyt w (...) jest uzasadniony, a rodzeństwo nie jest w stanie samodzielnie zapewnić jej właściwych warunków opiekuńczych. M. Z. otrzymuje rentę rodzinną w wysokości 2800 zł netto miesięcznie, zaś sam jej pobyt w ośrodku kosztuje 5300 zł miesięcznie. Ponadto powódka potrzebuje leków i pampersów, które kosztują 400-600 zł miesięcznie. Korzysta z rehabilitacji, która kosztuje 200-250 zł miesięcznie. Niewątpliwie M. Z. wymaga również zakupu niezbędnej odzieży, obuwia, kosmetyków, itp. Powódka nie posiada dochodu, który pozwoliłby jej na pokrycie wszystkich koniecznych i uzasadnionych kosztów utrzymania. Natomiast jest w stanie utrzymać się przy pomocy trójki swoich dzieci.

G. Z. uiszcza na rzecz matki alimenty w wysokości 1300 zł miesięcznie. W ocenie sądu również A. R. (1) winna łożyć na utrzymanie matki po 1300 zł miesięcznie, gdyż mieści się to w zakresie jej możliwości zarobkowych i majątkowych. Niewątpliwie A. R. (1) i G. Z. posiadają większe możliwości zarobkowe niż ich siostra B. M. (1). Niemniej w ocenie sądu powódka posiada majątek, z którego może czerpać dodatkowe środki na swoje utrzymanie. Nie ma bowiem żadnego uzasadnienia, dla którego rodzeństwo nie zdecydowało się wynajęcie lub sprzedanie mieszkania i działki, których są współwłaścicielami z powódką. Ponadto nie ma uzasadnienia dla dalszego utrzymania motoroweru, z którego nikt nie korzysta. W ocenie sądu strony mogłyby czerpać dodatkowe zyski z posiadanego majątku i w część odpowiadającą udziałowi powódki przeznaczać na jej utrzymanie.

Pozwana B. M. (1) nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu swojego męża. Nie posiada jednak orzeczenia o niepełnosprawności, czy o niezdolności do pracy. Obecnie nie zajmuje się już opieką nad dziećmi, które są pełnoletnie i samodzielne. Uwadze sądu nie uszedł również fakt, że pozwana posiada majątek w postaci nieruchomości, w której mieszka, a także udziału w nieruchomości wraz z rodzeństwem i matką. Stać ja na zbytki, takie jak utrzymanie 8 psów rasowych i prowadzenie ich hodowli, mimo że nie przynosi ona dochodów. U pozwanej zdiagnozowano liczne schorzenia, jednak nie są one na tyle poważne, aby była ona całkowicie niezdolna do podjęcia zatrudnienia. Pozwana ma 52 lata, zatem znajduje się jeszcze w wieku produkcyjnym. W ocenie sądu, pozwana może podjąć się lekkiej pracy nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Nadto pozwana nie wykazała, że zasądzenie od niej alimentów będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Odmowa uwzględnienia roszczeń alimentacyjnych z uwagi na zasady współżycia społecznego może mieć miejsce jedynie w wypadkach zupełnie wyjątkowych, szczególnie rażących i budzących powszechną dezaprobatę. Pozwana w niniejszej sprawie w ogóle nie wykazała, że takie okoliczności miały miejsce.

Biorąc powyższe pod uwagę sąd uznał, że możliwości zarobkowe i majątkowe pozwanej pozwalają jej na łożenie alimentów na rzecz powódki w wysokości po 800 zł miesięcznie. Po zsumowaniu wszystkich dochodów do dyspozycji powódki pozostałaby kwota około 6400 zł miesięcznie (z uwzględnieniem 13. i 14. emerytury), która powinna zostać powiększona np. o dochód z najmu mieszkania.

Wobec powyższego sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki rentę alimentacyjną w kwocie po 700 zł miesięcznie za okres od 3 stycznia 2023 r. do 6 kwietnia 2025 r., zaś w kwocie po 800 zł miesięcznie za okres od 7 kwietnia 2025 r., o czym orzekł w pkt I. wyroku.

W pozostałej części powództwo uległ oddaleniu, z uwagi na brak dowodów wskazujących na zasadność zabezpieczenia alimentów w wysokości ponad 800 zł miesięcznie (pkt II. wyroku).

O kosztach procesu sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. O nieuiszczonych kosztach sądowych sąd orzekł na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, obciążając nimi Skarb Państwa.

O rygorze natychmiastowej wykonalności orzeczono w pkt V. wyroku na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 k.p.c.