Uzasadnienie z 29 maja 2025, sygn. IV P 2371/24

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 20 grudnia 2024 r. (data stempla pocztowego, k. 38) powód P. O. wniósł o zasądzenie od strony pozwanej kwoty 13.216,37 zł wraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi oddzielnie od poszczególnych kwot. Żądanie pozwu obejmowało kwoty:

1)  1.130,04 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty:

a.  376,68 zł od dnia 28 października 2021 r. do dnia zapłaty;

b.  376,68 zł od dnia 28 listopada 2021 r. do dnia zapłaty;

c.  376,68 zł od dnia 28 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty.

2)  11.150,08 zł wraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty:

a.  923,74 zł od dnia 28 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty;

b.  923,74 zł od dnia 28 lutego 2022 r. do dnia zapłaty;

c.  923,74 zł od dnia 28 marca 2022 r. do dnia zapłaty;

d.  923,74 zł od dnia 28 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty;

e.  931,89 zł od dnia 28 maja 2022 r. do dnia zapłaty;

f.  931,89 zł od dnia 28 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty;

g.  931,89 zł od dnia 28 lipca 2022 r. do dnia zapłaty;

h.  931,89 zł od dnia 28 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty;

i.  931,89 zł od dnia 28 września 2022 r. do dnia zapłaty;

j.  931,89 zł od dnia 28 października 2022 r. do dnia zapłaty;

k.  931,89 zł od dnia 28 listopada 2022 r. do dnia zapłaty;

l.  931,89 zł od dnia 28 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty;

3)  936,25 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty, tytułem dodatkowego wynagrodzenia rocznego tzw. „trzynastki”.

W uzasadnieniu powód wskazał, że od 28 września 2021 r. jest zatrudniony w S. na stanowisku asesora sądowego w I Wydziale Cywilnym. Zgodnie z art. 91 § 1c p.u.s.p., podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa G. na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251, 1429 i 1672), z zastrzeżeniem § 1d. Tym czasem w okresie od 2021 do 2023 pomimo obowiązywania powyższego przepisu wprowadzono odmienne zasady ustalania wynagrodzenia sędziego w oparciu o tzw. ustawy okołobudżetowe. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. K 1/12 wskazał, że zasady ustalania wysokości wynagrodzenia sędziów za powyższe lata, naruszają normy konstytucyjne – oraz w przypadku wynagrodzeń sędziowskich – nie odpowiadają ani godności urzędu sędziego, ani zakresu powierzonych sędziom obowiązków. Dalej powołując się na przepisy Konstytucji, orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, przepisy unijne oraz orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej powód wskazał, że w konsekwencji, Sąd powinien odmówić zastosowania przepisów ustawy okołobudżetowych albowiem są one niezgodne z Konstytucją RP i prawem unijnym (k. 3-9). Powód przedstawił także własne wyliczenia wysokości wynagrodzenia, które w jego ocenie powinien był otrzymywać w spornym okresie.

W odpowiedzi na pozew strona pozwana S. , reprezentowana przez Prezesa Sądu, wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na swoją rzecz od powoda zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew strona pozwana wskazała, że działała na podstawie i w granicach prawa. Pozwany ustalił wysokość wynagrodzenia w oparciu o obowiązujące przepisy, których legalność nie została zakwestionowana na moment składania odpowiedzi na pozew, tj. w oparciu o treść art. 12 ustawy z dnia 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021, art. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022. Pozwany wskazał, że miał obowiązek stosować te przepisy, tym bardziej przez wzgląd na to, że jest jednostka organizacyjną Skarbu Państwa, finansowaną z budżetu Państwa, której zasady prowadzenia gospodarki finansowej wynikają z treści odpowiednich ustaw i jest związany dyscypliną finansów publicznych, stąd nie mógł postąpić inaczej, a nadto po stwierdzeniu niekonstytucyjności ww. przepisów przez Trybunał Konstytucyjny niezwłocznie wypłacił powodowi różnicę w wynagrodzeniu.

Pozwany podniósł także zarzut przedawnienia co do kwot 376,68 zł wraz z odsetkami od dnia 28 października 2021 r. i 28 listopada 2021 r. (k. 45-49).

Pismem z dnia 16 kwietnia 2025 r. (data prezentaty Sądu, k. 81-82) powód podtrzymał w całości powództwo , a także twierdzenia i wnioski na jego poparcie sformułowane w pozwie, wniósł również o pominięcie wniosku pozwanego o zwrócenie się do Krajowej Rady Sądownictwa oraz rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność. W piśmie tym nie kwestionował wyliczeń pozwanego pracodawcy w zakresie „hipotetycznego wynagrodzenia” za okres od października 2021 r. do grudnia 2022 r. oraz dodatkowego wynagrodzenia rocznego za 2022 r. i zaakceptował przedstawione wyliczenia pozwanego. Ponadto wniósł o nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia, albowiem jest on sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powód P. O. od dnia 28 września 2021 r. zajmuje stanowisko asesora sądowego w S..

Dowód:



Powołanie z dn. 27.09.2021 r., k. 10;



Pismo z dn. 28.09.2021 r., k. 51

Dekretem z dnia 28 września 2021 r. na podstawie art. 106y § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2021 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, od dnia 1 stycznia 2020 r. ustalono powodowi wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 80% wynagrodzenia zasadniczego w stawce pierwszej sędziego sądu rejonowego, powiększonego o należną składkę z tytułu ubezpieczenia społecznego, tj. w wysokości 9.197,30 zł brutto miesięcznie.

Dowód: Pismo z 28.09.2021 r., k. 51.

Dekretem z dnia 14 stycznia 2022 r. na podstawie art. 106y § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2021 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, od dnia 1 stycznia 2020 r. ustalono powodowi wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 80% wynagrodzenia zasadniczego w stawce pierwszej sędziego sądu rejonowego, powiększonego o należną składkę z tytułu ubezpieczenia społecznego, tj. w wysokości 9.598,77 zł brutto miesięcznie. Zasady przyznawania dodatku z tytułu wysługi lat pozostały bez zmian.

