Zarządzenie z 11 kwietnia 2025, sygn. IX U 667/21

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 11 października 2021 roku, znak (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił D. I. prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za okres po wykorzystaniu pełnego okresu zasiłkowego, tj. po dniu 1 sierpnia 2021 roku, powołując się na orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 27 września 2021 roku, z którego wynikało, iż ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy.

D. I. składając odwołanie od ww. decyzji wskazał, iż zły stan zdrowia powodowany dyskopatią kręgosłupa uniemożliwia mu dalsze wykonywanie pracy. Podkreślił, że nie jest w jego interesie pozostawanie zależnym od innych osób. Ubezpieczony dąży do powrotu do aktywności zawodowej, jednak przejściowe schorzenia mu to uniemożliwiają. Dodał, iż własnymi środkami i oszczędnościami podejmuje leczenie i rehabilitację by zapewnić sobie powrót do zdrowia.

W odpowiedzi na odwołanie organ wniósł o oddalenie odwołania w całości wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nadto wskazując, iż Przewodnicząca Komisji Lekarskiej ZUS nie znalazła okoliczności skutkujących przekazaniem sprawy do ponownego orzekania.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

D. I. urodził się (...), ma wykształcenie średnie. Ostatnio był zatrudniony jako specjalista do spraw telefonicznej obsługi klienta. Praca ta miała charakter pracy biurowej, siedzącej wiążącej się z koniecznością przyjmowania pozycji wymuszonej.

Niesporne , nadto dowód: wywiad zawodowy zawarty w aktach organu, przesłuchanie ubezpieczonego – k. 164-165.

D. I. w styczniu 2021 roku doznał nagłego ostrego zespołu bólowego kręgosłupa. Podczas kichnięcia ubezpieczony przyjął nienaturalną pozycję ciała, pochyloną do przodu, wskutek czego poczuł ból, który nie pozwolił mu się wyprostować, ograniczając zakres ruchu. Ubezpieczony udawszy się po pomoc lekarską został skierowany na badania obrazowania kręgosłupa. Badanie RTG nie wykazało kostnych zmian patologicznych, poza niewielkim zwężeniem szpary stawu L5/S1. Badanie rezonansu magnetycznego odcinka L/S kręgosłupa wykazało natomiast koncentryczne przepukliny krążków międzykręgowych, które uciskały na worek oponowy i zwężały otwory międzykręgowe. Na poziomie L5/S1 po stronie lewej odnotowano uciśnięte korzenie nerwów rdzeniowych. Opisane zmiany zwężały kanał kręgowy.

W związku dolegliwościami bólowymi D. I. zalecono leczenie spoczynkowo - ułożeniowe oraz terapię farmakologiczną: przeciwbólową i przeciwzapalną.

Dowód: dokumentacja medyczna – k. 34-41, badania RTG z 3 lutego 2021 r. – k. 14, badanie (...) z 16 lutego 2021 r. – k. 14a (także w aktach organu), przesłuchanie ubezpieczonego – k. 164-165, zeznania świadka H. I. – k.175-176, zeznania świadka J. K. – k. 176-177.

