Wyrok z 12 czerwca 2025, sygn. III RC 279/23
Sygn. akt III RC 279/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 czerwca 2025 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie:
Przewodniczący Sędzia Kamilla Piórkowska
Protokolant Stażysta Cezary Howis
po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. w Toruniu
sprawy z powództwa: A. Z.
przeciwko: S. Z. (1)
o: podwyższenie alimentów
I. oddala powództwo,
II. zasadza ze Skarbu Państwa /Sądu Rejonowego w. T./ na rzecz adw. W. W. kwotę 2250 zł (dwa tysiące dwieście pięćdziesiąt złotych) powiększoną o podatek VAT tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego udzielonego powódce z urzędu,
III. nie obciąża powódki kosztami sądowymi, w zakresie oddalonego powództwa,
IV. znosi między stronami koszty procesu.
Sygn. (...)
UZASADNIENIE
W dniu 3 kwietnia 2023 r. A. Z. wniosła pozew przeciwko S. Z. (1) o:
1. podwyższenie alimentów zasądzonych na jej rzecz z kwoty po 300 zł do kwoty po 1.100 zł miesięcznie,
2. zasądzenie alimentów wstecznych za okres od 1 stycznia 2022 r. do dnia wniesienia pozwu w łącznej wysokości 16.750 zł, tytułem niezaspokojonych, uzasadnionych potrzeb powódki w postaci pożyczek zaciągniętych na utrzymanie, leczenie i rehabilitację, ewentualnie o zasądzenie alimentów wstecznych za okres od 1 stycznia 2022 r. do dnia wniesienia pozwu w łącznej wysokości 13.800 zł tytułem niezaspokojonych, uzasadnionych potrzeb powódki w postaci pożyczek zaciągniętych na utrzymanie, leczenie i rehabilitację, a także o zwrot kosztów wydatkowanych w okresie od 1 stycznia 2022 r. do dnia wniesienia pozwu na córkę M. w wysokości 2.950 zł w ramach roszczenia regresowego.
Ponadto, wniosła o zabezpieczenie powództwa poprzez zobowiązanie pozwanego do uiszczania alimentów w wysokości 800 zł, niezależnie od dotychczas płaconych alimentów na czas trwania postepowania w związku z trudną sytuacją finansową strony powodowej, w ten sposób w jaki płacone były dotychczas alimenty.
W uzasadnieniu podano, że w 2007 r. został orzeczony miedzy stronami rozwód z wyłącznej winy pozwanego, a alimenty na rzecz powódki zostały zasądzone w 2015 r. w związku z pogorszeniem się jej stanu zdrowia i utratą możliwości zarobkowych z przyczyn bezpośrednio związanych z rozwodem. Wyrokiem z dnia 31 maja 2019 r. Sąd Rejonowy w. T. obniżył alimenty od S. Z. (1) na rzecz A. Z. z kwoty 500 zł do kwoty 200 zł miesięcznie, a następnie w dniu 13 grudnia 2019 r., Sąd Okręgowy w. T. zmienił w/w wyrok w ten sposób, że alimenty obniżył z kwoty 500 zł do kwoty 300 zł. W ocenie A. Z., od tego czasu nastąpiła istotna zmiana warunków życiowych. W 2006 roku powódka podjęła dorywczą pracę tłumacza dokumentów handlowych, z której musiała zrezygnować w związku z upadłością firmy. Powódka nie zawarła nowego małżeństwa, ani też nie pozostaje w żadnym innym związku. Wskazano, że powódka zajmuje mieszkanie o powierzchni ok. 60 m ( 2), posiada 17-letni samochód, a na jej utrzymaniu pozostaje (...) córka stron.
W uzasadnieniu podkreślono, że od stycznia 2022 r. do chwili wniesienia pozwu, powódka otrzymała wynagrodzenie za pracę w wysokości 11.702 zł oraz alimenty w wysokości 4.500 zł, a także alimenty na rzecz córki M. w łącznej kwocie 13.500 zł oraz 5.171 zł tytułem świadczenia wychowawczego. Od 24 października 2022 r. powódka nie pobiera już na córkę świadczenia wychowawczego, zaś od listopada 2020 r. nie pobiera również świadczenia rodzinnego w wysokości 124 zł miesięcznie wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100 zł rocznie. Od stycznia 2022 r. do chwili złożenia pozwu całkowity koszt utrzymania mieszkania wyniósł 10.964 zł, w tym czynsz 7.031 zł, (469 zł/m-c), prąd 1.918 zł (128 zł), TV 951 zł (63 zł), Internet 540 zł (36 zł), telefon 524 zł (35 zł). Po potrąceniu opłat, powódce pozostaje kwota 7.205 zł (480 zł/ m-c).
W związku z pogarszającą się sytuacją na rynku tłumaczeń języka angielskiego, w listopadzie 2022 r. powódka podjęła dodatkową pracę zdalną – z pierwszego zlecenia miała otrzymać 500 zł, zleceniodawca nie przyjął dzieła i odmówił wypłaty wynagrodzenia.
W dniu 11 lutego 2020 r. powódka wystąpiła do ZUS o rentę z powodu (...) - w dniu 14 maja 2020 r. ZUS wydał odmowną decyzję z powodu braku wymaganych lat składkowych. Powódka odwołała się do Sądu Rejonowego, który zlecił badania przez biegłego sądowego. Stwierdzono, że częściowa niezdolność do pracy trwa nieprzerwanie od 2010 roku do chwili wydania opinii, a także że praca tłumacza - jako zgodna z profilem osobowości powódki - może być kontynuowana po trzech latach od złożenia wniosku o rentę, czyli najwcześniej w 11 lutym 2023 r. Powódka choruje również na(...), (...)w stopniu niepełnosprawności lekkiej oraz liczne (...) związane z (...). W styczniu 2022 r. stan zdrowia powódki uległ istotnemu pogorszeniu – zdiagnozowano u niej (...). W trakcie choroby wykryto (...). U powódki utrzymują się nieprawidłowe wyniki krwi, w tym (...) w stopniu średnim, (...) które utrudnia funkcjonowanie poza domem z powodów bólów (...) i innych dolegliwości. Wykryto (...), podwyższony cholesterol w stopniu znacznym. Powódka cierpi też na silne bóle głowy połączone z wymiotami. Wskutek (...) nastąpiło pogorszenie (...), stanu zębów, skóry, paznokci. Kontrolny rezonans po leczeniu wykazał prawdopodobne przetrwałe (...) Konieczna jest dalsza diagnostyka. Dokładne badanie (...) kosztuje 6 tysięcy zł i w przypadku tego (...) nie jest refundowane, podobnie jak np. niezwykle kosztowna (...). W związku z (...) znacznie pogorszył się(...) powódki. W 2022 r. powódka przeżyła silny stres, który ze względu na brak pewności co do stanu zdrowia i kolejne (...) utrzymuje się. W chwili obecnej życie powódki koncentruje się wokół wizyt lekarskich i badań oraz ich koordynacji. Na koszty związane ze zdrowiem powódka przeznaczała ok. 160 zł na prywatnych lekarzy, 190 zł na dojazdy do lekarzy i na badania, 145 zł na leki i suplementy, 55 zł na (...)
Podniesiono, że od ostatniego ustalenia wysokości renty alimentacyjnej wzrosły również koszty wyżywienia powódki i wynoszą ok. 600 zł miesięcznie. Od stycznia 2022 roku do dnia złożenia pozwu powódka wydała ponad 1600 zł na leki i suplementy, 2950 zł na dojazdy do B., 1.600 zł na prywatne wizyty lekarskie, 575 zł na N., ok. 250 zł na kosmetyki do (...)i innego rodzaju środki higieniczne i kosmetyczne, 1830 zł na 6- dniowy turnus rehabilitacyjny, ok. 5000 zł więcej na lepszej jakości żywność, łącznie ok. 13.800 zł.
