Postanowienie SN z 2 lutego 2012, sygn. II CZ 155/11
Data orzeczenia
2 lutego 2012
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Henryk Pietrzkowski
Tagi
POSTANOWIENIE
Dnia 2 lutego 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)
SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z powództwa L. G.
przeciwko M. M.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 2 lutego 2012 r.,
zażalenia pozwanego
na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 17 grudnia 2010 r.,
1. oddala zażalenie,
2. przyznaje adw. K. G. od Skarbu Państwa - Sądu
Apelacyjnego kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł
podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług
tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej
pozwanemu w postępowaniu zażaleniowym.
2
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił wniesioną w dniu 20
września 2010 r. apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 12
czerwca 2007 r., z powodu uchybienia terminu z art. 369 § 2 k.p.c. do jej
wniesienia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy wskazał, że zaskarżony
apelacją wyrok zapadł po zamknięciu w dniu 12 czerwca 2007 r. rozprawy, na
której pozwany nie był obecny, był jednak o jej terminie prawidłowo powiadomiony;
nadesłał pismo datowane 12 czerwca 2007 r., z którego wynikało, że o
nieobecności na rozprawie i jej przyczynach informował telefonicznie.
Zarządzeniem z dnia 11 czerwca 2010 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała
pozwanego do wyjaśnienia w jaki sposób należy traktować pismo z 12 czerwca
2007 r., pod rygorem przyjęcia, że jest to wniosek o sporządzenie uzasadnienia.
Pozwany poinformował Sąd, że podtrzymuje wypowiedź z pisma z dnia 12
czerwca 2007 r. i wskazał, że jeżeli sprawa będzie się toczyć dalej, wnosi
o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2010 r.
Sąd Okręgowy ustanowił dla pozwanego adwokata z urzędu i w dniu 3 września
2010 r. doręczył mu odpis wyroku z dnia 12 czerwca 2007 r. z uzasadnieniem;
pełnomocnik ten złożył apelację. Sąd Apelacyjny odrzucając tę apelację ocenił,
że w przytoczonych okolicznościach brak było podstaw do przyjęcia, iż pozwany
ma ciągle otwarty termin do jej wniesienia. Wyrok uprawomocnił się w dniu 4 lipca
2007 r., przeto apelacja, jako spóźniona, podlegała odrzuceniu.
W zażaleniu na to postanowienie pozwany zarzucił naruszenie art. 379 pkt 5
k.p.c. w związku z art. 5 k.p.c., art. 357 § 2 k.p.c. oraz 108 k.p.c. wnosząc o jego
uchylenie. Wniósł nadto o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej
pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest bezzasadne.
Pismo pozwanego datowane 12 czerwca 2007 r., nadane w placówce
pocztowej w dniu 13 czerwca 2007 r., miało jednoznaczną treść – pozwany
3
poinformował jedynie Sąd, że uprzednio zgłaszał telefonicznie, iż będzie nieobecny
na rozprawie z uwagi na brak pieniędzy na bilet do S. Nie było przeto podstawy
do wnioskowania, że intencją pozwanego było uzyskanie, na skutek tej treści
pisma, wyroku z uzasadnieniem, o ile taki miałby zapaść po rozprawie
wyznaczonej na dzień 12 czerwca 2007 r. Również w odpowiedzi na zarządzenie
Przewodniczącego Wydziału, którego celem było wyjaśnienie intencji wyrażonej
w piśmie z 12 czerwca 2007 r., pozwany nie potwierdził przypisywanej mu chęci
uzyskania wyroku z uzasadnieniem. Nie wchodziła w rachubę możliwość
potraktowania tego pisma jako wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku
z uzasadnieniem przy zastosowaniu art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c. Z powołanego
przepisu wynika bowiem dyrektywa rozpoznania pisma zgodnie z jego treścią,
także wówczas, gdy zostaje ono mylnie oznaczone lub dotknięte jest innymi
oczywistymi niedokładnościami, natomiast przepis nie dopuszcza możliwości
przypisania pismu procesowemu innej treści niż w nim wyrażona.
Bezskuteczne jest przypisywanie pismu ex post - czy to przez sąd, czy przez stronę
- domniemanej intencji, nie znajdującej odzwierciedlenia w treści pisma i mającej
w konsekwencji prowadzić do zmiany tak treści jak i sensu pisma. Działania podjęte
przez Sąd Okręgowy w sprawie niniejszej w 2010 r., z uwagi na treść
obowiązujących przepisów, są niezrozumiałe. W żadnej też mierze nie można było
przyjąć, że doręczenie, z inicjatywy Sądu, uzasadnienia wyroku zapadłego niemal
3 lata wcześniej, jedynie na podstawie pisma pozwanego usprawiedliwiające
nieobecność na rozprawie, niweczy skutki upływu terminu do złożenia apelacji.
Sąd Apelacyjny trafnie przeto ocenił, że apelacja została złożona z uchybieniem
ustawowego terminu do jej wniesienia i jako spóźnioną należało ją odrzucić.
W zażaleniu skarżący, w osobie ustanowionego pełnomocnika, trafnie
dowodzi, iż Sąd Apelacyjny nie doręczając mu uzasadnienia zaskarżonego
postanowienia uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 357 § 2 k.p.c., uchybienie
to nie miało to jednak żadnego wpływu na wynik sprawy. Pełnomocnik pozwanego
zapoznał się z uzasadnieniem i w terminie złożył zażalenie.
Pełnomocnik pozwanego zasadnie też wskazuje, że Sąd Apelacyjny
odrzucając sporządzoną przez niego apelację, powinien był orzec o kosztach
pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu, czego nie uczynił.
4
Brak rozstrzygnięcia w tym przedmiocie uzasadniał złożenie wniosku
o uzupełnienie postanowienia (odpowiednio art. 351 § 1 w związku z art. 361
k.p.c.), co nie nastąpiło.
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy, podstawie art. 39814
k.p.c.
w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c., oddalił zażalenie.
O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na
podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
(t. jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) w związku z § 6 pkt 6 w związku
z § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września
2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb
Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163,
poz. 1348 ze zm.).