D. I. w związku z postawionym rozpoznaniem zespołu bólowego na tle dyskopatii kręgosłupa na wysokości L4/L5 i L5/S1 od 1 marca do 1 października 2021 roku pozostawał nieprzerwanie pod opieką neurologa. Odbył także wizytę lekarską u neurochirurga. Podczas konsultacji neurochirurgicznej 29 marca 2021 roku odnotowano dolegliwości bólowe krzyża z promieniowaniem do kończyny dolnej prawej, parestezje w zakresie dermatomu L5 po stronie prawej, bez objawów autonomicznych. Przedmiotowo dodatni obj. L.’a po stronie prawej, bolesność palpacyjną pogranicza L/S. Zalecono rehabilitację czynną i bierną, w tym edukację ćwiczeń posturalnych z ich późniejszą kontynuacją; w razie nieskuteczności powyższego, pozostawiono do rozważenia leczenie operacyjne. Zastosowane leczenie oraz rehabilitacja w warunkach domowych nie przyniosły jednak rezultatów. U ubezpieczonego utrzymywał się zespół bólowy uniemożliwiający mu codzienne funkcjonowanie. Na przestrzeni kolejnych miesięcy, odnotowywano w badaniu klinicznym podczas regularnych kontroli lekarskich bolesność uciskową kręgosłupa w odcinku lędźwiowym z promieniowaniem wyraźne ograniczenie ruchomości kręgosłupa w odcinku lędźwiowym. D. I. nie mógł się poruszać - nie mógł wejść na pierwsze piętro do swojego pokoju, trzeba było mu pomagać w tej czynności. Nie mógł siedzieć dłużej niż kilkanaście minut, musiał przyjmować pozycję leżącą, którą po wielokroć zmieniał, kładąc się na boku, układając na różne sposoby nogi. Przewlekły ból powodował problemy ze snem. D. I. ograniczony bólem kręgosłupa wymagał pomocy w codziennych czynnościach, której udzielali mu rodzice.

Dowód : dokumentacja medyczna – k. 15-18, 96,98, 302-304, także dokumentacja medyczna zgromadzona w aktach organu przesłuchanie ubezpieczonego – k. 164-165, zeznania świadka H. I. – k.175-176, zeznania świadka J. K. – k. 176-177.

W dniu 1 października 2021 roku u ubezpieczonego podczas kontroli lekarskiej odnotowano bolesność uciskową kręgosłupa w odcinku lędźwiowym z promieniowaniem, wyraźne ograniczenie ruchomości kręgosłupa w odcinku lędźwiowym oraz zaburzenia lokomocji. Zalecono stosowanie ogólnodostępnych leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych.

Dowód : dokumentacja medyczna – k. 15-18.

W związku z zespołem bólowym kręgosłupa w odcinku lędźwiowym na tle dyskopatii D. I. pobierał zasiłek chorobowy do 1 sierpnia 2021 r. wykorzystując tym samym pełny, 182 dniowy okres zasiłkowy. Po wykorzystaniu okresu zasiłkowego D. I. był nadal niezdolny do pracy - w okresie od 1 sierpnia 2021 roku do 1 października 2021 roku. Po 1 października 2021 roku ustały regularne kontrole lekarskie, a wdrożone leczenie zachowawcze przyniosło okresową poprawę stanu zdrowia pozwalającą na powrót do aktywności zarobkowej. Stany zaostrzenia dolegliwości bólowych przy przewlekłej chorobie, jaką pozostaje dyskopatia kręgosłupa mogą być leczone w ramach okresowych zwolnień lekarskich.

Dowód : dokumentacja medyczna – k. 15-18, 96,98, 302-304, częściowo opinia sądowo-lekarska biegłych z zakresu ortopedii i neurologii – k. 58-68 wraz z opiniami uzupełniającymi – k. 109 i k.135-137 oraz częściowo opinia sądowo-lekarska biegłych z zakresu ortopedii i neurologii – k. 238-239 wraz opiniami uzupełniającymi – k. 250, 257, 287-291.

Ponownie do kontroli lekarskiej z objawami zaostrzonego zespołu bólowego kręgosłupa D. I. zgłosił się w styczniu 2022 roku. Podczas konsultacji neurochirurgicznej w dniu 18 stycznia 2022 roku odnotowano podmiotowo przewlekłe dolegliwości bólowe krzyża z promieniowaniem do kończyny dolnej prawej, parestezje w zakresie dermatomu L5 po stronie prawej, bez objawów autonomicznych. Przedmiotowo dodatni obj. L.’a po stronie prawej, przymusowe ustawienie tułowia w lewostronnym zgięciu. Zalecono uaktualnienie badania MR odcinka L/S kręgosłupa oraz farmakoterapię fazy ostrej lekami dostępnymi na receptę: D. C. oraz Z..