Dowód: Pismo z 14.01.2022 r., k. 50.

Za okres październik 2021-grudzień 2022 r., strona pozwana przyznała powodowi wynagrodzenie brutto w następującej wysokości:

1) 2021 r.:



za październik – 11.183,08 zł,



za listopad – 9.841,1 zł,



za grudzień – 9.841,11 zł,

2) 2022 r.:



za styczeń – 10.270,68 zł,



za luty – 10.270,68 zł,



za marzec – 10.270,68 zł,



za kwiecień – 10.347,47 zł,



za maj – 10.366,67 zł,



za czerwiec – 10.366,67 zł,



za lipiec – 10.366,67 zł,



za sierpień – 10.366,67 zł,



za wrzesień – 10.366,67 zł,



za październik – 10.171,82 zł,



za listopad – 10.366,67 zł,



za grudzień – 10.366,67 zł,



dodatkowe wynagrodzenie roczne za 2022 r. – 10.218,31 zł.

Dowód: Zaświadczenie zakładu pracy o dochodach i zatrudnieniu – Wynagrodzenie wypłacone, k. 52-53v.

Gdyby wynagrodzenie powoda za okres od października 2021 do grudnia 2022 r. zostało obliczone na podstawie art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, to powód tytułem wynagrodzenia brutto otrzymałby:

1) 2021 r.:



za październik – 11.611,16 zł (różnica 428,08 zł),



za listopad – 10.217,82 zł (różnica 376,71 zł),



za grudzień – 10.217,82 zł (różnica 376,71 zł),

2) 2022 r.:



za styczeń – 11.194,04 zł (różnica 923,36 zł),



za luty – 11.194,04 zł (różnica 923,36 zł),



za marzec – 11.194,04 zł (różnica 923,36 zł),



za kwiecień – 11.277,73 zł (różnica 930,26 zł),



za maj – 11.298,66 zł (różnica 931,99 zł),



za czerwiec – 11.298,66 zł (różnica 931,99 zł),



za lipiec – 12.299,85 zł (różnica 931,99 zł),



za sierpień – 11.298,66 zł (różnica 931,99 zł),



za wrzesień – 11.298,66 zł (różnica 931,99 zł),



za październik – 11.052,03 zł (różnica 880,21 zł),



za listopad – 11.298,66 zł (różnica 931,99 zł),



za grudzień – 11.298,66 zł (różnica 931,99 zł),



dodatkowe wynagrodzenie roczne za 2022 r. – 11.136,97 zł (różnica 918,66 zł).

Dowód: Zaświadczenie zakładu pracy o dochodach i zatrudnieniu – Wynagrodzenie hipotetyczne, k. 54-55.

Zgodnie z § 21 ust. 1 Regulaminu Pracy S., wynagrodzenie za pracę wypłacane jest co miesiąc z dołu w dniu 27 każdego miesiąca. Jeżeli dzień wypłaty jest dniem wolnym od pracy, wynagrodzenie za pracę wypłaca się w dniu poprzednim.

Dowód: Regulamin pracy S., k. 64

Na dzień 27 lutego 2025 r., średnie wynagrodzenie miesięczne powoda z ostatnich 3 miesięcy liczone jak ekwiwalent za urlop wynosiło 16.805,29 zł brutto.

Dowód: Zaświadczenie zakładu pracy o dochodach i zatrudnieniu, k. 52.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało w znacznej części na uwzględnienie.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie pozostawał bezsporny. Strony postępowania nie podważały przeprowadzonych dowodów, przy czym Sąd również nie znalazł podstaw, aby zakwestionować którykolwiek z przeprowadzonych dowodów z dokumentów przedłożonych przez strony. Należy podkreślić, iż powód nie kwestionował hipotetycznych wyliczeń dokonanych przez stronę pozwaną w przedmiocie wysokości należnego mu ewentualnie wynagrodzenia obliczonego w oparciu art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, lecz po zapoznaniu się z przedmiotowymi nie zmodyfikował swojego powództwa. Sąd dokonał więc oceny zasadności roszczenia powoda, w odniesieniu co do jego wysokości w oparciu o dokumenty zaoferowane przez strony postępowania.

Strona pozwana wnosiła natomiast o oddalenie powództwa w całości argumentując to tym, iż powodowi zostało ustalone i wypłacone wynagrodzenie z uwzględnieniem przepisów powszechnie obowiązujących.

Osią sporu w niniejszym postępowaniu było zagadnienie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej ingerencji ustawodawcy za pomocą tzw. ustaw okołobudżetowych w ustanowiony w art. 91 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U z 2023 r., poz. 217) (dalej również: p.u.s.p.) w sposób kształtowania wynagrodzeń sędziów, a w konsekwencji wynagrodzeń asesorów sądowych, których wysokość wynagrodzenia jest uzależniona właśnie od wynagrodzeń sędziów sądów powszechnych.

Należy wskazać, że sędziowie są jedyną grupą zawodową, której wynagrodzenie reguluje bezpośrednio Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Według bowiem art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków, przy czym wyżej wskazana norma konstytucyjna została uszczegółowiona w art. 91 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Zgodnie z art. 91 § 1 ww. ustawy wysokość wynagrodzenia sędziów, zajmujących równorzędne stanowiska sędziowskie, różnicuje staż pracy lub pełnione funkcje. Istotny zaś w zakresie przedmiotowego sporu pozostaje art. 91 § 1c ww. ustawy, który wskazuje, że podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa G. na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504, 1504 i 2461), z zastrzeżeniem § 1d. Zaś art. 91 § 1d p.u.s.p. stanowi, że jeżeli przeciętne wynagrodzenie, o którym mowa w § 1c, jest niższe od przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał roku poprzedzającego - przyjmuje się podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w dotychczasowej wysokości.