Od stycznia 2022 roku możliwości zarobkowe powódki się obniżyły. W trakcie leczenia onkologicznego przysługują 182 dni zwolnienia chorobowego, co oznacza, że przez ten okres jest się całkowicie niezdolnym do pracy. W okresie od 28 marca 2022 do 28 września 2022 r. powódka była całkowicie niezdolna do pracy. Powódka nie była ubezpieczona, w związku z czym nie otrzymała zasiłku chorobowego, ani też innego świadczenia (np. odszkodowania z polisy prywatnej).
Obecnie powódka - ze względu na (...), a także obniżoną odporność i osłabienie – w jej ocenie nie jest w stanie pogodzić pracy na pełny etat z taką ilością zdarzeń medycznych w miesiącu, mającymi miejsce głównie w godzinach pracy oraz regularnymi wyjazdami poza T.. Podniesiono, że nie jest ona w stanie pracować w swoim zawodzie i zmuszona jest do pracy poniżej posiadanych kwalifikacji za niższe wynagrodzenie, dodatkowo nie jest obecnie w stanie pracować na pełny etat albo poza domem. Ilość ofert pracy na niepełny etat lub pracy zdalnej jest mocno ograniczona. W związku z powyższymi okolicznościami, należy uznać, że obecne możliwości zarobkowe powódki nie przekraczają połowy wysokości wynagrodzenia minimalnego (1/2 etatu), czyli 1.350 zł netto.
W związku z nowymi wydatkami, wzrostem kosztów utrzymania oraz utratą dochodów, od stycznia 2022 r. do chwili obecnej, powódka zaciągnęła od swojej matki M. G. kilkanaście pożyczek w wysokości od 500 zł do 2000 zł, a także pożyczkę w wysokości 2.400 zł od ciotki K. K..
Według informacji posiadanych przez powódkę, pozwany S. Z. (1) zatrudniony jest od 2019 r. w jednej lub kilku spółkach należących do (...) w W..
W poprzednim zakładzie pracy Zakłady (...), według informacji powódki, pozwany zarabiał ok. 5000 zł i zajmował stanowisko (...). Wskazano, że pozwany prowadzi wspólne gospodarstwo z drugą żoną i ponosi połowę kosztów jego utrzymania. Żona pozwanego jest (...) z drugim (...), spłaca kredyt 200 tysięcy zł. W porównaniu do ostatniej sytuacji, nie spłaca już rat za samochód w przypuszczalnej wysokości 2.000-2.500 zł miesięcznie. Pozwany oprócz córki M., ma jeszcze dwoje dzieci, na które otrzymuje rządowe wsparcie w ówczesnej postaci po 500 zł miesięcznie tytułem świadczenia wychowawczego, po ok. 100 zł miesięcznie tytułem ulgi podatkowej na dzieci, po 300 zł rocznie na wyprawkę szkolną, darmowe podręczniki do szkoły, łącznie ok. 15.000 zł rocznie. Nie płaci już za opiekunkę dla młodszego dziecka w wysokości 1.200-1.600 zł miesięcznie oraz opłat za przedszkole dla starszego dziecka w wysokości 800 zł miesięcznie.
Nie licząc wzrostu wydatków z powodu rosnących cen, sytuacja w gospodarstwach domowych pozwanego i powódki w porównaniu do roku 2019 zmieniła się w następujący sposób: koszty gospodarstwa domowego pozwanego zmniejszyły się i z tego tytułu jego sytuacja poprawiła się o ok. 4.000 – 4.900 zł miesięcznie, dochody gospodarstwa domowego powódki spadły o 630 zł, zaś wydatki wzrosły o 900 zł, czyli sytuacja powódki i córki stron pogorszyła się o 1.530 zł miesięcznie.
Powódka podkreśliła, że gdyby między stronami nie nastąpił rozwód, to strony mieszkałyby nadal w domu w W., a powódka mogłaby wynająć swoje ówczesne mieszkanie, nie musiałaby kupować większego. Dzięki temu nie tylko nie ponosiłaby kosztów utrzymania mieszkania (obecnie ok. 8,5 tys. rocznie), ale czerpałaby zyski z najmu (1.500 zł/mc brutto; razem rocznie 16.500 zł netto), z którego to tytułu korzyść wynosiłaby powyżej 2.000 zł miesięcznie netto.
W odpowiedzi na pozew, S. Z. (1) wniósł o oddalenie powództwa w całości, wskazując m.in., że zaprzecza wszystkim twierdzeniom powódki, poza tymi wyraźnie przez niego przyznanymi. Pozwany wskazał, że nie jest prawdą, że powódka zamieszkuje z córką stron M., ponieważ córka wyprowadziła się od matki i nie jest już na utrzymaniu powódki, a powódka pozostała sama w dużym, 3-pokojowym mieszkaniu, gdzie swobodnie może wynająć dwa z trzech pokoi i uzyskiwać dodatkowe dochody.
Pozwany wskazał także, że dodatkowo wspiera córkę finansowo, np. na święta Wielkanocne córka była z nim w (...)(koszt wyjazdu około 700 zł), prócz opłacania jej alimentów wspiera córkę dodatkowymi wpłatami (na (...) urodziny otrzymała 1000 zł, za (...) 300 zł, w lutym dopłacił 200 zł do alimentów, pokrył też część kosztów (...) w kwocie 150 zł. w lipcu córka była z nim na koncercie (koszt jednego biletu około 500 zł), kilkakrotnie przesyłał córce drobne kwoty lub płacił blikiem za jej zakupy (30 - 70 zł), co roku dokładał się do drogich prezentów dla córki (tablet graficzny, perkusja elektroniczna) lub sam opłacał wybrane przez nią prezenty (skórzane buty - dwukrotnie za kwotę 469 zł).
Sytuacja pozwanego, zarówno materialna jak i zdrowotna, pogorszyła się znacznie - w tej chwili pozwany jest osobą niepełnosprawną ruchowo, z nieuleczalną (...), cierpi na dolegliwości bólowe związane ze (...) i poddaje się zabiegom rehabilitacyjnym. Nadto choruję na (...) i zażywa leki, bierze również leki na nadciśnienie W roku 2022 przeszedł skomplikowaną operację (...), która w efekcie, na skutek kolejnego urazu się nie powiodła i nie przyniosła spodziewanej ulgi w odczuciach bólowych - stracił sprawność ręki w 60%. Leczy się także (...), oraz w związku z (...). Z powodu znacznego pogorszenia się stanu swojego zdrowia, jest praktycznie niezdolny do pracy - otrzymał skierowania na dalszą diagnostykę z powodu braku poprawy stanu zdrowia pomimo wdrożonych terapii.
Żona pozwanego, z powodu problemów zdrowotnych, od 2022 roku zmuszona była zrezygnować z dodatkowych prac takich jak dyżury i ograniczyła pracę w (...) z 4 dni do 2 w miesiącu, a obecnie, w związku ze złamaniem ręki, nie może wykonywać badań USG, w wyniku czego zrezygnowała całkowicie z dodatkowej pracy w(...);
Oprócz córki M., pozwany ma na utrzymaniu dwójkę małoletnich dzieci – L. i Z.. W chwili obecnej ciężar utrzymania dzieci faktycznie spoczywa na żonie pozwanego. Małoletnia Z. cierpi na (...), jest także uczulona na kurz, pyłki i detergenty, często choruje, zarażając również młodszego brata. Małoletni w związku z posiadanymi dysfunkcjami i dolegliwościami zdrowotnymi, wymagają stałej specjalistycznej terapii oraz specjalnych środków higieny osobistej, których koszty w ostatnim czasie znacznie wzrosły.
Pozwany podkreślił, że z uwagi na ciągłe zwolnienia lekarskie oraz koszty leczenia i fizjoterapii, znacznie wyższe koszty utrzymania pozwanego. Na ówczesny koszty utrzymania domu pozwanego składały się: gaz 650 zł/mc; prąd 380 zł/ mc; woda/ścieki 90 zł/mc, wywóz śmieci: 116 zł/mc, kredyt: 1561 zł mc, podatek od nieruchomości: 56 zł/mc, S. ochrona: 70 zł mc, nternet TV - 210 zł, ubezpieczenie: 98 zł mc, bieżące naprawy (bramy, płotu, dachu) 90 zł/mc, dozory (kominiarz, elektryk, UDT zbiornika): 85 zł/mc, środki czystości: 45 zł/m, drewno: 75 zł/mc- tj. łącznie 3.721 zł miesięcznie.