Dowód : dokumentacja medyczna – k. 96,98, 302-304.

Podczas badania sądowo-lekarskiego w dniu 18 lutego 2022 roku brak było objawów zespołu bólowego kręgosłupa lędźwiowego, które powodowałby niezdolność do pracy ubezpieczonego. W badaniu klinicznym ruchomość kręgosłupa w odcinku szyjnym była zachowana (broda - mostek 0 cm), brak było graniczenia ruchomości na boki, w lędźwiowo - krzyżowym odległość – palce/podłoga koło 10/15 cm po weryfikacji, brak ograniczenia wykonania ruchów stacyjnych. Nie stwierdzono bolesności opukowej kręgosłupa odcinka lędźwiowo-krzyżowego, brak było wzmożonego napięcia mięśni przykręgosłupowych, transpozycji tułowia. Objawy rozciągowe były ujemne. Można było wywołać odruchy głębokie w kończynach górnych i dolnych. Ubezpieczony wykonywał polecenia wykonania ruchów rotacyjnych. Chód jest prawidłowy i swobodny bez patologii neurologiczne - ortopedycznej.

Dowód : częściowo opinia biegłych sądowych z zakresu neurologii i ortopedii – k. 58-68.

W dniu 15 marca 2022 r. neurochirurg odnotował podmiotowo przewlekle dolegliwości bólowe krzyża z promieniowaniem do kończyny dolnej prawej. W badaniu rezonansem magnetycznym odcinka L/S kręgosłupa stwierdzono dyskopatię na wysokości L4/L5/S1. W porównaniu do badania sprzed roku neurochirurg stwierdził uprzewleklenie zmian. Z uwagi na wywiad nieskutecznego postępowania zachowawczego wskazano na możliwość zakwalifikowania do leczenia operacyjnego.

Dowód : dokumentacja medyczna – k. 96,98, 192-194, 302-304, badanie (...) z 8 lutego 2022 r. – k.97 (także w aktach organu).

Po 1 sierpnia 2021 roku D. I. podjął domową rehabilitację w oparciu o zalecenia, które otrzymał od neurologa i neurochirurga. Ostry przebieg zespołu bólowego występujący ustępował wskutek podjętego leczenia środkami przeciwbólowymi i okresowo przynosił poprawę stanu zdrowia połączoną ze zmniejszeniem odczuwanych dolegliwości ze strony kręgosłupa na około 2-3 tygodnie.

Dowód : dokumentacja medyczna – k. 15-18, zeznania świadka H. I. – k.175-176 , przesłuchanie ubezpieczonego – k. 164-165 .

Utrzymujące się dolegliwości spowodowały u ubezpieczanego kryzys zdrowia psychicznego, towarzyszyło mu poczucie rezygnacji, niewydolności psychofizycznej, krzywdy, spadek motywacji. D. I. został objęty od marca 2022 roku do maja 2022 roku opieką psychiatryczną z rozpoznaniem łagodnego epizodu depresyjnego. Po tym czasie nie korzystał z leczenia psychiatrycznego i wrócił do normalnej aktywności życiowej. Stan zdrowia psychicznego D. I. nie czynił go po dniu 1 sierpnia 2021 r. niezdolnym do pracy.

