Postanowienie z 24 czerwca 2025, sygn. I Ns 450/21
Pokaż pozostałe podstawy prawne (2)
Sygn. akt: I Ns 450/21
POSTANOWIENIE
Dnia 24 czerwca 2025r.
Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
|
Przewodnicząca: |
Sędzia Barbara Banaszek |
|
|
Protokolant: |
Sekretarz sądowy Monika Kuliś |
|
po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025r. w Jastrzębiu-Zdroju
na rozprawie
sprawy z wniosku J. T. (1), K. T. (1)
z udziałem (...) SA z siedzibą w K., M. M.
o ustanowienie służebności przesyłu
postanawia:
1. umorzyć postępowanie w zakresie żądania wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu ponad kwotę 40.000,00 zł (czterdzieści tysięcy złotych) na rzecz J. T. (1), K. T. (1) oraz ponad kwotę 30.000,00 zł (trzydzieści tysięcy złotych) na rzecz M. M.;
2. ustanowić na rzecz (...) Spółki Akcyjnej w K. na nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...) położonej w J. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Jastrzębiu- Zdroju prowadzi księgę wieczystą nr (...), służebność przesyłu polegającą na prawie do pozostawienia na czas nieoznaczony i korzystania z istniejących urządzeń elektroenergetycznych, to jest stacji transformatorowej nr (...) wraz z linią elektroenergetyczną średniego i niskiego napięcia, a także na prawie swobodnego dostępu do przedmiotowych urządzeń uczestnika postępowania i podmiotów działających w jego imieniu drogą dojazdową o powierzchni 0,0051 ha, w celu usuwania awarii, dokonywania przeglądów, kontroli, konserwacji, pomiarów, napraw, remontów, modernizacji, wymiany na nowe, o łącznej powierzchni 0,0409 ha, której przebieg został wskazany na mapie dla celów prawnych, sporządzonej 28 listopada 2022 roku przez biegłego sądowego geodetę uprawnionego K. T. (2) (k. 808 akt sprawy), stanowiącej załącznik do niniejszego postanowienia;
3. ustanowić na rzecz (...) Spółki Akcyjnej w K. na nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...) położonej w J. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Jastrzębiu- Zdroju prowadzi księgę wieczystą nr (...), służebność przesyłu polegającą na prawie do pozostawienia na czas nieoznaczony i korzystania z istniejących urządzeń elektroenergetycznych, to jest linii elektroenergetycznej średniego napięcia, a także na prawie swobodnego dostępu do przedmiotowych urządzeń uczestnika postępowania i podmiotów działających w jego imieniu drogą dojazdową o powierzchni 0,0112 ha; o łącznej powierzchni służebności 0,0799 ha, której przebieg został wskazany na mapie dla celów prawnych, sporządzonej 28 listopada 2022 roku przez biegłego sądowego geodetę uprawnionego K. T. (2) (k. 809 akt sprawy), stanowiącej załącznik do niniejszego postanowienia;
4. zasądzić od (...) Spółki Akcyjnej w K. na rzecz J. T. (1) i K. T. (1) kwotę 14.800,00 zł (czternaście tysięcy osiemset złotych) tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności wskazanej w pkt 2. niniejszego postanowienia;
5. zasadzić od (...) Spółki Akcyjnej w K. na rzecz M. M. kwotę 29.800,00 (dwadzieścia dziewięć tysięcy osiemset złotych) tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności wskazanej w pkt 3. niniejszego postanowienia;
6. oddalić wnioski stron w pozostałym zakresie;
7. ustalić, że koszty niniejszego postępowania ponosi uczestnik (...) SA w K., przy czym szczegółowe ich wyliczenie pozostawić referendarzowi sądowemu.
Przewodnicząca:
Sygn. akt I Ns 450/21
UZASADNIENIE
P. Sądu Rejonowego w Jastrzębiu- Zdroju
z dnia 24 czerwca 2025 roku
W dniu 25 listopada 2013 roku J. T. (1) i K. T. (1) złożyli wniosek o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr (...), położoną w J. przy ulicy (...), objętej Księgą Wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju o nr (...), na rzecz uczestnika (...) S.A. z siedzibą w K. Oddział w G. - przebiegającą w sposób określony w dołączonej do wniosku opinii rzeczoznawcy majątkowego oraz wyrysem z mapy zasadniczej z zaznaczonym przebiegiem dwóch linii oraz pasem ochronnym i wpisem i wyryłem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - której treścią jest znoszenie istnienia na części w/w nieruchomości oraz w przestrzeni nad i pod jej powierzchnią niezbędną do korzystania, usytuowanych na niej w chwili ustanowienia prawa urządzeń elektroenergetycznych, prawa dostępu do nieruchomości w celu dokonywania remontów, napraw, konserwacji, modernizacji, pomiarów, kontroli, przeglądów, usuwania awarii oraz dokonania wymiany na nowe przez (...) S.A. i osoby uprawnione przez spółkę, prawie pozostawienia urządzeń na czas oznaczony 10 lat na nieruchomości oraz prawie do korzystania z nieruchomości w celu dystrybucji energii elektrycznej, a także powstrzymywania się przez właściciela nieruchomości od działań mogących mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłową eksploatację instalacji, w tym powstrzymanie się od lokalizacji w strefie ochronionej nowej zabudowy utrudniającej korzystanie z sieci. Za ustanowienie powyższej służebności wnioskodawcy wnieśli o zobowiązanie uczestnika postępowania do zapłaty jednorazowego wynagrodzenia na rzecz wnioskodawców – właścicieli w kwocie 152.524,00 zł. Ponadto wnioskodawcy wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, iż wnioskodawcy są właścicielami nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę o numerze geodezyjnym (...), położoną w J. przy ulicy (...), dla której Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...). Przez w/w nieruchomość przebiegają linie napowietrzne średniego i wysokiego napięcia oraz umiejscowione są słupy przelotowe, w tym stacja transformatorowa nr (...), które jako urządzenia nie należą do części składowych gruntu, lecz wchodzi w skład przedsiębiorstwa uczestnika i stanowi jego własność. Linie oraz pozostałe urządzenia elektroenergetyczne zostały posadowione na przedmiotowej nieruchomości bez zgody wnioskodawców.