Na koszty utrzymania dwójki młodszych dzieci pozwanego składają się: przybory szkolne książki zeszyty: 80 zł mc; instrumenty muzyczne, nuty pomoce dydaktyczne: 250 zł/mc do tego trzeba kupić (...) za 2000 zł. Dwa lata temu został zakupiony (...), (...) i stojaki za około 5000 zł; składki (rada rodziców, komitet rodzicielski, wycieczki szkolne, basen): 138 zł mc; obiady szkolne: 438 mc (9,96 zł obiad dla 1 osoby); pozalekcyjne zajęcia j. angielskiego: 484,00 mc, nauka pływania: 237 zł/mc, nauka (...): 330 zł/m-c, terapia motoryki sensorycznej: 400 zł mc, terapia psychiatryczna: 168 zł/mc, ubrania: 250 + 250 zł, koszt dowożenia dzieci do szkoły i na zajęcia pozalekcyjne: 820 zł mc, lekarstwa dla dzieci: 142 zł, wyżywienie w tym (...): 800 + 800 zł na dwójkę dzieci, specjalne środki do higieny osobistej dla alergików: 106 zł; półkolonie kolonie i obozy sportowe letnie i zimowe: 550 zł; wspólne wczasy 1450 zł/mc; wyjścia do kina, teatru, parku rozrywki itp.: 100 ł; wydatki związane z organizacją(...) córki Z.: 3.000 zł – tj. łącznie 6788 zł miesięcznie.
Na wydatki pozwanego związane z jego utrzymaniem składają się: wyżywienie: 850 zł; lekarstwa: 450 zł, środki czystości: 47 zł; ubrania: 200 zł; telefon: 90 zł; utrzymanie samochodu (przeglądy, naprawy, ubezpieczenie): 200 zł/mc; wyjazdy wakacyjne z rodziną: 1400 zł; imprezy okolicznościowe (śluby, chrzty, urodziny itp.): 50 zł; alimenty na córkę: 900 zł/m-c; alimenty na byłą żonę - powódkę: 300 zł/mc – tj. łącznie 4587 zł miesięcznie.
W ocenie pozwanego, brak pracy powódki nie jest spowodowany jej złym stanem zdrowia - o czym świadczyła jej dotychczasowa postawa życiowa - i jak wskazywała w dotychczasowych postępowaniach sądowych, nie podejmowała żadnych prac dorywczych ani okazjonalnych, pomimo, iż posiada wyższe wykształcenie ekonomiczne. Powódka w przeszłości pracowała w handlu zagranicznym oraz zarabiała przy tłumaczeniach. Brak podjęcia jakiejkolwiek pracy powódka usprawiedliwiała dotychczas (...) i schorzeniami, przy czym dolegliwości chorobowe powódki nie odbierały jej możliwości zarobkowania. W pozwie przyznała, że jednak podejmowała prace tłumacza - choć wypierała się tego wcześniej przed Sądem i zaprzeczała osiąganiu dochodów. W ocenie pozwanego, powódka nie wykorzystuje swoich możliwości zarobkowych. Wskazano, że powódka jest właścicielką trzypokojowego mieszkania o pow. 60 m 2, samochodu osobowego marki T. (...) rocznik 2006 r., posiada środki w funduszach inwestycyjnych oraz na kontach oszczędnościowych.
Postanowieniem z dnia 20 października 2023 r. Sąd postanowił oddalić wniosek powódki o udzielenie zabezpieczenia na czas trwania postępowania.
W dniu 2 stycznia 2024 r. strona powodowa złożyła zażalenie na postanowienie w sprawie oddalenia wniosku o udzielenie zabezpieczenia. W orzeczeniu z dnia 17 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w. T.postanowił oddalić zażalenie.
Sąd ustalił, co następuje:
Małżeństwo A. Z. i S. Z. (1) zostało rozwiązane przez rozwód z winy S. Z. (1) wyrokiem Sądu Okręgowego w. T. z dnia 27 czerwca 2007 r. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią wówczas córką stron M. Z. urodzoną (...), Sąd powierzył obojgu rodzicom, ustalając jednocześnie miejsce zamieszkania dziecka w miejscu zamieszkania jej matki. Sąd ustalił także, że S. Z. (1) ma prawo do realizowania kontaktów z małoletnią córką M. od każdej I i III soboty miesiąca od godz. 10.00 do każdej I i III niedzieli miesiąca do godz. 20.00, oraz w II i IV czwartek miesiąca od godz. 14.00 do 20.00. Ustalone zostały także kontakty w okresie świątecznym i wakacyjnym. Tytułem udziału S. Z. (1) w kosztach utrzymania córki Sąd w wyroku rozwodowym zasądził od niego na rzecz małoletniej M. alimenty w wysokości 500 zł miesięcznie.
/dowód: okoliczności bezsporne,
wyrok Sądu Okręgowegow. T.sygn. (...) – k. 290 akt (...)/
W dniu 13 listopada 2007 r. A. Z. złożyła w Sądzie Rejonowym w. (...) wniosek o podział majątku wspólnego. W toku postępowania strony zawarły ugodę, na mocy której ustaliły, że w skład majątku wspólnego stron wchodzą wyłącznie nakłady z majątku wspólnego stron na majątek osobisty S. Z. (1), tj. na nieruchomość położoną w W. przy ul. (...) o wartości 310.000 zł. W wyniku podziału majątku S. Z. (1) zobowiązał się zapłacić A. Z. kwotę 155.000 zł w dwóch ratach, przy czym pierwsza rata miała być płatna do 23 grudnia 2010 r. w kwocie 110.000 zł, zaś druga rata w kwocie 45.000 zł do 30 kwietnia 2011 r.
/dowód: okoliczności bezsporne/
Wyrokiem Sądu Rejonowego w. T. z dnia 15 maja 2009 r. wydanym w sprawie (...) podwyższone zostały alimenty należne małoletniej M. Z. do kwoty 650 zł.
Na skutek kolejnego pozwu o podwyższenie alimentów z dnia 8 sierpnia 2011 r., na mocy ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w. T. w dniu 29 września 2011 r. w sprawie o sygn. (...) S. Z. (1) zobowiązał się do płacenia alimentów na rzecz córki w kwocie 800 zł miesięcznie.
/dowód: okoliczności bezsporne,
akta sprawy(...) Sądu Rejonowego w. T./
Żona S. Z. (1) jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego z pozwanym, zaciągnęła w marcu 2011 r. kredyt hipoteczny na kwotę 204.609,39 zł, z ustanowieniem hipoteki na połowie domu, którego drugim współwłaścicielem był S. Z. (1). Pieniądze zostały przeznaczone na spłatę pożyczonych wcześniej pieniędzy dla A. Z. w łącznej kwocie 155.000 zł, stanowiącą spłatę majątku wspólnego. Rata kredytu wynosiła 1508 zł miesięcznie.
/dowód: umowa kredytu hipotecznego – k. 37-42 akt sprawy (...),
harmonogram spłat – k. 43-44 akt sprawy(...),
potwierdzenia przelewów – k. 64-69 akt sprawy (...)/
Aktem notarialnym z dnia 3 października 2013r. S. Z. (1) i jego żona S. Z. (2) ustanowili rozdzielność majątkową, przed zawarciem w dniu 5 października 2013 r. związku małżeńskiego.
/dowód: akt notarialny – k. 46-47 akt sprawy(...)/
W pozwie z dnia 9 grudnia 2013r. A. Z. wniosła o zasądzenie na jej rzecz alimentów od S. Z. (1) w wysokości po 500 zł miesięcznie. W wyroku z dnia 29 maja 2015r. Sąd Okręgowyw. T. w sprawie (...) zmienił wyrok Sądu Rejonowego w. T. z dnia 13 listopada 2014 r. oddalający powództwo A. Z. i zasądził na jej rzecz od S. Z. (1) kwotę 7.400 zł tytułem zaległych alimentów za okres od grudnia 2013 r. do maja 2014 r. i zasądził alimenty w wysokości po 500 zł miesięcznie począwszy od czerwca 2015 r.
