Wyrok z 25 kwietnia 2025, sygn. VII P 531/22
Sygn. akt VII P 531/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 kwietnia 2025 roku
Sąd Rejonowy Katowice-Zachód w Katowicach VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Kaja Królikowska
Protokolant: Iwona Rozynek
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2025 roku w K.
sprawy z powództwa S. B. (B.)
przeciwko Wojewódzkiemu Ośrodkowi Ruchu Drogowego w K.
o odszkodowanie za naruszenie zasad równouprawnienia i dyskryminację
1. oddala powództwo;
2. zasądza od powoda S. B. (B.) na rzecz strony pozwanej Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K. kwotę 67,50 zł (sześćdziesiąt siedem złotych i pięćdziesiąt groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
sędzia Kaja Królikowska
sędzia Kaja Królikowska
Sygn. akt VII P 531/22
UZASADNIENIE
wyroku Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach z dnia 25 kwietnia 2025 roku
Powód S. B. wniósł o zasądzenie od Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K. kwoty:
a) 125,00 zł, która jest częścią roszczenia z kwoty 48 000,00 zł za nierówne traktowanie w wynagradzaniu za pracę w okresie od 1 sierpnia 2013 r. do 31 lipca 2015 r.;
b) 125,00 zł, która jest częścią roszczenia z kwoty 48 000,00 zł za nierówne traktowanie w wynagradzaniu za pracę w okresie od 1 sierpnia 2015 r. do 31 lipca 2017 r.;
c) 125,00 zł, która jest częścią roszczenia z kwoty 36 400,00 zł za nierówne traktowanie i dyskryminowanie w wynagradzaniu za pracę w okresie od 1 sierpnia 2017 r. do 31 marca 2019 r.;
d) 125,00 zł, która jest częścią roszczenia z kwoty 20 000,00 zł za nierówne traktowanie i dyskryminowanie w wynagradzaniu za pracę w okresie od 1 kwietnia 2017 r. do 30 kwietnia 2021 r.
Wniósł również o zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie od zasądzonej kwoty od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a także o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (k. 3-8).
W uzasadnieniu pozwu opisał przebieg swojego zatrudnienia u pozwanego. Podał, że 6 października 2018 r. wstąpił do związku zawodowego Solidarność i rozpoczął działalność związkową. 2 stycznia 2019 r. związek zawodowy Solidarność złożył wezwanie do udzielenia odpowiedzi na pismo wzywające do udzielenia informacji w zakresie minimalnej, średniej i maksymalnej płacy w poszczególnych grupach zawodowych. 6 lutego 2019 r. związek zawodowy odebrał pismo informujące o dysproporcjach w wynagradzaniu egzaminatorów. Powód podkreślił, że od dnia odbioru pisma powziął informację o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Wskazał, że w piśmie została podana różnica w wynagrodzeniach w kwocie 2 000,00 zł miesięcznie na jego niekorzyść w stosunku do innych, najlepiej zarabiających pracowników. Zarzucił, że nawet pracownicy, którzy posiadali mniejsze uprawnienia do egzaminowania uzyskiwali wyższe wynagrodzenie niż on. Powód zarzucił, że podnoszenie przez pozwanego wynagrodzeń egzaminatorom z mniejszymi kwalifikacjami, a nie robienie tego w stosunku do egzaminatorów z wyższymi kwalifikacjami jest nierównym traktowaniem pracowników ze względu na posiadane kwalifikacje. Dalej podał, że jego wynagrodzenie zasadnicze było niższe o co najmniej 500,00 zł od wynagrodzeń egzaminatorów pierwszego stopnia, którzy pełnili dodatkową funkcję – egzaminatora nadzorującego. Zdaniem powoda, przyczynami, dla których był nierówno traktowany były: miejsce zamieszkania, duże kwalifikacje (był w trakcie studiów prawniczych), co wiązało się z niezależnością i niestosowaniem się do nielegalnych wytycznych pracodawcy w zakresie stosowania przepisów prawa, nieutrzymywanie stosunków pozasłużbowych (koleżeńskich, towarzyskich) z dyrekcją i kierownictwem pozwanego, brak więzi rodzinnych z dyrekcją i kierownictwem pozwanego, brak przynależności do partii politycznych mających wpływ na funkcjonowanie pozwanego, brak pełnienia dodatkowych funkcji służbowych (egzaminator nadzorujący, koordynator, pełnomocnik ds. kontaktu z ośrodkami szkolenia kierowców).
Pozwany Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w K. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności naliczanymi od dnia uprawomocnienia orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty (k. 136-142).
Pozwany podniósł, że pismo z 31 stycznia 2019 r., na którym powód opiera swoje roszczenie nie obejmowało danych o wynagrodzeniach z innych lat niż 2017 i 2018 r., więc nie można na jego podstawie wyprowadzać roszczeń dotyczących nierównego wynagradzania w pozostałych latach obejmujących sporny okres. Wskazał, że płaca egzaminatorów I stopnia wynosiła w 2018 r.: minimalnie 5 300,00 zł a maksymalnie 7 300,00 zł, ale do tej kategorii należeli również egzaminatorzy nadzorujący, którym z racji powierzenia dodatkowej funkcji przysługiwał dodatek funkcyjny w wysokości 1 500,00 zł. Zwrócił uwagę, że w marcu 2010 r. zawierano z egzaminatorami analogiczne porozumienia jak porozumienie zawarte z powodem (z wyjątkiem kilku egzaminatorów objętych okresem ochronnym). Egzaminatorzy nadzorujący w 2018 r. otrzymywali wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 4 500,00 zł. Pozwany wskazał, że przyznanie obligatoryjnego dodatku funkcyjnego nie wyklucza ustalenia przez pracodawcę wyższego wynagrodzenia zasadniczego dla egzaminatora nadzorującego. Odnosząc się do podanych przez powoda przyczyn nierównego traktowania pozwany zarzucił, że powód nie przytoczył żadnych okoliczności faktycznych i nie zgłosił jakichkolwiek dowodów uzasadniających jego twierdzenia. Pozwany podniósł również zarzut przedawnienia, argumentując, że nie sposób przyjąć, by powód dowiedział się o swojej rzekomej szkodzie wskutek zapoznania się z pismem pozwanego z 31 stycznia 2019 r.