W odpowiedzi na wniosek uczestnik (...) S.A. z siedzibą w K. Oddział w G. wniósł o oddalenie wniosku w całości, podnosząc zarzut zasiedzenia służebności przesyłu obciążającej nieruchomość wnioskodawców, a także wniósł o zasądzenie od wnioskodawców na rzecz uczestnika kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W przypadku nieuwzględnienia przez Sąd zarzutu zasiedzenia uczestnik wniósł o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawców w postaci działki nr (...), położoną w J. przy ulicy (...), objętej Księgą Wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju o nr (...), polegającej na prawie pozostawienia i korzystania z istniejących urządzeń elektroenergetycznych w postaci stacji transformatorowej nr (...) wraz z linią elektroenergetyczną średniego napięcia przez uczestnika, a także na swobodnym dostępie uczestnika i podmiotów działających w jego imieniu do w/w urządzeń na czas nieoznaczony, oraz polegającej na prawie do korzystania z nieruchomości w celu dystrybucji energii elektrycznej za pomocą wskazanych urządzeń – a to za jednorazowym wynagrodzeniem zapłaconym na rzecz wnioskodawców w kwocie 1.400,00 zł.
W uzasadnieniu uczestnik wskazał, że na przedmiotowej nieruchomości postawiona jest stacja transformatorowa nr (...) oraz fragment linii elektroenergetycznej średniego napięcia 20kV. Powyższe urządzenia wybudowane zostały przez poprzednika prawnego uczestnika najpóźniej w dniu 22 stycznia 1992 roku w ramach remontu kapitalnego linii głównej. Urządzenia te były używane i eksploatowane wpierw przez poprzednika prawnego uczestnika, a następnie przez niego samego do dnia wniesienia wniosku przez J. i K. mał. T.. Tym samym przyjmując dobrą wiarę uczestnika, a także biorąc pod uwagę datę wybudowania linii i okresu korzystania z niej przez poprzednika prawnego, a następnie uczestnika postępowania, nabył on poprzez zasiedzenie skuteczne względem wnioskodawców prawo służebności przesyłu na przedmiotowej nieruchomości najpóźniej z dniem 23 stycznia 2012 roku. Uczestnik podniósł, że podstawą przyjęcia dobrej wiary wywodzi się z domniemania płynącego z art. 7 k.c. oraz braku obalenia tegoż domniemania przez wnioskodawców. Uczestnik podkreślił również, że podniesiony zarzut zasiedzenia dotyczy służebności przesyłu, a nie służebności gruntowej o treści przesyłu. W przypadku nieuwzględnienia twierdzeń uczestnika dotyczących zasiedzenia przez Sąd uczestnik wniósł o ustanowienie służebności przesyłu jak wyżej.
W piśmie z dnia 30 grudnia 2014 roku wnioskodawcy sprostowali wniosek wskazując, iż przez przedmiotową nieruchomość przebiegają linie średniego i niskiego napięcia, a nie wysokiego i średniego napięcia.
W piśmie z dnia 21 lutego 2018 roku wnioskodawcy wskazali, iż zmianie uległa numeracja działki objętej wnioskiem o ustanowienie służebności działki z nr ewidencyjnego 934/118 na (...). W związku z powyższą zmianą strona wnioskująca zmodyfikowała swój wniosek w ten sposób, że wnioskodawcy wnieśli o ustanowienie służebności przesyłu na działce o numerze ewidencyjnym (...) dla której Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) bezterminowo.
Uczestnik postępowania w piśmie z dnia 6 grudnia 2018 roku podniósł, że zgodnie z księgą wieczystą nr (...) działka o numerze (...) nie stanowił już własności wnioskodawców, a od stycznia 2018 roku właścicielem powyższej działki była M. M., która nabyła prawo własności nieruchomości na podstawie umowy darowizny zawartej z wnioskodawcami. Działka ta została oddzielona od nieruchomości i objęta została księgą wieczystą nr (...). Wobec powyższego podniósł, że wnioskodawcy nie dysponowali legitymacją czynną do obciążenia służebnością tej nieruchomości.
W odpowiedzi na powyższe zarzuty w piśmie z dnia 30 listopada 2020 roku strona wnioskująca potwierdziła fakt przeniesienia prawa własności nieruchomości na rzecz M. M. na podstawie umowy darowizny. Darowizna dotyczyła wydzielonej części przedmiotowej nieruchomości, wobec czego powstały dwie nowe działki o numerach (...). Jednocześnie zgłoszony został udział M. M. w sprawie Zmodyfikowano wniosek o ustanowienie służebności przesyłu w ten sposób, że:
- K. T. (1) i J. T. (1) wnieśli o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr (...), położoną w J. przy ulicy (...), objętej Księgą Wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju o nr (...), na rzecz uczestnika (...) S.A. z siedzibą w K. Oddział w G. - przebiegającą w sposób określony w dołączonej do wniosku opinii rzeczoznawcy majątkowego oraz wyrysem z mapy zasadniczej z zaznaczonym przebiegiem dwóch linii oraz pasem ochronnym i wpisem i wyryłem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - której treścią jest znoszeniu istnienia na części w/w nieruchomości oraz w przestrzeni nad i pod jej powierzchnią niezbędną do korzystania, usytuowanych na niej w chwili ustanowienia prawa urządzeń elektroenergetycznych, prawa dostępu do nieruchomości w celu dokonywania remontów, napraw, konserwacji, modernizacji, pomiarów, kontroli, przeglądów, usuwania awarii oraz dokonania wymiany na nowe przez (...) S.A. i osoby uprawnione przez spółkę, prawie pozostawienia urządzeń na czas oznaczony 10 lat na nieruchomości oraz prawie do korzystania z nieruchomości w celu dystrybucji energii elektrycznej, a także powstrzymywania się przez właściciela nieruchomości od działań mogących mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłową eksploatację instalacji, w tym powstrzymanie się od lokalizacji w strefie ochronionej nowej zabudowy utrudniającej korzystanie z sieci. Za ustanowienie powyższej służebności wnioskodawcy wnieśli o zobowiązanie uczestnika postępowania do zapłaty jednorazowego wynagrodzenia na rzecz K. i J. T. (1) w kwocie 40.000,00 zł;
- M. M. wniosła o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr (...), położoną w J. przy ulicy (...), objętej Księgą Wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju o nr (...), na rzecz uczestnika (...) S.A. z siedzibą w K. Oddział w G. na w/w zasadach za wynagrodzeniem w łącznej wysokości 30.000,00 zł.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
W dniu wniesienia wniosku w niniejszej sprawie własność nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę nr (...), położonej w J. przy ulicy (...), objętej księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju o nr (...), należała do K. i J. T. (1). Powyższa nieruchomość zabudowana jest domem jednorodzinnym. W północno-zachodnim skraju nieruchomości osadzony jest transformator z linią niskiego napięcia przebiegająca wzdłuż zachodniej granicy działki i linią średniego napięcia wzdłuż północnej granicy działki. Część nieruchomości stanowi utwardzona droga, nad którą przebiega linia średniego napięcia, przy czym na działce znajdują się częściowo jeden słup trzynożny, jeden słup pojedynczy i jeden słup dwunożny.