/dowód: okoliczności bezsporne
wyrok z dnia 29 maja 2015 r. – k. 301-301v akt (...) Sądu Rejonowego w. T./
Wyrokiem Sądu Rejonowego w. T.z dnia 10 października 2016r. w sprawie (...) zostały podwyższone alimenty od S. Z. (1) na rzecz małoletniej M. Z. z kwoty 800 zł do kwoty 1050 zł miesięcznie
/dowód: wyrok Sądu Rejonowego w. T.sygn. (...) – k. 62 akt(...)/
Wyrokiem z dnia 31 maja 2019 r. wydanym w sprawie (...) Sąd Rejonowy w. T. obniżył wysokość alimentów od S. Z. (1) na rzecz A. Z. z kwoty po 500 zł miesięcznie ustalonej na mocy wyroku z dnia 29 maja 2015 r. w sprawie (...) Sądu Okręgowegow. T., do kwoty po 200 zł miesięcznie, poczynając od dnia 2 sierpnia 2018r., płatne z góry do dnia 10-go każdego miesiąca, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności którejkolwiek z rat. W pkt. III Sąd obniżył wysokość alimentów od S. Z. (1) na rzecz małoletniej powódki M. Z. z kwoty 1050 zł miesięcznie ustalonej na mocy wyroku z dnia 10 października 2016r. sprawie (...) Sądu Rejonowego w. T., do kwoty po 800 zł miesięcznie, poczynając od dnia 2 sierpnia 2018 r., płatne z góry do dnia 5-go każdego miesiąca, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności którejkolwiek z rat.
/dowód: wyrok Sądu Rejonowegow. T. sygn. (...) – k. 262 akt (...)/
Na skutek apelacji A. Z. oraz małoletniej M. Z. reprezentowanej przez matkę A. Z. od wyroku Sądu Rejonowego w. T.z dnia 31 maja 2019 r. sygn. akt (...) Sąd Okręgowy w. T. w dniu 13 grudnia 2019 r. w sprawie (...) zmienił zaskarżony wyrok m.in.:
a) w punkcie I sentencji tylko o tyle, że zamiast do kwoty 200 zł, obniżył wysokość alimentów do kwoty 300 zł,
b) w punkcie III sentencji tylko o tyle, że zamiast do kwoty 800 zł, obniżył wysokość alimentów do kwoty 900 zł.
/dowód: wyrok Sądu Okręgowegow. T. sygn. (...)– k. 343-343v akt sprawy (...)/
S. Z. (1) miał wówczas (...). Podczas zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. w charakterze(...), zarobki S. Z. (1) stopniowo malały – od początkowych 5.000 zł netto miesięcznie, poprzez kwotę 4.000 zł netto miesięcznie, następnie od 2017 roku - 2.551 zł miesięcznie. W związku z reorganizacją zakładu pracy, z dniem 31 stycznia 2018r. utracił dotychczasowe zatrudnienie w (...) Sp. z o.o. i stał się bezrobotnym. Ostatnia pensja wpłynęła na konto S. Z. (1) w lutym 2018 r. Pozwany aktywnie, lecz bezskutecznie szukał pracy. W dniu 17 kwietnia 2018r. zarejestrował się w PUP w T. i do dnia 17 kwietnia 2019 r. otrzymywał zasiłek dla bezrobotnych. W okresie od 1.05.2018 r. do 10.01.2019 r. S. Z. (1) pobrał świadczenie dla bezrobotnych w kwocie 4.398,64 zł netto. Nie udało mu się znaleźć stałego zatrudnienia, a jedynie prace dorywcze, z których średni dochód to kwota około 1 500 zł miesięcznie. W okresie od stycznia do maja 2018r. S. Z. (1) pomagał koledze wyprzedawać rzeczy po zlikwidowanej szwalni, zarabiał wówczas ok. 1.000 zł miesięcznie; dorabiał dorywczo u znajomych prowadzących piekarnie, prowadził tam warsztaty dla dzieci i zarabiał od 950 do 1.100 zł miesięcznie. Nie mając środków na opłacanie zobowiązań i utrzymanie własne S. Z. (1) zaciągał pożyczki u swojego ojca i żony, które wynosiły - odpowiednio - ok. 7.000- 7.500 zł i ok. 1.000 – 1.500 zł. Pozwany S. Z. (1) starał się o uzyskanie renty, czekał na terminy badań i termin komisji ZUS.
Pozwany cierpiał na dolegliwości bólowe związane ze (...). Latem 2018 r. zerwał więzadła w (...), miał uszkodzoną (...), zmuszony był chodzić w (...). Z powodu utrzymujących się problemów ze znalezieniem stałej pracy u S. Z. (1) pojawiły się problemy (...), cierpiał na (...), znajdował się pod opieką (...), wymagał regularnej farmakoterapii i (...). Z racji schorzeń fizycznych S. Z. (1) wymagał rehabilitacji. Na lekarstwa S. Z. (1) wydawał średnio ok. 200-300 zł miesięcznie, na wykupienie wielu zalecanych lekarstw i rehabilitację nie było go już stać. Pomimo, iż zasadniczo S. Z. (1) leczył się w ramach NFZ, w związku z długimi okresami oczekiwań do specjalistów, zmuszony był okresowo korzystać z prywatnej opieki lekarskiej, gdzie np. koszt wizyty u (...) wyniósł 150 zł.
Pozwany oprócz małoletniej M. Z. miał na utrzymaniu córkę Z., która miała(...) oraz syna L., który miał (...). Małoletnia Z. zapisana była do przedszkola, za opłatą 500 zł miesięcznie, uczęszczała w nim na zajęcia z robotyki, tańce, angielski za dodatkową łączną opłatą 120 zł miesięcznie. Z zajęć dodatkowych dla syna S. Z. (1) zrezygnował, albowiem małoletni zbyt często chorował, a jego i żony nie było już stać na ten wydatek. Małoletni Z. i L. cierpieli na alergie pokarmowe, pozostawali na specjalistycznych dietach, spożywali produkty ekologiczne, warzywa, owoce. Małoletni cierpieli na atopowe zapalenie skóry, miesięczny łączny koszt leków na tę przypadłość to 200 zł. Całkowity koszt utrzymania małoletniej Z. i L. pokrywała S. Z. (2). Pozwany wraz z żoną i dwójką dzieci mieszkał w domu jednorodzinnym będącym współwłasnością jego i żony. Na miesięczne koszty utrzymania domu składały się następujące opłaty: gaz ok. 330-400 zł, prąd ok. 200 zł, wywóz śmieci ok. 50 zł, woda i ścieki ok. 100,- zł, internet, telewizja i telefon ok. 100,- zł, opłata za alarm przeciwwłamaniowy 44,90 zł. Do kosztów utrzymania domu dochodził też podatek gruntowy w wysokości 390,- zł rocznie oraz ubezpieczenie domu w wysokości 2.000 zł rocznie i abonament TV – 230,- zł rocznie. S. Z. (1) nie miał żadnych oszczędności, użytkował stary samochód będący własnością jego żony oraz auto wzięte przez S. Z. (2) w leasing. W październiku 2018 r. zakończył się termin spłaty pożyczki zaciągniętej przez S. Z. (1) na zakup wyposażenia pokoju dla córki M.. S. Z. (1) wydawał na własne wyżywienie kwotę ok. 300 zł miesięcznie, na higienę ok. 100 zł miesięcznie, ubrań starał się nie kupować.
S. Z. (1) otrzymywał zwrot podatku na dzieci w kwocie ok. 2.200 – 2.400 zł rocznie. Przy okazji realizowanych kontaktów z córką M., kupował jej ubrania, kupił jej telefon komórkowy, doładowywał małoletniej abonament telefoniczny, kupował jej odzież i obuwie, w miarę możliwości zabierał córkę do kina, opłacił również połowę kosztów wycieczki szkolnej. Do stałych wydatków S. Z. (1) należaly też alimenty na M. oraz alimenty na byłą żonę A. Z..