W piśmie z 24 kwietnia 2023 r. powód sprostował oczywistą omyłkę pisarską z pkt. 1 lit. d pozwu, wskazując, że wskazany termin 1 kwietnia 2017 r. należy zastąpić terminem 1 kwietnia 2019 r. (k. 291-293). Ponadto powód wskazał, że w spornym okresie wszyscy egzaminatorzy wykonywali taką samą pracę. Podał, że dochodzi odszkodowania za nierówne traktowanie w wynagradzaniu w stosunku do wszystkich osób wykonujących pracę polegającą na egzaminowaniu kandydatów na kierowców i kierowców (k. 291-293).
W piśmie z 12 lipca 2024 r. powód zmodyfikował żądanie pozwu, wskazując, że zastępuje żądanie z punktu 1 pozwu wnosząc o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 500,00 zł za nierówne traktowanie i dyskryminowanie w wynagradzaniu za pracę w okresie od 1 sierpnia 2013 r. do 30 kwietnia 2021 r. (k. 428).
W odpowiedzi na zobowiązanie Sądu powód sprecyzował w piśmie z 14 sierpnia 2024 r., że dopatruje się nierównego traktowania w porównaniu do egzaminatorów, którzy pełnili dodatkowe funkcje, tj. egzaminatorów nadzorujących, koordynatorów, pracowników działu szkoleń i (...), pełnomocników ds. kontaktów z ośrodkami szkoleń kierowców (k. 432).
W piśmie z 11 października 2024 r. strona pozwana wyjaśniła, że spośród grona egzaminatorów Dyrektor pozwanego wyznaczał osoby do pełnienia dodatkowych funkcji, biorąc pod uwagę ich fachową wiedzę, umiejętności, długoletnie doświadczenie oraz zaangażowanie. Wynagrodzenia zasadnicze tych osób były wyższe niż przyznawane pozostałym egzaminatorom, jednak nigdy nie przekraczały określonych w Rozporządzeniu „widełek”. Pozwany dodatkowo wskazał, że wielokrotne zmiany wymiaru czasu pracy, składanie podań o zmianę harmonogramów pracy w poszczególnych miesiącach, prośby o zastosowanie skróconego tygodnia czasu pracy, zwolnienia od pracy na udział w szkoleniach uniemożliwiały powierzenie powodowi pełnienia jakiejkolwiek dodatkowej funkcji (k. 437).
W odpowiedzi na zobowiązanie Sądu powód wskazał jako pracowników porównawczych: E. T., K. S., Z. S., J. Ś., K. W. (k. 493).
W piśmie z 30 stycznia 2025 r. pozwany przedstawił jak kształtowało się wynagrodzenie ww. osób. Dodatkowo wskazał, że funkcja egzaminatora nadzorującego była powierzana egzaminatorom, który gwarantowali zapewnienie odpowiedniego nadzoru nad realizacją zadań związanych z przeprowadzaniem egzaminów na prawo jazdy, legitymowali się wiedzą i długoletnim stażem pracy oraz wykonywali inne obowiązki wynikające z nadzoru nad egzaminatorami (np. przekazywanie egzaminatorom wytycznych dotyczących interpretacji przepisów, dokonywanie przeglądów nagrań przeprowadzonych egzaminów w celu rozstrzygania skarg, udzielanie wyjaśnień osobom przystępującym do egzaminów, przeprowadzanie systematycznych kontroli przebiegu egzaminów państwowych, przygotowanie materiałów szkoleniowych do wykorzystania na obowiązkowych warsztatach doskonalenia zawodowego). Zdaniem pozwanego porównywanie wynagrodzenia powoda do wymienionych egzaminatorów nadzorujących jest nieuprawnione, ponieważ powód nie pełnił funkcji egzaminatora nadzorującego, był zatrudniony na części etatu, nie był dyspozycyjny, występował wielokrotnie o zmianę harmonogramu czasu pracy oraz nie posiadał – w ocenie pracodawcy – cech niezbędnych do powierzenia mu takiej funkcji, o którą zresztą sam nie zabiegał (k. 500-501).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powód S. B. był zatrudniony w pozwanym Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. na stanowisku egzaminatora I stopnia od 17 września 2009 r., początkowo na podstawie umowy o pracę na okres próbny (od 17 września 2009 r. do 31 listopada 2009 r.), a od 1 grudnia 2009 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, w pełnym wymiarze czasu pracy.
Zgodnie z umową o pracę na czas nieokreślony powodowi przysługiwało wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 4 000,00 zł miesięcznie według IV kategorii zaszeregowania, dodatek zadaniowy w wysokości 1 000,00 zł miesięcznie dla kategorii B, dodatek zadaniowy w wysokości 500,00 zł miesięcznie dla kategorii C, dodatek zadaniowy w wysokości 500,00 zł miesięcznie dla kategorii D, dodatek z tytułu uprawnienia do przeprowadzania egzaminów na prawo jazdy kategorii B+E, C+E, D+E w wysokości 300 zł, dodatek za wysługę lat.
W aneksie do umowy o pracę z 30 grudnia 2009 r. pominięto dodatek zadaniowy dla kategorii D.
Na mocy porozumienia stron z 25 marca 2010 r. zmieniającego warunki umowy o pracę od 1 kwietnia 2010 r. określono rodzaj wykonywanej pracy: przeprowadzanie egzaminów na kategorię B prawa jazdy, w związku z czym wycofano dodatek zadaniowy dla kategorii A i C prawa jazdy w wysokości 500,00 zł miesięcznie.
Na mocy porozumienie stron z 13 grudnia 2014 r. od 1 stycznia 2015 r. powód został zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy 9/10 na stanowisku egzaminatora I stopnia. Powodowi przysługiwało wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 3 600,00 zł miesięcznie, dodatek zadaniowy w wysokości 900,00 zł miesięcznie dla kategorii B, dodatek z tytułu uprawnienia do przeprowadzania egzaminów na prawo jazdy kategorii B+E, C+E, D+E w wysokości 270,00 zł, dodatek za wysługę lat.
Z uwagi na wypowiedzenie warunków umowy o pracę z 4 października 2018 r., od 1 lutego 2019 r. powód zatrudniony był w pełnym wymiarze czasu pracy. Powodowi przysługiwało wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 4 000,00 zł miesięcznie, dodatek zadaniowy w wysokości 1 000,00 zł miesięcznie dla kategorii B, dodatek z tytułu uprawnienia do przeprowadzania egzaminów na prawo jazdy kategorii B+E, C+E, D+E w wysokości 300,00 zł, dodatek za wysługę lat.
Na mocy porozumienie stron od 1 kwietnia 2019 r. powód został zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy – 2/5 etatu. Powodowi przysługiwało wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 1 600,00 zł miesięcznie, dodatek zadaniowy w wysokości 400,00 zł miesięcznie, dodatek z tytułu uprawnienia do przeprowadzania egzaminów na prawo jazdy kategorii B+E, C+E, D+E w wysokości 120,00 zł, dodatek za wysługę lat.
Dowód: umowa o pracę z 17 września 2009 r. (k. 9); umowa o pracę z 30 listopada 2009 r. (k. 10), aneks z dnia 30 grudnia 2009 r. (k. 40) porozumienie stron zmieniające warunki umowy o pracę z 25 marca 2010 r. (k. 11), porozumienie stron zmieniające warunki umowy o pracę z 13 grudnia 2014 r. (k. 85), wypowiedzenie warunków umowy o pracę z 4 października 2018 r. (k. 86-87), porozumienie stron zmieniające warunki umowy o pracę z 1 marca 2019 r. (k. 88)
U pozwanego obowiązywał Regulamin Wynagradzania pracowników WORD z 2 stycznia 2008 r., który został zastąpiony Regulaminem Wynagradzania z 29 kwietnia 2014 r. Powyższy Regulamin stracił moc wraz z wejściem w życie Regulaminu Wynagradzania z 11 sierpnia 2021 r.
Dowód: Regulamin Wynagradzania z 2 stycznia 2008 r. z załącznikami (k. 187-212), Regulamin Wynagradzania z 29 kwietnia 2014 r. z załącznikami i aneksami(k. 222-241), Regulamin Wynagradzania z 11 sierpnia 2021 r. (242-248)
Wynagrodzenia egzaminatorów u pozwanego były ustalane według przepisów obowiązującego w tym zakresie Rozporządzenia. Egzaminatorom, oprócz wynagrodzenia zasadniczego, przysługiwał dodatek stażowy, zadaniowy, funkcyjny. Egzaminatorom nadzorującym przysługiwało wyższe wynagrodzenie zasadnicze.
Dowód: zeznania świadka B. P. (k. 420v-421), Regulamin Wynagradzania z 2 stycznia 2008 r. z załącznikami (k. 187-212), Regulamin Wynagradzania z 29 kwietnia 2014 r. z załącznikami i aneksami(k. 222-241),
Zakres obowiązków egzaminatora nadzorującego był szerszy niż egzaminatora.
Zgodnie z zakresami czynności z lat 2008/2009 zakres tych obowiązków obejmował m.in. przeprowadzanie pełnych i wyrywkowych kontroli i lustracji pracy egzaminatorów oraz opracowywanie materiałów pokontrolnych; uczestniczenie w charakterze obserwatora w całości lub części egzaminu na prawo jazdy oraz opracowywanie wyników obserwacji; opracowywanie bądź uczestniczenie w opracowaniu tematyk kontroli lub informacji o wynikach kontroli, lustracji i obserwacji pracy egzaminatorów; opracowywanie projektów odpowiedzi na skargi i wnioski dotyczące egzaminowania; prowadzenie – na polecenie – postępowań administracyjnych dot. egzaminowania oraz występowania z propozycjami w tym zakresie; występowanie z propozycjami tematów wymagających uwzględnienia w szkoleniu egzaminatorów i pracowników WORD.
Zakres czynności na stanowisku egzaminatora nadzorującego ustalony w 2013 r. obejmował oprócz przeprowadzania egzaminów państwowych na określone kategorie prawa jazdy m.in. nadzorowanie pracy egzaminatorów i udzielanie wyjaśnień na uwagi wnoszone przez osoby egzaminowane; przeglądanie zarejestrowanych przebiegów części praktycznej egzaminu państwowego i sporządzanie protokołów z przeprowadzonych kontroli; przeprowadzanie kontroli przebiegów egzaminów państwowych (części teoretycznej i praktycznej) i sporządzanie protokołów z przeprowadzonych kontroli; w ramach warsztatów doskonalenia zawodowego egzaminatorów – nadzorowanie przeprowadzenia części praktycznej egzaminu, ocenianie i omawianie sposobu przeprowadzania egzaminu przez egzaminatorów.
Dowód: zakresy czynności egzaminatora nadzorującego (k. 337-382)
Zatrudnieni na stanowisku egzaminatorów I stopnia E. T., K. S., Z. S., J. Ś., K. W. pełnili dodatkową funkcję egzaminatora nadzorującego. W marcu 2010 r. pozwany zawarł z tymi pracownikami porozumienia zmieniające warunki umowy o pracę, na podstawie których ustalił ich wynagrodzenie zasadnicze na kwotę 4 500,00 zł. Ponadto przysługiwał im dodatek zadaniowy dla kategorii B prawa jazdy w wysokości 1 000,00 zł miesięcznie, dodatek z tytułu uprawnienia do przeprowadzania egzaminów na prawo jazdy kategorii B+E, C+E, D+E w wysokości 300,00 zł oraz dodatek funkcyjny dla egzaminatora nadzorującego w wysokości 1 500,00 zł.
Dowód: porozumienia zmieniające warunki umowy o pracę (k. 319, 321, 323, 325, 327);
Powód od października 2018 r. był członkiem związku zawodowego, a od kwietnia 2019 r. pełnił funkcję wiceprzewodniczącego (...) Organizacji (...) i był upoważniony do reprezentowania organizacji związkowej wobec pracodawcy w zakresie spraw bieżących oraz prawa pracy.