Zanim wybudowano stację transformatorową, przedsiębiorstwo przesyłowe wydelegowało jednego ze swoich pracowników, w celu zebrania zgód na posadowienie urządzeń od właścicieli nieruchomości. W tym celu wyposażono pracownika w zeszyt, w którym wielokrotnie wpisano tą samą treść zgody tj.: „wyrażam zgodę na usytuowanie stacji transformatorowej na mojej działce”; pod tym oświadczeniem odnotowano imię i nazwisko poszczególnych właścicieli nieruchomości. Oświadczenie nie zawierało żadnych załączników; brak było określenia jaka konkretnie stacja będzie budowana (o jakich parametrach). Przy zbieraniu podpisów nie przedstawiono właścicielom szczegółów ewentualnej inwestycji, usytuowania transformatora, nie przedstawiono map ani innych dokumentów inwestycyjnych. Nie pozostawiono czasu do namysłu, nie wskazano wcześniej właścicielom nieruchomości, że będą zbierane podpisy oraz czego będą one dotyczyły. W przypadku J. i K. T. (1), w dacie zbierania podpisów obecna była jedynie K. T. (1) i jedynie ona podpisała wskazane jej oświadczenie, co uczyniła ze względu na zapewnienie pracownika przedsiębiorstwa, że bez względu na zgodę bądź sprzeciw właścicieli, urządzenia i tak zostaną pobudowane. J. T. (1) nigdy nie wyrażał zgody na takie zadysponowanie nieruchomością.
Decyzją Urzędu Miasta J. o sygn. G.6831.40.2013 w dniu 23 kwietnia 2013 roku doszło do podziału działki (...) na działkę nr (...) o powierzchni 0.0075ha oraz działkę nr (...) o powierzchni 0.48 ha.
Część działki nr (...) znajduje się w strefie technicznej linii elektroenergetycznej, gdzie szerokość pasa ochronnego dla linii przebiegającej przez przedmiotową działkę z każdej strony wynosi 8 metrów. W strefie technicznej postawiona jest stacja transformatorowa nr (...) oraz fragment linii elektroenergetycznej średniego napięcia 20kV należące do (...) S.A. Powyższe urządzenia wybudowane zostały przez poprzedników prawnych uczestnika najpóźniej w dniu 22 stycznia 1992 roku w ramach remontu kapitalnego linii głównej. Nigdy nie doszło do zmiany przebiegu linii i wszystkie urządzenia stoją cały czas w tym samym miejscu. Do remontu powyższych urządzeń przystąpiono z dniem podjęcia Decyzji Urzędu Miasta J. w dniu 18 lutego 1991 roku. Każda naprawa, czy też renowacja stacji transformatorowej powoduje, że pracownicy uczestnika przechodzą przez nieruchomość wnioskodawców
W trakcie trwania niniejszego postępowania J. T. (2) i K. T. (1) dokonali podziału działki nr (...), z której powstały działki nr (...).
Na mocy zawartej między K. T. (1) i J. T. (1) a M. M. umowy darowizny z 23 stycznia 2018 roku właściciele obdarowali swoją córkę prawem własności wydzielonej działki nr (...), objęta księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju o nr (...). K. T. (1) i J. T. (1) pozostali właścicielami działki nr (...).
dowód: odpis kw nr (...) k. 9-19; informacja UM J. z wyrysem MPZP k.80-81; protokół odbioru z 22.01.1992r. k.104-105; akty notarialne dotyczące przekształceń poprzedników uczestniczki k. 106-128; uchwała nr (...) Miasta w J. k.173-182; wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego k.183-184; wyjaśnienia K. T. (1), J. T. (1) k. 208-209;ośiwadczenie- k. 245; protokół oględzin z 17.06.2014r. k.214-217; dokumentacja robót budowlanych k.242-250; dokumentacja fotograficzna k. 277-284; zeznania świadka J. K. k.321-322; odpis kw nr (...) k.710-712
J. i K. T. (1) zlecili sporządzenie wyceny służebności przesyłu na ich nieruchomości, a następnie ich pełnomocnik, pismem z 27 sierpnia 2012 roku wezwał (...) S.A. do złożenia propozycji zawarcia ugody w formie odszkodowania pieniężnego w oparciu o specyfikację wyceny wg operatorów szacunkowych.
W odpowiedzi na wezwanie (...) S.A. zaproponowała ustanowienie służebności przesyłu za jednorazowym wynagrodzeniem w wysokości 1.400,00 zł, przy jednoczesnej odmowie zapłaty kwot, których wysokość wskazana została w w/w opinii szacunkowej. Podniosła, że roszczenie o odszkodowanie z tytułu utraty wartości nieruchomości na skutek posadowienia urządzeń elektroenergetycznych uległo przedawnieniu.