Wedle treści art. 91 § 2 p.u.s.p. wynagrodzenie zasadnicze sędziego określa się w stawkach, których wysokość ustala się z zastosowaniem mnożników podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego, o której mowa w § 1c. Stawki wynagrodzenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach sędziowskich oraz mnożniki, służące do ustalenia wysokości wynagrodzenia zasadniczego sędziów w poszczególnych stawkach, określa załącznik do ustawy. Artykuł 91 § 6 p.u.s.p. stanowi natomiast, że w związku z pełnioną funkcją sędziemu przysługuje dodatek funkcyjny. Wedle § 7 owego artykułu wynagrodzenie sędziów różnicuje ponadto dodatek za długoletnią pracę, wynoszący, począwszy od szóstego roku pracy, 5% wynagrodzenia zasadniczego i wzrastający po każdym roku o 1%, aż do osiągnięcia 20% wynagrodzenia zasadniczego.

Zgodnie zaś z art. 106y ust. 1 p.u.s.p., wynagrodzenie zasadnicze asesora sądowego wynosi 80% wynagrodzenia zasadniczego w stawce pierwszej sędziego sądu rejonowego, powiększonego o należną składkę z tytułu ubezpieczenia społecznego. Natomiast, zgodnie z art. 106y ust. 4 p.u.s.p., wynagrodzenie asesorów sądowych różnicuje ponadto dodatek za długoletnią pracę wynoszący, począwszy od szóstego roku pracy, 5% wynagrodzenia zasadniczego i wzrastający po każdym roku o 1%, aż do osiągnięcia 20% wynagrodzenia zasadniczego.

Wskazać należy, że funkcjonujące aktualnie zasady kształtowania wynagrodzeń sędziów są następstwem wejścia w życie ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 56, poz. 459). Ich istotę sprowadzić można do iloczynu przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale roku poprzedzającego i stosownego mnożnika. Wcześniej był to podlegający waloryzacji iloczyn kwoty bazowej i owego mnożnika. W nowej koncepcji ustawodawca przyjął więc nie waloryzację, lecz koncepcję progresywnego wynagrodzenia. Co ważne, celem tych przepisów było uniezależnienie wysokości świadczeń od wahań koniunktury gospodarczej, w tym przejściowych trudności finansowych kraju, a także odniesienie wynagrodzeń sędziów do obiektywnego wskaźnika i uniezależnienie procesu ich ustalania od ingerencji władzy wykonawczej i ustawodawczej.

Bezsporne pozostaje, że od początku 2021 r. ustawodawca postępował w sprzeczności z zasadami kształtowania wysokości wynagrodzeń sędziów określonymi w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Pierwsze odstępstwo stanowiło unormowanie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (Dz. U. z 2020 r. poz. 2400) (zwana dalej także: ustawą okołobudżetową na rok 2021), w którym podano, że w roku 2021 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2072), stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2019 r. ogłoszone w komunikacie Prezesa G.. Przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2019 r. wynosiło 4.839,24 zł (zob. komunikat Prezesa G. z dnia 9 sierpnia 2019 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2019 r.), podczas gdy w drugim kwartale 2020 r. było to 5.024,48 zł (zob. komunikat Prezesa G. z dnia 11 sierpnia 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2020 r.).

W kolejnych latach ustawodawca również odchodził od zasady wskazanej w art. 91 § 1c p.u.s.p. I tak, w świetle treści art. 8 ust. 1 ustawy dnia 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2445; zwanej dalej także: ustawą okołobudżetową na rok 2022), w roku 2022 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2072 oraz z 2021 r. poz. 1080 i 1236), stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 r. ogłoszone w komunikacie Prezesa G.. Zgodnie zaś z ust. 2 omawianego przepisu podstawę, o której mowa w ust. 1, zwiększa się o kwotę 26,00 zł. Należy przy tym zauważyć, że stało się tak, gdy przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2021 r. wyniosło 5.504,52 zł (zob. komunikat Prezesa G. z dnia 10 sierpnia 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2021 r.).

Analizując powyższe należy wyprowadzić wniosek, że istnieje sprzeczność ustawowej regulacji z art. 91 § 1c p.u.s.p. z trzema następującymi po sobie ustawami okołobudżetowymi, dotyczącymi realizacji ustawy budżetowej na rok 2021, 2022 oraz 2023. Podkreślenia wymaga przy tym fakt, że ustawodawca wprowadzając odstępstwa od zasady kształtowania wynagrodzeń sędziowskich w oparciu o przeciętne wynagrodzenie z drugiego kwartału roku poprzedzającego, nie zawiesił mocy obowiązującej przepisu 91 § 1c p.u.s.p., nie uchylił go, ani nie dokonał jego zmiany. W systemie prawa obowiązywały zatem we wskazanych latach dwie normy prawne, które odmiennie kształtowały wysokość przeciętnego wynagrodzenia, stanowiącego podstawę ustalenia wynagrodzenie sędziego.

Bez wątpienia w sytuacji obiekcji dotyczących mocy obowiązującej przepisów o sprzecznej treści, a zawartych w aktach prawnych wydanych w różnym czasie i w sytuacji, kiedy to przepisy późniejsze nie uchylają wcześniejszych, należy przyznać prymat przepisowi późniejszemu ( lex posteriori derogat legi priori) – por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1993 r., I PZP 12/03 nie publ.; wyrok z dnia 12 kwietnia 1994 r., I PRN 12/94, LEX nr 1294311; wyrok z dnia 21 czerwca 1994 r., I PRN 38/94, OSNP 1994, nr 10, poz. 163. Nie jest to jednak równoznaczne z tym, że sąd pozbawiony jest prawa do oceny, czy „nowe” regulacje pozostają w zgodności z normami rangi konstytucyjnej.