Obecnie pozwany S. Z. (1) ma (...) i cierpi na liczne schorzenia: choruje na (...), (...), (...), jak również ma stwierdzoną (...). Ze względu na ciężką (...) i (...), pozwany pozostaje pod stałą kontrolą dwóch (...) - leczy się na NFZ. Orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T. z dnia 17 lutego 2025 r. S. Z. (1) zaliczony został do osób o stwierdzonym umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. S. Z. (1) jest pod stałą opieką (...), ponieważ ze względu (...) ma wysokie ryzyko (...). Na leki miesięcznie wydaje ok. 300 zł. S. Z. (1) jest zarejestrowany od 2023 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny i stale szuka pracy. Pozwany nie chce złożyć wniosku o rentę, ponieważ w przypadku (...), na którą choruje pozwany, wymagane jest, aby wystąpiła hospitalizacja, aby otrzymać rentę. Pozwany do niedawna prowadził własną działalność gospodarczą, która zajmowała się sprzedażą internetową na portalu (...). Spółka obecnie jest w likwidacji, ponieważ nie przynosiła żadnych dochodów. Pozwany od pewnego czasu nie był zatrudniony we własnej spółce, co miało na celu zmniejszenie kosztów. Znalazła się osoba chętna do wykupienia spółki za 3000 zł, ale pozwany nie wyraził na to zgody, ponieważ kwota nie pokrywałaby kapitału zakładowego, który wynosił 5000 zł. Za rok 2024 pozwany z działalności osiągnął zysk w wysokości ok. 2000 zł netto.
Do sierpnia 2023 r. pozwany zatrudniony był w spółce (...) i otrzymywał wynagrodzenie w wysokości 4000-45000 zł netto miesięcznie, czasami w wysokości 5000 zł neto. W firmie pozwany pracował około 4 lata. Pozwany nie pozostawał w dobrych stosunek z ówczesnym szefem i po jednej ze sprzeczek postanowił wyjść z firmy i zwolnił się. Z pracy nie otrzymał odprawy, ani żadnych ekwiwalentów. Pozwany obecnie nie ma żadnego źródła dochodu i utrzymuje go żona S. Z. (2), która w przeszłości pokrywała alimenty, które pozwany miał zasądzone na byłą żonę i córkę M.. Żona pozwanego ponosi wszystkie koszty związane z utrzymaniem małoletnich dzieci L. i Z., jak również utrzymaniem domu, zakupem wyżywienia i spłatą kredytu. Na koszt utrzymania domu składają się: prąd: 260 zł/ mc, śmieci 144 zł/mc, alarm – 82 zł/ mc, gaz – 600/800 zł/ mc, telewizja i internet – 300 zł/mc. Pozwany w ramach podziału majątku z byłą żoną zobowiązał się do spłaty 155000 zł. W tym celu zaciągnął pożyczkę z obecną żoną, której jedna rata wynosi ok. 1050 zł - do spłaty pozostało ok. 68000 zł. Żona pozwanego jest (...) i pracuje w kilku różnych miejscach, m.in. w (...). Miesięczny koszt utrzymania domu i rodziny pozwanego wynosi ok. 10000 zł.
Pozwany otrzymuje wsparcie finansowe ze strony swoich rodziców, matka pozwanego pomaga w gotowaniu i przekazuje pozwanemu ok. 600 zł miesięcznie.
Ze związku małżeńskiego z obecną żoną pochodzą małoletnia Z., która ma (...) i małoletni L., który ma (...). Z. cierpi na (...) oraz(...) i wymaga stałej kontroli u psychiatry. Dzieci wymagają regularnego wsparcia psychologicznego – koszt jednej wizyty to ok. 150 zł miesięcznie. Małoletni uczęszczają do (...), do której trzeba zakupić (...) – (...)czy też (...). Oprócz tego, L. i Z. zapisani są do szkoły językowej, za którą trzeba zapłacić ok. 3000 zł rocznie za jedno dziecko. Małoletni uczęszczają także na zajęcia dodatkowe z (...)- koszt 200 zł/ mc, basen – koszt ok. 950 zł za 3 miesiące, a Z. uczy się (...) – koszt o 100 zł za jedną lekcję. Małoletnia cierpi na (...) i wymaga zakupu specjalnych kosmetyków do codziennej pielęgnacji, kremy kosztują ok. 100 zł. Rodzina pobiera świadczenie „800plus” na każde dziecko, poza tym dzieci otrzymały jednorazowe świadczenie „dobry start”, które wynosiło 300 zł. Poza przedmiotami muzycznymi, małoletni otrzymali za darmo pozostałe podręczniki szkolne. Łączny koszt utrzymania dzieci wynosi ok. 6000 zł miesięcznie.
Pozwany jest właścicielem połowy domu, w którym mieszka z żoną i małoletnimi dziećmi. Nieruchomość nie została jeszcze całkowicie wykończona. Poza domem nie posiada innego majątku. Wszelkie pieniądze, które posiadał przeznaczał na zasądzone alimenty oraz na partycypowanie w zakupie żywności i utrzymaniu małoletnich dzieci. Ostatni samochód posiadał w 2006 r., od tamtego czasu pozwany użytkował samochód żony lub auta służbowe.
/dowód: przesłuchanie pozwanego – k. 392-393,
zeznania świadka S. Z. (2) – k. 242v-243,
zeznania świadka Ł. L. – k. 257-258,
zeznania świadka Ł. L. – k. 257-257v,
akta sprawy (...),
dokumentacja medyczna – k. 47-52, 72-82, 400-402,
rozwiązanie umowy o pracę – k. 70,
potwierdzenia przelewów – k. 84-86,351-354, 431-433,
zaświadczenie – k. 176, 455,
karta wynagrodzeń – k. 177,
zaświadczenie o dochodach – k. 178,
pismo z ZUS – k. 342,
PIT za 2024 r. – k. 343-350,
PIT za 2021 r. – k. 409-413,
PIT za 2022 r. – k. 414-417v,
PIT za 2023 r. – k. 418-422,
raporty za 2025 r. – k. 423-430,
sprawozdanie zarządu – k. 355-355v,
uchwała wspólników – k. 356,
rachunek zysków i strat – k. 384-385, 388, 434-435,
bilans – k. 386-387,
orzeczenie o niepełnosprawności – k. 398-399,
paragony – k. 403-406,
zaświadczenie z Urzędu Pracy – k. 407,
świadectwo pracy – k. 408/
A. Z. miała wówczas(...), nie pracowała, nie podejmowała żadnych prac dorywczych ani okazjonalnych. Nie miała żadnego źródła dochodów. Deklarowała, że poszukuje pracy. W 2018r. była na rozmowie kwalifikacyjnej w przedmiocie pracy biurowej, w 2019 roku starała się uzyskać pracę w zakresie segregacji dokumentów. Miała wykształcenie wyższe ekonomiczne, znała język angielski. Pracowała kiedyś w handlu zagranicznym w dziale handlowym. Od kilkunastu lat nie pracowała w zawodzie. Po rozwodzie pracowała przy tłumaczeniach.
A. Z. chorowała na chorobę H., a na leki i suplementy z nią związane wydawała miesięcznie ok. 30 zł, powinna też przejść na(...). W maju 2017 r. podczas badań lekarskich, w wywiadzie lekarskim, wskazywała że miała (...), uczucie braku tchu, zasłabnięcia, od kilku lat (...) - wówczas nieleczoną farmakologicznie; rozpoznano u niej ból w gardle i klatce piersiowej oraz zaburzenia występujące pod postacią somatyczną – jako rozpoznanie współistniejące. W kwietniu 2018r. stwierdzono u niej (...), obustronne (...), niewydolność (...).. Wystawiając zaświadczenie lekarskie z dnia 20.11.2018 r. lekarz (...) stwierdził, że A. Z. cierpi na(...), wymaga leczenia (...) i że w dacie wystawiania zaświadczenia nie jest zdolna do podjęcia pracy. Przed listopadem 2018 r. A. Z. uczestniczyła w spotkaniach (...), (...) prowadzona była raz w tygodniu przez okres 6 miesięcy. Zalecano wówczas kontynuację(...) w orientacji (...), co najmniej w częstotliwości dwa razy w tygodniu, w wymiarze długoterminowym, tj. kilkuletnim. Prowadzona terapia została wówczas przez A. Z. przerwana, albowiem godzina terapii kosztowała 90 zł, na co nie było jej stać. Orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T. z dnia 3.12.2018 r. A. Z. zaliczona została do osób o stwierdzonym lekkim stopniu niepełnosprawności.