Dowód: pisma (...) z 6 października 2018 r. oraz 28 kwietnia 2019 r. (k 125-126)
Pismami z 6 października 2018 r. i 2 stycznia 2019 r. (...) Organizacja (...) zwrócił się do pozwanego o udzielenie informacji m.in. o stanie zatrudnienia na dzień 30 czerwca 2018 r., średniej, minimalnej i maksymalnej płacy w poszczególnych grupach zawodowych.
Dowód: pismo organizacji związkowej z 2 stycznia 2019 r. (k. 12); pismo organizacji związkowej z 6 października 2018 r. (k. 13)
Pozwany odpowiedział na powyższe zapytanie w piśmie z 31 stycznia 2019 r., doręczonym w dniu 6 lutego 2019 r., wskazując w nim płace w poszczególnych grupach zawodowych – średnie, minimalne i maksymalne, ustalone na podstawie umów o pracę.
Dowód: pismo WORD z 31 stycznia 2019 r. (k. 17); wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej – śledzenie przesyłek (k. 16)
Na skutek skargi powoda w lutym 2019 r. u pozwanego zostały przeprowadzone czynności kontrolne Państwowej Inspekcji Pracy. W ich wyniku inspektor pracy nie stwierdził naruszenia norm określonych w art. 18 3c § 1, 2 i 3 k.p. Wystąpił jednak z wnioskiem do pozwanego o przeanalizowanie wysokości stawek zasadniczych w grupie pracowników zatrudnionych na stanowisku egzaminatora pod kątem równego traktowania w zatrudnieniu.
Dowód: pismo PIP z 18 marca 2019 r. (k. 18-19)
28 stycznia 2021 r. powód złożył wniosek o zawezwanie pozwanego do próby ugodowej w sprawie o zapłatę na jego rzecz odszkodowania w kwocie 48 000,00 zł za nierówne traktowanie w wynagradzaniu za pracę w okresie od 1 sierpnia 2013 r. do 31 lipca 2015 r. Na posiedzeniu Sądu w dniu 24 czerwca 2021 r. nie doszło do zawarcia do ugody między stronami (VII Po-Uo 17/21).
Dowód: wniosek o zawezwanie do próby ugodowej z 28 stycznia 2021 r. z potwierdzeniem nadania (k. 3-5 w aktach VII Po-Uo 17/21); protokół posiedzenia z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt VII Po-Uo 17/21 (k. 31 w aktach VII Po-Uo 17/21)
1 lutego 2021 r. powód złożył wniosek o zawezwanie pozwanego do próby ugodowej w sprawie o zapłatę na jego rzecz odszkodowania w kwocie 48 000,00 zł za nierówne traktowanie w wynagradzaniu za pracę w okresie od 1 sierpnia 2015 r. do 31 lipca 2017 r. Na posiedzeniu Sądu w dniu 24 czerwca 2021 r. nie doszło do zawarcia do ugody między stronami (VII Po-Uo 19/21).
Dowód: wniosek o zawezwanie do próby ugodowej z 1 lutego 2021 r. z potwierdzeniem nadania (k. 3-5 w aktach VII Po-Uo 19/21); protokół posiedzenia z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt VII Po-Uo 19/21 (k. 33 w aktach VII Po-Uo 19/21)
2 czerwca 2021 r. powód złożył wniosek o zawezwanie pozwanego do próby ugodowej w sprawie o zapłatę na jego rzecz odszkodowania w kwocie 36 400,00 zł za nierówne traktowanie w wynagradzaniu w okresie od 1 sierpnia 2017 r. do 31 marca 2019 r. Na posiedzeniu Sądu w dniu 22 lipca 2021 r. nie doszło do zawarcia do ugody między stronami (VII Po-Uo 64/21).
Dowód: wniosek o zawezwanie do próby ugodowej z 4 czerwca 2021 r. z potwierdzeniem nadania (k. 3-5 w aktach VII Po-Uo 64/21); protokół posiedzenia z 22 lipca 2021 r., sygn. akt VII Po-Uo 64/21 (k. 19 w aktach VII Po-Uo 64/21)
4 czerwca 2021 r. powód złożył wniosek o zawezwanie pozwanego do próby ugodowej w sprawie o zapłatę na jego rzecz odszkodowania w kwocie 20 000,00 zł za nierówne traktowanie w wynagradzaniu w okresie od 1 kwietnia 2019 r. do 30 kwietnia 2021 r. Na posiedzeniu Sądu w dniu 20 lipca 2021 r. nie doszło do zawarcia do ugody między stronami (VII Po-Uo 65/21).
Dowód: wniosek o zawezwanie do próby ugodowej z 4 czerwca 2021 r. z potwierdzeniem nadania (k. 3-5 w aktach VII Po-Uo 65/21); protokół posiedzenia z 20 lipca 2021 r., sygn. akt VII Po-Uo 65/21 (k. 20 w aktach VII Po-Uo 65/21)
Wyrokiem z 4 sierpnia 2023 r. w sprawie z powództwa S. B. przeciwko Wojewódzkiemu Ośrodkowi Ruchu Drogowego w K. o odszkodowanie za nierówne traktowanie w wynagradzaniu za pracę w okresie od 1 sierpnia 2011 r. do 31 lipca 2013 r., sygn. akt V P 47/21 Sąd Rejonowy w Bytomiu oddalił powództwo.
Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z 18 grudnia 2023 r. oddalił apelację powoda (sygn. akt X Pa 141/23).
Sąd Okręgowy w Katowicach w uzasadnieniu wyroku odniósł się do wynagrodzenia E. T., K. S., Z. S., J. Ś., K. W.. Podał, że w kategorii egzaminatorów I stopnia mieścili się co prawa egzaminatorzy nadzorujący, jednakże z racji innego zakresu obowiązków i sprawowanej funkcji otrzymywali wyższe wynagrodzenie (mieszczące się jednak w obowiązującej u pozwanej tabeli wynagrodzeń). Szerszy zakres obowiązków wymagał większej odpowiedzialności, uwagi, dyspozycyjności i wysiłku w ich wykonywanie. Sąd Okręgowy w Katowicach uznał, że nie można przyjąć, że sam dodatek funkcyjny miał kompensować szerszy zakres zadań i odpowiedzialności. Wskazał, że nie byli to pracownicy, którzy wykonywali takie same obowiązki jak powód.
Dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Bytomiu z 4 sierpnia 2023 r., sygn. akt V P 47/21 z uzasadnieniem (k. 521-526), wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z 18 grudnia 2023 r., sygn. akt X Pa 141/23 z uzasadnieniem (k. 527-532)
Powyżej opisany stan faktyczny został ustalony na podstawie przywołanych dokumentów. Brak było w niniejszej sprawie okoliczności, które nakazywałyby odmówić im wiarygodności lub mocy dowodowej. Prawdziwość i autentyczność tych dokumentów nie była kwestionowana przez stronę przeciwną, nie budziła też wątpliwości Sądu.
Sąd czynił także ustalenia i dał w całości wiarę zeznaniom świadka B. P., uznając je za logiczne i konsekwentne.
Z uwagi na niestawiennictwo powoda Sąd pominął dowód z jego przesłuchania.
Sąd nie uwzględnił wniosku o zobowiązanie pozwanego do przedłożenia umów o pracę z wszystkimi zmianami oraz zakresów obowiązków, które obowiązywały od 1 sierpnia 2013 r. do 30 kwietnia 2021 r. wszystkich pracowników egzaminujących kandydatów na kierowców i kierowców, potwierdzeń księgowych wpłat wynagrodzeń wszystkich pracowników egzaminujących kandydatów na kierowców i kierowców, wszystkich protokołów egzaminacyjnych z okresu od 1 sierpnia 2013 r. do 30 kwietnia 2021 r. oraz dokumentów z listy wszystkich numerów ewidencyjnych egzaminatorów z danymi osobowymi egzaminatorów, których egzaminowanie jest potwierdzone w protokołach egzaminacyjnych za okres od 1 sierpnia 2013 r. do 30 kwietnia 2021 r. Na zobowiązanie Sądu powód sprecyzował, że dopatruje się nierównego traktowania wyłącznie w porównaniu do osób pełniących dodatkowe funkcje, a następnie wskazał konkretne osoby. W związku z powyższym nie istniała potrzeba zobowiązywania pozwanego do przedłożenia dokumentacji dotyczącej innych osób.
Sąd zważył, co następuje:
Żądanie powoda nie zasługiwało ono na uwzględnienie.
Powód zarzucał pracodawcy nierówne traktowanie w zatrudnieniu i dyskryminację w zakresie wynagrodzenia w okresie od 1 sierpnia 2013 r. do 30 kwietnia 2021 r.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że nie zasługiwał na uwzględnienie podniesiony przez stronę pozwaną zarzut przedawnienia roszczenia. Roszczenia odszkodowawcze pracownika z tytułu naruszenia przez pracodawcę zasady równego traktowania w zatrudnieniu (art. 18 3d k.p.) – jako roszczenia ze stosunku pracy – przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne (art. 291 § 1 k.p.). Roszczenia te stają się wymagalne z chwilą, w której pracownik dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2014 r., I PZP 1/14, LEX nr 1515452). W ustalonym stanie sprawy powód dowiedział się o wysokości wynagrodzeń innych pracowników zatrudnionych na stanowisku egzaminatora u pozwanego na podstawie pisma pracodawcy skierowanego do związku zawodowego z 31 stycznia 2019 r., doręczonego w dniu 6 lutego 2019 r. Co prawda pismo to dotyczyły wynagrodzenia w 2018 r., natomiast na jego podstawie powód powziął wiedzę o różnicach w wynagradzaniu. Możliwość różnicowania wysokości wynagrodzenia wynika już z samego sposobu określenia wysokości wynagrodzenia w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 11 października 2007 r. w sprawie warunków wynagradzania egzaminatorów przeprowadzających egzaminy kandydatów na kierowców i kierowców, nie oznacza to jednak, że pracodawca musi dokonywać takiego zróżnicowania, a tym bardziej, że powód wiedział o faktycznych różnicach w wynagrodzeniu.
Jednocześnie należało mieć na względzie, że powód wystąpił do tut. Sądu z wnioskami o zawezwanie pozwanego do próby ugodowej, których przedmiotem były należności dochodzone w niniejszym postępowaniu (VII Po-Uo 17/21, VII Po-Uo 18/21, VII Po-Uo 64/21, VII Po-Uo 65/21). Wnioski zostały złożone przed upływem 3-letniego terminu przedawnienia (który upływał 6 lutego 2022 r.), a także przed wchodzącą w życie 30 czerwca 2022 r. zmianą kodeksu cywilnego wprowadzoną ustawą z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2459), na mocy której zawezwanie do próby ugodowej nie skutkuje przerwaniem biegu przedawnienia, lecz jego zawieszeniem przez czas trwania postępowania ugodowego. Wnioski powoda skutkowały wszczęciem i prowadzeniem postępowania pojednawczego, co doprowadziło do przerwania biegu przedawnienia, albowiem zgodnie z utrwalonym i dominującym poglądem zarówno judykatury, jak i doktryny dotyczącym przepisów w brzmieniu sprzed 30 czerwca 2022 r., wniosek o zawezwanie do próby ugodowej – w swych granicach podmiotowych i przedmiotowych – stanowił czynność zmierzającą bezpośrednio do dochodzenia roszczenia, a zatem czynność wymienioną w art. 123 § 1 pkt 1 k.c. (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1964 r., II CR 675/63, OSNCP 1965, Nr 2, poz. 34, z dnia 25 listopada 2009 r., II CSK 259/09, niepubl., z dnia 10 stycznia 2017 r., V CSK 204/16, nie publ., z dnia 20 lipca 2017 r., I CSK 716/16, nie publ., z dnia 14 grudnia 2017 r., V CSK 154/17, nie publ., postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2014 r., V CSK 586/13, nie publ., oraz z dnia 10 kwietnia 2018 r., II CSK 694/17, nie publ.). Po zakończeniu postępowania pojednawczego termin przedawnienia zaczął biec na nowo. W konsekwencji należało stwierdzić, że pozew z 25 maja 2022 r. został złożony przed upływem terminu przedawnienia.
Przechodząc do merytorycznej oceny roszczenia powoda wskazać należy, że jedną z podstawowych zasad prawa pracy jest wyrażona w art. 11 2 k.p. zasada równego traktowania pracowników i ustanowiony w art. 11 3 k.p. zakaz dyskryminacji. Powyższe zasady prawa pracy i skutki ich naruszenia przez pracodawcę precyzują przepisy rozdziału Iia Działu Pierwszego Kodeksu Pracy (art. 18 3a k.p. i następne).
Przepis art. 18 3a § 1 k.p. definiuje zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, zgodnie z którą pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także bez względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. Ustawodawca jednocześnie uznał, że dyskryminowanie może być zarówno pośrednie jak i bezpośrednie. Dyskryminowanie bezpośrednie istnieje wtedy, gdy pracownik z jednej lub z kilku przyczyn określonych w § 1 był, jest lub mógłby być traktowany w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy (§ 3). Dyskryminowanie pośrednie natomiast istnieje wtedy, gdy na skutek pozornie neutralnego postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjętego działania występują lub mogłyby wystąpić niekorzystne dysproporcje albo szczególnie niekorzystna sytuacja w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych wobec wszystkich lub znacznej liczby pracowników należących do grupy wyróżnionej ze względu na jedną lub kilka przyczyn określonych w § 1, chyba że postanowienie, kryterium lub działanie jest obiektywnie uzasadnione ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być osiągnięty, a środki służące osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne (§ 4).
Przepis art. 18 3b § 1 precyzuje z kolei, iż za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu, z zastrzeżeniem § 2-4, uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w art. 18 3a § 1, którego skutkiem jest w szczególności: odmowa nawiązania lub rozwiązanie stosunku pracy; niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych świadczeń związanych z pracą; pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe – chyba, że pracodawca udowodni, że kierował się obiektywnymi powodami. Do naruszenia zasady równego traktowania pracowników i zasady niedyskryminacji w zatrudnieniu może dojść tylko wtedy, gdy różnicowanie sytuacji pracowników wynika wyłącznie z zastosowania przez pracodawcę niedozwolonego przez ustawę kryterium, co opiera się wprost na założeniu, iż dyferencjacja praw pracowniczych nie ma w tym przypadku oparcia w odrębnościach związanych z obowiązkami ciążącymi na danych osobach, sposobem ich wypełnienia, czy też ich kwalifikacjami.
Wskazać jednak należy, że przepisy zawarte w rozdziale Iia Kodeksu pracy, podobnie jak prawo wspólnotowe, nie zawierają normy, z której miałoby wynikać, że wszyscy pracownicy danego pracodawcy mają być równo traktowani. Przepisy te określają natomiast kryteria (przyczyny), które nie mogą uzasadniać różnicowania sytuacji zatrudnionych. Oznacza to, że za dyskryminowanego można uznać tylko takiego pracownika, który wykonując pracę jednakową lub jednakowej wartości ma wynagrodzenie ukształtowane na niższym poziomie niż inny pracownik, jeżeli ta różnica wynika z jednej lub kilku przyczyn, o których mowa w art. 18 3a § 1 k.p. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2014 r., II PK 208/13, LEX nr 1477443). W uzasadnieniu wyroku z dnia 18 kwietnia 2012 r. (II PK 196/11, OSNP 2013/7-8/73) Sąd Najwyższy zauważył, że równe traktowanie w zatrudnieniu oznacza niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio z przyczyn wymienionych w art. 18 3a § 1 k.p., tj. w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy (art. 18 3a § 2 k.p.). Niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę jest naruszeniem zasady równego traktowania w zatrudnieniu tylko wtedy, gdy jest skutkiem różnicowania sytuacji pracowników z jednej lub kilku wskazanych wyżej przyczyn (art. 18 3b § 1 pkt 2 k.p.), co musi być uwzględnione przy wykładni art. 18 3c § 1 k.p., zgodnie z którym pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości. Przepis ten znajduje się bowiem w rozdziale Kodeksu pracy odnoszącym się do niedyskryminowania i jest bezpośrednio związany z zakazem dyskryminacji w dziedzinie wynagradzania za pracę, o którym mowa w art. 18 3b § 1 pkt 2 k.p., uściślając zawarte tam pojęcie wynagrodzenia za pracę w kontekście jego niekorzystnego ukształtowania. Oba te przepisy muszą być zatem odczytywane łącznie, co prowadzi do wniosku, że zakazane jest różnicowanie wynagrodzenia za pracę jednakową lub o jednakowej wartości z przyczyn uznawanych za dyskryminujące.
W świetle powołanego przepisu reguła dowodowa została ukształtowana w ten sposób, że na pracowniku spoczywa ciężar dowodu w zakresie wykazania, iż pracodawca dokonał niekorzystnego zróżnicowania jego sytuacji w zakresie wskazanego przez pracownika kryterium, zaś na pracodawcy spoczywa ciężar dowodu w zakresie wykazania, iż takowe zróżnicowanie sytuacji pracownika było uzasadnione powodami obiektywnymi (wyrok SN z dnia 22 maja 2012 r., II PK 245/11, OSNP 2013/7-8/82; wyrok SN z dnia 7 marca 2012 r., II PK 161/11, OSNP 2013/3-4/33). Innymi słowy, w sporach, w których pracownik wywodzi swoje roszczenia z faktu naruszenia wobec niego zakazu dyskryminacji, to właśnie powód powinien wykazać nierówne traktowanie w porównaniu z innymi osobami znajdującymi się w jednakowej sytuacji faktycznej i prawnej – na nim spoczywa obowiązek przytoczenia takich okoliczności faktycznych, które uprawdopodobnią nie tylko to, że jest lub był traktowany mniej korzystnie od innych pracowników, ale i to, że to zróżnicowanie spowodowane jest lub było niedozwoloną przyczyną. Pozwany zaś broniąc się przed zarzutem dyskryminacji musi wykazać, że to nierówne traktowanie – jeżeli faktycznie miało miejsce – było obiektywnie usprawiedliwione i nie wynikało z przyczyn pozwalających na przypisanie mu działania dyskryminującego powoda (por. wyrok SN z dn. 2 października 2012 r., II PK 82/12, OSNP 2013/17-18/202).
Niezależnie od powyższego w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyraźnie rozróżnia się dyskryminację (art. 11 3 k.p.) od nierównego traktowania (art. 11 2 k.p.). Według tego rozróżnienia, nie każde nierówne traktowanie pracowników przez pracodawcę oznacza dyskryminację, kwalifikację taką można przypisać tylko nierównemu traktowaniu wynikającemu z zastosowania przez pracodawcę niedozwolonych kryteriów różnicujących. Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 11 2 k.p., zasada równości praw pracowników w stosunku pracy wchodzi w rachubę wtedy, gdy pracownicy „jednakowo” pełnią „takie same obowiązki””. Oznacza to, że wymieniony przepis dopuszcza różnicowanie praw pracowników, którzy albo pełnią inne obowiązki, albo pełniąc takie same obowiązki – wypełniają je niejednakowo. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że zasada równego traktowania pracowników nie wyklucza dyferencjacji praw i obowiązków pracowniczych. Przepis art. 11 2 k.p. zakłada bowiem wprost różnicowanie sytuacji pracowników ze względu na odmienności wynikające z ich cech osobistych i różnic w wykonywaniu pracy. W przypadku nierównego traktowania niebędącego dyskryminacją zastosowanie znajduje ogólna reguła rozkładu ciężaru dowodu wynikająca z art. 6 k.c. w zw. z art. 300 k.p., zgodnie z którą to powód winien udowodnić, że był nierówno traktowany w porównaniu do innych pracowników znajdujących się w takiej samej lub podobnej (porównywalnej) pracowniczej pozycji prawnej.
Przechodząc do oceny merytorycznej żądania pozwu, w ocenie Sądu powód nie wykazał, że pomimo wykonywania takiej samej pracy, w taki sam sposób jak inni pracownicy otrzymywał wynagrodzenie w niższej od nich wysokości. W odpowiedzi na zobowiązanie Sądu powód sprecyzował, że dopatruje się nierównego traktowania w porównaniu do egzaminatorów, którzy pełnili dodatkowe funkcje. Następnie jako pracowników porównawczych wskazał konkretne osoby, które pełniły funkcję egzaminatorów nadzorujących.
Jak wynika z poczynionych ustaleń faktycznych, w spornym okresie powód był zatrudniony na stanowisku egzaminatora I stopnia. W czasie, gdy powód zatrudniony był w pełnym wymiarze czasu pracy jego wynagrodzenie obejmowało wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 4 000,00 zł, dodatek zadaniowy dla kategorii B prawa jazdy w wysokości 1 000,00 zł oraz dodatek z tytułu uprawnienia do przeprowadzania egzaminów na prawo jazdy kategorii B+E, C+E, D+E w wysokości 300 zł. Wskazywani przez powoda pracownicy porównawczy tj. E. T., K. S., Z. S., J. Ś., K. W., zatrudnieni na takim samym stanowisku, otrzymywali wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 4 500,00 zł, dodatek zadaniowy dla kategorii B prawa jazdy w wysokości 1 000,00 zł oraz dodatek z tytułu uprawnienia do przeprowadzania egzaminów na prawo jazdy kategorii B+E, C+E, D+E w wysokości 300,00 zł, a nadto otrzymywali dodatek z tytułu pełnienia funkcji egzaminatora nadzorującego w wysokości 1 500,00 zł.
Zasady wynagradzania egzaminatorów zostały określone w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 11 października 2007 r. w sprawie warunków wynagradzania egzaminatorów przeprowadzających egzaminy kandydatów na kierowców i kierowców (Dz. U. Nr 197, poz. 1437). Zgodnie z załącznikiem nr 1, zawierającym tabelę zaszeregowania stanowisk i miesięcznych stawek wynagrodzenia zasadniczego egzaminatorów, egzaminator I stopnia otrzymywał wynagrodzenie według IV kategorii zaszeregowania, a stawki jego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego wynosiły od 4 000,00 zł do 5 000,00 zł. Ponadto zgodnie z § 8 tego rozporządzenia egzaminatorowi nadzorującemu oraz koordynującemu pracę zespołu egzaminatorów, o którym mowa w przepisach w sprawie szkolenia i egzaminowania kandydatów na kierowców, przysługuje miesięczny dodatek funkcyjny w wysokości od 1 200,00 do 1 500,00 zł.
Jak wynika zatem z powyższego, dodatek funkcyjny dla egzaminatora nadzorującego został określony w przepisach powszechnie obowiązujących, a jego przyznanie osobie pełniącej taką funkcję jest obligatoryjne („przysługuje miesięczny dodatek”). W tym zakresie nie można zatem czynić pracodawcy zarzutu nierównego traktowania w wynagrodzeniu, skoro obowiązek przyznania dodatku funkcyjnego egzaminatorom nadzorującym wynikał wprost z przepisu rozporządzenia, a pracodawcy nie pozostawiono w tym zakresie swobody decyzyjnej.
Należy podkreślić, że prace jednakowe to prace takie same pod względem rodzaju, kwalifikacji koniecznych do ich wykonywania, warunków, w jakich są świadczone, a także – ilości i jakości. Stanowisko pracy nie jest jedynym i wystarczającym kryterium porównawczym dla ustalenia, czy mamy do czynienia z jednakową pracą. Zróżnicowanie w zatrudnieniu jest nie tylko możliwe, ale i wskazane wtedy, gdy u jego podstaw znajdują się przesłanki natury obiektywnej, tj. w pełni uzasadnione i usprawiedliwione kryteria prawne, tj. rodzaj pracy, warunki jej wykonywania, kwalifikacje czy doświadczenie zawodowe (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 października 2014 r., III Apa 16/14, LEX nr 1621124). Co więcej, nieznaczne różnice w wynagradzaniu pracowników, będące wynikiem oceny jakości ich pracy przez przełożonego, nie powinny być zasadniczo traktowane jako naruszające zasadę równego traktowania. Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z dnia 9 maja 2014 r. (I PK 276/13, LEX nr 1483571).