Co prawda zagadnienie możliwości kwestionowania przez sądy powszechne regulacji sprzecznych z Konstytucją było przedmiotem wieloletnich sporów, jednak powyższe nie prowadzi do wniosku, że brak jest uprawnienia sądu do oceny, w kontekście zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, norm ustanowionych w ustawach okołobudżetowych, które są odstępstwem od zasady z art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Aktualnie w doktrynie i orzecznictwie nie ma bowiem zasadniczo wątpliwości co do tego, że sąd powszechny może odmówić zastosowania określonego przepisu, jeśli uzna go za niezgodny z Konstytucją. Zwraca się przy tym uwagę, że orzekanie o zgodności ustaw z Konstytucją (art. 188 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) nie jest tożsame z oceną konstytucyjności przepisu mającego zastosowanie w konkretnej sprawie przez sąd orzekający. Odmowa zastosowania przepisu ustawy uznanego przez sąd za sprzeczny z Konstytucją nie narusza zatem kompetencji Trybunału Konstytucyjnego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2001 r., III ZP 12/01, OSNAPiUS 2002 Nr 2, poz. 34 z glosą częściowo krytyczną B. Nity, Przegląd Sądowy Nr 5, poz. 153). W uchwale o sygn. III ZP 12/01 Sąd Najwyższy stwierdził, że przedmiotem orzekania sądu jest indywidualny stosunek społeczny, a Trybunał Konstytucyjny orzeka o prawie. Wykonując władzę sądowniczą (art. 10 ust. 2 Konstytucji) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości (art. 175 ust. 1 Konstytucji), zaś Trybunał orzekając o zgodności ustaw z Konstytucją, wykonuje bardziej władzę ustawodawczą (ustawodawcy negatywnego) niż sądowniczą (mimo że art. 10 ust. 2 Konstytucji zalicza go do władzy sądowniczej). (uchwała SN z 17 listopada 2022 r., III PZP 2/21, OSNP 2023, nr 3, poz. 25.).

Uznanie więc, że sądy powszechne nie są uprawnione do badania zgodności ustaw z Konstytucją, a w konsekwencji do zajmowania stanowiska w kwestii ich zgodności, jak też niezgodności z ustawą zasadniczą, jest wyraźnie sprzeczne z art. 8 ust. 2 Konstytucji (por. też uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2001 r., III ZP 12/01, OSNAPiUS 2002 Nr 2, poz. 34). Praktyka odmawiania stosowania przez sądy ustaw, które są zdaniem sądów niekonstytucyjne, wynika bowiem z przywoływanej zasady nadrzędności Konstytucji wyrażonej w art. 8 ust. 1 i nakazu bezpośredniego jej stosowania, wyrażonego w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. (uchwała SN z 17 listopada 2022 r., III PZP 2/21, OSNP 2023, nr 3, poz. 25.). Podkreślić przy tym należy, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym.

Powyższa sytuacja, a odnosząca się do niekonstytucyjności przepisów, w przedmiotowej sprawie wystąpiła.

Odnosząc się więc do zarzutów podnoszonych przez powoda, a dotyczących niekonstytucyjności przytoczonych wyżej przepisów, tj. art. 12 ustawy z dnia 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021, art. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 wskazać należy, że Sąd w niniejszym składzie uznał, że ww. przepis art. 12 ustawy okołobudżetowej na rok 2021 i art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2022 jest niezgodny z art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie, należy wskazać, że art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2023, który w podobny sposób jak w poprzednich dwóch latach ustalał wynagrodzenie sędziego, został uznany za niezgodny z art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt K 1/23 (Dz.U.2023.2479). Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis utracił moc z dniem 15 listopada 2023 r.

Zdaniem niniejszego składu Sądu istotne pozostaje odniesienie się w zakresie niekonstytucyjności art. 12 ustawy okołobudżetowej na rok 2021 i art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2022 do analiz Trybunału Konstytucyjnego dotyczących wynagrodzeń sędziów, w tym do ww. wyroku z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt K 1/23.

W pierwszym rzędzie należy przywołać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2012 r. o sygn. akt K 1/12. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu ww. wyroku podał, że norma art. 178 ust. 2 Konstytucji „wyznacza, chociaż w sposób mało precyzyjny, pewien konieczny standard, który musi być respektowany przez ustawodawcę przy ustalaniu ustawowych zasad wynagradzania sędziów (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 października 2000 r., sygn. P 8/00, OTK ZU nr 6/2000, poz. 189). Norma ta stanowi szczególną gwarancję ochrony wynagrodzeń sędziowskich na poziomie konstytucyjnym, co ogranicza dopuszczalność ingerencji ustawodawcy w system ich kształtowania. Art. 178 ust. 2 Konstytucji jest przy tym nie tyle gwarancją wynagrodzenia sędziego, jako sui generis pracownika, ile elementem ustroju sądownictwa - istotną materialną gwarancją niezawisłości sędziego. Nie jest bowiem przypadkiem, że unormowanie to znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie postanowienia ustanawiającego zasadę niezawisłości sędziów (art. 178 ust. 1 Konstytucji).” Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu owego wyroku wskazał również, że „najważniejszym aspektem wynagrodzenia godnego urzędu sędziego jest, by sposób ustalania jego wysokości był oparty na obiektywnych, wymiernych przesłankach i działał z mocy samej ustawy - niejako „automatycznie”, bez potrzeby podejmowania w tej sprawie ocennych decyzji, które mogłyby być instrumentem nacisku na sędziów. Istotna jest, oczywiście, także sama wysokość wynagrodzenia, które powinno zapewniać bezpieczeństwo finansowe sędziemu i jego rodzinie, rekompensować rygorystyczne ograniczenia w podejmowaniu innej działalności zarobkowej oraz sprzyjać budowaniu prestiżu urzędu sędziego. Zdaniem Trybunału, wynagrodzenie to powinno być znacząco wyższe od przeciętnego wynagrodzenia w kraju. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 12 grudnia 2012 r., sygn. akt K 1/12 podał także, że „problematyka wynagradzania sędziów ma istotne znaczenie dla ich statusu. Powszechnie uznaje się, że odpowiednio wysokie wynagrodzenie jest jedną z gwarancji sędziowskiej niezawisłości, ponieważ pozwala ono sędziemu swobodnie pełnić urząd bez troski o byt materialny własny i rodziny.’’