Jedynym źródłem utrzymania A. Z. były alimenty, które otrzymywała od pozwanego na swoją rzecz w kwocie 500 zł miesięcznie.
A. Z. wraz z córką zamieszkiwała do końca czerwca 2016 r. w jednopokojowym mieszkaniu o powierzchni 39 m 2 stanowiącym jej własność przy ul. (...). A. Z. sprzedała je za kwotę ok. 155.000 zł. Z podziału majątku dysponowała kwotą 155.000 zł. Nowe, trzypokojowe mieszkanie na S. kupiła w stanie deweloperskim za kwotę 290.000 zł. W remoncie mieszkania bardzo pomogła jej matka – M. G., która wspierała ją finansowo. Koszty utrzymania mieszkania wynosiły miesięcznie: 430 zł czynsz (w czynszu było koszt zużycia wody i ogrzewanie), 120-125 zł prąd, tv i internet łącznie ok. 95 zł. A. Z. opłacała też rachunek za swój telefon 18 zł miesięcznie oraz doładowywała telefon małoletniej M. za około 5 zł miesięcznie. Powódka wraz z córką żyły skromnie, zakupów żywnościowych dokonywały w dyskontach, zakupy odzieżowe były skromne, często w lumpeksach. Na wyżywienie dla siebie i małoletniej M. Z. wydawała miesięcznie łącznie ok. 800 zł, przy czym 2/3 kosztów zakupów jedzenia przypadała na małoletnią M.. W przypadku stosowania się do zalecanej jej diety (...), koszt zakupu jedzenia dla niej wzrósłby do kwoty ok. 500-600 zł miesięcznie. Koszt zaspokajania szeroko rozumianych potrzeb higienicznych powódki to ok. 100 zł miesięcznie.
A. Z. była wówczas właścicielką samochodu marki T. (...), o wartości rynkowej ok. 4.500 zł. W roku 2018 powódka wraz z córką wyjechały na tydzień wakacji do (...)za łączną kwotę 2.800 zł. Ani A. Z., ani małoletnia M. Z. nie miały majątku mogącego przynosić im jakikolwiek dochód. A. Z. otrzymywała miesięcznie 500 zł zasiłku wychowawczego oraz kwotę 100 zł zasiłku rodzinnego. Jej zadłużenie w Banku (...) wynosiło ok. 1800 zł. Dwa lata temu po napisaniu matury, mieszkała z pozwanym przez około rok.
Małoletnia wówczas córka stron - M. Z. miała (...) i mieszkała z matką. Obecnie (...) kierunek (...) w P., gdzie mieszka w (...). Córka stron dostaje od ojca alimenty w kwocie 900 zł miesięcznie, oprócz tego otrzymuje (...) socjalne ok. 2000 zł miesięcznie. Za (...) płaci 700 zł, a dojazdy do T. kosztują ją ok. 200 zł. M. Z. w całości pokrywa koszty swojego utrzymania. Od niedawna oddaje matce część stypendium – ok. 800 zł, które powódka przeznacza na jedzenie. Matka opłaca córce rachunek za telefon i internet – ok. 40 zł. Powódka przeznaczyła w 2022 r. ok. 1000 zł na organizację 18-tych urodzin córki, w 2023 r. studniówka córki kosztowała ją 1300 zł
Obecnie A. Z. ma (...). Trzy lata temu zachorowała na (...) w (...) zaawansowania, stwierdzono u niej wówczas również (...). Pobiera z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie zasiłek w wysokości ok. 900 zł. Orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T. z dnia 30 stycznia 2024 r. A. Z. zaliczona została do osób o stwierdzonym umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Nie zamierza składać wniosku o rentę, ponieważ twierdzi, że nie spełnia wymogu nieprzerwanego opłacania składek zdrowotnych przez 5 lat. A. Z. nie składała dotychczas do ZUS-u żadnych wniosków ani zaświadczeń w celu uzyskania zasiłków wspierających. Powódka nadal pod stałą opieką jedenastu różnych poradni – leczy się m.in. na (...) u (...), u ortopedy –na (...) na trzech (...), chodzi do(...), ze względu na (...), do (...), ponieważ ma problemy (...), do (...) ze względu na (...)i podjętą w 2010 r, (...), do (...) ze względu na problemy ze (...)i stałe (...). Pozostaje pod stałą opieką (...), na wizyty jeździ co pół roku do B.. Poza tym, dwa razy w roku jeździ na prywatne wizyty do B. do (...) – koszt jednej wizyty to 300 zł. U powódki stwierdzono (...) w stopniu umiarkowanym oraz uszkodzenie (...). Oprócz tego, powódka ma problemy z (...)i z(...). Po wizycie u stomatologa stwierdzono, że 10 zębów wymaga leczenia. Od każdego z lekarzy ma przypisane leki, których koszt to ok. 300 zł/mc. Powinna nosić (...), na który nie ma pieniędzy, ponieważ (...) kosztuje 8000 do 120000 zł. Powódka nie starała się o uzyskanie dofinansowania na (...). Niedawno zakupiła okulary korekcyjne za ok. 300 zł, chociaż mogła uzyskać dofinansowanie na szkła korekcyjne.
Oprócz zasiłku z (...), powódka otrzymuje dodatki na żywność, leki i prąd – łącznie ok. 200 zł. Powódka od 2022 r. otrzymuje regularne pożyczki od swojej matki M. G., kwoty wahają się między 200 a 500 zł, kwota dotychczas zaciągniętych pożyczek wynosi łącznie ok. 30 000 zł. M. G. utrzymuje się z emerytury, która wynosi 1780 zł. M. G. opiekuje się dorosłym bratem powódki, który jest niepełnosprawnym - mężczyzna otrzymuje rentę rodzinną i socjalną. M. G. wszystkie świadczenia przeznacza na jego utrzymanie – łącznie ok. 5000 zł. Matka powódki przelewa jej regularnie co miesiąc do 2000 zł. Powódka otrzymała pożyczkę również od siostry swojego ojca - K. K., było to ok. 2400 zł w 2022 r.
A. Z. od 2006 r. do 2022 r. była aktywna zawodowo, pracowała jako tłumacz w firmie, która zbankrutowała. Od tego czasu przyjmowała pojedyncze zlecenia, ale zdarzało się to sporadycznie, ponieważ pracę utrudniały jej liczne schorzenia. Za jedno zlecenie zarabiała ok. 500 zł. Przestała przyjmować zlecenia we wrześniu 2024 r. Powódka nie jest zarejestrowana jako bezrobotna. Do tej pory nie otrzymała pieniędzy za zlecenie, którego podjęła się dwa lata temu.
Powódka jest właścicielką trzypokojowego mieszkania i posiada samochód T. (...), rocznik 2006. Na koszty utrzymania powódki składają się: czynsz – 690 zł, z dopłatą za wodę jest to 700-750 zł, prąd ok. 400 zł co dwa miesiące, telewizja – ok. 60 zł, Internet – 50 zł, składka zdrowotna ZUS – ok. 27 zł miesięcznie, telefon – 60 zł za nią i za córkę, paliwo – ok. 200 zł miesięcznie, 1000 zł rocznie za ubezpieczenie auta, ok. 500 zł rocznie za naprawy auta, utrzymanie kota – ok. 100 zł, wyżywienie ok. 800 zł miesięcznie.