Powód upatrywał nierównego traktowania w podwyższeniu wynagrodzenia zasadniczego egzaminatorom nadzorującym od 1 kwietnia 2010 r. o 500,00 zł. W konsekwencji wynagrodzenie zasadnicze tych pracowników (4 500,00 zł) było o 500,00 zł wyższe niż wynagrodzenie powoda (4 000,00 zł). Jednocześnie wszyscy ci pracownicy tak jak powód otrzymywali wynagrodzenie według IV kategorii zaszeregowania, która w rozporządzeniu z 11 października 2007 r. zostało określone w postaci tzw. widełek i mogło wynosić od 4 000,00 zł do 5 000,00 zł. Zaznaczyć zatem należy, że wynagrodzenie tak powoda, jak i egzaminatorów nadzorujących zostało ustalone w granicach określonych według aktu prawa powszechnie obowiązującego.
Co prawda wymienieni przez powoda pracownicy porównawczy zatrudnieni byli na takim samym stanowisku – egzaminatorów I stopnia, jednakże z racji pełnienia funkcji egzaminatorów nadzorujących mieli inny, szerszy zakres obowiązków, zadań i odpowiedzialności. Wymienieni pracownicy nie wykonywali zatem takich samych obowiązków, jak powód. Wbrew twierdzeniom powoda ich obowiązków nie można sprowadzić wyłącznie do egzaminowania kandydatów na kierowców i kierowców. Pracodawca był zatem uprawniony do tego, by ta różnica znalazła swoje odzwierciedlenie w wysokość wynagrodzenia zasadniczego, mieszczącego się w granicach tzw. widełek. W ocenie Sądu wypłata obowiązkowego dodatku funkcyjnego nie musi oznaczać pełnej kompensacji różnicy w zakresie obowiązków, zwłaszcza, że różnica w wynagrodzeniu powoda i powoływanych przez niego pracowników nie jest na tyle duża, by uzasadniała tezę o nierównym traktowaniu w zatrudnieniu. Bez znaczenia pozostaje przy tym, że wraz z wzrostem wynagrodzenia zasadniczego nie doszło do zmiany zakresu czynności, albowiem niewątpliwie już w 2010 r. egzaminatorzy nadzorujący mieli dodatkowe obowiązki, co wprost wynika z zakresów czynności egzaminatora nadzorującego datowanych na lata 2008-2009.
Podsumowując, w toku postępowania powód nie wykazał, by pozwany różnicował wynagrodzenie pracowników wykonujących jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości. Wyższe wynagrodzenie wiązało się z dodatkowymi funkcjami, wpływającymi na odmienny (szerszy) zakres obowiązków i odpowiedzialności. Bezspornie powodowi takich dodatkowych funkcji nie powierzono (sam powód o to nie wnioskował). Jednocześnie powód nie wykazał (ani nawet nie twierdził), by inni pracownicy zajmujący stanowisko egzaminatora I stopnia, a którzy nie pełnili dodatkowych funkcji, otrzymywali wynagrodzenie zasadnicze wyższe niż on.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu brak było podstaw do przyjęcia, że powód w porównywalnej sytuacji został gorzej potraktowany. W konsekwencji należało stwierdzić, że pracodawca nie dopuścił się naruszenia zasady równego traktowania. Wyklucza to możliwość uznania, że powód był dyskryminowany. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dało jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że pracodawca różnicował wynagrodzenie z uwagi na wskazane przez powoda przyczyny, tj. miejsce zamieszkania, duże kwalifikacje, niezależność i niestosowanie się do nielegalnych wytycznych pracodawcy w zakresie stosowania przepisów prawa, nieutrzymywanie stosunków pozasłużbowych z dyrekcją i kierownictwem pozwanego, brak więzi rodzinnych z dyrekcją i kierownictwem, brak przynależności do partii politycznych. Istotnie, jedyną przyczyną różnicującą wynagrodzenie było pełnienie dodatkowych funkcji służbowych, jednak nie jest to w żaden sposób kryterium dyskryminujące, zwłaszcza przy uwzględnieniu, że pełnienie tych funkcji wiązało się z dodatkowymi obowiązkami.
Dodatkowo wskazać należy, że kwestia zróżnicowania wynagrodzenia zasadniczego powoda i wskazywanych przez niego pracowników pozwanego zatrudnionych na stanowisku egzaminatora I stopnia i dodatkowo pełniących funkcję egzaminatora nadzorującego była już przedmiotem prawomocnego negatywnego dla powoda wyroku w sprawie X Pa 141/23. W postępowaniu X P 141/23 powód również porównywał swoje wynagrodzenie zasadnicze do wyższego o 500,00 zł wynagrodzenia zasadniczego egzaminatorów nadzorujących – E. T., K. S., Z. S., J. Ś., K. W.. Wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 18 grudnia 2023 r., sygn. akt X Pa 141/23 jest prawomocny i wiąże Sąd w niniejszej sprawie zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c., który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Żądanie powoda w niniejszej sprawie i sprawie o sygn. akt X Pa 141/23 dotyczy innego okresu, ale opiera się na takiej samej podstawie faktycznej i prawnej. Z kolei związanie treścią wcześniej wydanego orzeczenia w innej sprawie oznacza, że sąd rozpatrujący spór pomiędzy tymi samymi stronami musi respektować wiążące osądzenie takich samych istotnych kwestii prawnych w sposób wynikający z prawomocnych wcześniej wyroków sądowych. Zarzuty powoda nie mogą być zatem ocenianie sprzecznie z poprzednio dokonanym prawomocnym osądem. Takie stanowisko wyraził Sąd Okręgowy w Katowicach w wyroku z dnia 18 marca 2025 r., sygn. akt X Pa 226/24 w sprawie toczącej się między tymi samymi stronami o to samo roszczenie, lecz za inny okres.
Z tych wszystkich względów stwierdzając brak podstaw faktycznych i prawnych określonych w art. 11 2 k.p. oraz art. 18 3d k.p. Sąd powództwo oddalił, o czym orzekł w punkcie pierwszym wyroku.
O kosztach zastępstwa procesowego pozwanego orzeczono w punkcie drugim wyroku na mocy art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., tj. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego Sąd ustalił w oparciu o stawkę minimalną, na mocy § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. O odsetkach od kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 1 zd. 1 k.p.c., zgodnie z którym od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.
sędzia Kaja Królikowska