Wskazać trzeba, że w uzasadnieniu ww. wyroku określono również nieprzekraczalne „warunki brzegowe”, a więc granice wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu sędziego i zakresowi jego obowiązków, wskazując, że: wynagrodzenia sędziów powinny być kształtowane w sposób wykluczający jakąkolwiek uznaniowość - zarówno wobec całej tej grupy zawodowej - ze strony władzy wykonawczej, jak i w odniesieniu do poszczególnych sędziów, co do których niedopuszczalne jest uzależnianie jego wysokości od indywidualnej oceny ich pracy; wysokość wynagrodzenia sędziego, w tym rozpoczynającego karierę asesora, a także sędziego sądu rejonowego, powinna znacząco przewyższać wysokość przeciętnego wynagrodzenia w sferze budżetowej; wynagrodzenia sędziów powinny w dłuższym okresie czasu wykazywać tendencję wzrostową nie mniejszą niż przeciętne wynagrodzenie w sferze budżetowej; w trudnej sytuacji budżetu państwa wynagrodzenia sędziów powinny być bardziej - niż wynagrodzenia wszystkich innych funkcjonariuszy i pracowników sfery budżetowej - chronione przed nadmiernie niekorzystnymi zmianami; niedopuszczalne jest obniżenie w drodze normatywnej nominalnej wysokości wynagrodzenia sędziów, z wyjątkiem sytuacji, o której stanowi art. 216 ust. 5 Konstytucji (przekroczenie konstytucyjnego limitu zadłużenia).

Jednocześnie należy zauważyć, że do rozpoznania Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 1/23) zostały skierowane przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Krajową Radę Sądownictwa wnioski o zbadanie zgodności art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2666) z określonymi przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Trzeba przy tym podkreślić, że ww. wnioski nie dotyczyły roku 2021 i 2022. Pozostaje bowiem poza sporem, że ustawy okołobudżetowe na ww. lata już nie obowiązują oraz że nie zostały w terminie zaskarżone przez uprawnione podmioty. Z uwagi na powyższe, wydanie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie ich zgodności z Konstytucją nie jest już możliwe. W tej sytuacji, jak już wyżej podano, jedyną drogą na zapewnienie ochrony konstytucyjnych wolności i praw strony postępowania jest zbadania ww. ustaw przez sąd powszechny.

Przechodząc więc do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r., wydanego w sprawie o sygn. akt K 1/23 wskazać należy, że Trybunał orzekł m.in., że art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. poz. 2666, z późn. zm.) są niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także iż art. 7 ww. ustawy jest niezgodny z art. 195 ust. 2 Konstytucji. Odnosząc się do skutków niniejszego wyroku, Trybunał stwierdził, że w sferze stosowania prawa niniejszy wyrok ma zastosowanie do stanów faktycznych powstałych zarówno przed, jak i po jego wejściu w życie (zob. wyroki TK z: 13 marca 2007 r., sygn. K 8/07, OTK ZU nr 3/A/2007, poz. 26; 5 września 2007 r., sygn. P 21/06, OTK ZU nr 8/A/2007, poz. 96).

W treści uzasadnienia ww. wyroku Trybunał Konstytucyjny przeanalizował zasady wynagradzania sędziów. Istotą problemu konstytucyjnego w sprawie było przede wszystkim stwierdzenie, czy zasady ustalania wynagrodzeń sędziów przyjęte w ustawie okołobudżetowej na 2023 r. zapewniają sędziom wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu. (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2023 r., K 1/23, OTK-A 2023, nr 80.).

Trybunał Konstytucyjny odwołał się do własnego (przytoczonego już wyżej) wyroku z 12 grudnia 2012 r. o sygn. K 1/12 podając, że kluczowa dla istoty sprawy jest analiza każdego z wymienionych warunków („warunki brzegowe’’) w odniesieniu do przedmiotu kontroli. Wskazał, że zasady wynagradzania sędziów sformułowane w ustawie okołobudżetowej na 2023 r. muszą spełniać wszystkie warunki brzegowe, by stwierdzić o ich konstytucyjności.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził m.in., że ,,niewątpliwie nie może być mowy o naruszeniu w ustawie okołobudżetowej na 2023 r. warunku wskazanego w pkt 5. Zmiana zasad wynagradzania sędziów nie przewiduje obniżenia ich nominalnej wysokości. Nie zachodzi ponadto sytuacja, o której mowa w art. 216 ust. 5 Konstytucji; relacja państwowego długu publicznego do PKB nie przekracza poziomu 60%. Równie oczywiste jest spełnienie w przepisach kształtujących zasady wynagradzania sędziów warunku wskazanego w pkt 2. Wynagrodzenia sędziów znacząco przewyższają wysokość przeciętnego wynagrodzenia w sferze budżetowej, choćby z uwagi na opisany już w uzasadnieniu sposób wyliczania tych wynagrodzeń. Kwoty wskazane zarówno w prawie o ustroju sądów powszechnych, ustawie o Sądzie Najwyższym oraz ustawie o statusie Sędziów TK, jak i w ustawie okołobudżetowej na 2023 r. pełnią rolę jedynie kwoty bazowej. Właściwe wynagrodzenie sędziów wylicza się jako iloczyn owej kwoty bazowej i mnożników określonych w przytoczonych ustawach. Wynagrodzenie sędziów jest więc kilkukrotnie wyższe od przeciętnego wynagrodzenia w sferze budżetowej i takie pozostaje bez względu na tempo jego wzrostu. Spełniony jest również warunek wskazany w pkt 3. Pomimo sytuacji incydentalnych, jak w 2021 r., kiedy przeciętne wynagrodzenie w sferze budżetowej wzrosło o 6,74% a podstawa zasadniczego wynagrodzenia sędziowskiego została pozostawiona na tym samym poziomie, trudno stwierdzić, że w tym zakresie istnieje wyraźna tendencja. W roku 2022 wzrost wynagrodzeń sędziowskich był skorelowany ze wzrostem przeciętnego wynagrodzenia pomiędzy drugim kwartałem 2019 r. a drugim kwartałem 2020 r. (z 4.839,24 zł na 5.024,48 zł). Tymczasem w ustawie budżetowej na 2022 r. nie przewidywano wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej. Z kolei kwota będąca podstawą wynagrodzeń sędziowskich w ustawie okołobudżetowej na 2023 r. gwarantuje wzrost wynagrodzeń w 2023 r. o ok. 7,8% w stosunku do 2022 r. Jest to wskaźnik tożsamy z zaplanowanym w ustawie budżetowej na 2023 r. poziomem wzrostu wynagrodzeń pracowników państwowej sfery budżetowej. Konkludując, w ostatnich latach nie można zaobserwować tendencji do wzrostu podstawy wynagrodzeń sędziowskich w tempie niższym niż wzrost wynagrodzenia w sferze budżetowej.’’