/dowód: przesłuchanie powódki – 390-392,
zeznania świadka M. G. – 295-296,
zeznania świadka K. K. – k. 328-329,
akta sprawy (...)
zaświadczenie o zarobkach – k. 68,
zaświadczenie o statucie studenta – k. 83,
zaświadczenie o wysokości przychodu – k. 107-110,
orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – k. 114, 192, 230, 357, 448,
dokumentacja medyczna – k. 112-139, 141v, 228, 231, 358-359,362-368, 371-375, 379-380v, 445-447, 453-454,
potwierdzenia płatności – k. 139v-141, 142, 162-172, 232-233, 235-241,378,
umowy o dzieło – k. 143-147v, 217-222,
umowa – k. 150-150v,
wyrok Sądu Okręgowego(...) sygn. IV U 487/20 – k. 151,
opinie sądowa psychiatryczno-psychologiczna – k. 153-157,
umowy pożyczki – k. 158-161, 227,
decyzje o zasiłku – 223-226,
paragony i faktury – k. 229, 360-361, 370, 381, 450-451
zaświadczenie z (...) k. 340-341, 382
PIT za 2024 r. – k. 375-376,
wydruk z (...) k. 377,
opinia – k. 440-444/
Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy, dokumentów z akt sprawy (...) Sądu Rejonowegow. T., zeznań świadków S. Z. (2), Ł. L., M. G., K. K., a także przesłuchania stron.
Sąd przyjął za wiarygodne dowody w postaci dokumentów złożonych przez strony do akt sprawy, albowiem nie było podstaw do ich podważenia. W szczególności jednak żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności.
Zgodnie z art. 230 kpc uznano za bezsporne okoliczności faktyczne zawarte w pozwie, pismach procesowych złożonych w sprawie, którym strona przeciwna nie zaprzeczyła, gdyż nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły, w odpowiednim zakresie, potwierdzenie w pozostałym materiale procesowym.
Sąd przyznał też walor wiarygodności zeznaniom w/w świadków w zakresie, w jakim ich twierdzenia odnosiły się do faktów, a nie kwestii ocennych dotyczących życia powódki i pozwanego Z reguły były to okoliczności bezsporne, potwierdzone przez dokumenty lub uczestników. Sąd nie miał jednak podstaw, aby nie nadać zeznaniom świadków waloru wiarygodności co do okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy – mając jednak na uwadze emocjonalne podejście do sprawy.
Sąd co do zasady uznał za wiarygodne również wyjaśnienia stron w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Były one bowiem rzeczowe, dokładne i logiczne. Znalazły także potwierdzenie w stosownych dokumentach urzędowych i prywatnych. Sąd miał jednak na uwadze, że każda ze stron oceniała poszczególne zdarzenia w sposób subiektywny i starała się przedstawić swoją sytuację w sposób jak najbardziej korzystny w kontekście toczącego się procesu.
W przedmiotowej sprawie bezspornym pozostawał fakt, że strony zawarły związek małżeński, który następnie na mocy prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w. T. z dnia 27 czerwca 2007 r. został rozwiązany przez rozwód z winy pozwanego oraz, że w orzeczeniu z dnia 15 maja 2009 r. Sąd Rejonowyw. T. zasądził od S. Z. (1) na rzecz A. Z. alimenty w kwocie po 500 zł miesięcznie. 13 listopada 2007 r. roku powódka złożyła w Sądzie Rejonowym w. T. pozew o podział majątku wspólnego. W toku postępowania strony zwarły ugodę, na mocy której pozwany zobowiązał się do zapłaty powódce 155 000 zł. Wyrokiem z dnia 31 maja 2019 r. Sąd Rejonowy w. T. obniżył alimenty od S. Z. (1) na rzecz A. Z. z kwoty 500 zł do kwoty 200 zł miesięcznie, a następnie w dniu 13 grudnia 2019 r., Sąd Okręgowy w. T. zmienił w/w wyrok w ten sposób, że alimenty obniżył z kwoty 500 zł do kwoty 300 zł. Powódka A. Z. w przedmiotowej sprawie wniosła o podwyższenie renty alimentacyjnej zasądzonej od pozwanego z kwoty po 300 zł miesięcznie do kwoty po 1100 zł miesięcznie.
W myśl przepisu art. 138 kro, w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Przy orzekaniu w tym przedmiocie Sąd bierze więc pod uwagę czy do takiej zmiany rzeczywiście doszło. Przez zmianę stosunków, o której mowa w art. 138 kro, rozumie się istotne zwiększenie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji, istotne zwiększenie się usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego lub istotne zmniejszenie się możliwości zaspokajania się własnymi siłami (por. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz pod red. K. Piaseckiego, Warszawa 2006).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu nie doszło do takiej zmiany stosunków określonej w art. 138 kro, która uzasadniałaby podwyższenie obowiązku alimentacyjnego pozwanego względem powódki.
Faktem jest, iż od czasu ostatniego ustalenia renty alimentacyjnej od pozwanego S. Z. (1) na rzecz powódki A. Z. upłynęło około (...) Wzrost kosztów utrzymania powódki spowodowany jest upływem czasu, jak również i jej pogarszającym się stanem zdrowia. Powódka cierpi na wiele dolegliwości zdrowotnych. Jednakże Sąd przeanalizował także sytuację pozwanego S. Z. (1), który również jest również schorowanym człowiekiem. Pozwany ma (...), posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, ma stwierdzony (...), (...), (...) i (...). Zarówno powódka jak i pozwany korzystają w dużym zakresie z opieki medycznej, jeżdżą na wizyty lekarskie i przyjmują leki.
Pozwany od około(...) płaci alimenty na byłą żonę. Rozwód między stronami został orzeczony w 2007 r. z orzeczeniem wyłącznej winy pozwanego.
Zgodnie z treścią art. 60 § 1 kro, małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.
Przez niedostatek rozumieć należy sytuację, w której były małżonek nie jest w stanie własnymi siłami zaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb, na które składają się m.in. wydatki z tytułu opłat mieszkaniowych, zakupu wyżywienia, ubioru, leków oraz innych wydatków związanych z jego utrzymaniem.
Należy dodać, że zgodnie z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 5.05.1999r., sygn. akt III CKN 146/99 (wyrok niepublikowany, zawarty w „Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz.” red. K. Piasecki, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2009, wydanie 4, strona 564) w niedostatku znajdują się osoby, które nie mają żadnych lub wystarczających możliwości zarobkowych lub majątkowych.
Odnosząc się do żądań powódki, wskazać należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 60 § 2 kro, przesłanką obowiązku alimentacyjnego pomiędzy rozwiedzionymi małżonkami, z których jeden został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, jest istotne pogorszenie sytuacji materialnej drugiego małżonka w związku z orzeczonym rozwodem. Wówczas na żądanie małżonka niewinnego, Sąd może orzec, że małżonek wyłącznie winny jest obowiązany w odpowiednim zakresie przyczyniać się do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego. Przesłanką obowiązku alimentacyjnego nie jest w tym przypadku niedostatek uprawnionego, lecz istotnie pogorszenie sytuacji materialnej, która nastąpiła w skutek rozwiązania małżeństwa. Ustawodawca w art. 60 § 2 kro uregulował tzw. rozszerzony obowiązek alimentacyjny małżonka ponoszącego wyłączną winę za rozkład pożycia, który nie zależy od tego, czy małżonek niewinny cierpi niedostatek, wystarczające jest zaistnienie przesłanki pogorszenia sytuacji materialnej niewinnego małżonka wskutek orzeczenia rozwodu (Wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z 13.11.2019 r., VI RCa 204/19, LEX nr 2750263). Należy uznać za słuszną potrzebę ochrony małżonka niewinnego przed nadmiernym pogorszeniem jego sytuacji materialnej spowodowanej rozwiązaniem małżeństwa, nie należy jednakże sądzić, że małżonek wyłącznie winny przejmuje w całości obowiązek utrzymania małżonka niewinnego.
Należy również zauważyć, iż zakres świadczenia alimentacyjnego zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, przy uwzględnieniu możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego.
Usprawiedliwione potrzeby uprawnionego obejmują przede wszystkim wydatki związane z utrzymaniem na poziomie minimum socjalnego, m.in. na zakup wyżywienia, ubioru, leków, podstawowych środków higienicznych do życia, które powinien częściowo (tj. odpowiednio do tych potrzeb) finansować zobowiązany.