Dowód: opinia sądowo-lekarska biegłego z zakresu psychiatrii – k. 203-207, dokumentacja medyczna – k.15-18,192-194, przesłuchanie ubezpieczonego – k. 164-165, zeznania świadka H. I. – k.175-176, zeznania świadka J. K. – k. 176-177.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w części.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2780), zwanej dalej ustawą zasiłkową, świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie przez niego zdolności do wykonywania zatrudnienia. Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy (art. 18 ust. 2 ustawy zasiłkowej). Prawo do świadczenia rehabilitacyjnego uwarunkowane jest zatem łącznym zaistnieniem dwóch przesłanek - dalszą niezdolnością do pracy po wyczerpaniu zasiłku chorobowego oraz rokowaniem odzyskania zdolności do pracy w wyniku kontynuowania leczenia lub rehabilitacji leczniczej w okresie dwunastu miesięcy. Zarówno zasiłek chorobowy jak i świadczenie rehabilitacyjne stanowią świadczenia krótkookresowe niezbędne wówczas, gdy ubezpieczony na pewien tylko, stosunkowo niedługi okres, utracił możliwość zarobkowania, w sytuacji natomiast, gdy niezdolność do pracy trwa dłuższy czas, ale według wiedzy medycznej w przyszłości istnieją rokowania odzyskania zdolności do wykonywania zatrudnienia, ubezpieczonemu, przy spełnieniu innych warunków określonych przepisami, przysługuje prawo do renty z tytułu okresowej (częściowej albo całkowitej) niezdolności do pracy.

Bezspornym pozostawało, iż ubezpieczony wyczerpał okres zasiłku chorobowego. Sporną kwestią pozostawała natomiast ocena stanu zdrowia ubezpieczonego po tym okresie. W związku z rozbieżnymi stanowiskami stron procesu co do faktu odzyskania przez ubezpieczonego zdolności do pracy po dniu 1 sierpnia 2021 roku, Sąd uznał za celowe dopuszczenie dowodu z opinii biegłych sądowych posiadających wiadomości specjalne z zakresu ortopedii i neurologii.

W tym miejscu należy wskazać, że stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym w aktach organu, w szczególności dokumentacji medycznej. Badania obrazowania oraz dane zawarte w zapisach historii choroby i leczenia u poszczególnych specjalistów, pod opieką których znajdował się ubezpieczony pozwoliły w sposób rzetelny odtworzyć towarzyszące D. I. dolegliwości, ich natężenie oraz wpływ na codzienne funkcjonowanie. Zapisy poczynione przez neurologa i neurochirurga w dokumentacji medycznej uzupełniały się i korespondowały ze sobą, a nadto znajdowały potwierdzenie w badaniach RTG oraz rezonansu magnetycznego. Prawdziwości i rzetelności sporządzenia tych dokumentów strony nie kwestionowały, również Sąd nie znalazł podstaw, aby odmówić im przymiotu wiarygodności. Stąd też, stały się one miarodajne dla poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie.