Trybunał podkreślił, że już sama analiza przepisów kształtujących sposób wynagradzania sędziów w latach 2021-2023 pozwala stwierdzić, że w każdym z ostatnich trzech lat budżetowych ustawodawca przyjął inną koncepcję co do konstrukcji tego mechanizmu. Wskazał nadto, że każda z modyfikacji zasad wynagradzania sędziów na mocy ustawy okołobudżetowej miała w istocie rzeczy charakter tymczasowy, ponieważ co do zasady podstawa zasadniczych wynagrodzeń sędziowskich ustalana jest na podstawie przepisów p.u.s.p, u.SN oraz u.s.TK. Tymczasem, od przeszło trzech lat, reguła ta była „tymczasowo’’ modyfikowana, za każdym razem w inny sposób. Taki stan rzeczy sprawia, że poddać można w wątpliwość sens istnienia norm regulujących podstawę zasadniczego wynagrodzenia sędziów w wyżej wspomnianych ustawach. Stosowanie jednorocznych rozwiązań tymczasowych w perspektywie wieloletniej, dodatkowo o zmiennym charakterze, sprawia, że nie został spełniony warunek brzegowy wymieniony w pkt 1. Wynagrodzenia sędziów w ostatnich latach kształtowane są przez ustawodawcę w sposób całkowicie uznaniowy - zarówno co do konstrukcji mechanizmu wynagradzania jak i tempa wzrostu płac. Dodał, że taka praktyka nie zapewnia konstytucyjnej ochrony wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu sędziego oraz zakresowi jego obowiązków. Sędziowie nie mogą w żaden sposób przewidzieć, jak będzie kształtować się ich wynagrodzenie.

Przywołane wyżej rozważania prowadzą do wniosków, że trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę w latach 2021-2023 od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów, jest nie do pogodzenia z wartościami konstytucyjnymi wyrażonymi w art. 178 ust. 2 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślenia wymaga, że Konstytucja w art. 178 ust. 2 gwarantuje sędziom prawo do wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków. Zaznaczyć trzeba, że wprowadzone regulacje naruszają również wynikającą z istoty demokratycznego państwa prawnego zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego prawa oraz zasadę ochrony praw słusznie nabytych, a więc naruszają art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym przepisem Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Już usytuowanie tej klauzuli w normach konstytucyjnych nakazuje jej przyznać wysoki prymat i miejsce. Zagwarantowanie sędziom wynagrodzenia o odpowiedniej wysokości musi być ponadto rozpatrywane w kontekście art. 45 ust. 1 Konstytucji, ponieważ stanowi gwarancję interesu publicznego, wyrażającego się w zapewnieniu każdemu prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.

Zdaniem niniejszego składu Sądu, wskazane przez Trybunał Konstytucyjny kryteria nie straciły swojej aktualności i winny być wzięte pod uwagę przy ocenie przyczyn przyjętych przez ustawodawcę rozwiązań stanowiących odstępstwo od zasady ustalania wynagrodzeń sędziowskich wyrażonej w art. 91 § 1c p.u.s.p.

Należy podkreślić, że ustawodawca w uzasadnieniu ustaw okołobudżetowych planujących budżet na lata 2021, 2022 i 2023 nie powołał zasadnych argumentów przemawiających za koniecznością odstępstwa od ustrojowej zasady regulacji wynagrodzeń sędziów zawartej w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. W każdej z trzech wyżej wymienionych ustaw okołobudżetowych ustanawiających odstępstwa od mechanizmu wskazany w ww. artykule art. 91 § 1c ustawodawca ograniczył się do kilku lakonicznych zdań, odnoszących się w sposób ogólny do stanu budżetu państwa oraz ogólnej sytuacji geopolitycznej i ekonomicznej w Polsce oraz na świecie (np. pandemia, wojna, inflacja, płace pozostałych pracowników sfery budżetowej). W żadnym z uzasadnień do projektów omawianych ustaw nie zawarto konkretnych wyliczeń i danych wskazujących na to, że sytuacja budżetowa jest tak zła, że ustawodawca nie miał innego wyjścia niż zamrożenie wynagrodzeń sędziowskich. W ustawach okołobudżetowych nie ma zatem ani jednego argumentu za tym, że zaistniały obiektywne, sprawdzalne okoliczności na tyle ważkie dla stanu budżetu, że konieczne stało się podjęcie kroków stanowiących naruszenie gwarancji niezawisłości sędziowskiej.

Istotne pozostaje również, że mimo powoływania się na trudności budżetowe związane z epidemią COVID-19 rząd w 2021 r. wypłacił emerytom i rencistom trzynastą i czternastą emeryturę, przy czym w 2021 r. z tego tytułu poniesiono wydatki w wysokości 25 miliardów złotych (niezależnie od ustawowej waloryzacji tych świadczeń). W 2021 r. weszły również w życie liczne ustawy (przykładowo: ustawa z 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1834), która zmieniła ustawę z 21 listopada 2021 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1282, ost.zm. Dz. U. z 2021 r. poz. 1834); ustawa nowelizująca i nowe rozporządzenie Rady Ministrów z 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz. U. poz. 1960), które weszły w życie 1 listopada 2021 r.), które doprowadziły do wzrostu wynagrodzeń osób pełniących kierownicze stanowiska państwowe, w tym m.in. posłów, senatorów i Prezydenta RP; w związku z późniejszymi zmianami tych ustaw doszło także m.in do podwyższenia wynagrodzeń radnych.