Powódka uzyskuje co miesiąc kwotę ok. 4000 zł, na co składa się: 300 zł alimentów od pozwanego, ok. 900 zł zasiłku z MOPRu, 2000 zł, które przekazuje jej matka oraz 800 zł, które otrzymuje od swojej córki – M. Z.. Ponadto, powódka obecnie jest właścicielką mieszkania położonego na S. w T., które składa się z trzech pokoi. W porównaniu do poprzednio prowadzonej sprawy alimentacyjnej, sytuacja mieszkaniowa powódki uległa zmianie. Powódka obecnie mieszka sama, dorosła córka stron studiuje i mieszka w P.. Należy zauważyć, iż w razie potrzeby powódka ma możliwość wynajęcia co najmniej jednego z pokoi i zwiększenia swoich dochodów.
Pozwany nie osiąga obecnie żadnych dochodów, jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i pozostaje na utrzymaniu swojej żony – S. Z. (2), z którą ma rozdzielność majątkową. Na S. Z. (1), oprócz alimentów zasądzonych na rzecz powódki, spoczywa ustawowy obowiązek alimentacyjny wobec małoletnich dzieci oraz dorosłej córki M., która kontynuuje swoją edukację. Pozwany posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, jak również przedstawił obszerną dokumentację, która potwierdza jego liczne schodzenia i choroby.
W rezultacie, porównanie sytuacji materialnej powódki i pozwanego wskazuje na fakt, że strony znajdują się w bardzo podobnej sytuacji finansowej i materialnej.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie doszło do istotnego pogorszenia sytuacji materialnej powódki w porównaniu z sytuacją z czasu zasądzenia alimentów w 2019 r., jak również nie doszło do istotnego zwiększenia jej potrzeb. Prawdą jest, że powódka od prawie 20 lat choruje (...), a po rozwiązaniu małżeństwa ujawniło się u niej wiele nowych chorób, ale nie powodują one u powódki całkowitej niezdolności do pracy. Należy zauważyć, że powódka na (...) cierpiała już w trakcie małżeństwa z pozwanym i od 2004 r. do 2008 r. korzystała z (...), które ponownie rozpoczęła w 2010 r. Pozostałe schorzenia, które występują u powódki, pomimo tego, że liczne, to nadal nie uniemożliwiają jej podjęcia pracy. Powódka posiada wyższe wykształcenie ekonomiczne, wieloletnie doświadczenie i zna biegle kilka języków obcych. Z pewnością jest ona w stanie znaleźć pracę, za którą otrzymałaby co najmniej najniższe wynagrodzenie, które wynosi obecnie 3510,92 zł netto i pozwoliłoby na pokrycie dużej części wydatków powódki. Obecne możliwości techniczne pozwalają na podjęcie pracy zdalnej wykonywanej z domu i nawet przewlekłe choroby i bariery fizyczne nie stanowią problemu, który całkowicie przekreślałby podjęcie zatrudnienia. Wprawdzie powódka słusznie stwierdziła, iż jej wiek, sytuacja zdrowotna i przerwy w zatrudnieniu, są czynnikami, które utrudniają podjęcie pracy, ale nie sprawiają, iż jest to całkowicie wykluczone, szczególnie w kwestii zatrudnienia w niepełnym wymiarze. Powódka znajduje się więc w położeniu, w którym realnie może poprawić swoje położenie finansowe. W ocenie Sądu, powódka nie wykorzystuje swoich możliwości zarobkowych i nie dopuszcza do siebie możliwości podjęcia zatrudnienia, jak również nie zamierza podjąć żadnych rzeczywistych działań, by polepszyć swoją sytuację finansową.
Ponadto, zdaniem Sądu, wydatki, jak również usprawiedliwione potrzeby powódki nie uległy istotnemu zwiększeniu od momentu wydania ostatniego orzeczenia w 2019 r., na mocy którego zasądzone zostały alimenty na rzecz powódki w kwocie 300 zł. Sąd powziął pod uwagę, iż oprócz alimentów, które powódka otrzymuje od pozwanego, A. Z. pobiera zasiłek z (...)u, otrzymuje regularne przelewy od swojej matki w wysokości ok. 2000 zł miesięcznie, a od niedawna również od swojej córki, która oddaje matce część pieniędzy ze stypendium socjalnego. Powódka przez wiele lat, które minęły od wydania orzeczenia rozwiązującego jej małżeństwo z pozwanym, nie poczyniła jakiegokolwiek wysiłku w celu poprawienia swojej sytuacji finansowej.
Powódka zdaje się nie zauważać, iż pozwany posiada takie samo orzeczenie o niepełnosprawności jak powódka, jak również od lat cierpi na liczne choroby i schorzenia. Pomimo tego, pozwany jest zarejestrowany jako bezrobotny, aktywnie poszukuje zatrudnia, pomimo ograniczeń zdrowotnych. Podobnie jak powódka, pozwany nie ma obecnie żadnych źródeł dochodu. Od momentu wydania ostatniego wyroku zasądzającego alimenty, sytuacja materialnego pozwanego uległa wręcz pogorszeniu. Nadmienić należy, że nawet w kłopotliwej sytuacji finansowej, pozwany regularnie płacił alimenty zasądzone na córkę i byłą żonę. Należy również zauważyć, iż na pozwanym spoczywa przede wszystkim obowiązek alimentacyjny w stosunku do małoletnich dzieci, które posiada z drugiego małżeństwa oraz wobec córki z pierwszego małżeństwa, który w dużym stopniu obciąża go finansowo.
W obecnym stanie faktycznym, w ocenie Sądu nie zaistniały żadne przesłanki, które uzasadniałyby podwyższenie alimentów na rzecz A. Z.. Przedmiotowe postępowanie wykazało, iż powódka od lat nie poczyniła żadnych starań, aby podjąć pracę zarobkową i postarać się polepszy swoją sytuację, wręcz nie dopuszcza do siebie takiej możliwości. Dodatkowo, powódka byłaby w stanie uzyskać dochód, gdyby zdecydowałaby się na wynajęcie chociaż jednego pokoju w swoim trzypokojowym mieszkaniu, w którym mieszka obecnie sama. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw, aby od pozwanego, który aktualnie nie ma żadnych dochodów, a ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec dorosłej córki oraz dwójki małoletnich dzieci, jak również względem powódki, obciążać go zwiększonymi alimentami na rzecz A. Z.. Przeprowadzone postepowanie wykazało również brak jakichkolwiek podstaw do zasądzenia żądanych przez powódkę alimentów wstecznych. W toku sprawy wykazano, że powódka od ok. 3 lat w ciągu miesiąca dysponowała ponad 3000 zł, obecnie jest to ok. 4000 zł, czyli więcej niż wynosi obecnie najniższe krajowe wynagrodzenie netto. Jest to kwota, z której z pewnością powódka jest się w stanie utrzymać oraz pokryć swojego wydatki na leczenie i inne usprawiedliwione potrzeby. Pozwany nie osiąga żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu swojej żony. Powódka jest obecnie w lepszej sytuacji materialnej niż była w momencie wydawania poprzedniego wyroku zasądzającego alimenty, a jej kondycja finansowa jest obecnie korzystniejsza niż pozwanego. Sąd powziął również pod rozwagę, iż powódka neguje możliwość podjęcia pracy i tym samym obniża swoje możliwości zarobkowe. Ze względu na posiadanie wykształcenie wyższe, doświadczenie i znajomość języków, powódka ma większą szansę na znalezienie lepiej płatnej pracy niż pozwany, który takich umiejętności nie posiada.
Biorąc powyższe pod uwagę powyższą argumentację, w ocenie Sądu żądanie strony powodowej nie zasługiwało na uwzględnienie i Sąd uznał je w całości za bezzasadne i stwierdził, iż nie zachodzą przesłanki do podwyższenia alimentów od S. Z. (1) na rzecz A. Z..
Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie I sentencji wyroku oddalił powództwo.
W punkcie II sentencji wyroku Sąd zasądził ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowegow. T. na rzecz adw. W. W. kwotę 2250 zł powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu.
W związku z ustawowym zwolnieniem strony powodowej od ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie obciążono jej kosztami sądowymi w zakresie oddalonego powództwa, o czym orzeczono w punkcie III sentencji wyroku.
O kosztach procesu orzeczono w myśl art. 102 k.p.c.