K. T. (1) i J. T. (1) pismem z 29 marca 2013 roku ostatecznie wezwali (...) S.A. do zawarcia umowy o ustanowienie przesyłu za wynagrodzeniem płatnym jednorazowo na ich rzecz w kwocie 152.524,00 zł, a także zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z przedmiotowej nieruchomości w kwocie 25.376,00 zł w nieprzekraczalnym terminie do dnia 25 kwietnia 2013 roku.
Spółka nie zgodziła się na warunki ustanowienia służebności przesyłu przyjęte przez K. i J. T. (1), wobec czego nadal pozostawała na stanowisku, że ustanowienie służebności winno zostać przeprowadzone na warunkach wskazanych przez Spółkę przy zapłacie na rzecz właścicieli nieruchomości jednorazowego wynagrodzenia w kwocie 1.400,00 zł.
dowód: opinia szacunkowa k.20-54; propozycja zawarcia ugody z dowodem doręczenia k.55-56; pismo (...) S.A. k.57-59; ostateczne wezwanie przedsądowe k.60-61; pismo uczestniczki z 11.06.2013r. k.62-63;
Linia średniego i niskiego napięcia oraz stacja transformatorowa znajdujące się na spornych nieruchomościach są użytkowane w sposób trwały co najmniej od 31 sierpnia 1989 roku. O ciągłości powiązania funkcjonalnego świadczy prowadzenie cyklicznych prac eksploatacyjnych urządzeń elektroenergetycznych oraz regulacje ujęte w Instrukcji (...) i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej. Z kolei konieczność prowadzenia prac eksploatacyjnych i usuwania awarii wymaga dostępu (...) do infrastruktury sieciowej.
Powierzchnia projektowanego pasa służebności przesyłu dla napowietrznej linii elektroenergetycznej średniego napięcia wynosi 0,1617ha, przy czym pas gruntu między skrajnymi przewodami plus pasy gruntu o szerokości po 3 metry z każdej strony, w tym powierzchnia gruntu pod stacją transformatorową i słupami wynosząca 0,0007ha. Z kolei powierzchnia projektowanego pasa służebności przesyłu dla napowietrznej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia, z pasem gruntu wzdłuż napowietrznego kabla o szerokości 2m i pow.-0.0005ha oraz pasem gruntu między skrajnymi przewodami wraz z pasami gruntu o szerokości po 1m z każdej strony o pow.-0,0065ha, wynosiłaby łącznie powierzchnia gruntu pod projektowaną służebność przesyłu wynosi 0,0070ha. Szerokość ta jest wystarczająca do konserwacji, modernizacji, remontów i wymiany słupów. Po podziale działek powierzchnia projektowanej służebności przesyłu na działce nr (...) wynosi łącznie 0,0409ha, na którą składają się powierzchnia pod stacją transformatorową wynosząca 0,0013ha, powierzchnia pod linią średniego napięcia 0,0304ha, powierzchnia pod linią niskiego napięcia, która wynosi 0,0041ha, a także powierzchnia pod fragmentami dróg dojazdowych wynosząca 0,0051ha; powierzchnia projektowanej służebności przesyłu na działce nr (...) wynosi 0,0799ha, w tym powierzchnia pod linią średniego napięcia 0,0687ha i powierzchnia pod fragmentami dróg dojazdowych, która wynosi 0.0112ha.
dowód: opinia biegłego k.333-341; opinia ustna uzupełniająca k.374; opinia Nr (...) k.764-769; wytyczne dotyczące określenia powierzchni służebności przesyłu z 2015 roku k. 622-632; wytyczne dotyczące określenia powierzchni służebności przesyłu z 2020 roku k. 785-793; opinia biegłego z zakresu geodezji k. 398-407; opinia ustna uzupełniająca z 15.03.2017r. k.441-442; opinia pisemna uzupełniająca k.461-468; opinia ustna uzup. k.513-514; opinia biegłego z zakresu geodezji i kartografii k.803-809;
Wartość jednostkowa działki (...), należącej do K. i J. T. (1), wynosi 83,74 zł za metr kwadratowy powierzchni gruntu. Wartość całej nieruchomości wynosi 147.634,00 zł. Z kolei wartość jednostkowa działki (...), należącej do M. M., wynosi 71,27 zł za metr kwadratowy powierzchni gruntu. Powyższa nieruchomość liczy 3059 m 2, zatem wartość całej działki wynosi 218.015,00 zł. Wysokość wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na działce (...), objętej księgą wieczystą nr (...), wynosi 14.800,00 zł. Z kolei wysokość wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na działce (...), objętej księgą wieczystą nr (...), wynosi 29.800,00 zł.
dowód: opinia biegłego z zakresu rzeczoznawstwa majątkowego k. 912-969;
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wymienione powyżej dokumenty i osobowe źródła dowodowe. Sąd za wiarygodną uznał opinię biegłego z zakresu elektroenergetyki i rynku energii elektrycznej M. S. w zakresie w jakim wskazał odpowiednią szerokość pasów technicznych dla linii średniego i niskiego napięcia Za w pełni wiarygodną Sąd uznał opinię biegłego sądowego geodety mgr inż. K. T. (2), który w sposób dokładny określił powierzchnię służebności opierając się na wskazanych przez biegłego sądowego M. S. szerokościach pasów technicznych linii średniego i niskiego napięcia. Sąd uznał za wiarygodną opinię biegłego rzeczoznawcy majątkowego zakresie dotyczącym wartości odszkodowania za ustanowienie służebności, bowiem opinia ta w postaci operatu szacunkowego została sporządzona w sposób wyczerpujący, a także posiadała elementy niezbędne do prawidłowego oszacowania wartości jednorazowego odszkodowania.
Z uwagi na upływ czasu i związaną z nim dezaktualizację opinii, nie uwzględniono wniosków płynących z opinii biegłej M. T. z 2018 roku. Nie oparto się także na opinii sporządzonej przez biegłą J. G.. Trafnym był argument stron, iż opinia ta nie spełniała przesłanek wskazanych w rozporządzeniu Ministra (...) i (...) z dnia 5 września 2023 roku w sprawie wyceny nieruchomości (powinna ona zostać sporządzona w formie operatu szacunkowego), nadto biegła specjalizująca się w księgowości, rachunkowości, finansach powinna w ogóle odmówić opiniowania w sprawie- jakkolwiek nie można odmówić matematycznej prawidłowości dokonanych przez nią wyliczeń, to jednak wyliczanie wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu jest przedmiotem na tyle specyficznym, że wymagane są tu stricte umiejętności z zakresu szacowania wartości nieruchomości i wyceny praw rzeczowych.