Jednocześnie, w uzasadnieniu do projektu ustawy budżetowej wskazano, że budżet państwa na rok 2022 uwzględnia m.in. zwiększenie funduszu wynagrodzeń osobowych dla pracowników państwowej sfery budżetowej.

Zaznaczyć trzeba, w kontekście powyższego, że niedopuszczalne jest wybiórcze przerzucanie skutków niewydolności systemu finansów państwa na pewne grupy pracowników sfery budżetowej, zwłaszcza gdy jednocześnie inne grupy zawodowe nie zostały owym „zamrożeniem” dotknięte, a nawet zagwarantowano im wzrost wynagrodzeń.

Kwestię wynagrodzeń sędziowskich należy analizować również przy uwzględnieniu ogólnego kontekstu, a mianowicie, iż po pierwszym ich „zamrożeniu” w roku 2021, nastąpiły kolejne ,,zamrożenia” pensji sędziów w latach 2022-2023. W takiej perspektywie „zamrożenie’” w roku 2021 nie miało charakteru incydentalnego, lecz było początkiem sprzecznego z Konstytucją mechanizmu odchodzenia od regulacji ustrojowej zawartej w art. 91 § 1c ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych. Istotne jest, że gdyby zamrożenie miało charakter jednorazowy i dotyczyło tylko roku 2021, to wówczas można byłoby jeszcze rozważać jego zasadność (abstrahując od niespełnienia warunków brzegowych wskazanych w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2012 r.). Jeżeli jednak jest ono elementem długotrwałego procesu i stanowi arbitralną i całkowicie dowolną decyzję władzy ustawodawczej, to należy przyjąć, że żadne argumenty nie przemawiają na jego korzyść. Co ważne, w podobnym tonie wypowiedział się na ten temat Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 listopada 2023 r., o czym była mowa wyżej.

Podsumowując, w ocenie Sądu, trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę w latach 2021 - 2023 od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów, jest nie do pogodzenia z wartościami konstytucyjnymi wyrażonymi w art. 178 ust. 2 i art. 2 Konstytucji. Podkreślenia przy tym wymaga, że Konstytucja w art. 178 ust. 2 gwarantuje sędziom prawo do wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków. Wzorzec ten ustanawia szczególną ochronę wynagrodzeń sędziowskich na poziomie konstytucyjnym, a w konsekwencji ogranicza dopuszczalność ingerencji ustawodawcy w system ich kształtowania (zob. wyrok TK z 4 października 2000 r., sygn. P 8/00, OTK ZU nr 6/2000, poz. 189). Zapewnienie warunków pracy i wynagrodzenia odpowiadających godności urzędu i zakresowi obowiązków sędziów stanowi materialną gwarancję zasady niezawisłości (art. 178 ust. 1 Konstytucji). Jednocześnie, w ocenie Sądu, nie zachodzą żadne okoliczności zezwalające ustawodawcy na modyfikację zasady określania wynagrodzeń sędziów za pomocą regulacji ustaw okołobudżetowych. Ustawodawca nie wyjaśnił zasadniczo powodów ingerencji w zasadę określoną w 91 § 1c p.u.s.p., a nadto nie zostały spełnione przesłanki brzegowe uprawniające do zamrożenia wynagrodzeń sędziowskich, które to przesłanki wskazano w przywoływanym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2012 r.

Dodatkowo wskazać należy, że wątpliwości budzi ponadto zgodność art. 12 ustawy z dnia 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 i art. 8 ustawy dnia 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 z przepisami art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej z 7 lutego 1992 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30 z późn. zm.; dalej jako: TUE) i z art. 47 akapit drugi Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE. C. z 2007 r. Nr 303, str. 1 z późn. zm.; dalej jako: KPP).

Przepis art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE kreuje obowiązek ustanowienia przez państwa członkowskie „środków” niezbędnych do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej. W celu jej realizacji istotne jest zapewnienie obywatelowi dostępu do „niezawisłego” sądu w rozumieniu art. 47 akapit drugi KPP. Jak wskazuje Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pojęcie „niezawisłości” oznacza między innymi, że sąd wypełnia swe zadania w pełni autonomicznie, nie podlegając żadnej hierarchii służbowej, ani nie będąc podporządkowanym komukolwiek i nie otrzymując nakazów czy wytycznych z jakiegokolwiek źródła, oraz że jest on w ten sposób chroniony przed ingerencją i naciskami zewnętrznymi mogącymi zagrozić niezależności osądu jego członków i wpływać na ich rozstrzygnięcia (por. wyrok z dnia 19 września 2006 r., Wilson, C 506/04, EU:C:2006:587, pkt 51, a także z dnia 16 lutego 2017 r., Margarit Panicello, C 503/15, EU:C:2017:126, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo). TSUE wskazuje przy tym, że nieodłączną gwarancję niezawisłości sędziowskiej stanowi (obok nieusuwalności sędziów) poziom wynagrodzenia odpowiadający wadze wykonywanych przez nich zadań (por. wyrok z dnia 19 września 2006 r., C-506/04, pkt 51, z 27 lutego 2018 r., C-64/16, pkt 45; z 24 czerwca 2019 r., C-619/18, ECLI:EU:C:2019:531, pkt 75).

W kontekście przedmiotowej sprawy należy przytoczyć wyrok z dnia 27 lutego 2018 r. wydany w sprawie C-64/16, w którym TSUE stwierdził, że zamrożenie wynagrodzeń sędziów nie godzi w zasadę niezawisłości sędziowskiej (w rozumieniu art. 47 KPP i art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE) w sytuacji, gdy owo zamrożenie dotyczy nie tylko sędziów (a więc wybranej grupy zawodowej), „ale - szerzej (obejmuje) - różne osoby zajmujące funkcje publiczne i osoby wykonujące zadania w sektorze publicznym, w tym przedstawicieli władz ustawodawczej, wykonawczej” i jednocześnie jest ono podyktowane koniecznością „likwidacji nadmiernego deficytu budżetowego państwa”.