W niniejszej sprawie Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych z zakresu neurologii oraz ortopedii i powołał w tym celu dwa zespoły biegłych: B. M. i H. M. oraz T. P. i A. K.. Każda z opinii (głównych oraz uzupełniających) została sporządzona przez wysokiej klasy specjalistów o wieloletnim doświadczeniu klinicznym i specjalnościach odpowiednich do schorzeń ubezpieczonego oraz po jego badaniu. Biegli, podobnie jak Sąd, przenalizowali historię leczenia ubezpieczonego oraz wyniki przedłożonych przez niego badań obrazowania kręgosłupa. B. M. i H. M. podczas badania sądowo - lekarskiego w dniu 18 lutego 2022 roku stwierdzili brak objawów zespołu bólowego kręgosłupa lędźwiowego, które powodowałby niezdolność do pracy ubezpieczonego. W badaniu klinicznym ruchomość kręgosłupa w odcinku szyjnym była zachowana (broda - mostek 0 cm), brak było graniczenia ruchomości na boki, w lędźwiowo-krzyżowym odległość – palce/podłoga koło 10/15cm po weryfikacji, brak ograniczenia wykonania ruchów stacyjnych. Nie stwierdzono bolesności opukowej kręgosłupa odcinka lędźwiowo-krzyżowego, brak było wzmożonego napięcia mięśni przykręgosłupowych, transpozycji tułowia. Objawy rozciągowe były ujemne. Można było wywołać odruchy głębokie w kończynach górnych i dolnych. Ubezpieczony wykonywał polecenia wykonania ruchów rotacyjnych. Biegli B. M. i H. M. oparli wnioski opinii w zakresie zdolności do pracy D. I. po 1 sierpnia 2021 roku na badaniu przeprowadzonym przez lekarza orzecznika ZUS w dniu 5 sierpnia 2021 roku. W dwóch kolejnych opiniach (uzupełniających) podtrzymali jedynie swoje stanowisko powielając argumentację, która została przedstawiona w opinii głównej. Kolejny powołany przez Sąd zespół biegłych T. P. i A. K. stanęli na tożsamym stanowisku, formułując wnioski o zdolności ubezpieczonego w oparciu o badanie przeprowadzone przez orzecznika organu rentowego i uznając, że po wyczerpaniu okresu zasiłkowego jest on zdolny do pracy. Wymaga podkreślenia, że opinią biegłego jest osąd o okolicznościach faktycznych, stanach lub zdarzeniach, do których poznania i wyjaśnienia wymagany jest określony zasób wiadomości specjalnych. Zadaniem biegłego więc nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy, lecz naświetlenie i umożliwienie wyjaśnienia przez sąd okoliczności z punktu widzenia posiadanych przez biegłego wiadomości specjalnych przy uwzględnieniu zebranego i udostępnionego mu materiału sprawy. W świetle art. 278 § 1 k.p.c. nie jest dopuszczalne dokonywanie przez sąd ustaleń faktycznych w sprawie na podstawie wiadomości specjalnych niepochodzących od biegłego. Tym nie mniej sąd nie jest związany opiniami biegłych i ocenia je na podstawie art. 233 k.p.c., przy czym nie chodzi tu o kwestię wiarygodności, jak przy dowodzie z zeznań świadków czy stron, lecz o pozytywne lub negatywne uznanie wartości rozumowania zawartego w opinii i uzasadnienie, dlaczego pogląd biegłego trafił lub nie do przekonania sądu. Sąd jest więc władny, nie podważając merytorycznej oceny biegłego wyrażonej w oparciu o posiadane przez biegłego wiadomości specjalne, dokonać prawidłowej subsumcji stanu faktycznego pod określone normy prawne, w tym przypadku stanowiące o kryteriach zdolności bądź niezdolności do podjęcia pracy zarobkowej. Sąd przyjął za miarodajne dla poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie opinie biegłych w takim zakresie, w jakim ich wnioski nie pozostawały w rażącej sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym, jaki Sąd uznał za wiarygodny i w jakim oferowały Sądowi wiedzę specjalną. Natomiast Sąd je odrzucił, w zakresie, w jakim biegli powielali stanowisko orzeczników organu rentowego bez przedstawienia merytorycznego uzasadnienia dla zajętego stanowiska.

Istotą postępowania przed sądem w sprawie odwołania od decyzji organu rentowego jest kontrola jej prawidłowości, w tym prawidłowości ustaleń zespołu orzeczniczego ZUS. Stwierdzenie, że ocena stanu zdrowia ubezpieczonego dokonana przez organ jest prawidłowa bez odniesienia się do dostępnego materiału dowodowego, który pozostaje w sprzeczności z oceną organu jest niedopuszczalne. Jak już wskazywano, Sąd zaliczył w poczet materiału dowodowego dokumentację medyczną złożoną przez ubezpieczonego. Strony nie kwestionowały prawdziwości zapisów uczynionych w historii choroby ubezpieczonego, Sąd także nie miał podstaw by czynić to z urzędu. W konsekwencji nie było to również rolą biegłych. Deprecjonowanie zapisów w dokumentacji medycznej lekarzy leczących ubezpieczonego i zastępowanie tychże własnymi przekonaniami jest wykluczone. Sąd nie widział podstaw ku temu by wartościować zapisy w historii choroby tylko z tego względu, iż biegli T. P. i A. K. uznali, że lekarz -neurolog odnotowuje wyłącznie subiektywne skargi ubezpieczonego, a wpisy ściśle odnoszące się do oceny stanu klinicznego nie mogą być podstawą uznania niezdolności do pracy D. I.. Ból na tle dyskopatii kręgosłupa i powodowana nim niezdolność do pracy nie jest warunkowana wiekiem. Jej wyznacznikiem, w świetle przepisów ustawy zasiłkowej winna być jedynie zdolność do podejmowania pracy zarobkowej. Subiektywne sądy biegłych wskazujące na wiek ubezpieczonego jako decydujący wskaźnik długości utrzymywania się niezdolności do pracy nie mogły się ostać jako podstawa zapadłego rozstrzygnięcia, bowiem nie miały uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Nieuprawnionym pozostawał w ocenie Sądu również wniosek, który przyjęli biegli T. P. i A. K. w opinii uzupełniającej z 22 maja 2024 roku. Wówczas biegli wskazali, że z dokumentacji medycznej wynika, że 30 czerwca 2021 roku nastąpiła poprawa stanu zdrowia ubezpieczonego. Podczas składania opinii ustnej na rozprawie w dniu 18 października 2024 roku biegli wskazali, że wniosek ten oparli o zaświadczenie lekarskie wydane na potrzeby postępowania przez organem rentowym (k.10-12). Wniosek ów nie mógł być wzięty przez Sąd pod uwagę, albowiem stoi w sprzeczności z treścią zaświadczenia i nie znajduje uzasadnienia. Przyjęcie przez biegłych w oparciu o powyższy dokument, że u ubezpieczonego nastąpiła poprawa stanu zdrowia, w sytuacji gdy wpis lekarza leczącego w tym zaświadczeniu brzmi wielkimi literami „nadal nie odzyskał zdolności do pracy” jest nie do zaakceptowania. Stąd też pominięcie przez biegłych przy formułowaniu wniosków opinii źródeł dowodowych uznanych przez Sąd za wiarygodne musiało skutkować jedynie częściowym ich przyjęciem. Wymaga odnotowania, że w ocenie Sądu nie zachodziła w sprawie konieczność zlecania opinii kolejnym już biegłym tych samych specjalności. Sąd podzielił bowiem w pełni te ustalenia biegłych, dla których niezbędnym było skorzystanie z wiadomości specjalnych i w oparciu o te wiadomości, dokonawszy całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, ustalił prawo ubezpieczonego do świadczenia rehabilitacyjnego. Kolejni biegli nie wnieśliby już nic nowego do sprawy, a badanie przez nich ubezpieczonego po upływie kilku lat od okresu spornego i uczyniona na tej podstawie ocena jego przeszłego stanu zdrowia pozbawiona byłaby większego sensu.

Z omówionymi już dowodami z dokumentów korelowały osobowe źródła dowodowe. Sąd nie znalazł podstaw ku temu, aby odmówić mocy dowodowej zeznaniom świadków J. K. oraz H. I.. Osoby te opisały jak wyglądał proces leczenia i dochodzenia do zdrowia ubezpieczonego. Sąd wziął pod uwagę to, iż niewątpliwie jako rodzice strony postępowania świadkowie mieli interes w tym, aby fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy przedstawiać w korzystnym dla ubezpieczonego świetle, dlatego podszedł do ich zeznań z dużą dozą ostrożności. Tym niemniej Sąd nie dostrzegł w ich zeznaniach celowego zniekształcania rzeczywistości. Jak już wskazywano, dolegliwości ubezpieczonego opisane przez świadków znajdowały potwierdzenie w dokumentacji medycznej pochodzącej z okresu spornego.

Za prawdziwe i niewątpliwe potraktowano także oświadczenia ubezpieczonego złożone w toku jego przesłuchania. D. I. opisał przebieg leczenia oraz odczuwane dolegliwości wynikające z postanowionego rozpoznania. Dokonując oceny osobowych źródeł dowodowych Sąd miał na uwadze, że cierpienie (psychiczne lub fizyczne) jako odczuwalne zjawisko jest własnością doświadczeń zmysłowych i w pewnym sensie jest subiektywne. Zobiektywizowanie cierpień ubezpieczonego przez pryzmat zasad doświadczenia życiowego i zawodowego nie dewaluuje mocy dowodowej zeznań ubezpieczonego oraz świadków, podlegających zasadom swobodnej oceny dowodów.

Co się zaś tyczy opinii biegłego z zakresu psychiatrii, to Sąd w całości zaliczył ją w poczet materiału dowodowego. Wskazać przy tym należy, że dowód ten miał charakter pomocniczy dla zapadłego rozstrzygnięcia. Choć biegły psychiatra wskazał, że schorzenia natury psychiatrycznej nie były podstawą niezdolności do pracy po 1 sierpnia 2021 roku, to wnioski opinii biegłego wespół z przedłożoną przez ubezpieczonego dokumentacją medyczną pozwalają na wspomniane zobiektywizowanie dolegliwości bólowych ubezpieczonego w związku z dyskopatią kręgosłupa. Sąd, czerpiąc z bogatego doświadczenia zawodowego jak i życiowego, jest zdania, że podjęcie decyzji o konieczności skorzystania z pomocy psychiatrycznej w związku z doświadczanym bólem powodowane być musiało realnym cierpieniem, które eliminowało ubezpieczonego z codziennych aktywności – tak jak zeznali to świadkowie. Z tego względu, Sąd dał wiarę, że D. I. towarzyszyły dolegliwości bólowe na tyle silne, że uniemożliwiały mu powrót do aktywności zawodowej po wykorzystaniu okresu zasiłkowego, jednak nie trwały one tak długo jak wskazywał na to ubezpieczony i świadkowie, to jest do przełomu sierpnia i września 2022 roku. Takiemu przyjęciu przeczy całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Jak wynika z analizy dokumentacji medycznej ubezpieczonego, począwszy od początku marca 2021 roku pozostawał on pod stałą opieką neurologa z rozpoznaniem zespołu bólowego na tle dyskopatii kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego. Ubezpieczony odbywał regularne, comiesięczne kontrole lekarskie, podczas których odnotowywano bolesność uciskową kręgosłupa w odcinku lędźwiowym z promieniowaniem do kończyny dolnej prawej oraz wyraźne ograniczenie ruchomości kręgosłupa w odcinku lędźwiowym, a także dodatnie objawy rozciągowe. Stan ten utrzymywał się do października 2021 roku. Z tego okresu pochodzi ostatni zapis w historii choroby dokonany przez lekarza neurologa. W ocenie Sądu to data 1 października 2021 roku jest datą graniczną dla ustalenia stanu niezdolności do pracy ubezpieczonego. Tego dnia odnotowano występowanie dolegliwości i zalecono stosowanie zwykłego środka przeciwbólowego dostępnego bez recepty (O.). Brak kolejnych wizyt czy kontroli lekarskich przez okres niemal 3 miesięcy daje podstawy do przyjęcia, że zastosowane leczenie zachowawcze oraz domowa rehabilitacja przyniosły efekty w postaci ustąpienia ostrego zespołu bólowego u ubezpieczonego. Dowodem na to, że po 1 października 2021 roku kolejne zaostrzenie zespołu bólowego powodujące niezdolność do pracy wystąpiło nastąpiło dopiero z początkiem 2022 roku jest zapis w dokumentacji medycznej, w którym odnotowano, że ponownie z objawami zaostrzenia dolegliwości D. I. zgłosił się po pomoc lekarską bowiem w dniu 18 stycznia 2022 roku. Wówczas otrzymał on (od neurochirurga) silne leki przeciwbólowe dostępne na receptę, których substancją czynną jest tramadol (Z.). Podjęte wówczas leczenie farmakologiczne w świetle zgromadzonych dowodów było skuteczne, gdyż podczas badania przez biegłych sądowych z zakresu ortopedii i neurologii w dniu 18 lutego 2022 roku brak jest objawów świadczących o niezdolności ubezpieczonego do pracy. Biegli odnotowali, że zachowana była ruchomość kręgosłupa, brak było wzmożonego napięcia mięśni przykręgosłupowych czy transpozycji tułowia. Objawy rozciągowe były ujemne.

Uogólnienie objawów dyskopatii w oparciu o analizę porównawczą wyników badania rezonansem magnetycznym oraz badanie kliniczne ubezpieczonego potwierdził podczas wizyty lekarskiej w dniu 15 marca 2022 roku także neurochirurg pod opieką, którego pozostawał D. I.. Lekarz prowadzący wskazał na możliwość leczenia operacyjnego (zanegowaną przez ubezpieczonego) jednak nie zalecił kontynuowania leczenia silnymi lekami przeciwbólowymi dostępnymi jedynie na receptę. Powyższe prowadzi do wniosku, że takowe nie było na tamten czas konieczne.

Należy wyraźnie zaznaczyć, że ustąpienie ostrego zespołu bólowego nie jest tożsame w ocenie Sądu z całkowitym powrotem do zdrowia ubezpieczonego i pełnego ustąpienia dolegliwości bólowych. W ślad za biegłymi powołanymi w sprawie należy wskazać, że zespół bólowy kręgosłupa na tle dyskopatii jest schorzeniem przewlekłym, związanym z układem narządu ruchu i charakteryzuje się zmiennością objawów (ból, ograniczenia ruchowe). Ich występowanie w jakimś okresie nie oznacza, że będą występować w kolejnym. W przypadku schorzeń tego rodzaju nieodłącznym elementem życia osoby cierpiącej na nie będą ćwiczenia i rehabilitacja – niezależnie od tego czy w danym okresie występuje niezdolność do pracy zarobkowej czy też nie. Powołani w sprawie biegli, w podkreślili, że okresowe zaostrzenia dolegliwości (tak jak to miało miejsce z początkiem stycznia 2022 roku) winny być leczone w ramach zwolnień lekarskich i nie uzasadniają przyjęcia, iż ubezpieczony utracił zdolność zarobkowania. Co więcej, wnioski opinii biegłych w zakresie, w jakim opisują mechanizm występowania dolegliwości w przypadku chorób przewlekłych kręgosłupa znajdują potwierdzenie nie tylko w przytoczonych zapisach dokumentacji medycznej, ale i obserwacjach H. I., który w swoich depozycjach wskazał, że u ubezpieczonego następowały dwu-trzytygodniowe okresy poprawy stanu zdrowia. Jako bezpośredni świadek zmagań ubezpieczonego z opisywanymi dolegliwościami, H. I. był w stanie zaobserwować okresy poprawy w stanie zdrowia syna tak jak opisywali to biegli.

W konsekwencji powyższych ustaleń i rozważań, Sąd uznał, że ubezpieczony D. I. był w okresie od 2 sierpnia 2021 roku do 1 października 2021 roku nadal niezdolny do pracy, natomiast jego stan zdrowia rokował poprawę, zatem spełniał on przesłanki do przyznania mu świadczenia rehabilitacyjnego na ten okres. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. uwzględnił odwołanie, zmieniając zaskarżoną decyzję i przyznając D. I. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od dnia 2 sierpnia 2021 roku do dnia 1 października 2021 roku. W pozostałym zakresie, na podstawie (...) § 1 k.p.c., odwołanie oddalano.

Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu stanowił art. 100 k.p.c. Sąd uznał, że ubezpieczony wygrał sprawę w połowie, zaskarżona decyzja organu została zmieniona, lecz nie w zakresie, w jakim domagała się tego strona wnosząca odwołanie. Zasądzona na rzecz pozwanego kwota odpowiada 50% stawki minimalnej wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika określonej w § 9 ust . 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).

ZARZĄDZENIE

1.  (...);

2.  (...)

3.  (...)

4.  (...)

11.04.2025 r.