Sąd zważył, co następuje.
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie w części.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że argumentacja przedsiębiorstwa przesyłowego w niniejszym stanie faktycznym jest wewnętrznie sprzeczna. Z jednej strony bowiem- uczestnik powołuje się na pierwotny brak tytułu prawnego do władania nieruchomością, prowadzący do zasiedzenia. Z drugiej- wskazuje, jakoby miał posiadać wystarczającą prawnie zgodę właścicielki- K. T. (1)- na dysponowanie nieruchomością na cele przesyłowe, a ostatecznie przedsiębiorca przesyłowy powoływał się na tytuł prawny w postaci decyzji administracyjnych.
Istotą zasiedzenia jest nabycie prawa na skutek upływu czasu, w sytuacji, w której podmiot zasiadujący nie posiada pierwotnie żadnego prawnie skutecznego tytułu do władania tymże prawem. Z samej konstrukcji tej instytucji wynika zatem, iż nie może być mowy o zasiedzeniu w sytuacji, w której właściciel zezwolił na korzystanie z nieruchomości w określonym celu- wówczas istnieje bowiem po stronie osoby korzystającej z gruntu tytuł prawny, z którego czerpie ona swoje uprawnienie do władania rzeczą. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 marca 2025 roku, sygn. I CSK 2395/24: „soba wykonująca swoje uprawnienia i obowiązki ze stosunku najmu, użyczenia lub innej zbliżonej umowy, tworzącej po jej stronie tytuł do korzystania z cudzego gruntu, także na potrzeby utrzymywania na nim urządzeń przesyłowych, nie może w związku z działaniami podjętymi w wykonaniu tej umowy i ze względu na nie nabyć przez zasiedzenie służebności gruntowej. Istotą zasiedzenia jest posiadanie bez odpowiedniego tytułu prawnego. Skoro właściciel nieruchomości udostępnił przedsiębiorstwu przesyłowemu urządzenie do naprawy i wypłacił należne wynagrodzenie to nie sposób mówić, aby doszło do zasiedzenia przeciwko uczestnikowi”.
W pierwszej kolejności należy zatem rozważyć, czy w niniejszej sprawie istotnie doszło do władania cudzą nieruchomością przez przedsiębiorstwo przesyłowe bez tytułu prawnego. W ocenie Sądu tak postawioną kwestię należy rozstrzygnąć pozytywnie, z tego względu, iż udzielona przez K. T. (1) zgoda na posadowienie stacji transformatorowej nie była prawnie skuteczna i nie mogła stanowić podstawy do przyjęcia, że między właścicielem nieruchomości, a przedsiębiorstwem przesłowym doszło do jakiejkolwiek umowy. Abstrahując już od okoliczności jej wyrażenia, uzasadniających stwierdzenie, że jej pozyskanie odbyło się co najmniej w warunkach nadużycia zasad współżycia społecznego i lojalności wobec kontrahenta, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 199 k.c. do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Wobec okoliczności, iż nieruchomość nie stanowiła wyłącznej własności K. T. (1), nie mogła ona samodzielnie dysponować nią na cele związane z służebnością przesyłu. Nie budzi przy tym żadnych wątpliwości, że zadysponowanie nieruchomością poprzez wyrażenie zgody na jej zabudowę czy obciążenie prawem rzeczowym, obniżającym wartość nieruchomości, zdecydowanie przekracza zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną. Ponadto należy zauważyć, że zgoda na wybudowanie urządzeń, jeśli miałaby skutkować tytułem prawnym dla przedsiębiorstwa przesyłowego, powinna być wyrażona w formie aktu notarialnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2019 roku, sygn. III CZP 110/18).
Stwierdzenie, że uczestnikowi nie przysługiwał tytuł prawny do władania nieruchomością (a później- nieruchomościami) aktualizuje konieczność rozważenia podniesionego w sprawie zarzutu zasiedzenia.
Do zasiedzenia służebności przesyłu zastosowanie znajdują - zgodnie z art. 305 4 k.c. przepisy dotyczące zasiedzenia służebności gruntowej. Jak wynika z treści art. 292 k.c., służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie, gdy polega ona na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Natomiast w myśl art. 172 k.c. posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (§ 2 powyższego artykułu). Oznacza to, że przesłanką do zasiedzenia służebności gruntowej oprócz posiadania służebności jest upływ oznaczonego w ustawie czasu, w zależności od tego czy posiadacz służebności był w dobrej (obecnie 20 lat) czy w złej (obecnie 30 lat) wierze (tak m.in wyrok SN z 31.01.1967 r., III CR 270/66, OSNCP 1967, nr 9 poz. 160) oraz w zależności pod rządami jakich przepisów prawa cywilnego zasiedzenie nastąpiło.