Przenosząc powyższe rozważania na realia rozpatrywanej sprawy zmiana wynagrodzeń sędziowskich, a w konsekwencji zmiana wynagrodzeń asesorów sądowych, w spornym okresie miała odmienny charakter, pominięto bowiem przedstawicieli władz ustawodawczej i wykonawczej, którym nie tylko nie obniżono uposażeń, ale przeciwnie - polepszono ich dotychczasowe warunki płacowe, o czym była mowa wyżej. Mając zaś na względzie, że zamrożenie wynagrodzeń sędziowskich (i zależnych od nich wynagrodzeń asesorów sądowych) mocą art. 12 ustawy okołobudżetowej na rok 2021 i art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2022 r. nie spełnia standardów wynikających z ww. wyroku TSUE, to należy przyjąć, iż powyższe uchybia zasadzie niezawisłości sędziowskiej, o której mowa w art. 47 KPP i art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że żądanie powoda o wyrównanie wynagrodzenia i wyrównanie dodatkowego wynagrodzenia rocznego co do zasady podlegało uwzględnieniu. Sąd odmówił bowiem zastosowania art. 12 ust. ustawy z okołobudżetowej na rok 2021 oraz art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2022 z uwagi na ich niezgodność z Konstytucją i normami unijnymi i ustalił wynagrodzenie powoda w oparciu o art. 91 § 1c p.u.s.p.

Sąd uwzględnił stanowisko strony pozwanej w zakresie żądania oddalenia kwot po 376,68 zł wraz z odsetkami od dnia 28 października i 28 listopada 2021 r. Pozwana w odniesieniu do tych kwot skutecznie bowiem podniosła zarzut przedawnienia. Zgodnie z art. 291 § 1 k.p. roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W odniesieniu do roszczeń za miesiące październik i listopad 2021 r. roszczenia były przedawnione odpowiednio w dniu 28 października 2024 i 28 listopada 2024 r., a zatem przed datą wytoczenia powództwa, wobec czego roszczenia za ten okres nie mogły zostać uwzględnione.

Z uwagi na to, iż powód nie zmodyfikował powództwa, pomimo że postępowanie w niniejszej sprawie nie było postepowaniem uproszczonym Sąd, będąc związany żądaniem pozwu oraz dowodami z dokumentów księgowych pozwanej ustalił wysokość należnego roszczenia na podstawie tych dokumentów, w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powoda brakujące różnice w wynagrodzeniu wraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi:

1)  od kwoty 376,68 zł od dnia 28 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty;

2)  od kwoty 923,36 zł od dnia 28 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty;

3)  od kwoty 923,36 zł od dnia 28 lutego 2022 r. do dnia zapłaty;

4)  od kwoty 923,36 zł od dnia 28 marca 2022 r. do dnia zapłaty;

5)  od kwoty 923,74 zł od dnia 28 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty;

6)  od kwoty 931,89 zł od dnia 28 maja 2022 r. do dnia zapłaty;

7)  od kwoty 931,89 zł od dnia 28 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty;

8)  od kwoty 931,89 zł od dnia 28 lipca 2022 r. do dnia zapłaty;

9)  od kwoty 931,89 zł od dnia 28 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty;

10)  od kwoty 931,89 zł od dnia 28 września 2022 r. do dnia zapłaty;

11)  od kwoty 880,21 zł od dnia 28 października 2022 r. do dnia zapłaty;

12)  od kwoty 931,89 zł od dnia 28 listopada 2022 r. do dnia zapłaty;

13)  od kwoty 931,89 zł od dnia 28 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty;

14)  od kwoty 918,66 zł od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty.

Sąd zasądził zatem na rzecz powoda od strony pozwanej kwoty wyliczone przez stronę pozwaną, chyba że za dany miesiąc powód domagał się kwoty niższej (powód uznał wyliczenia, jednak nie rozszerzył powództwa). W zakresie, w jaki powód domagał się kwot wyższych niż wyliczone przez pozwana, powództwo podlegało oddaleniu.

W konsekwencji Sąd w punkcie I wyroku zasądził od pozwanego S. na rzecz powoda P. O. kwotę 12.392,60 zł brutto (słownie dwanaście tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt dwa złote i 60/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie

1)  od kwoty 376,68 zł od dnia 28 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty;

2)  od kwoty 923,36 zł od dnia 28 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty;

3)  od kwoty 923,36 zł od dnia 28 lutego 2022 r. do dnia zapłaty;

4)  od kwoty 923,36 zł od dnia 28 marca 2022 r. do dnia zapłaty;

5)  od kwoty 923,74 zł od dnia 28 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty;

6)  od kwoty 931,89 zł od dnia 28 maja 2022 r. do dnia zapłaty;

7)  od kwoty 931,89 zł od dnia 28 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty;

8)  od kwoty 931,89 zł od dnia 28 lipca 2022 r. do dnia zapłaty;

9)  od kwoty 931,89 zł od dnia 28 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty;

10)  od kwoty 931,89 zł od dnia 28 września 2022 r. do dnia zapłaty;

11)  od kwoty 880,21 zł od dnia 28 października 2022 r. do dnia zapłaty;

12)  od kwoty 931,89 zł od dnia 28 listopada 2022 r. do dnia zapłaty;

13)  od kwoty 931,89 zł od dnia 28 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty;

14)  od kwoty 918,66 zł od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty.

W punkcie II wyroku w pozostałym zakresie, co do kwoty stanowiącej różnicę między dochodzonym roszczeniem a zasądzonym Sąd powództwo oddalił. W punkcie III wyroku, sprostowanym z urzędu postanowieniem z dnia 30 maja 2025 r., na podstawie art. 477 ² § 1 k.p.c. Sąd nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty głównej zasądzonego roszczenia, czyli do kwoty 12.392,60 zł. W punkcie IV wyroku nieuiszczone koszty sądowe zostały zaliczone na rachunek Skarbu Państwa.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku.