Postanowienie SN z 20 stycznia 2012, sygn. IV CNP 91/11
Data orzeczenia
20 stycznia 2012
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Mirosława Wysocka
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 20 stycznia 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Mirosława Wysocka
w sprawie ze skargi powoda
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku
Sądu Okręgowego w O.
z dnia 21 marca 2011 r., w sprawie z powództwa A. T.
przeciwko Bankowi BPH SA z siedzibą w Krakowie i Bankowi Polska Kasa Opieki
SA z siedzibą w Warszawie
o zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 20 stycznia 2012 r.,
odrzuca skargę
Uzasadnienie
2
Powód A. T. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 21 marca 2011 r.
Zaskarżonym wyrokiem Sąd odwoławczy, uwzględniając apelację jednego z
pozwanych - Banku Polska Kasa Opieki Spółki Akcyjnej w Warszawie, zmienił
wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 2 listopada 2010 r. w ten sposób,
że powództwo o zapłatę oddalił także w stosunku tego pozwanego.
Skarżący wskazał, że jeśli chodzi o szkodę, jakiej doznał na skutek wydania
zaskarżonego wyroku, „to wynika ona wprost z jego treści albowiem Sąd Okręgowy
zmienił wyrok Sądu Rejonowego, zgodnie z którym powód otrzymałby kwotę
5.700 zł wraz z kosztami postępowania w wysokości 1.502 zł. Wyrok Sądu
Okręgowego uniemożliwił powodowi uzyskanie tych kwot. Dodatkowo szkodę
powoda stanowią poniesione, a nie odzyskane koszty postępowania
drugoinstancyjnego oraz poniesione koszty niniejszego postępowania ze skargi”.
Jeśli chodzi o wzruszenie wyroku Sądu odwoławczego w drodze innych środków
prawnych, skarżący podniósł, że nie było ono i nadal nie jest możliwe, gdyż zgodnie
z art. 3982
§ 1 k.p.c. z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia od tego
orzeczenia skarga kasacyjna nie przysługuje.
Oceniając dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego wyroku, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga została skonstruowana w wadliwy sposób. Środek ten dotknięty
jest nieusuwalnymi brakami w zakresie jego zasadniczych elementów
konstrukcyjnych, o których mowa w art. 4245
§ 1 pkt 3, 4 i 5 k.p.c. Każdy tego
rodzaju brak, stanowi samodzielną i wystarczającą podstawę do odrzucenia
skargi jako niedopuszczalnej (por. np. postanowienie SN z dnia 16 lutego 2007 r.,
V CNP 8/07, niepubl.)
W skardze nie wskazano przepisu prawa, z którym zaskarżony skargą
wyrok jest, zdaniem skarżącego, niezgodny (art. 4245
§ 1 pkt 3 k.p.c.).
Przytoczenie podstaw skargi nie jest równoznaczne ze spełnieniem tego
obowiązku i nie może go zastąpić. Oba te wymagania są wyraźnie przez
3
ustawodawcę odróżniane, a zatem muszą być spełnione w sposób niezależny
i odrębny (por. m.in. postanowienie SN z dnia 28 lutego 2006 r., I CNP 12/06,
niepubl. oraz postanowienie SN z dnia 20 lipca 2005 r., IV CNP 1/05, niepubl.).
Skarga nie spełnia ponadto wymagania określonego w art. 4245
§ 1
pkt 5 k.p.c. Wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze
innych środków prawnych nie było i nadal nie jest możliwe stanowi jeden
z nieodzownych elementów tego szczególnego środka procesowego. W tym
zakresie powód powołał się w skardze jedynie na brak możliwość wniesienia
skargi kasacyjnej ze względu na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury odniesienie się wyłącznie do tego
środka zaskarżenia nie może być uznane za zadośćuczynienie obowiązkowi
wynikającemu z art. 4245
§ 1 pkt 5 k.p.c. Na skarżącym spoczywa obowiązek
przeanalizowania wszelkich przewidzianych prawem środków procesowych, które
mogłyby ewentualnie wchodzić w rachubę przy wzruszeniu wymienionego wyroku
i przedstawienia w tym zakresie stosownych wniosków (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 17 sierpnia 2005 r., I CNP 5/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 17
i z dnia 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 140).
Skarga dotknięta jest jeszcze jedną zasadniczą wadą konstrukcyjną, gdyż
powód nie uprawdopodobnił, że na skutek wydania zaskarżonego wyroku poniósł
szkodę, o której mowa w art. 4241
§ 1 k.p.c. Stwierdzenie, że w wyniku wydania
tego orzeczenia skarżący został pozbawiony możliwości uzyskania kwot, których
zasądzenia dochodził w procesie, nie jest w tym zakresie wystarczające. Wiązanie
szkody z prawomocnym oddalenie powództwa bez przedstawienia dalszej
przekonującej jurydycznej argumentacji mogącej przemawiać za tym, że szkoda ta
rzeczywiście została stronie wyrządzona oraz bez wskazania odpowiednich
środków mających uwiarygodnić to twierdzenie samo w sobie nie jest
wystarczające do spełnienia wymagania przewidzianego w art. 4245
§ 1 pkt 4
k.p.c. Nieuwzględnienie powództwa nie może być utożsamiane z wyrządzeniem
stronie szkody, gdyż nieuzyskanie przez stronę żądanej w postępowaniu sądowym
ochrony prawnej w zakresie danego prawa bądź roszczenia nie zawsze będzie
prowadzić do powstania uszczerbku majątkowego. Konieczne są zatem dalsze
szczegółowe wyjaśnienia strony, bez których nie można mówić
4
o uprawdopodobnieniu poniesienia szkody. Stanowisko to zostało już wielokrotnie
wyrażone w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. m.in. postanowienie z dnia
13 listopada 2007 r., III BP 7/07, OSNP 2009, nr 1-2, poz. 11, z dnia 14 kwietnia
2008 r., II BP 66/07, niepubl. oraz z dnia 23 października 2008 r., V CNP 26/08,
niepubl.). Bezskutecznie skarżąca powołuje się na szkodę w postaci poniesionych
a niezasądzonych na jej rzecz kosztów procesu. Aktualne pozostaje w tym zakresie
stanowisko Sądu Najwyższego, że koszty takie nie stanowią szkody, o której mowa
w art. 4241
§ 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia
2009 r., III CNP 52/09, niepubl., z dnia 28 listopada 2006 r., III CNP 46/06,
niepubl.). Należy ponadto zauważyć, że także kwoty wydatkowane przez stronę na
pokrycie kosztów postępowania skargowego nie stanowią szkody w rozumieniu
art. 4241
§ 1 k.p.c. Koszty te są bezpośrednio rozliczane w tym postępowaniu,
stronie zatem w tym zakresie nie przysługuje odrębne roszczenie. W przypadku,
gdy skarga zostaje uwzględniona koszty te podlegają zasądzeniu na rzecz strony,
która wniosła skargę. W tym kontekście traktowanie ich w kategoriach szkody –
jak chce skarżący - stanowi oczywiste nieporozumienie.
Z omówionych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji,
na podstawie art. 4248
§ 1 k.p.c.
jw