Zgodnie z art. 7 k.c. jeżeli ustawa uzależnia skutki prawne od dobrej lub złej wiary, domniemywa się istnienie dobrej wiary. Dobra wiara polega na usprawiedliwionym okolicznościami przekonaniu posiadacza, że przysługuje mu takie prawo do władania rzeczą, jakie faktycznie wykonuje (orzeczenie SN z 7 maja 1971 r., I CR I 302/71, NP 4/73, s. 580). W złej wierze jest ten, kto wie albo wiedzieć powinien, że prawo własności przysługuje nie jemu, lecz innej osobie (tak SN w orz. z 13 stycznia 2000 r., U CKN 657/98, nie publ, uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna - z dnia 6 grudnia 1991 r., III CZP 108/91, uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2015 r., III CZP 76/15, z dnia 8 grudnia 2016 r., III CZP 86/16, Nr 9, poz. 98, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 2018 r., IV CSK 636/16, nie publ., z dnia 23 lipca 2017 r., I CSK 360/14, nie publ., z dnia 2 marca 2017 r., V CSK 356/16, nie publ., z dnia 3 lutego 2016 r., V CSK 105/16, nie publ., z dnia 21 maja 2015 r., IV CSK 468/14, nie publ., z dnia 7 maja 2014 r., I CSK 354/12, OSNC-ZD 2014, Nr 1, poz. 5, z dnia 7 maja 2014 r., II CSK 472/13, nie publ. oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2013 r., V CSK 320/12, nie publ.). Stosownie do art. 172 k.c. w zw. z art. 292 k.c. istotny dla przyjęcia dobrej lub złej wiary posiadacza służebności jest moment objęcia nieruchomości w posiadanie. „Przyjęte w orzecznictwie rozumienie dobrej wiary w związku z wykonywaniem posiadania prowadzącego do zasiedzenia, w tym służebności o treści służebności przesyłu, oznacza, że za osobę zasiadującą tę służebność w dobrej wierze można uznać jedynie tego, kto korzysta z cudzej nieruchomości nie w zakresie treści dowolnego prawa, ale wyłącznie w zakresie treści służebności o treści służebności przesyłu, a w danych okolicznościach jego błędne przekonanie o przysługiwaniu mu uprawnień mieszczących się w zakresie tej służebności jest usprawiedliwione. Wytworzenie się błędnego, ale w danych okolicznościach usprawiedliwionego przekonania o powstaniu na rzecz przedsiębiorcy korzystającego z urządzeń przesyłowych posadowionych na cudzym gruncie służebności o treści służebności przesyłu musiałoby mieć oparcie w zdarzeniach, których zaistnienie mogło wywołać takie przekonanie.” (uchwała SN z dnia 16 maja 2019 r., sygn. III CZP 110/18). Ocena, czy wejście w posiadanie nastąpiło w dobrej czy złej wierze wymaga więc analizy całokształtu okoliczności poprzedzających i towarzyszących uzyskaniu posiadania.
Należy zauważyć, że uczestnik przyjął mniej korzystną dla siebie datę ewentualnego początku biegu terminu zasiedzenia, wskazując na datę 22 stycznia 1992 roku, podczas gdy biegły z zakresu elektroenergetyki wskazał, że linia była nieprzerwanie eksploatowana już od 31 sierpnia 1989 roku. Rozbieżność ta nie wpływa jednak na generalną ocenę podniesionego zarzutu, który w każdym z tych dwóch przypadków jest nietrafny, albowiem w dacie złożenia wniosku w niniejszej sprawie od żadnej z tych dat nie upłynął wymagany- 30letni- okres zasiedzenia. Sad Rejonowy w Jastrzębiu- Zdroju podziela bowiem stanowisko Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 16 maja 2019 roku, sygn. III CZP 110/18 kategorycznie stwierdził, że wybudowanie urządzeń przesyłowych na gruncie osoby trzeciej za jej zgodą wyrażoną bez zachowania formy aktu notarialnego świadczy o złej wierze posiadacza służebności. W niniejszej sprawie nie ujawniono żadnych okoliczności, mogących wpływać na ocenę odmienną. Decyzje administracyjne, jakie załączono do akt sprawy, nie mogły wpływać na odmienną ocenę w tej kwestii- żadna z nich nie stanowiła bowiem, wbrew twierdzeniom strony, decyzji lokalizacyjnej, wydanej na podstawie wydana na podstawie art. 35 WywłNierU, a tylko taka decyzja mogłaby ewentualnie stanowić podstawę do przyjęcia dobrej wiary przedsiębiorstwa przesyłowego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2017 r., I CSK 737/16). Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 20 listopada 2015 r., sygn. III CZP 76/15 (OSNC 2016, nr 12, poz. 138), wybudowanie na cudzej nieruchomości urządzeń przesyłowych przez korzystające z nich przedsiębiorstwo po uzyskaniu decyzji wydawanych w procesie budowlanym nie rozstrzyga o możliwości zakwalifikowania posiadania nieruchomości, na której te urządzenia zostały posadowione, jako wykonywanego w dobrej wierze. Do akt sprawy przedstawiono takie właśnie decyzje- wydawane w toku procesu budowlanego; na żadnej z decyzji nie odnotowano, by w jakimkolwiek zakresie doręczono, czy obwieszczono ją wnioskodawcom. Dokumentacja dotycząca budowy linii i związanego z tym procesu, przedstawiona przez uczestnika pozostaje w ocenie Sądu niepełna. Tymczasem ak trafnie wskazywał Sąd Najwyższy, w powołanej już uchwale o sygn. III CZP 110/18, nienaruszalność prawa własności jest zasadą konstytucyjną; wszelkie wyjątki od niej należy zatem interpretować zawężająco. Skoro instytucja zasiedzenia, jest przykładem odstępstwa od ochrony prawa własności, wszelkie wątpliwości nasuwające się przy jej interpretowaniu powinny być tłumaczone na rzecz ochrony własności.
Przed 2008 rokiem (to jest przed wprowadzenie do porządku prawnego instytucji służebności przesyłu), przedsiębiorca przesyłowy jako podmiot profesjonalny, musiał mieć świadomość, że dla posiadania tytułu do posadowienia i pozostawienia urządzeń przesyłowych na cudzym gruncie niezbędna jest czy to służebność gruntowa, czy umowa zawarta z właścicielem gruntu. Powstanie natomiast służebności gruntowej wymagało złożenia przez właściciela nieruchomości zajętej przez urządzenia w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności oświadczenia woli ustanowieniu służebności (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2003 r., III CZP 79/02, OSNC 2003, nr 11, poz. 142).
Z tych przyczyn, ustalając, iż nie można przypisać poprzednikowi prawnemu uczestnika wejścia w posiadanie w dobrej wierze, należało stwierdzić, że termin zasiedzenia upłynąłby najwcześniej w roku w 2019. Tymczasem wniosek w niniejszej sprawie został złożony w roku 2013, a zatem skutecznie przerwał bieg wspomnianego terminu.
Zgodnie z art. 305 1 k.c. nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 k.c., prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu). Z kolei w myśl art. 305 2 §1 i 2 k.c. ustanowienia służebności przesyłu można się domagać wyłącznie w sytuacji, gdy służebność ta jest konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 §1 k.c.
Wskazać należy, że służebność przesyłu została wprowadzona do kodeksu cywilnego z dniem 3 sierpnia 2008 roku i jest trzecim obok służebności gruntowych i osobistych rodzajem służebności, co wynika z systematyki działu III (...) tytułu III Księgi drugiej Kodeksu cywilnego, która zawiera trzy równorzędne rozdziały, z których każdy odnosi się do innego rodzaju służebności. Nadto dla powstania służebności przesyłu nie jest konieczne istnienie nieruchomości władnącej, co jest charakterystyczne dla służebności gruntowej ani nie służy ona zaspokajaniu potrzeb uprawnionej osoby fizycznej o charakterze alimentacyjnym, co jest charakterystyczne dla służebności osobistych.
Linia średniego i niskiego napięcia oraz stacja transformatorowa służące do doprowadzania energii elektrycznej, posadowione na nieruchomości wnioskodawców, nie stanowią części składowej żadnej z ich nieruchomości, ale składnik przedsiębiorstwa uczestnika postępowania, zgodnie z art. 49 k.c.
Z samej istoty funkcjonowania urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania energii elektrycznej wynika, iż ich bieżąca eksploatacja wiąże się z koniecznością stałego dostępu do nich, a zwłaszcza w przypadku wystąpienia awarii, zaś niedysponowanie przez uczestnika postępowania tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości pozbawia go możliwości stałej i bezpiecznej eksploatacji tych urządzeń. Nie ulega przy tym wątpliwości, że posadowienie określonych urządzeń na danym gruncie zazwyczaj wpływa na wartość nieruchomości. Treść i zakres służebności powinna uwzględniać nie tylko dotychczasową eksploatację urządzeń, ale także ewentualne zdarzenia przyszłe. Co oczywiste nie ma też znaczenia, jak szybko przedsiębiorstwo przesyłowe jest w stanie daną awarię usunąć, jak długo trwały będą ewentualne prace remontowe itd. Nie może budzić wątpliwości, że powyższe ogranicza właściciela nieruchomości w korzystaniu z niej.
Tym samym w niniejszej sprawie należało uznać, iż wniosek o ustanowienie służebności za wynagrodzeniem jest zasadne.
Treść art. 305 2 k.c., przewiduje ustanowienie służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem. "Odpowiednie wynagrodzenie" Sąd ustala na podstawie konkretnych okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu kryteriów wypracowanych w orzecznictwie i nauce prawa, a także posiłkowo na tle art. 145 §1 k.c., czyli wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej. Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu powinno być tak ustalone, by równoważyć konsekwencje obciążenia nieruchomości. Zakres ograniczeń własności zależy w szczególności od rozmiaru i przeznaczenia nieruchomości oraz od rodzaju, usytuowania i sposobu korzystania z urządzeń przesyłowych. Wynagrodzenie należy się właścicielowi nieruchomości obciążonej za samo ustanowienie służebności, ma zrekompensować ograniczenie w korzystaniu z niej, przy uwzględnieniu stopnia ingerencji w prawo własności i jest niezależne od poniesienia ewentualnej szkody. Jeżeli zaś właściciel poniósł szkodę, powinien ten fakt udowodnić, a doznany uszczerbek majątkowy musi być wzięty pod uwagę przy ustalaniu "odpowiedniego" wynagrodzenia. Takie stanowisko, aprobowane w piśmiennictwie zostało ukształtowane również w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. m.in. Uchwała SN z dnia 1 grudnia 1970 r., sygn. III CZP 68/70 OSNC 1971, Nr 5 poz. 145, i z dnia 8 września 1988 r., sygn. III CZP 76/88, OSNC 1989, Nr 11, poz. 182, postanowienie z dnia 8 maja 2000 r., V CKN 43/00, OSNC 2000, Nr 11, poz. 206 oraz niepublikowane postanowienia z dnia 26 października 2000 r., IV CKN 1197/00, z dnia 14 lutego 2008 r., II CSK 517/07, z dnia 19 listopada 2010 r., III CSK 32/10 i z dnia 5 kwietnia 2012 r., II CSK 401/11).
W niniejszej sprawie przebieg służebności przesyłu nie był kwestionowany przez żadną ze stron. Obszar stref ochronnych ustalono w oparciu o wnioski płynące z opinii biegłego sądowego z zakresu elektroenergetyki i rynku energii elektrycznej M. S., w której wskazał, że szerokość pasa technicznego powinna wynieść 6m wraz z dodatkową odległością między skrajnymi przewodami fazowymi z jednoczesnym uwzględnieniem przebiegu linii względem granic działki, oraz linii zabudowy wynikającej z planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd podziela zdanie biegłego, iż szerokość ta jest w wystarczająca do konserwacji, modernizacji, remontów i wymiany słupów. Na podstawie wypracowanej praktyki montażu i korzystania z lin napięcia powstały specjalistyczne normy dotyczące właśnie sposobu montażu i korzystania z linii średniego i niskiego napięcia. Biegły słusznie oparł swoją opinię na normie oznaczonej symbolem PN- (...) z 2014 roku. W normie tej wskazane było m.in. dopuszczalne odległości linii napowietrznych od budynków, a także wskazano, że odległość ta nie powinna być mniejsza niż 2 m plus 0,85 m (delta porażeniowa) z adnotacją, iż nie powinno być to mniej niż 3 m. Należy również mieć na uwadze, iż nieruchomości wnioskodawców jest przeznaczona pod zabudowę, zatem w odległości 3 m od przewodu fazowego nie mogą oni nic wybudować użytkowania tego ternu, ani uprawiać roślinności niskiej. Z kolei w przypadku linii niskiego napięcia szerokość powinna wynieść 2 metry plus odległość między skrajnymi przewodami fazowymi, z jednoczesnym uwzględnieniem lokalizacji linii względem granicy działki oraz przeznaczenia gruntu od strony ulicy pod drogi lokalne. Zdaniem biegłego, który to Sąd podziela, obszar ten powinien być wyłączony z szerokości pasa technicznego dla linii niskiego napięcia. Biorąc pod uwagę powyższe normy oraz zakres ograniczenia wnioskodawców w możliwości korzystania ze swoich działek, w ocenie Sądu tak ustanowiony pas służebności jest na tyle odpowiedni, aby zapewnić należyte korzystania z urządzeń przez uczestnika, jak również odzwierciedla ograniczenie właścicieli w korzystaniu z rzeczy.
Szczegółowe wyrysowanie przebiegu i obszaru służebności powierzono natomiast opinii biegłego sądowego geodety uprawnionego z zakresu geodezji i kartografii K. T. (2).
Sąd dokonał obliczenia należnego wnioskodawcom wynagrodzenia korzystając ze sposobu wskazanego w opinii biegłego rzeczoznawcy, biorąc za właściwe pomiary wskazane w opinii biegłego K. T. (2) oraz opinii biegłego M. S.. Tym samym Sąd stwierdził, że wysokość wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na działce (...), należącej do K. i J. T. (1), wynosi 14.800,00 zł. Z kolei wysokość wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na działce (...), należącej do M. M., wynosi 29.800,00 zł.
Pokrótce tylko wskazać należy, że brak było jakichkolwiek podstaw, by ustanowienie służebności zostało zastrzeżone na czas określony. Wnioskodawcy kilkukrotnie modyfikowali swoje stanowisko w tym względzie, ostatecznie nie zostało jednakże wskazane żadne relewantne uzasadnienie dla ustanowienia służebności ograniczonej w czasie. Nic w materiale niniejszego postępowania nie wskazuje, by przedsiębiorstwo przesyłowe miało w określonym czasie zlikwidować sporne urządzenia, zaprzestać ich eksploatacji, czy też zmienić ich lokalizację. Jeżeli w przyszłości i takie zdarzenia by nastąpiły- wnioskodawcom będzie wszak przysługiwało roszczenie o ustalenie, że dana służebność wygasła wskutek niewykonywania, bądź o zniesienie służebności .
Strona wnioskująca kilkukrotnie dokonywała modyfikacji wniosku. Pierwotnie J. i K. T. (1) dochodzili kwoty 152.524,00 zł tytułem wynagrodzenia za ustanowienie przedmiotowej służebności przesyłu. Następnie dokonali modyfikacji wniosku, w ten sposób, że domagali się od uczestnika wypłacenia wynagrodzenia w wysokości 40.000,00 zł na rzecz J. i K. T. (1) oraz kwoty 30.000,00 zł na rzecz M. M.. Z uwagi na zaistniałą modyfikację wniosku (stanowiącą jego częściowe cofnięcie) Sąd w pkt 1 wyroku umorzył postępowanie na podstawie art. 355 k.p.c. i art. 203 § 1 i 4 k.p.c. w zakresie, w jakim strona wnioskująca cofnęła swój wniosek do kwot ponad 40.000,00 i ponad 30.000,00 zł.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd dokonał ustanowienia służebności przesyłu na rzecz uczestnika zgodnie z treścią punktu 2 i 3 postanowienia, przy jednoczesnym zasądzeniem od uczestnika na rzecz właścicieli nieruchomości objętych służebnością należytego wynagrodzenia w kwotach wskazanych w punkcie 4 i 5 postanowienia. Jednocześnie Sąd oddalił pozostałe wnioski stron.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 520 §1 k.p.c., zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Jeżeli jednak uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów i włożyć go na jednego z uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników (520 §2 k.p.c.). Jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. W ocenie Sądu, koszty niniejszego postępowania winien ponieść uczestnik- jest on bowiem stroną, która z orzeczenia Sądu czerpie korzyść w postaci trwałego tytułu prawnego do władania nieruchomością obciążoną w zakresie treści służebności. Zauważyć też należy, że przedsiębiorca przesyłowy, jako profesjonalista, korzystający ze stałej, fachowej pomocy prawnej, musiał zdawać sobie sprawę z co najmniej wątpliwych podstaw do władania częścią nieruchomości wnioskodawców. Godzi się zauważyć, że na etapie przedsądowym przedsiębiorca przesyłowy (jakkolwiek podkreślił brak uznania roszczeń wnioskodawców) to jednak nie wskazywał na zasiedzenie służebności; przedsiębiorca co prawda zaproponował umowne ustanowienie służebności, jednakże jego oferta wynagrodzenia za obciążenie nieruchomości prawem rzeczowym, była tak niska (1.400 złotych), że w istocie należy stwierdzić, że propozycja ta była pozorna i obliczona na odmowę drugiej strony. W ocenie Sądu, gdyby przedsiębiorca przesyłowy zachował się lojalnie wobec drugiej strony i poprowadził w dobrej wierze negocjacje przedsądowe z wnioskodawcami, proponując im rozsądne, lecz odpowiednie (to jest akceptowalne) wynagrodzenie, wówczas z dużą dozą prawdopodobieństwa nie byłoby konieczności prowadzenia niniejszego długotrwałego i kosztownego postępowania sądowego; przy czym jak już wskazano- przedsiębiorca, jako profesjonalista, z pewnością miał wiedzę i narzędzia do tego, by wskazać wartość wynagrodzenia za służebność w kwocie przynajmniej rzędem wielkości odpowiadającej kwotom przeciętnie ustalanym przez rzeczoznawców majątkowych. Kwota 1.400 złotych, płatna z tytułu trwałego przecież obciążenia nieruchomości prawem, z pewnością nie mogła być przez wnioskodawców poczytana za uczciwą i lojalną ofertę.
Z uwagi na powyższe orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
SSR Barbara Banaszek
J., dnia 20 sierpnia 2025 roku
ZARZĄDZENIE
1. odnotować;
2. odnotować przedłużenie terminu;
3. odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi uczestnika, informując, że termin na wniesienie apelacji wynosi 3 tygodnie;
4. kal. 3 tygodnie.
SSR Barbara Banaszek